ئەنفال داستانا خۆڕاگری و نەمریێ بوو چەند سال دەرباز ببن، ئەو دیمەنێن ب ترس و سەهم و پڕ خەمگین یێن ڤێ كارەساتێ ژ هزرا مە دەرناكەڤن و برینا وێ د دلێ هەر كوردەكی دا دێ هەر مینیت ساخ، ئەڤ برینا كوورا هەردەم خوین ژێ دچیت ل سەر جەستە و هەستا مللەتێ كورد، تاوانەكا ڕەشە كەتیە د ناڤ جەرگێ دیرۆكا نوویا مرۆڤایەتیێ دا، كو تێدا تەڤایا تێگەهێن مرۆڤایەتی و ئەخلاقی ژ لایێن ڕژێما بەعسا ژناڤچووی ڤە هاتنە پێشێلكرن، هەوا ئەنفالان ل سـاڵێن ١٩٨٧ هەتا ١٩٨٨ ژلایێ ڕژێما گۆربەگۆڕا سەدامێ دكتاتۆر ڤە ل ژێر ناڤێ سۆڕەتەكا قورئانا پیرۆز هاتنە بڕێڤەبرن، لێ ل شوینا ڕەحم و دلۆڤانیێ، كرنە چەكەك بۆ ژناڤبرن و جینۆسایدكرنا مللەتەكێ بێ تاوان، د ڤێ هەوا نە مرۆڤایەتی دا زێدەتری ١٨٠٠٠٠ مرۆڤێن كورد ژ ژن، زارۆك، پیر و گەنج هاتنە بێ سەر و شوینكرن و د گۆڕێن ب كۆم دا ب ساخی هاتنە بن ئاخكرن. سەرەڕای ڤێ ئێكێ، زێدەتر ژ ٤٥٠٠ گوندێن كوردستانێ هاتنە سۆتن و وێرانكرن، ڤێ هەوا ل دژی هەمی بنەمایێن مرۆڤایەتیێ، برینەكا كوور ئێخستە جەستەیێ تاك ب تاكێ كورد و هەتا نها ژی ئەڤ برینە ساڕێژ نەبوویە، چونكی دبینین هەتا ئەڤرۆ سەدان خێزان و دایكێن جەرگ سۆتی ل هیڤیا نیشانەكێ یان پارچەكا هەستیكێن خۆشتڤیێن خۆنە دا كو ل سەر خاكا وەلاتی بن ئاخ بكەن، هەردیسا ئەڤ تاوانا هۆڤانە بۆ ئەگەرێ وێ ئێكێ ب هزاران زاڕۆك مانە بێ سەمیان، ئەو تەمەنێ پڕ ژ ئازار و نەخۆشی كو هەتا ئەڤرۆ ژی كارتێكرنێ ل سەر دەڕوونێ تاكێ كورد دكەت، پشكەك ژ دڕاندایەتیا هەوا ئەنفالا بكارئینانا چەكێ كیمیایی بوو ل هەلەبجە و بالیسان و بەهدینان و گەلەك جهێن دی یێن كوردستانێ، د ئەنجام دا ب هزاران كەسان گیانێ خۆ بەخشی ئاخا پیرۆزا كوردستانێ و مانە د ناڤا مژ و دۆمانا مۆشەك و ناپالێن ڕژێمەكا چو باوەری ب بنەما و پڕەنسیپێن مرۆڤبوون و مرۆڤایەتیێ نەیی، هەتا نوكە ژی ژ ئەنجامێ چەكێ كیمیایی نەخۆش هەنە ب دەست ئازار و نەخۆشیا ڤی چەكی دنالینن، ئەڤجا ساخكرنا ئەنفالێ بتنێ بۆ گری و نالینێ نینە، بەلكو بۆ هندێ یە؛ ئەڤ دیرۆكا پڕ ژ چیڕۆكێن تراژیدی یێن ڤی ملەتی نەهێتە ژبیركرن، دا كو نفشێن نوو بزانیت كا چەند باجەكا گران هاتیە دان بۆ مان و ئازادیا ڤێ ئاخێ، ژبەر ڤێ زۆلم و ستەما ل گەلێ مە هاتیە كرن د ڤێ هەوا دژی هەمی پڕەنسیپێن ئایینی و مرۆڤایەتی، ل سەر سەركردایەتیا سیاسیا كوردی ئەوە كارێ جدی بهێتە كرن دا كو ئەنفال د ئاستێ نیڤدەولەتی دا ب تمامی وەك جینۆساید بهێتە نیاسین و قەرەبوویا زیان ڤێكەفتیان بهێتە كرن، ئەڤجا مەزنترین ڕێزگرتن ل خوینا شەهیدێن ئەنفالێ و ئەنفالبوویان ئەوە دەستێ كوردایەتی و برایەتیێ تێك بدەین و ببینە پارێزەرێن وان هەمی دەستكەفت و سەروەریێن پشتی ئەنفالان مە بخوین و خوە و خەباتا كوڕێن ڤی گەلی بدەستڤەئیناین و ئەنفال ببیتە وانەیەك بۆ مە بۆ وێ خۆڕاگری و ب هیڤیبوونا مە بۆ بدەستخستنا ئارمانجان دسەختترین قووناغێن ژیانا سیاسی یا گەلێ مە دا.

