Rojnameya Evro » ئيحسان ئامێدي https://rojnameyaevro.com/ku Sun, 26 Jul 2026 08:32:57 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 قـەرقـەشـەیـا سیاسـەتـێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%82%d9%80%db%95%d8%b1%d9%82%d9%80%db%95%d8%b4%d9%80%db%95%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d9%80%db%95%d8%aa%d9%80%db%8e/266644/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%82%d9%80%db%95%d8%b1%d9%82%d9%80%db%95%d8%b4%d9%80%db%95%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d9%80%db%95%d8%aa%d9%80%db%8e/266644/#comments Sun, 26 Jul 2026 07:59:15 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266644 ئيحسان ئــامێدی

قەڕقەشە ئەو گفتوگۆیا دەنگبلند و بێ بنەما و بێ ئەنجام و بێزاركەرە.
قەڕقەشە د جڤاكا كوردی دا هەیە و كەفتیە د ناڤ ژیانا سیاسی ژی دا و لایەنێن وێ پێڤە بێزاربووینە و هەر ل سەر دبەردەوامن!.
ئەڤ شۆلە درێژبوون و سەر پێڤە گێژ بوو و خەلك بێزار بوون، دوماهی یا باش بیت!.
سیاسەت ئەو بزاڤا مرۆڤی یە یا رێكێ دبەتە شۆل و گرێیا ڤەدكەت و بەرژەوەندیێن گشتی بجهدئینیت، دیبلۆماسیەت ژی رویەكێ سیاسەتێ یە، ئارمانج ژێ لێكتێگەهشتن و پێكهاتن و رێكەفتن و ل بەرچاڤگرتنا بەرژەوەندیێن هەمی لایەكی ژبوونا ئارامیێ و گەشەدانێ.
دەمێ دبلۆماسیەت هاتە بكارئینان و پرانسیبا گفتوگۆیا و دانوستاندنێ پەژراندن ئێدی نیازپاكی بۆ دەستپێشخەریان رۆلێ خۆ دگێریت و پەیڤ و زاراڤ جهێ خۆ دكەن، مەرج دبنە داخوازی و داخوازی ژ گەلەكێ كێم دبن و گەف دبنە دەستپێشخەری و ب دویڤ ئێكودو بەردان و پێكهاتن و رێككەفتن لێ دكەڤن.
ركاتی و ئەز دەستبەرداری مافێن خۆ نابم و ئەز ئێكێ دازنم، دێ ئەو بیت یا من گۆتی، گرێیان ڤەناكەت بەلكی كارڤەدانێن نەرێنی ژێ چێدبیت و كێشە ئالۆزتر لێدهێت و گرژی لێ چێدبن و دبیتە قەرقەشەیا بێ بنەما!.
دەستبەرداری مافێن مللەتی نەیا دروستە و شاشییە، بەلێ دەستبەرداری پایەیەكی بۆ هەڤپشكێ خۆ یێ برا د وەلاتی دا تێگەهشتن ل بەرچاڤگرتنا بەرژەوەندیێن نەتەوەیی و نیشتیمانی یە و جهێ رێزێ و سەرفرازیێ یە.
مخابن نهۆ ژی لایەنێن سیاسی هەنە د بەرهەڤن دەستبەرداری مافێن مللەتی ببن هەروەكو بووین لێ دبەرهەڤ نینن پرانسیبێن دیموكراتی و ئەنجامێ هەلبژارتنێن گشتی بجهبینن و پایەیەكی بۆ هەڤپشكێ خۆ یێ برا كو شایستەیێ وی یە بهێلیت!.
بازاركرن ل سەر هەر پرسەكێ و كەرستەكی دانوستاندنە، و لدویڤ ئێكودو بەردانە دا ب ئەنجام بگەهیت و پێكبهێن و هەردو لایەن ژی مفادارن.
ژبەر هندێ باشترە د سیاسەتێ دا ل بەر بهێن و لدویڤ ئێكودو بەردەن بەرژەوەندیا گشتی بجهبینن. دبلۆماسیەت دەرگەهێ دانوستاندنێ ڤەدكەت، دێ هندەكێ دەی و دێ هندەك دی وەرگری و ئەڤە ئارامیێ و بەرژەوەندیا گشتی بجهدئینیت، لێ مخابن دبلۆماسیەت یا كریە قەڕقەشەیا سیاسەتێ، گۆتن تنێ بۆ ئاسێكرنێ دهێنە هاژۆتن!.
سیاسەت كارێ سیاسەتڤان و كاربدەستانە، نە یا تەڤاییە، لێ دەمێ بۆ قەرقەشە دێ كەڤیتە د ناڤ مالان دا و سەرێ خەلكی پێڤە هێربیت و جڤاك پرت و بەلاڤ بیت.
هندی شەڕێ دویر بیت و خەلكێ ئاسایی د ناڤ دا نەبیت باشترە، دا ئاسایش و سەقامگیریا جڤاكی تێكنەچیت!.
پسیار ئەوە ئەرێ ما بۆچی دێ شەڕ و قەرقەشە بن!؟ گفتوگۆیەكا ئارام و دانوستاندنەكا ئەرێنی و ئارمانجبەر و ل بەرچاڤگرتنا بەرژەوەندیا گشتی ژبوونا لێكنێزیكبوون و پێكهاتنا لایەنێن هەڤڕك و ناكۆك بەرژەوەندیا هەمیان دایە.
دیارە هشیا گفتوگۆیا ناڤخۆیی زمانێ زڤر و قەڕقەشێ و پەیڤ و زاراڤێن توند ودژوار و برینداركەر بكاردئینیت و ئەڤە دویراتیێ دروست دكەت و ناكۆكیان پتر لێدكەت!.
د ناڤ ڤی ئاگرێ شەڕێ مەزنێ ل رۆژهەلاتا ناڤین و قەیرانێن شەڕ و ئالۆزیێن جیهانێ و تەنگاڤیێن ژیانێ، مللەت پێدڤی ب ئارامكرنێ و پشتراستكرنێ یە.