قووناغەكا هەستیار و چارەنڤیسساز، ئەڤرۆ هەرێما كوردستانێ تێدا دەرباز دبیت، ب تایبەت پشتی گیرۆبوونا پێكنەئینانا كابینەیا دەهێ، كو جادەیا كوردی ب گشتی و چاڤدێرێن سیاسی ب تایبەتی، چاڤەڕێی دەستپێشخەریەكێ یان دەنگەكێ ئازا و بوێرن، كو بشێت ڤێ گرێكا سیاسی یا نوكە ڤەكەن، دبینین ڤان ناكۆكیێن سیاسی یێن ڤێ دوماهیێ كاریگەریەكا ڕاستەوخۆ ل ناڤ و پێگەهێ هەرێما كوردستانێ كریە، هەلبەت بۆ چارەكرنا ڤان ئالۆزیان ژی ئەوە،ك لیل د دەستێ پارت و لایەنێن سیاسی یێن هەرێمێ، بتایبەتی پارتی و ئێكەتیێ دایە، وەك دوو جەمسەرێن سەرەكی یێن دەستهەلاتێ ل كوردستانێ، د قووناغێن جودا یێن دیرۆكێ دا، نیشادایە كو سەرەڕای دژوارترین هەڤڕكیان، ل دوماهییێ گەهشتینە ڕێكەفتنێ، كە واتە چارەكرنا ڤان ئالۆزیێن نوكە ژی، دشێت فاكتەرەكێ ناڤخۆیی بیت، ئەوژی ب ڕێیا سازشكرنێن دولایەنی، وەك قەبوولكرنا پشكەك ژ داخوازیێن لایەنێ بەرانبەر، بۆ دەركەفتن ژ ڤێ قووناغا هەستیار، بێگومان بۆ نەهێلانا ڤان ئالۆزیان ژی، بارا پتر چارەكرن دكەڤیتە سەر ملێن پارتی، ژ پێگەهێ خۆ یێ جەماوەری و ژ وێ خزمەت و خەباتا خۆ یا چەندەها سالان، پتر هەست بەرپڕسایەتیا خۆ یا نیشتیمانی دكەت، لەوما بۆ ڤێ مەرەمێ ژی گەلەك پێنگاڤ هاڤێتینە و داگێڕان ژ مافێن خۆ كریە، بۆ لایەنێن بەرانبەر، نەخاسمە ئێكەتیێ ژ پێخەمەت ڕازیكرنا وان و گەهشتن ب چارەسەریەكا ڕەها و پێكڤە كاركرن بۆ پێكئینانا كابینەیا دەهێ و كاراكرنا پەڕلەمانێ كوردستانێ، هەر چەندە ژ ئەنجامێ ڤێ ئالۆزیا سیاسی تاكێ كورد نوكە پتر ژ هەر دەمەكێ دی یێ هۆشیارترە و زەرەرمەندێ ئێكەم یێ ڤێ شەلەلا سیاسی یە، لەوما فشارا مەدەنی دبیتە ئەگەرەكێ دی یێ ڤەبوونا ڤێ گرێكا سیاسی، كە واتە فشارا مەدەنی و ڕایا گشتی دشێن هێزێن سیاسی نەچار بكەن ل سەر مێزا گفتوگۆیێ بڕوینن، هەر دیسا جادە دشێت ب ڕێیا سندۆقێن دەنگدانێ، یان نەڕازیبوونێن مەدەنی ببیتە سەپێنەرێ چارەسەریێ، ئەگەر ئەڤ فاكتەرە نەشیان ببنە هوكارێ چارەسەریا ڤان ئالۆزیان، فاكتەرێ دەرڤە بهێز دكەڤیتە د ناڤ هەڤكێشێ دا، ئەو ژی جڤاكا نیڤدەولەتی ب تایبەت ئەمریكا و ئەورۆپا كو بەردەوام هۆشداریێ ددەنە لایەنێن كوردی كو پەرتەوازەی دێ پێگەهێ هەرێمێ لاواز كەت و پێدڤییە ئالۆزیێن سیاسی ب دیالۆگێ بهێنە چارەسەركرن، ئەڤجار یا هەری گرنگ بۆ چارەكرنا ڤان ئالۆزیان، دڤێت هەستكرن ب بەرپرسیارەتییا نەتەوەیی و نیشتمانی بیت ژ لایێ سەركردایەتییا سیاسی یا كوردستانێ ڤە، ڕاستە فاكتەرێن دەرەكی و فشارێن جاددێ دشێن ببنە پالدەر، بەلێ بڕیارا دوماهییێ د دەستێ لایەنێن ناڤخۆیی دا یە، ئەڤجار دیرۆكێ سەلماندیە كو چەند گرێ دژوار بن، ل دوماهییێ دڤێت ب دیالۆكێ بهێنە ڤەكرن، بەری كو زیانێن مەزنتر بگەهنە ئەزموونا هەرێما كوردستانێ، لێ د وێ باوەرێ دا مە ب حكیمەتا لێزان و سەركردەیێن دلسۆزێن ڤی ملەتی، ئەڤ ئالۆزی و گرێكێن سیاسی وەك خۆ نامینن و دێ هەر گەهنە چارەسەریەكێ، كو جارەك دی پەڕلەمان كاڕا ببیت و كابینەیا دەهێ بكەڤیتە د خزمەتا هەڤوەلاتیان دا.

د تەرازیا ملەتێن پێشكەفتی دا، هەمی دەما چاكسازی، د وارێن جودا یێن حوكمڕانیێ دا ئێك ژ پێشینەیێن كارێن وان دهێت، هەردەما وان دیت، گەندەلی یا سەرێ خۆ دهەلینیت و تاكان ژ خۆ ددەت، ئێكسەر ڕادبنە سەر پێ و ناهێلن وەلاتێ وان بكەڤیتە دناڤ گوما گەندەلی و قەیرانێن جۆراوجۆر دا، لەوما دەما دبینن گەندەلی یا جهێ خۆ خۆش دكەت، هەر زوی دەست ب چاكسازیان دكەن، داكو هەر زوو، ڕهێن هەر گەندەلی و قەیرانەكێ قوت بكەن و نەبنە ئاستەنگ ل هەمبەر بڕێڤەچوونا كاروبارێن حوكمەتێ، گەر تەماشەكەین وەلاتێن پێشكەفتی چاكسازی ل دەف وان، نە بتنێ درووشمەكێ سیاسی یە، بەلكو پێدڤیەكا هەردەمی و نیشتمانی یە، بۆ پاراستنا قەوارە و پاشەڕۆژا هەر جڤاكەكی، دەما ئەم باسێ شۆڕەشا چاكسازیێ دكەین، ئەم باس ل وەرچەرخانەكا رهـ و ڕیشالی دكەین؛ شۆڕەشەك كو چەكێ وێ یێ سەرەكی یاسا و شەفافیەتە د هەمی دام و دەزگەهێن حوكمەتێ دا و ئارمانجا وێ یا هەرە مەزن ژی لێدانا دربەكێ كوژەك و بێ دلوڤانیە د جەستەیێ گەندەلیێ دا، چونكی گەندەلی، مەزنترین دژمنێ پێشكەفتن و دادپەروەریێ یە، ڕێگرەكە ل هەمبەر هەر پێنگاڤەكا جڤاك بەر ب پێشڤە بهاڤێژیت و داهات و ئارمانجێن گەنجان ژناڤ دبەت، هەر لایەن و جورەكێ گەندەلیێ چو دارایی بیت، كارگێڕی یان سیاسی بیت، دبیتە ئەگەرێ پاشكەفتنا بەرهەم ئینانێ و لاوازبوونا باوەریا هەڤوەلاتیا ب دەستهەلاتێ و تێكدانا هەڤسەنگیا جڤاكی، ل ڤێرێ چاكسازی دبیتە ئەركەكێ نەتەوەیی كو چو ڤەزڤڕین تێدا نینە، ئەڤجار ئەگەر