هەرێما كوردستانێ‌ ل ژێر گڤاشتن و گەف و لێدانێن دەولەتێن هەرێمایەتیێ یە و ل ناڤخۆ دا سەربۆڕا دیمۆكراسیا وێ یا كو جهێ ئارامیا مللەتی و هەمیان شانازی پی دبر، كەفتیە بەر گومانێ و بنەمایێن وێ یێن دیمۆاكراسی دهێنە لێدان، ئەڤە ژی ژبلی نیگەرانیا خەلكی دیتنەكا جیهانیا نەرێنی ل سەر چێدبیت و نەدویرە لێكەفتێن نەچاڤەرێكری لێ بكەڤن، ژبەر هندێ چەندی زویترە باشترە لەز ل خۆ ریكخستنێ و پیكهاتنێ بهێتەكرن، هەرێما كوردستانێ بهێتە پاراستن و بەردەوامیی ب گەشەدانا خۆ بدەت.
كوردستان ل بەر گەف و مەترسیێن مەزنە، رێكخستنا ناڤمالیا كوردستانێ پێدڤیەكا نەتەوەیی و نیشتیمانی و مرۆڤی یە، كوردستان پێدڤی خۆ رێكخستنەكا هەڤچەرخە، پێدڤی ب برایەكێ مەزنە ب وەكهەڤی و ب دادپەروەری خۆ ل هەمیان بكەتە خۆدان و هەمی گوهداریێ لێ بكەن و رێزێ لێ بگرن، ئەڤجا دڤێت هەر زوی پێكبێهێن یان دوبارە هەلبژارتنەكا گشتی یا پێگیر بكەن و ئەنجامان قەبوول بكەن و كاری پێ بكەن، دا درێژی ب خزمەتكرنێ بهێتەدان و ئارامی و خوشگوزەرانی دابین بیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%82%d9%80%db%95%d8%b1%d9%82%d9%80%db%95%d8%b4%d9%80%db%95%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d9%80%db%95%d8%aa%d9%80%db%8e/266644/feed/ 0 شەڕێ شێڤێ چێترە ژ قەرقەشەیا ل سەر جۆخینێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%da%95%db%8e-%d8%b4%db%8e%da%a4%db%8e-%da%86%db%8e%d8%aa%d8%b1%db%95-%da%98-%d9%82%db%95%d8%b1%d9%82%db%95%d8%b4%db%95%db%8c%d8%a7-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%86%d8%ae%db%8c%d9%86/266302/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%da%95%db%8e-%d8%b4%db%8e%da%a4%db%8e-%da%86%db%8e%d8%aa%d8%b1%db%95-%da%98-%d9%82%db%95%d8%b1%d9%82%db%95%d8%b4%db%95%db%8c%d8%a7-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%86%d8%ae%db%8c%d9%86/266302/#comments Sun, 19 Jul 2026 09:26:07 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266302 ئيحسان ئــامێدی

شێڤ ئەو زەڤیا بەرهەڤ بۆ چاندنێ، لێ هشتا نەهاتیە چاندن، جۆخین هندەك دەڤەر ل جهێ بێدەر بكاردئینن، ئەو جهە یێ دەرامەت لێ دهێتە كۆمكرن و گێرەكرن و (كا) و (دان) دهێنە ژێكجوداكرن و بۆ عمبار و كادینان دهێتە ڤەگوهاستن.
كێشە و ململانا مرۆڤان ژ كەڤندا ل سەر كاری و ئەردی و بەرهەمی و ڤەگوهاستنێ و بازاركرنێ هەبووینە و زیانێن مەزن گەهاندی نە، ژبەر هندێ زانایێن وان سەردەمان پەند و ئامۆژگاریێن خۆ ددان داكو شەڕ چێنەبن و زیان ڤێ نەكەڤن و ئەگەر ببن ژی ل وان جهان بن یێن كێمتر زیان ژێ چێدبن، لەوا دگۆتن شەڕێ ل شێڤێ چێترە ژ قەرقەشەیا ل سەر جۆخینێ، ل ڤێرە شیرەت ل خەلكی دكرن كو كێشەیێن خۆ ل شێڤێ، ئەو زەڤیا نەچاندی بەری زەحمەتێ پێڤەببەن و بهێتە بەرهەمی چارەكەن، خۆ ئەگەر ل وێرێ شەڕی ژی بكەن دێ زیان بتنێ ب شەركەران كەڤیت و دەرامەت نەهاتیە چاندن كو زیان ڤێ بكەڤیت و كارتێكرنێ ل خەلكی بكەت. بەلێ هەكە بۆ دەمێ كۆمكرنا بەرهەمی و دەرامەت هاتە ڤەگوهاستن بۆ سەر بێدەرێ، ئێدی دێ كارێن پێدڤی هێنەكرن قرش بهێتە گێرەكرن و كا و دان بهێنە ژێكجوداكرن و ڤەگوهاستن بۆ مالان و عمباركرن، ل وی دەمی هەر قەرقەشەكا ل سەر بێدەرێ چێبیت دێ بیتە هۆیێ كار راوەستاندنێ و تێكدانا رەوشا بێدەرێ و ژ گۆتنەكا ساڕ پیكدادان چێدبیت و چریسكەكا ئاگری تێرا هندێ هەیە گۆڕی ب هەمیێ بكەڤیت و بسۆژیت و زیان ب هەمیان بكەڤیت!.
ئانكو مەبەست ژ ڤێ پەندێ كێشەیێن خۆ د دەمێن خۆدا ل جهێ بەرژەوەندیێ چارەسەركەن و گفتوگۆ و شەڕێ خۆ ل وێرێ بكەن و ئێكلاكەن، بەری كەدا كار و رێنجبەریێ بەرهەم بهێت؛ دا زیان مەزن نەبن.
بەلێ دیارە رێڤەچوونا ژیانێ كەفتیە ژێر باندۆرا حەزێن كەسۆكی و یاسایێن ئاسمانی و یێن مرۆڤی نەشیاینە مرۆڤی هەڤساركەن و بۆ ئاراستەیا باشتر بهاژۆن، لەوا هەردەم كێشە و شەڕ و پیكدادان هەنە!، شەڕ و قەرقەشە ل شێڤێ ژی هەنە و ل جۆخینێ ژی و چووینا ناڤ گوندی و كەفتیە ناڤ مالان دا ژی و سەرێ هەمیان پێڤە گێژبوویە و زیان ب هەمیان گەهشتیە!.
جڤاك ب گشتی سیاسی بوویە و ل بن باندۆڕا پێشكەفتنا زانستی و تەكنولۆژی و بیاڤێن سۆئیال مەدیایێ هەمی بووینە مەدیاكار و مایێ خۆ د هەمی پرسان دا دكەن و ئەڤە مافەكێ سروشتی یە، بەلێ پەندەكا كوردی هەیە دبێژیت: پێژتنا نانی بۆ نانپێژی بهێلە، باشە هەر ئێك شۆلا خۆ بكەت. بەلێ دەمێ بیاڤەكێ چالاكیێن مرۆڤی باندۆڕا خۆ ل سەر ژیانا خەلكی هەبیت، ل وی دەمی مافێ خەلكی یە ب ئازادی رایا خۆ دەرببڕیت.
هەڤولاتیان ئاسایش و پاراستن و دەرفەتێن كاری دڤێن دا ب ئارامی بژین، سیاسەت ژی كارێ سیاسەتڤانان و لایەنێن سیاسی یە دا بەرژەوەندیێن گشتی بجهبینن، ئەو ب خۆ ژی هەر هەڤولاتینە كارێ سیاسەتێ هەلبژارتین و دكەن و لایەنێن سیاسی هێز و رەوایا خۆ ژ مللەتی وەردگرن و دەنگێن هەڤوەلاتیان د هەلبژارتنان و ڕاپرسینان دا دڤێن، دا بسەركەڤن و ب ئارمانجێن خۆڕا بگەهن.
مللەتی ب گشتی یا خۆ گۆتیە و كریە، ل سەردەمێ شۆرش و سەرهلدانان پێشمەرگەبوونە و ل هەنبەری دوژمن و داگیركەران سینگێ خۆ كرینە مەتال و خۆ كریە گۆری و قوربان، و ل هەلبژارتن و راپرسینان دا ژی یا خۆ گۆتیە و رایا خۆ دەربڕیە، ئێدی بەرپرسیارییا لایەنێن سیاسی یە رێزێ ل ئیرادەیا مللەتی بگرن و یا مللەتی گۆتی بجهبینن.
ل سەر ڤی بنگەهی دڤێت پرسا هەلبژارتنان گەڕا شەشێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ ل بارەگایێ پەرلەمانێ كوردستانێ بهێتە چارەسەركرن، ئەندامێن پەرلەمانی ل وێرێ بەرهەڤ بن و گفتوگۆ و دانوستاندن و قەرقەشە و حەتا شەڕێ خۆ بۆ چارەسەركرنێ ل وێرێ بكەن و نە ڤەگوهێزن بۆ ناڤ جڤاكی و نەهێلن زێدەتر سەرێ خەلكی پێڤە گێژبیت و پتر بێزار بن!.
دێ بێژین ل بن باندۆڕا لایەنێن سیاسی، ئەندامێن هندەك لایەنان ئامادەنابن و پرس چارەسەر نابیت، پا چ بكەن!؟ بلا هەلبژارتنەكا دی بكەن و بریاربدەستێن لایەنێن سیاسی سویندا شەرەفێ بخۆن كو پێگیریێ ب قانوون و رێنما و ئەنجامێن هەلبژارتنان بكەن!.
هندە هندی شەڕێن ناڤ شێڤا هاتینەكرن و ل سەر بێدەران و ل ناڤ گوند و باژاران و كۆلان ـ كولان و مال بۆ مالان ژی هاتینەكرن و ل دوماهیێ ژبلی زیانان و شەرمزاریێ ب نەچاری پێكهاتن كرن، ئەڤجا مادەم هۆسانە و دوماهی هەر پێكهاتنە، كەرمكەن ل دویڤ بنەمایێن دیموكراسیەتێ كێشەیێن خۆ چارەسەركەن و مللەتی ئارام كەن.
شەڕ و كێشە و ئالۆزی و پێكدادان ل دەڤەرێ و ل جیهانێ گەلەكن و كوردستان د ناڤ وی ئاگری دایە و د ناڤخۆدا ژی قەرقەشە و شەڕێ سیاسی و مەدیایی دەروونێ خەلكی تێكدایە، ئێدی دبێژن هندی ئەڤ شۆلە درێژ بوو، سەرێ مە پێڤە گێژ بوو!.
مللەت پێدڤی ب رزگاركەرەكی یە، ژ ڤێ گێژبوونێ رزگاربكەت، ب هیڤینە هەمی لایەنێن پەیوەندیدار ل سەر دەستپێشخەریا سەرۆك بارزانی كۆم ببن و ڤێ پرسێ ئێكلاكەن.
دێ بێژین، قەرقەشەیا مەدیایی چێترە ژ شەڕێن چەكداری! لێ یا باش و باشتر هەردو نەبن و پێكهاتن هەبیت!.