مە بڤێت شۆڕەشا چاكسازیێ، بۆ هندێ یا سەركەفتی بیت و ببیتە دربەكێ كارا دژی گەندەلیێ، پێدڤیە بەری هەر تشتەكی یاسا سەروەر بیت و ڕۆلێ خۆ یێ دروست بگێڕیت، چونكی ئەو دەمێ یاسا ب سەر هەمیا دا وەك ئێك هاتە جێبەجێكرن، دەرگەهێ دزینێ و دەست بسەرداگرتنا مۆلكێ گشتی دهێتە گرتن، د دەولەتا چاكسازیێ دا، چو كەس ژ یاسایێ بلندتر نین، لێپرسینەڤە دگەل هەر كەسەكێ كەمترخەم، ستوونا پشتا گەندەلیێ دشكێنیت، بێگومان چاكسازی بتنێ ب بڕیارێن سەرێ دەسەلاتێ ناچیتە سەر، بەلكو پێدڤی ب هۆشیاری و پشتەڤانیا جڤاكی هەیە، پێدڤی یە ڕاگەهاندن، ڕەوشەنبیر و تاك ب تاكێ جڤاكێ‌ بببنە چاڤێ دلسۆزێ ڤێ شۆڕەشێ، بێدەنگ بوون ل سەر گەندەلیێ، پشكدارییە د تێكدانا پاشەڕۆژا ڤی ملەتی، ئەڤجار ئەو دربێ ل گەندەلیێ دهێتە دان، دێ دەرگەهێ ئاڤەدانیێ، گەشەپێدانێ و دادپەروەریێ بۆ پاشەڕۆژا كوردستانێ ڤەكەت و سەروەت و سامانێ ڤی وەلاتی ب هەدەر ناچیت و كوردستان ڕۆژ ب ڕۆژ دێ پێنگاڤێن پێشڤەچوونێ هاڤێت، هەرچەندە ل دەستپێكا پێكئنانا كابینەیا نەهێ، سەروكێ حوكمەتێ دەست ب پڕۆسا چاكسازیێ كریە و ئەڤ ئێكە ژ پێشینەیێن كارێ كابینەیا نەهێ بوویە، هەلبەت پێنگاڤێن باش دڤی بواری دا هاتینە هاڤێتن و ئەو ڕوتینا جاران ل دام و دەزگەهێن حوكمەتێ تا ڕاددەیەكێ باش كێم بووینە، ئەڤجار بەردەوامی دان ل سەر ڤێ پڕۆسێ، دێ ڕهێن گەندەلیێ ژ ڕیشالان دەرئێخیت و تەڤ داهات و سامانێ ڤی ملەتی دێ كەڤیتە د خزمەتا بەڕژەوەندیا گشتی دا.

كوردایەتی نە بتنێ پڕسەكا نەتەوەییە، بەلكو ناسنامە، دیرۆك و چارەنڤێسێ گەلەكێ ستەملێكرییە، خۆیایە د درێژاهیا دیرۆكێ دا، مللەتێ كورد خۆدانێ چەندین دەرفەتێن زێڕین بوویە بۆ بجهئینانا ئارمانجێن خۆ یێن نەتەوەیی، بەلێ گەلەك جاران ژ ڤی دەردێ هەردەمی یێ كو بەردەوام كورد ژێ دنالن؛ ئەوژی نەبوونا ئێكدەنگیێ و پرت و بەلاڤبوونا ناڤخۆییە، كو مەزنترین ئاستەنگ بوویە د ڕێكا گەهشتن ب وان ئارمانجێن گەلێ كورد یێ ئەڤە چەندەها سالە خەباتێ بۆ دكەت، ژبەر ڤێ پەرتەوازیا نها، كۆمبوون ل بن چەترا كوردایەتیێ د قووناغا ئیرۆ دا، نەك بتنێ بژارەیە، بەلكو پێدڤیاتیەكا هەستیار و نیشتمانی یە، لەومان هەر چو زویە، دڤێت سەرجەم پارت و ئالیێن كوردی بڕیارەكا بەرپڕسیارانە بدەن و دەستێ خۆ یێ برایەتی و كوردایەتیێ تێك بدەن و مژارا سەرەكی یا پلان و بەرنامێن وان، كومڤەكرنا دەنگ و ڕەنگێن جودا یێن ڤی ملەتی بن، چونكی كوردایەتی چەمكەكێ بەرفرەهە و خۆ د سەر هەمی بەڕژوەندیێن حزبی، دەڤەری و عەشیرەتگەری دا دبینیت، ئەڤجار كۆمبوون ل بن ڤێ چەترێ رامانا وێ پێشئێخستنا بەرژەوەندیێن گشتیە ل سەر یێن تاكە كەسی یان حزبایەتی، هەروەكو دیار دەڤەرا ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست د گوهۆڕینێن بەردەوام و لەزگین دایە و ئالنگاریێن ل بەراهیا مە گەلەك د هەستیار و مەزنن؛ ژ گڤاشتنێن ئابووری بگرە هەتا گوهۆڕینێن سیاسی و سەربازی، لەومان تەڤایی و ئێك دەنگی، بهێزترین چەكێ مللەتێن بێدەولەتە، نەخاسمە ملەتێ مە، دەمێ كو كورد ب هەمی ڕەنگ و دەنگێن خۆ ل سەر مێزەكێ كۆم دبن و ب ئێك دەنگ دپەیڤن، جیهان ب ڕێزڤە گوهداریێ بۆ دكەت و نەیار ژی هزرەكێ بۆ هێزا وان دكەت، بەڕوڤاژی، پرت و بەلاڤبوون بتنێ ڕێ خۆشكەرە بۆ لاوازكرنا قەوارە و پێگەهێ هەرێمێ، مخابن، هندەك جاران بەرژەوەندیێن حزبی یێن بەرتەنگ، نەبوونا باوەریێ د ناڤبەرا لایەنێن سیاسی دا، و دەستێوەردانێن دەرەكی دبنە ڕێگر ل هەمبەر دروستبوونا ڤێ چەترا نیشتمانی، لێ بۆ دەربازبوون ژ ڤان ئالنگاریان، پێدڤی ب دیالۆكەكا ڕاستگۆیانە و دوور ژ مزایداتێن سیاسی هەیە، گەر نیەتا هەر پارتەكێ،بهێز مانا ڤی قەوارەی بیت و پاراستنا وێ بیت، نەخاسمە دڤی دەمێ نها یێ نەخوازیار دا، دێ هەمی پێكڤە بەرژەوەندیێن خۆ یێن حزبایەتی دەنە لایەكی و پڕسێن گرنگێن نیشتیمانی دەنە لایەكێ دی، پێكڤە دێ كاركەن، ڤی قەوارەی ژ هەر مەترسیەكێ بپارێزن و دەست ب كاراكرنا پەرلەمانی و پێكئینانا كابینەیا دەهێ كەن، ئەڤ چەترا كوردایەتیێ یا ئەو ل بن كوم دبن، ببیتە پارێزەرا وان هەمی دەستكەفتێن گەلێ كورد ب دەستڤە ئیناین و بلا نە بتنێ كۆمبوون ل بن چەترا كوردایەتیێ درووشمەكێ جوان بیت، بەلكو دڤێت پەیامەكا كریاری بیت بۆ هەر تاكەكێ كورد، چونكی دۆزا گەلێ كورد پێدڤی ب چەترەكێ هەیە كو جهێ هەمی ڕەنگ و دەنگان تێدا هەبیت و ب گیانەكێ كوردەواری هەمی پێكڤە كار بۆ پرس و ئارماجێن ستراتیژی یێن ڤی ملەتی بكەن و ڤێ هەرێما ب خۆه و خوین و خەباتا ڤی گەلی دروستبووی، ژ هەر مەترسیەكێ بپارێزن و بەرەف پێشڤە ببەن.

سیاسەت د بنەڕەت دا زانست و هونەرێ بڕێڤەبرنا جڤاكی و دەولەتێ یە، مەرەم ژێ دابینكرنا سەقامگێری، دادپەروەری و ژیانەكا باشترە بۆ هەڤوەلاتیان، بەلێ دەما كو سیاسەت ژ ڤێ پێناسەیا خۆ یا مرۆڤی و نیشتیمانی دوور دكەڤیت، دگوهۆڕیت بۆ یاریەكا مەترسیدار؛ كو دبێژنێ (یاریكرن ب سیاسەتێ) ل ڤێرێ، چارەنڤێسێ ملەتان دبیتە تەختێ شەترەنجێ و بەرژەوەندیێن گشتی دبنە قوربانی بۆ مەرەمێن بەرتەنگ یێن حزبایەتی، تایفەگەری یان كەسی. ئەڤ چەمكە ئاماژەیە بۆ بكارئینانا دەستهەلات و پێگەهێ سیاسی، نەك بۆ خزمەتكرنا ملەتی، بەلكو بۆ هێلانا خۆ د دەستهەلاتێ دا، یان بدەستڤەئینانا دەستكەفتێن دەمكی، تێدا پرەنسیپ دهێنە بنپێكرن و بەردەوام ستراتیژیەت دهێنە گوهۆڕین؛ بەس بۆ وێ چەندێ یاریزانێ سیاسی سەركەفتی بمینیت، بێی كو گرنگیێ بدەتە بهایێ وێ یێ جڤاكی یان ئابووری.
سیاسەتمەدارێن كو یاریێ ب ڤی بواری دكەن، چەندین كەرەستە و ڕێكان بكار دئینن، وەك درۆشمێن مەزن و بریقەدار و سۆزێن بێ بنەما بۆ ڕاكێشانا دلێ جەماوەری، بێی كو چو پشتڕاستییەكا جێبەجێكرنێ هەبیت، هەردیسا دروستكرنا قەیرانێن دەستكرد، جاران بۆ مژیلكرنا ڕایا گشتی ژ كێشەیێن سەرەكی، وەكو گەندەلی، یان بێكاری، ب قەیرانەكا لاوەكی یان ناكۆكیەكا جڤاكی دهێتە مەزنكرن. هەڤپەیمانیێن دەمكی و بەرژەوەندیخوازی، دۆستێ دوهی دبیتە دوژمنێ ئەڤرۆ و دوژمنێ ئەڤرۆ دبیتە هەڤپەیمانێ سوبەهی، واتە هەڤپەیمانی ل سەر بنەمایێ بەرژەوەندیان دهێنە دروستكرن، دیارە وەلات یان جڤاكێن دبنە گۆڕەپانا یاریكرنا ب سیاسەتێ، باجەكا گران ددەن كو كاریگەریێ ل سەر بەرەبابێن پاشەڕۆژێ ژی دكەت، نموونە وێرانبوونا باوەریێ، مەزنترین زیان ژ دەستدانا باوەریا هەڤوەلاتیایە ب دامەزراوەیێن دەولەتێ و پڕۆسێسا سیاسی ب گشتی، ئەو دەما خەلك دبینن دەنگ و مافێن وان دبنە كەرەستێ بازرگانیێ، بەرەڤ بێهڤیبوونێ دچن و چو هیڤیەك ب پاشەڕۆژێ نامینیت، دیسا نەجێگیرییا ئابووری، چو پڕۆژەیێن ستراتیژی یێن درێژخایەن ناهێنە جێبەجێكرن، چونكی بڕیارێن ئابووری ل سەر بنەمایێ ڕازیكرنا دەمی یا خەلكی، یان دەستكەفتێ حزبی دهێنەدان، پەیدابوونا پەرتەوازەییێ، بۆ هندێ كو هێزەكا سیاسی بمینیت، جاران پەنایێ دبەتە بەر دابەشكرنا جڤاكی ل سەر بنەمایێ دەڤەرایەتی، عەشیرەتگەری، یان ئاینی، ئەڤە ژی شیرازەیا جڤاكی تێكدەدەت و پرت و بەلاڤەیی د ناڤ تەخ و چینێن جودا یێن جڤاكی دا دروست دبیت، بۆ ڕاوەستاندنا یاریكرن ب پاشەڕۆژا گەلان، پێدڤی ب هوشیاریەكا گشتی هەیە، ل ڤێرە پێدڤیە هەڤوەلاتی ل سەر بنەمایێ كار و دیرۆكێ بریارێ ل سەر سەركریان بدەن، نەك ل سەر بنەمایێ درووشم و گۆتارێن لایەنگریێ، دیسا هەبوونا دادگەه و دەزگەهێن ڕاگەهاندنێ یێن سەربەخۆ كو بشێن چاڤدێرییا بڕیارێن سیاسی بكەن و گەندەلییان ئاشكرا بكەن و گەندەلكاران ڕادەستی یاسایێ بكەن، هەر دیسا ئینانا دەنگ و هزرا نوو بۆ ناڤ یاریا سیاسی، داكو ئاراستەیێ كلاسیكیێ بەرژەوەندیخوازیێ بهێتە گوهۆڕین، كەواتە سیاسەت بەرپرسیاریەتەكا ئەخلاقی و نیشتیمانی یا مەزنە. یاریكرن پێ، یاریكرنە ب ژیان، ئارامی و داهاتیێ ملیۆنان كەسان. بێگومان، بتنێ هوشیاربوونا جڤاكی دشێت سنوورەكێ بۆ وێ یاریێ دانیت و سیاسەتێ بزڤڕینیت بۆ ئاراستەیێ وێ یێ ڕاستەقینە كو ئەو ژی خزمەتكرنا مرۆڤایەتیێ و بەرپاكرنا سەقامگێریێ یە.