هەر ململانەكێ دوماهیەك یا هەیی، هەر ئالۆزیەكێ ڤەبوونەكا هەی و هەر كێشەكێ چارەسەریەكا هەی!. و دوماهی هەر پێكهاتنە، ڤێجا مادەم هۆسانە، بۆچی دێ دەمی ژ خۆ بەن و قوربانیان دەن؟، هەما لۆژیكێ ژیری بكاربینن و گفتوگۆیان ل سەر بنگەهێن دیموكراتی و قانوونی بكەن و بگەهنە ئەنجامەكێ ئەرێنی، مللەتی ئارام كەن و خۆ سەرفراز كەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%da%95%db%8e-%d8%b4%db%8e%da%a4%db%8e-%da%86%db%8e%d8%aa%d8%b1%db%95-%da%98-%d9%82%db%95%d8%b1%d9%82%db%95%d8%b4%db%95%db%8c%d8%a7-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%86%d8%ae%db%8c%d9%86/266302/feed/ 0 بۆ كـاراكرنا دامەزراوەیێن هەرێما كـوردستانـێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86-%d9%83%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%83%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%af%d8%a7%d9%85%db%95%d8%b2%d8%b1%d8%a7%d9%88%db%95%db%8c%db%8e%d9%86-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%88/265902/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86-%d9%83%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%83%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%af%d8%a7%d9%85%db%95%d8%b2%d8%b1%d8%a7%d9%88%db%95%db%8c%db%8e%d9%86-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%88/265902/#comments Sun, 12 Jul 2026 10:10:49 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=265902 ئيحسان ئــامێدی

هەرێما كوردستانێ كیانەك نەتەوەیی، سیاسی و قانوونی دانپێدانكریە و دامەزراوەیێن خۆ یێن سیاسی و دەستهەلاتداری و كارگێریێن دەربڕ ژ ئیرادەیا خەلكێ كوردستانێ هەنە و ئەڤە 33سالن ب قانوونی كاروبارێن خۆ ب باشی بڕێڤەدبەت، سەرەڕای ئاستەنگ و ئالۆزی و كێشەیان.
ڕووبەرێ هەرێما كوردستانێ كو پتر ژ پێنجی هزار كیلۆمەترێن چارگۆشەیە و ل دویڤ ئاكنجیێن وێ كو پتر ژ شەش ملیۆن مرۆڤانە گەلەكە، و ژ جوگرافی و مرۆڤێن گەلەك دەولەتان پترە و دكەڤیتە سەر سنوورێ چار دەولەتین نەتەوەیی یێن بهێز. رێڤەبرنا هەرێمێ بەرپسیاریەك مەزن و گرانە. سەربۆڕا هەرێما كوردستانێ سەربۆڕەكا دەگمەنە، نە بەس ل دەڤەرێ و ل ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست؛ بەلێ ل هەمی جیهانێ، هەرێمەكە پتر ژ فیدرالیەتێ و كێمتر ژ سەربەخۆیێ و دەولەتینیێ و دۆرپێچكریە ژلایێ چەندین دەولەتێن نەتەوپەرستێن داگیركەر یێن هشتا باوەریێ ب مافێن مرۆڤی و مافێن چارەنڤێسیا گەلانە، ئەڤجا ژی هەرێما كوردستانێ شیایە خۆ راگریت و قەپخوازیا هەمی ركەبەری و گەف و گڤاشتنان بكەت و هەبوونا خۆ بسەپینیت و بپارێزیت.
مخابن ل هەرێما كوردستانێ كو سیستەم دیمۆكراسییە و پێكڤەژیان هەیە، بەلێ هەمەرەنگییا سیاسی ساخلەم نینە!، و پێگیرینەكرن ب بنەمایێن دیموكراتیەتێ كێشەیان بۆ دامەزراوێن حوكمرانیێ چێدكەن و كارێن وان ئیفلیج دكەن، هەروەكو ئەڤە پتر ژ سال و نیڤانە بۆری ل سەر ئەنجامدانا هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ، لێ ڕكاتیا سەرانێن (ینك) و داكۆكیا وان ل سەر پتر ژ شایستەیێ خۆ یێ هەلبژارتنان هەمی دەمێن قانوونی یێن ڕێپێدای دەربازكرینە و ئێدی ڕەوایی بۆ نەهێلایە!.
لێ ئەڤە بەرپسیاریەكا نەتەوەیی و نیشتیمانی و جڤاكی و قانوونی یا مێژوویە، لایەنێن بریاربدەست لێ بەرپرسن، پێدڤیە هەر ئەو لایەن لەزێ لێ بكەن و بەرئیكڤە بینن.
ئەڤرۆ هەرێما كوردستانێ پێدڤی ب كاراكرنا دامەزراوەیێن خۆ یێن شەرعییە، ئەوێن دبنە ستوونێن بنەكی یێن ئەولەهیێ و سەقامگیریێ و سەروەیا قانوونێ و روی ب ریبوونا گەف و مەترسیێن ناڤخۆ و دەرڤە و سەپشكا ڤان دامەزراوەیان كاڕاكرنا پەرلەمانی، ژبۆ هندێ حوكمەتێ پێكبینیت و چاڤدێریێ و لێپرسینێ ل دەمەزراوەیێن جێبەجێكرنێ بكەت ژبۆنا پێشكێشكرنا خزمەتێن باشتر و قانوون و بریارێن پێدڤی دەربینیت.
هەروەكو یا پێدڤی دەستهەلاتا دادوەریێ رۆلێ خۆ باشتر بگێریت و سەربەخۆیا خۆ بپارێزیت و بڕیارێن ئێكلاكەر بدەت ل هەنبەری ناكۆكیان و سەرپیچیكەران د هەمی بیاڤان دا.
چاكسازیێن كارگێری و زەلالییا دارایی و بجهئینانا پرەنسیبا شیان و پاقژیێ بۆ دانانا كەسانین هەژی بۆ پلە و پایەیێن گشتی ژ پێدڤیێن بەراهی یێن حوكمرانیا ژیرە كو سەردەمێ وێ یە.
كاراكرنا دامەزراوەیان ب رێكا جێگیركرنا سەروەریا قانوونێ دبیت، ئەو ژی پێدڤی دكەت قانوون هەمیان ب تاك و كۆم و دامەزراوە ڤە ملكەچ بكەت و بجهبینیت ل دویڤ لۆژیكێ هێزا قانوونێ كو بشێت كیانەكێ سەقامگیر و پشتراست دابینكەت.
راستیەك هەیە پێدڤیە بزانین و كاری پێبكەین، ئەو ژی دەولەتا دامەزراوەیان یا ئارمانجا وێ سیستەمەكێ قانوونێ دادپەروەریبیت ب ئیرادەكا سیاسی راستەقینە ل دویڤ بنەمایێن دیموكراسیەتێ دهێتە چێكرن، كو دامەزراوەیێن دەستهەلاتێ ب هەلبژارتنان بهێنە پیكئینان و پرانسیبا ژێكجوداكرنا دەستهەلاتان بجهبینیت و مایتیكرنێن دەرڤەی قانوونێ نەهێلیت و سەروەریا قانوونێ بجهبینیت.
ئەڤە هەمی ب سیستەمێ پەرلەمانی دا بجهدهێت، ژبەر هندی پێدڤیە پێگیریێ ب قانوونا هەلبژارتنان و قانوونا پەرلەمانی د دەمێن وی یێن قانوونی دا بهێتەكرن.
ئەڤجا بلا ئەوێن ب دیموكراسیەتێ، مەدەنیەتێ، مۆدێرنیێ و ئیرادەیا مللەتی دئاخڤن و هێزێن سیاسی هەین كەرەم كەن رێزێ ل ئیرادەیا مللەتی بگرن و خۆ دیمۆكراسی كەن و ب مەدەنیەتێ مۆدێرنیا خۆ نیشا بدەن و كاری پێ بكەن داكو پەرلەمان كاڕا بكەڤیت و حوكمەت و دامەزراوەیێن دی خۆ نوی كەنەڤە و درێژیێ بدەنە خزمەتكرنا مللەتی.
هندەكان گەلەك خەونێن كەسۆكی كرنە درووشم لێ هەڕفتن، ئەڤجا دا خەونێن مللەتی بكەینە ئارمانج و رێكبێخین و پلانێ بۆ دانین و كاری بۆ بكەین و سەربێخین كو بەرژەوەندیێن هەمیان تێدانە.
شەرمە بۆ لایەنێن سیاسی یێن ڕكاتیێ ل سەر داخوازەكا نەڕەوا بكەت هەر د ڕژد بن ل سەر وی هەلوەستێ بێ مفا و بێ ئەنجام!. دڤێت ئەو ژی ڤەگەڕنەڤە بنەمایێن قانوونێن پرۆسەیا هەلبژارتنان و ب ئەرێنی سەرەدەریێ دگەلدا بكەن.
یا قانوونی و رەوایە هەلبژارتنێن گشتی بهێنەكرن، بەلێ كێشە نە ل سەر هەلبژارتنان دایە، بەلكو ژ ئەنجام و قەبوولكرنا وێ هەیە!.
ئەڤ ڕكۆیە ژ ئەنجامان نەدڕازی نە و قەبوول ژی ناكەن!.. پا دێ چاوا شۆل برێڤەچیت و هەلبژارتن هێنەكرن!؟.
هەرچاوا بیت رەوش دخوازیتە كاڕاكرنا دامەزراوەیێن هەرێما كوردستانی و ئەڤە بەرپرسیاریا لایەنێن سیاسیێن بالادەستە، دڤێت پێگیریێ ب قانوونان بكەن و بجهبینن دا پەرلەمان كاڕا ببیت و كابینەكا نوی یا حوكمەتێ بهێتە پێكئینان و درێژیێ بدەتە خزمەتكرنا مللەتی و هەرێمێ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86-%d9%83%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%83%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%af%d8%a7%d9%85%db%95%d8%b2%d8%b1%d8%a7%d9%88%db%95%db%8c%db%8e%d9%86-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%88/265902/feed/ 0 هەڤگرتنا پشتقڕاندنێ! https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%95%da%a4%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%86%d8%a7-%d9%be%d8%b4%d8%aa%d9%82%da%95%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86%db%8e/265323/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%95%da%a4%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%86%d8%a7-%d9%be%d8%b4%d8%aa%d9%82%da%95%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86%db%8e/265323/#comments Sun, 05 Jul 2026 11:05:44 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=265323 ئحسان ئامێدی

سەرۆك بارزانی دبێژیتە نەیار و دوژمنین پارتی: گەلەكێن ژ هەوە مەزنتر و بهێزتر یا خۆ جەڕباندی، بەلێ سەرێ خۆ ژی ل سەردانا و ئەو تێچووین و پارتی هەر یا مای، پارتی داربەڕوویە نە ب سۆتنێ نە ببرینێ پارتی ژناڤناچیت.
(ینك و نەوەی نوێ) پشت ل هەڤدو قڕاندیە، چ دهەڤدو نەهێلایە، هەتكا هەڤدو یا بری، هەڤدویا رسواو شەرمزاركری!، نهۆ ریككفتنەك كریە بۆ پشتقراندنا پارتی، بەلێ نەشێن!. چونكی ئەڤە پارتیا بارزانیێ نەمر و سەرۆك مسعود بارزانی یە، پارتیا گەلێ كوردستانێ و شەهیدێن نەمرە، یا بەر ب هەشتێ سالییا دامەزراندنا خۆ ڤە دچیت، خۆ نوی دكەت و دگونجینیت و هەر یا گەنجە، و ئەوێن خەونا ب نەمان یان لاوازبوونا پارتی ڤە دبینن، ئەو دێ چن و پارتی هەر دێ مینیت.
مللەتێن جیهانێ و هێزێن سیاسیێن مللەتان هەڤدگرن داكو ب هێز بكەڤن و روی ب روی بەرهنگاری و قەپخوازیان ببن و گەل و وەلاتێن خۆ ژ گەف و مەترسیێن ناڤخۆ و دەرڤە یێن نوكە و یین ئاییندە بپاریزن، ژبەر هندی گۆتیە هەڤگرتن مەرجێ سەركەفتنێ یە.
كوردستان پتر ژ هەر مللەتەكی دیترێ جیهانێ پێدڤی ب هەڤگرتنێ یە دا بهێز بكەڤیت و بشێت وەلاتێ خۆ رزگاربكەت و بپارێزیت و گەشەیێ پێ بكەت. ئەو هەڤگرتنا ژ خۆڕایی چێنەبیت، دڤێت ل دویڤ بنەمایێن دیموكراتیەتێ ملكەچی ئیرادەیا مللەتی ببین و ب هەلبژارتنان چێكەین.