بێگومان هەرێما كوردستانێ ئیرۆ د هەستیارترین قووناغا خۆ یا سیاسی دا دەربازدبیت و ئالنگاریێن زۆر كەفتینە بەر بەرۆكێ ڕەوشا سیاسیا هەرێما كوردستانێ، مینا ڤان گۆهوڕین و پێشهاتێن ڤێ داویێ یێن ل دەڤەرێ ڕوی داین، كو باندۆرا خۆ یا ڕاستەوخۆ ل سەر هەرێمێ هەبوویە، یانژی ڤان ناكوكیێن دناڤخۆییا هەرێمێ دا ئیرۆ بەرسنگێ پێكنەئینا كابینەیا دەهێ گرتین و بوویە ئەگەرێ وێ ئێكێ مەترسی بكەڤیتە سەر قەوارێ هەرێمێ، هەردیسا بەحسكرن ل سەر چەكدانانا پێشمەرگەی و تێكەلكرنا وان دگەل هێزێن نیشتیمانی یێن ئیراقێ، كو ئەڤە هەمی ئاماژەنە ل سەر بچووككرنا قەوارێ هەرێمێ و زڤڕاندنا بڕیاردانێ بۆ بەغدا، ئەڤجار یا گرنگە بزانابوون سەرەدەریێ دگەل ڤان پێشهاتا بكەین و ژ پێخەمەت پاراستنا ڤی قەوارەی تەڤایا ناكۆكیێن خۆ یێن پارتایەتی بدەین لایەكی، چونكی پاراستنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ د ڤێ قووناغا هەستیار و پڕی ئالۆزیێن هەرێمی و نێڤدەولەتی دا، پێدڤی ب ستراتیژیەكا نیشتمانی، گشتگیر و بلەز هەیە. بۆ ڕێگریگرتن ل لاوازبوون یان ژناڤچوونا ڤی قەوارەی، چەندین پێنگاڤێن سەرەكی و بنەڕەتی هەنە كو دڤێت د زووترین دەم دا بهێنە هاڤێتن و بەراهیا هەر پێنگاڤەكێ ئێكڕێزی و چاكسازییا سیاسیا ناڤخۆیی یە، وەك دبینین ناكۆكیێن حزبی یێن پڕی كێشە و ڤێ عینادا سیاسی مەزنترین مەترسینە بۆ سەر قەوارێ هەرێمێ، دڤێت بەرژەوەندیێن نیشتمانی ببنە سەروەری و ل سەر بەرژەوەندیێن حزبی و دەڤەری ڕا بن، هەردیسا پێدڤییە دەزگەهێن فەرمی یێن هەرێمێ (پەرلەمان، حوكمەت، دادوەری) بهێنە بێلایەنكرن و ل ژێر سیبەرا حزبی دەربكەڤن، داكو باوەرییا هەڤوەلاتیان ب دەولەتداریێ بزڤڕیت. پێنگاڤێن ئێكخستنا هێزێن پێشمەرگەی ل ژێر چەترێ وەزارەتا پێشمەرگەی دڤێت بلەزتر لێ بهێن و ژ هەژموونا حزبی دوور بكەڤن، ئەڤە نە بتنێ داخوازیا گەلێ كوردستانێیە، بەلكو مەرجێ سەرەكی یێ هەڤپەیمانێن نێڤدەولەتی ژی یە بۆ بەردەوامبوونا پشتەڤانیێ، دیسا چاكسازییا ئابووری و كێمكرنا پشتپەستنێ ل سەر نەفتێ، چونكی گرنگیدان ب كەرتێ چاندنێ، گەشتوگوزار، و پیشەسازیێ دێ كێمترین زەرەرێ گەهینیتە هەرێمێ دەما كو كێشە د فرۆشتنا نەفتێ دا پەیدا دبن. چارەسەركرنا كێشەیا مووچەی و بودجەی و گەهشتن ب ڕێكەفتنەكا بنەڕەتی دگەل بەغدا بۆ مسۆگەركرنا شایستەیێن دارایی یێن فەرمانبەران، دێ سەقامگیریا جڤاكی و ئابووری زڤڕینیتە هەرێمێ و لایەنێ لاواز یێ هەرێمێ بەرامبەر بەغدا دێ ب هێزئێخیت، دڤێت هەرێم د دانوستاندنێن خۆ دا دگەل بەغدا، دەستوورێ ئیراقێ یێ سالا ٢٠٠٥ێ بكەتە بنەما بۆ پاراستنا مافێن خۆ یێن فیدرالی و پێدڤیە لایەنێن كوردی ل بەغدا ب ئێك دەنگ و ب ڕحەكا كوردەواری كار بكەن بۆ چەختكرن ل سەر مافێن هەرێمێ و دڤێت هەمی پێكڤە كاربكەن بۆ پاراستنا هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا وەلاتێن زلهێزێن هەرێمی؛ بتایبەت توركیا و ئیرانێ، پێدڤیە سیاسەتەكا هەڤسەنگ بهێتە پەیڕەوكرن كو بەرژەوەندیێن هەرێمێ بپارێزیت بێی كو هەرێم ببیتە پشكەك ژ ململانێ و شەڕێن دەڤەرێ، هێشتا ئەمریكا و وەلاتێن ئەورۆپی هەرێما كوردستانێ وەك هەڤپەیمانەكا گرنگ دبینن، لەومان دڤێت ئەڤ پەیوەندییە نە بتنێ پەیوەندیێن سەربازی بن، دڤێت بهێن گوهۆڕین بۆ پەیوەندیێن ئابووری، دیمۆكراسی و مافێن مرۆڤی؛ داكو پشتەڤانییا وان یا بەردەوام بیت، ئێك ژ پێنگاڤێن دی یێن هەری گرنگ كو حوكمەتا هەرێمێ بهاڤێژیت؛ ئەوژی ئاشتكرنا جڤاكی و گەنجانە، ئیرۆ مەزنترین مەترسی ل سەر قەوارەی، كۆچكرنا گەنجان و ساربوونا وانە ژ حەزا نیشتمانی، ئەڤجار دابینكرنا دەلیڤەیێن كاری، ئازادییا ڕادەربڕینێ، و سەروەریا قانوونێ دێ وەك كەرەستەیێ بەرگریێ یێ ئێكێ بیت كو هەڤوەلاتی خۆ ب خۆدانێ ڤی قەوارەی بزانن، ئاشكرایە قەوارێ هەرێمێ نە بتنێ ب چەك و دبلوماسیەتێ دهێتە پاراستن، بەلكو هێزا ناڤخۆیی، دادپەروەریا جڤاكی و ئابوورەكێ ب هێز، باشترین مەتالن دژی هەر مەترسیەكا دەرەكی.