بارزانیێ نەمر ل ١٦ تەباخا ١٩٤٦ پارتی ژ هەڤگرتنا سیاسی و جڤاكییا خەلكێ كوردستانێ ل ئیراقێ چێكر دا كو سەركێشیا بزاڤا رزگاریخوازیا كوردستانێ بكەت و ئارمانجێن نەتەوەیین گەلێ كوردستانێ بجهبینیت و د هەمی قووناغێن خەباتا خۆ دا دەرگەهێ لێبۆرینێ بۆ سەرداچوویان ڤەكریە كو ڤەگەرنەڤە سەنگەرێ كوردپەروەریێ و مل ب ملێ شۆرشگێرین كوردستانێ ڤە خەباتێ بكەن. لێ هەر ژ كەڤن دا هندەك كەسان و گرۆپ هەبووینە، پێئالینك داینە ڤێ رێبازا هەڤگرتنێ و خەباتێ و ناكۆكی و دوبەرەكی چێكرینە و كەفتینە د خەندەكا دوژمن و نەیارێن كوردستانێ دا و ب خۆفرۆش هاتینە نیاسین.
ب دویركەفتنا بارزانی ژ كوردستانێ و پەنابرنا وی بۆ یەكێتیا سۆڤیەتی پارتی ب سەركردایەتیا بەرپرسێن خۆ ل كوردستانێ نەشیا بوو ببیتە رێكخستنەكا هەڤگرتی و كاریگەر، هەتا بارزانیێ نەمر ڤەگەریایە ڤە و هەر زوی هەمی لایەنێن ژێكبژیایی لێك كۆمڤەكرنە ڤە و جەماوەرەكێ مەزن ل ژێر چادرا پارتی و بارزانی كۆم كرن، ئێدی پارتی بوو پێشەنگا بزاڤا رزگاریخواز و نوونەرا گەلێ كوردستانێ و دەست ب خەباتا سیاسی و دبلوماسی و جەماوەری كر. و ل ١١ ئیلۆنا ١٩٦١ ئاگرێ شۆرشا ئیلۆنا نیشتیمانی هەلكر و كوردستان رزگاركر.
مخابن ژیرێ ناڤچەگەریێ و ئەزئەزۆكیێ و حەزێن نەرەوا پیلان ل دژی شۆرشێ گێران.
بالێ ناكۆكیێ و دوبەرەكیێ خۆ هاڤێتە د سەنگەرێن دوژمنان دا و چەكێ خۆ ئاراستەی سەنگەرێن پێشمەرگەی و شۆرشێ كرن.
كۆنفرانسێ ماوەت یێ بالێ دوبەرەكیێ ب رەڤا خۆڕا نەگەهشت، رێككەفتنا وی بالی ل گەل ئیرانێ ل ١٩٦٤ رویرەشكرن و رێكەفتنا وان ل گەل حوكمەتا ئیراقێ ل ١٩٦٦ پێكئینانا جاشێن شیست و شەشێ شەرمزاركرن!. ئەڤ رەوتە د بزاڤا سیاسیا كوردستانێ دا ب پرۆژەیێ ناكۆكیێ و دوبەركیێ هاتیە نیاسین و یێ شكەستی بوویە و هەر دێ یێ شكەستی بیت.
هەر ئەڤ پرۆژە بوو ل سالا ١٩٧٥ خۆ نویكریەڤە و چێكر و ئاڤاكر ل بن ناڤێ (ینك) و ژ شەرێن ناڤخۆیی دەستپێكر، لەوان هەرا شكەستی و شەرمزار بوویە!.
ب دریژاهیا قووناغا شۆرشا گولانێ (ینك) ب بەرەیێن دروستكری ڤە د خەندەكا دژی شۆرشا رزگایخوازا نیشتیمانی بوو، حەتا ئاشبوونا نیشتیمانی و دامەزراندنا بەرەیا كوردستانی ژی (ینك) هینگی پەسەندكر دەمێ كەفتیە د بارودۆخەكێ سەخت و تەنگاڤ دا و مەترسی ل سەر مانا وێ چێبووین، ئێدی ژ نوی هاتە د ناڤ رێزا هیزێن نیشتیمانیێن كوردستانی بەلێ ب نیازێ خۆیێن جێگیر و ڤەشارتی ڤە!.
(ینك) ژ دوبەرەكیێ چێبوویە و هەردەم رەوت و باڵ لێ دەركەفتینە، و ب درێژاهیا مێژوویا خۆ نەشیایە نوونەراتیا تەڤگەرا رزگاریخوازیا كوردستانێ بكەت، هەروەكو نەشیای ب نیازپاكی هەڤپەیمانیا و بەرەیان پێكبینیت، خۆ ئەو ب خۆ ژی كو وەكو سێ رێكخستنێن ژێكجودا د هەڤگرتنا خۆ دا پیلانگیرێن هەڤبوون و پشت ل هەڤدو دقراند، و دگەل هەمی لایەنێن سیاسیێن كوردستانێ شەڕ و پێكدادان كرینە!.
ل بەرەیا كوردستانی دا و ل رۆژانێن سەرهلدانێ كو دەرفەتەكا زیرین بوو، بۆ مەدەنیكرن و دیموكراتیكرنا دەستهەلاتداریێ ل هەرێما كوردستانێ، لێ (ینك) بێهنا فرەیا سیاسی نەبوو، هەر زوی سیاسەتا خۆسەپاندنێ هاژۆت و شەڕێن خویناوی ل گەل لایەنێن سیاسی كرن و پارتی ل بەر سینگێ خۆ دیت و پشتی چەندین شەڕێن شكەستی رێكەفتنناما واشنتون ل سالا ١٩٩٨ موهركر.