د سەردەمێ مە یێ ئەڤڕۆ دا، دەم بوویە گرانبەهاترین تشت كو مرۆڤ گرنگیێ پێ بدەت، لایەنەكێ گرنگ یێ ژیانا مە كو پێدڤی ب رێكخستنەكا دقیق هەی، لایەنێ ساخلەمیێ یە. وەرگرتنا ژڤانەكی ل دەف نۆژداری، نە بتنێ دەستنیشانكرنا دەمەكی یە، بەلكو دەسپێكا پرۆسەیا چارەسەریێ و رێزگرتنە ل دەمێ نۆژدار و نەخۆشێن دی ژی، هەلبەت كەسەك ژ مە نینە پێدڤی ب چوونا دەڤ نۆژداران نەبیت بۆ پڕسین ژ ساخلەمیا خۆ، بێگومان بەری بچین دەف نۆژداری، نەخاسمە كلینیكێن نۆژدارێن تایبەت دێ پەیوەندیێ ب سكرتێرێ نۆژداری كەین بۆ وەرگرتنا ژڤانەكی تاكو قەرەبالغی ل ژۆرا چاڤەڕێبوونا نۆژداری دروست نەبیت و هەر ئێك ل دویڤ ژڤانێ خۆ بچیتە دەف نۆژداری، ئەو دەما مرۆڤ ل دویڤ ژڤانێ خۆ دچیت و پسیار ژ سكرتێری دكەت كۆ تەئەڤ ژڤانە دایە من، مانە دوورا منە بچمە دژۆرڤە، دێ بێژیت خۆ بگرە هەتا ئەڤێت بەری تە خلاس ببن پاشی دێ گازی تەكەم، هەروەكو ئەو ژڤانێ ب من هاتیە دان دپێگیرنەبوون و چو ڕێز لێ نەهاتە گرتن، مانە ئەو ژڤانێ دایە من بۆ هندێ بۆ دا ل دەمێ خۆ یێ دیاركری چووبام دژۆرڤە، بەلكو ساخلەمی یان ژی دەمێ مرۆڤی هند ناخۆازیت گەلەك بمینیتە ل هیڤیا چوونا ژۆر و مرۆڤ بێزار دبیت تاكو دوورا مرۆڤی دهێت، گەلەك جارا ژ وی ژڤانێ ب مرۆڤی هاتییە دان؛ پشتی ژڤانێ خۆ ب دەمژمێرەكێ یان پتر شنی دچیە دەف نۆژداری و ئەڤە ژی دبیتە جهێ سەرگێژی و دلنەڕەحەتیێ ل دەڤ نەخۆشی و دروستبوونا قەرەبالغیێ ژی د هۆلا چاڤڕێ بوونێ دا، هەلبەت گرنگیا ڕێكخستنا دەمی و پێگیربوون پێ؛ مفایێن خۆ هەنە، وەك كێمكرنا قەرەبالغیێ و نۆژدار ب سەرەنجەكا پتر گوه ل سكالایێن نەخۆشی دگریت دەما كو دزانیت خشتەیێ وی یێ ڕێك و پێكە و فشار ل سەر یا كێمە، ئەڤجار پێگیریبوون ب ژڤانێ خۆ ڕێزگرتنە ل مافێن نەخۆشێن دی و هەر گیرۆبوونەك ژ لایێ نەخۆشەكی ڤە دبیتە ئەگەرێ تێكچوونا خشتەیێ گشت نەخۆشێن پشتی وی.

پێشمەرگە بتنێ هێزەكا لەشكری نینە، بەلكو دیرۆكەكا ساخە ژ خەبات و قوربانیدان ژ پێخەمەت ئاخ و نەتەوەی. گەر تەماشەكەین د دیرۆكا گەلێ كورد دا، پەیڤا پێشمەرگە چو جاران بتنێ وەك چەمكەكێ سەربازی نەهاتیە دیتن، بەلكو پێشمەرگە هێمایێ قوربانیدان، بەرگری، و پاراستنا خاك و كەرامەتا مللەتەكێ مەزلووم بوویە. ژبەر هندێ، دەمێ باس ل سەر بابەتێ چەكدانانا پێشمەرگەی دهێتەكرن، ئەڤە نابیتە بابەتەكێ تەكنیكی یێ سەربازی یێ سادە، بەلكو دكەڤیتە د چارچووڤەیێ پرسیارێن ستراتیژی یێن گرێدایی ب پاشەرۆژ و قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ ڤە. د دەستوورێ ئیراقێ یێ سالا ٢٠٠٥ دا، هێزێن پێشمەرگەی وەك پشكەك ژ سیستەمێ بەرگریا ئیراقی (حرس الإقلیم – پاسەوانێن هەرێمێ) هاتینە ناساندن. ژ لایێ یاسایی ڤە، هەتا ئەو ئەگەرێن كو بووینە ئەگەرێ دروستبوونا هێزا پێشمەرگەی وەك نەبوونا ئارامیێ، گەفێن تیرۆرێ و جێبەجێنەكرنا ماددێ ١٤٠ مابن، چەكدانانا پێشمەرگەی چو بنەمایەكێ یاسایی و لۆژیكی نینە. پێشمەرگە هێزەكا فەرمی یە و پاراستنا تەناهیا هەرێمێ دكەت. د نها دا دەڤەرا رۆژهەلاتا ناڤەڕاست یا تژی یە ژ گوهۆرینێن بلەز و نەپێشبینیكری. سەرهەلدانا تیرۆرستێن داعش و گرۆپێن تیرۆریستی نیشادا كو ئەگەر هێزا پێشمەرگەی نەبا، كارەساتێن مەزنتر دا ب سەر دەڤەرێ دا هێن، ئەڤجار چەكدانانا پێشمەرگەی د بنیات دا ب رامانا لاوازكرنا بەرگریا كوردستانێ دهێت ل هەنبەر هەر گەفەكا دەرەكی یان ناڤخۆیی یا پاشەرۆژێ. ئەو لایەنێ كو پێدڤی ب كاركرنا جدی هەی، نە چەكدانانا پێشمەرگە یە، بەلكو ئێكخستن و ڕێكخستنا پێشمەرگە یە د چارچووڤەیێ وەزارەتا پێشمەرگەی دا، دووركرنا پێشمەرگەی ژ ناكۆكیێن حزبی و گوهۆڕینا وی بۆ هێزەكا نیشتمانی یا سەردەم و رێكخستی، دێ بیتە ئەگەرێ بهێزبوونا پێگەهێ هەرێمێ، نەك چەكدانان. خۆیایە چەكێ پێشمەرگەی چو جاران چەكێ هێرشبرنێ و تێكدانا ئارامیێ نەبوویە، بەلكو چەكێ بەرگریێ و ئاشتیێ بوویە. هەتا كو مافێن گەلێ كورد ب تەمامی د پاراستی نەبن و جێگیریەكا یاسایی و سیاسی یا هەمیشەیی ل دەڤەرێ دروست نەبیت، پرسا چەكدانانا پێشمەرگەی پرسەكا نەلۆژیكی و نەڕەوا یە. پاشەرۆژا گەلێ مە د هێز و ئێكڕیزیا پێشمەرگەی دا كورت دبیتەڤە، د بزاڤا ڕزگاریخوازیا گەلێ كورد دا پێشمەرگە بووینە ڕەمزا خۆڕاگری و بەرخوەدانێ، چونكی ئەڤان مێرخاسان د هەمی قووناغێن سەختێن شۆڕشێن ئێك ل دویڤ ئێك دا بەرەڤانی ژ ڤێ ئاخا پیرۆز كریە و نەهێلایە دوژمن ب كوینا دلێ خۆ ل هەنبەر گەلێ مە داڕێژن و ڤی گەلێ كوردستان یان نەمان كریە درووشم ژ ناڤببەن، ئەڤ قارەمانێن بووینە شیرهەكا پۆلایین ل هەنبەر مەزنترین دوژمنێن سەرسەختێن ڕێبازا پیرۆزا كوردایەتیێ، تشتەكێ ئاسان نینە؛ ئیرۆ ب پەیڤەكا بێ هزركرن د وێ خەبات و شۆڕشا وان ژ بۆ كوردایەتیێ ئەنجامدای؛ داخوازا چەكدانانا وێ بهێتە كرن، بێگومان ئەڤێ ئێكێ دێ پێشهاتێن خڕاب و چاڤەڕێنەكری ژێ پەیدابن و ب باوەرا من چو دەمەكی سەركردایەتیا كوردی ب ڤێ بڕیارێ ڕازی نابن و دێ هەمی ڕێكارێن قانونی و دەستووری گرنە بەر، دبینین ئەڤە دەمەكە چەند ئالیەك بەحسێ چەكدانانا پێشمەرگەی دكەن، لێ ئەو نزانن پێشمەرگە ژ ناڤا چەرگێ ڤی وەلاتی دەركەفتیە و ژدایكبوویێ خوین و كەد و رۆندكێن گەلێ كوردستانێ یە، هەروەكو سەرۆك بارزانی ژی گۆتی: چەكێ پێشمەرگەی، پارچەئاسن، یان جبەخانە و ئامرازێ شەڕكرنێ بتنێ نینە. بەلكو چەكێ پێشمەرگەی دیرۆك، قوربانیدان، كەرامەت و بیروباوەرا وی یە، چەكێ پێشمەرگەیی ئەو سۆز و پێگیریە یا هەردەم بۆ گەل، ئاخ و نیشتیمانێ خۆ هەیی، لەومان هەر ئالیەكێ هزر د چەكدانانا پێشمەرگەی دا بكەت، دیارە ئەو نزانن پێشمەرگە، واتە سیمبۆلا هەبوونا نەتەوەكینە یێن ئەڤە سەدەهان سالە د چەپەرێن بەرەڤانیكرنێ دا ژڤێ ئاخا  پیرۆز خەباتێ دكەن، ئەڤجار بلا هەر گرۆپ و ئالیەك باش بزانیت كو پێشمەرگە ناهێتە هەڤبەركرن ل گەل چو گرۆپەكێ دی یێ چەكداری تا وان گرۆپان بكەنە بەهانە پشتی چەك دانای و چووینە د ناڤ رێزێن هێزا نیشتیمانی یا ئیراقێ دا و ئەو ژی بۆ خۆ ڤێ چەندێ بكەنە بەلگە كا چاوا وان چەكێ خۆ ڕادەستی یاسایێ كریە، وەسا ژ پێشمەرگەی ژی بخوازن چەكێ خۆ ڕادەستی حوكمەتا ئیراقێ بكەن و ببیتە بەشەك ژ هێزا لەشكری یا ئیراقێ و كوردستانێ ژی بهێلن بێی هێزەكا چەكداری و ب ڤێ پیلانێ كوردستانێ بێخنە ژێر ڕكێفا خۆ، لێ ب باوەرا من ئەڤ پیلانا وان ڤێ جارێ ژی سەرناگریت و پێشمەرگە دێ هەر مینیت ستریێ چاڤێن تەڤایا نەحەز و داگیركەرێن ئاخا پیرۆزا كوردستانێ.

بێگومان، جەژنێن جاران تام و چێژەكا جودا هەبوو، د تژی بوون ژ سادەیی و گەرماتیا دلان، د وی سەردەمی دا، تشتێ هەرە جوان سادەیی و وەكهەڤیا مرۆڤان بوو. بێی كەسەك خۆ ل سەر كەسەكێ دی مەزن بكەت، هەموویان پێكڤە بێی جوداهی و ب دلەكێ پڕی جۆش و خرۆش، ل بەرە سپێدەهیا جەژنێ، زەلام و بچویكان ب جلكێن جوانێن كوردی بەر ب مزگەفتێ گاڤ دهاڤێشتن. پشتی نڤێژێ، چ گوند یان گەڕەك ب دەنگێ «جەژنا تە پیرۆز بیت» دهاتە هەژاندن. كەسەك ل مالا خو نەدما؛ مال ب مال و كۆلان ب كۆلان دچوونێ، بێی كو چ جوداهی د ناڤبەرا زەنگین و هەژاران دا هەبیت. جودا ژ سەردەمێ نها، كو تێدا هەر تشتەك نقۆمی كۆمەكا گوهۆڕینان بوویە، تام و ڕەوشا خۆ یا جاران ژ دەست دایە، نەخاسمە بیرەوەری و ڕێوڕەسمێن مە یێن ئاینی و نەتەوەیی، هەلبەت، ئەڤە ژی ژ ئەگەرێ ڤێ پێشكەفتن و جیهانگێریا ڤی سەردەمی و تا رادەیەكی داخباربوونا خەلكێ مە ب كولتوورێ بیانی، بوونە ئەگەر ڕەوش و خۆشیا جاران جهێ خۆ د ناڤ دلێ بیرەوەری و جەژنێن مە یێن ئایینی دا باربكەن. خۆیایە جەژن د كولتوورێ مە یێ كوردی دا، ب تایبەت ل دەمێن بەرێ، مانایەكا پیرۆز و جودا هەبوو، جەژن ل دەمێن بەرێ بتنێ گوهۆرینا جلكان و خوارنێن خوش نەبوون، بەلكو جەژن بوهارەكا دەروونی بوو، كو د گەل خۆ ئاشتی، ئێكگرتن و پێكڤەژیان دئینا. دەمێ ئەم بەحسێ جەژنێن جاران دكەین، ئەم بەحسێ سەردەمەكی دكەین كو دل زێدەتر نێزیكی ئێك بوون و سادەی یێ جوانی دابوو هەمی تشتان. هەلبەت بەری جەژن بهێت، ب چەند رۆژان هەمی مالان بەرهەڤیێن جەژنێ دكرن، نەخاسمە ژن، دا هەر جارەكێ ل مالەكێ كومبن بۆ چێكرنا كادا كو بێهنا وان ب سەر كۆلانان ڤە دچوو، زارۆكان ژی ب كەیف و شادی چاڤەڕێی كڕینا جلكێن نوو بوون، گەلەك جاران بتنێ سالێ جارەكێ یان دو جاران جلك بۆ دهاتنە كڕین. ل سپێدەهیا زوو، زەلام و گەنج بەرەڤ مزگەفتێ دچوون. پشتی نڤێژێ، ل حەوشا مزگەفتێ هەمی ب گەرم و گۆڕی دچوونە دەستێن ئێك دوو، د هەمان دەم دا گەردەن ئازادی ژ ئێك دوو د خواست. ئێك ژ جوانترین داب و نەریتان، سەرەدانا مالێن مەزنان بوو. چو مال نەدمان ئەگەر خەلك نەچووبا جەژنە پیرۆزیێ، زارۆكێن گەڕەكێ كۆم دبوون و مال ب مال دگەڕیان. جەژنانە دوان دەمان دا بتنێ پارە نەبوو، بەلكو هندەك جاران (گویز، مێویژ، یان شرینی) بوون، لێ خوشیا وێ ب چو تشتان نەدھاتە گوهۆڕین، هەردیسا جەژن دەلیڤەیەكا زێڕین بوو بۆ هندێ كو ئەو كەسێن ئاریشەك د ناڤبەرا وان دا هەیی، ب ناڤبژیا مەزنان دهاتنە ژێك ئاشكرن، كەواتە جەژن بێی ئاشتەوایی نەدبوو، كورت و كرمانج، جەژنێن بەرێ ب ڕەنگ و بێهنەكا دی بوون، چونكی دلێن مرۆڤان ب ڤیان و وەكهەڤی و سۆز و وەفاداریێ د ئاڤدای بوون. هەرچەندە ژیان نها زۆرا پێشكەفتی، لێ مخابن د سەر ڤێ پێشكەفتنێ هەمی یێ ڕا، دلێ مە هەموو گاڤا بۆ وێ سادەیی و گەرماتیا جەژنێن جاران لێ ددەت و سەد خۆزیان بۆ وان ڕۆژان ڕادهێلین.