هەر ئەو (ینك) چەندین رەوت و گرۆپ ژێ دەركەفتن و هەر ئێكێ ژێ دەركەفتی گەلەك ب خرابی باسێ سەرانێن (ینك) دكر. راگەهاندنا ئالا شۆرش و بزاڤا گۆران سەرانێن ینك رسوا و كرێت و شەرمزاركرن، هەر چەندە ئەو ب خۆ ژی د دەمەكی دا ژ وان سەران بوون!.و ئەوا نەوەی نوێ دژی (ینك) راگەهاندی ل ئاستێ دوژمنكاریێ بوو لەوان دامەزرێنەرێ وێ گرت و پاش ب رێكەفتنا زیندانێ هاتە ئازادكرن دا ئاراستەیا دژاتیا خۆ لێ ڤەگوهێزیت بۆ دژایەتیكرنا پرۆژەیێ نەتەوەیی یێ خۆ د پارتی دا دبینیتە ڤە.
هەر پێكهاتنەك و هەڤگرتنەكا هێزین كوردستانی ل سەر بنگەهێ نیشتیمانی و نەتەوەیی و دیموكراتی كو بشێت هەمی هێزێن كوردستانی ب خۆڤە بگریت ژبوونا بهێزكرنا
كورد و كوردستانێ و پاراستنا دەستكەفتیێن نەتەوەیی كارەك پیرۆزە و هەژی پشتەڤانی لیكرنێ یە.
هەڤركیا ئاشتیانە ل سەر دەستهەلاتێ و هەر هەڤگرتنەك ژبوونا بهێزبوونێ و سەركەفتنێ د هەلبژارتنان دا لدویڤ كارنامەكا خزمەتەكا باشتر كارەك رەوایە، ئەگەر مەبەستێن پیلانگێری ل پشت نەبن و نەكەڤیتە د خانەیا لێدانا پرۆژەیێ نەتەوەیی و پیرۆزی و هێمایێن مللەتی و پرانسیبێن دیموكراتی و بەهایین نیشتیمانی و ژێكڤركرنا ناڤمالیا كوردستانێ دا.
بەلێ ئەڤا (ینك) دكەت یاریەكا مەترسیدارە هەر ئەو بوون پشتا نەوەی نوێ قراندی و رسواكرین وكرێتكرین و گرتین، ئەڤجا ژی هێشتا دزیندانێ ڤە ریكەفتن دگەل كرین!.
گۆتارێن سەرانێن هەردو لایەنان یێن بەری ژ زیندانێ دەربێخن بێخنە بەرئێك، دێ بینن چەند ب كەرب و كینن و چەند ژێكدویرن و ئەگەر نە بۆ مەبەستێن تێكدانێ بیت ئەڤانە چ جاران هەڤناگرن!.
ب راستی ئەڤە پێترانكییە د سیاسەتێ دا و گەفە ل سەر كیانی نەتەوەیی، بێی پرۆژەكێ نەتەوەیی و نیشتیمانی لایەنێن شكەستی خۆ بدەنە ئێك دا لایەنێ نوونەراتیا پتریا مللەتی دكەت و خۆدانێ پرۆژەیێ نەتەوەیی تەنگاف كەت و پاشڤە ببەت! ئەڤە دێ كوردستانێ بەر ب كیڤە بەن!؟.
یا باشترە هەمی لایەنێن پرۆسەیا سیاسی د بیهنفرەهبن و ب رێز سەرەدەریێ ل گەل هەڤدو بكەن پێناڤی پاراستن و گەشەكرنا هەرێما كوردستانی.
هەرێما كوردستانێ دیموكراتیەت كریە سیستەم، هەر پرۆژەیێ كوردستانێ بوویە سیستەمێ ئیراقێ كریە دیموكراتی، ئەڤجا پێدڤیە بنەمایێن دیموكراتیەتێ و ئەنجامێن هەلبژارتنێن گشتی ل دویڤ دەمێن قانوونی بهێنە پەسەندكرن و كار پێ بهێتەكرن.
ڕكاتی ل سەر داخوازێن نەرەوا و هەڤپەیمانیێن پشتقراندنا هەڤڕكان خزمەتا پرۆسەیا سیاسی ناكەت و ل دژی پرانسیبێن دیموكراتی و نیشتیمانی یە.
سەردەمێ شەڕێ ناڤخۆیی سەرانێن (ینك) دگۆتن؛ ئەڤە گەز و ئەڤە ئەرز!، دێ كەرەمكەن ئەڤە مللەت ئەرزە و دەنگێن مللەتی گەزە، یا كێشای و پیڤای و هەر ئێكی ل دویڤ سەنگا خۆ، بەهرا خۆ وەرگرتییە، ئێدی فەرە پێگیریێ پێ بكەن و رێزێ ل ئیرادەیا مللەتی بگرن و هەر لایەنەك ب گۆرەی شایستەیێن خۆ پلە و پایەیێن خۆ وەرگریت و حوكمەتەكا نوی پێكبینن و درێژیێ بدەنە خزمەتكرنا هەرێما كوردستانێ و گەلێ وێ یێ هێژا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%95%da%a4%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%86%d8%a7-%d9%be%d8%b4%d8%aa%d9%82%da%95%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86%db%8e/265323/feed/ 0 گفتوگـۆیـا دبـلۆمـاسـی https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d9%81%d8%aa%d9%88%da%af%d9%80%db%86%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%af%d8%a8%d9%80%d9%84%db%86%d9%85%d9%80%d8%a7%d8%b3%d9%80%db%8c/264824/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d9%81%d8%aa%d9%88%da%af%d9%80%db%86%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%af%d8%a8%d9%80%d9%84%db%86%d9%85%d9%80%d8%a7%d8%b3%d9%80%db%8c/264824/#comments Sun, 28 Jun 2026 13:16:05 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=264824 ئيحسان ئــامێدی

دبێژن ئاخفتنا خۆش و یا نەخۆش ژ دەڤی دەردكەڤیت، و هەنە دەڤخۆشیا وان پتر و ب مرۆڤێن ئەزمان شرین دهێنە نیاسین و هەنە دەڤنەخۆشیا وان پتر و دهێنە نیاسین ب ئەزمان رەش، ل دوماهیێ مرۆڤ وەكو ژیندارەكێ جڤاكی و خۆدان بەرژەوەندیێن هەڤپشك پێدڤی ب پێكڤەیێ و هەڤرایێ یە، ئەڤە ژی ب نیازپاكیێ و دەڤخۆشیێ ل سەر بنگەهێن ساخلەم و دروست چێدبیت.