د جیهانا سیاسەتێ دا، سەركردە ب شیانا خۆ د رێڤەبرنا تەنگاڤیان دا دهێنە هەلسەنگاندن، نێچیرڤان بارزانی د مێژوویا نوویا كوردستانێ دا، وەك پرەكا بهێز د ناڤبەرا ئالیێن دژبەر دا كار كرییە. ئەوا وی ژ سیاسییێن دی جودا دكەت، ئەو كاریزمایا هێمنە كو د سەخترین دەم دا دشێت هەڤسەنگیێ بپارێزیت، هەلبەت نێچیرڤان بارزانی د ناڤەندێن سیاسی یێن هەرێمێ و نێڤدەولەتی دا ب ئەندازیارێ دیبلوماسیەتێ دهێتە نیاسین، هەرچەندە خودان دۆكتۆرایەكا فەخرییە د زانستێن سیاسی دا، بەلێ د پراكتیكێ دا ئەو خۆدان ئەزموونەكا دەولەمەندە د لێكتێگەهشتنێ دا. وی باوەرییەكا كویر ب زمانێ دیالۆگێ هەیە. دەما كو دەرگەهێن بەغدا ل هەنبەر هەرێمێ دهاتنە گرتن، یان گرژی دكەفتە د ناڤبەرا هەرێمێ و وەلاتێن جیران دا، نێچیرڤان بارزانی ب زمانێ بەرژەوەندیێن هەڤپشك و رێزگرتنا ل سەروەریێ، شیایە وان گرێكان ڤەكەت كو ب چەك و هەڕەشان نەدهاتنە ڤەكرن. ئەڤ ناسناڤە ژی ژ ئەنجامێ وێ ئێكێ یە كو ئەو هەمی دەما وەك لایەنەكێ بێلایەن و دلسۆز د ناڤبەرا پارتێن سیاسی دا دەستێوەردانێ دكەت. شیانا وی بۆ گوهلێگرتنێ و قەبوولكرنا راوبۆچوونێن جودا، وەلێكرییە كو هەمی لایەن د قەیرانێن سیاسی یێن ناڤخۆ دا بەر ب سەرۆكایەتیا هەرێمێ بچن. ئەو تێگەهشتییە كو هێزا كوردستانێ د ئێكڕێزیێ دایە، لەورا ستراتیژییەت و كاریزمایا وی ل سەر بنەمایێ كۆمكرنێ یە نەك دویرئێخستنێ یە، ئێك ژ تایبەتمەندیێن هەرە دیار یێن كاریزمایا نێچیرڤان بارزانی، شیانا وی یە بۆ كۆمكرنا لایەنێن دژبەر ل سەر ئێك مێزە؛ وی باوەرییەكا تمام ب دیالۆگێ هەیە و د قەیرانێن هەرە مەزن دا شیایە پەیوەندیێن هەرێمێ دگەل بەغدا و وەلاتێن جیران ب شێوازەكێ هەڤسەنگ برێڤە ببەت. د جیهانا سیاسی یا نهادا كو یا پڕە ژ گرژی و هەڤركیێن توند، ئەو ب زمانەكێ ئارام و دویر ژ زێدەگاڤیێن راگەهاندنێ كاردكەت. ئەڤ ئێكە وەك هێزا نەرم دهێتە هەژمارتن كو رێ خۆش دكەت بۆ دیتنا خالێن هەڤپشك د ناڤبەرا ئالیێن جودا دا، ئاشكرایە نێچیرڤان بارزانی د گەلەك قووناغێن چارەنوسساز دا رۆلێ كلیلا چارەسەریێ گێڕایە، چو ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی بۆ پاراستنا ئێكڕێزیا لایەنێن كوردی، یان ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی بۆ نیشاندانا وێنەیەكێ شارستانی و ئاشتیخواز بۆ هەرێما كوردستانێ. ژبلی لایەنێ سیاسی، كاریزمایا وی د وارێ گەشەپێدان و ئاڤەدانكرنێ دا ژی دیارە. ئەو وەك ئەندازیارێ قووناغا ڤەژاندنا ئابووری و دابینكرنا ژینگەهەكا گونجای بۆ وەبەرهێنانێ دهێتە دیتن، كو ئەڤە ب خۆ رێیەكا دی یا چارەسەركرنا ئاریشێن جڤاكی و ئابووری یە، ئێك ژ خالێن دی یێن دیار یێن كاریزمایا بارزانی، بەرەڤانیكرنا وی یا بێ مەرجە ژ مافێن پێكهاتەیێن ئایینی و نەتەوەیی؛ ئەو كوردستانێ وەك وێنەیەكێ جوان یێ پێكڤەژیانێ نیشانی جیهانێ ددەت. ئەڤ دیدەڤانییە بوویە ئەگەر كو سەركردێن جیهانێ ب رێز و باوەری تەماشە بكەنێ و وەك هەڤپەیمانەكێ ب باوەر د رۆژهەلاتا ناڤەڕاست دا هەژمار بكەن. ب كورتی، سەرۆك نێچیرڤان بارزانی شیایە مۆدێلەكا سەركردایەتیێ پێشكێش بكەت كو تێدا دیبلوماسیەت ل بەری هەڤڕكیێ یە و ئەڤە ژی وێ كاریزمایێ ددەتێ كو ببیتە پەناگەهەك بۆ چارەسەركرنا ئاریشێن ئالۆز.