مرۆڤ دهێتە پەروەردەكرن و دخوینیت دا كو رێبازێن باش و ساخلەم ژێبگریت و ببیتە توخمەكێ باش و چاك و بەرهەمهێنەر و زمانێ دیالۆگێ و دانوستاندنان باشتر بزانیت و بكاربینیت بۆ گەهشتنێ ب مەبەستێن خۆ.
گفتوگو و دانوستاندن ئامرازێن لێكتێگەهشتن و لێكخرڤەبوون و پێكڤە كاركرنا مرۆڤانە، یا باش ئەوە زمانەكێ نەرم و شرین و كارتیكەر و بالكێش بكاربینیت.
مرۆڤ كو هەستدارە ب گۆتنێن نەرم و نازك و خۆش داخباردبیت و ب ئەرێنی سەرەدەریێ دگەلدا دكەت و ب ئاخڤتنێن رەق و هشك پاشڤە دچیت و كارڤەدانێن نەرێنی ژێ چێدبن.
دبلوماسیەت هونەر و زانستێ برێڤەبرنا پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و هێزێن سیاسی و رێكخراوانە، گفتوگو و دانوستاندنە بۆ چارەسەركرنا ناكۆكیان و كێشەیان.
دانوستاندن رێبازەكا دبلوماسییە و ستوونەكا بنەكییا سیاسەتێ یە، ئارمانج ژێ پیكهاتنە و رازیكرنا یێ بەرانبەرە، هەروەكو ژێكڤەكرنا ناكۆكیان و ئالۆزیانە ب لیكتێگەهشتن و رێكەفتنان و گەهشتنە ب ئەنجامێن بەرژەوەندیێن ژیكجودا بجهبینیت.
دبلوماسیەت كو دشێت دەرگەهێن گفتوگویان ژبۆ چارەسەریا قەیرانان و بهەڤچووونان ڤەكەت دشێت لێكتیگەهشتنێ پێكبینیت و برێكێن ئاشتیانە كێشەیان چارەسەركەت و هندەك جاران دەمێ ركاتی ل سەر هەلوەستان هەبیت و ئالۆزی ئاسێ دبیت گڤاشتنێن جۆراوجۆر و گەفێن بكارئینانا هێزێ و شەڕكرن ژی دبنە توخمێن دبلوماسیەتێ و گفتوگۆیەكا دیتر.
گەلەك جۆرێن دبلوماسیەتا بەرهەمهێن یێن هەین وەكو یا نێڤدەولەتی و سیاسی و ئابووری و زانستی و تەكنولۆژی وهتد، بەلێ سێ ئاستێن سەرەدەریێ ل گەل خۆ هەلدگریت دبلۆماسیەتا نەرم (الدبلوماسیە المرنە) و دبلۆماسیەتا توند (الدبلوماسیە القاسیە)، و دیبلوماسیەتا ب زۆری (الدبلوماسیە القسریە)، ئەڤان ژی پلەیێن خۆ یێن هەین، و ل دیف بارودوخی و هەلوەستان ئەڤ ئاست و پلەیە دهێنە دەستنیشانكرن و بكارئینان بۆ چێكرن و خوشكرنا پەیوەندیان و چارەسەركرنا كێشەیان.
د بارودۆخێ سروشتیدا دبلۆماسیەت یا نەرمە و ب ئارامی دهێتە برێڤەبرن و ئەڤە د ناڤبەرا دەولەت و رێكخراوێن دۆست ب باشی دهێتە بكائینان و پتریا دەولەتێن جیهانێ یێن سەقامگیر د ڤی ئاستێ دبلۆماسیەتێ دانە، لێ دەمێ كێشە و ناكۆكی هەبن و ركاتی ل سەر هەلوەستا هەبیت وی دەمی دبلوماسیەتا توند دهێتە بكارئینان كو كارتێن ئابلۆقەیا ئابووری و گڤاشتنێن سیاسی و دبلۆماسی و گەفێن لێدانێ دهێنە بكارئینان و ئەڤ ئاستێ دبلوماسیەتێ د ناڤبەرا دەولەتێن عەرەبی ل هەنبەری ئیسرائیلی هەیە و هەكو ب ڤێ ژی پێكنەهاتن و رژدی ل سەر هەلوەستێن هەڤدژ هەبن دێ ئاستێ دبلوماسیەتا ب زۆڕی هێتە بكارئینان ئەو ژی لێدانا چەكداری ژبۆ نەچاركرنا یێ بەرانبەر ل بەر مەرج و داخوازیێن پێكهاتنێ بهێت و دبیت ئەڤ ئاستێ دبلۆماسیەتی ڤێ پێكدادانێ بەر ب شەرەكێ وێرانكەر ببەت یان هەڤسەنگیا هێزێ بگوهۆریت و بەر ب چارەسەریەكێ ڤە ببەت و شەڕێ ئەمریكا ل دژی ئیرانێ و یێ رۆسیا دژی ئۆكرانیا د ڤی ئاستی دایە.
هەلبەت د سیاسەتێ دا بزاڤا دیبلۆماسیەتێ ب نەرمی دەست پێ دكەت تا دگهیتە ئاستێن توند و ب زۆری.
سیاسەتا ئەمریكا ل دژی رژێمێن دكتاتۆریێن عەرەبی و كۆمارا ئیرانێ و حوكمەتا ڤەنزوێللا ل هەر سێ ئاسان دا دەربازبووینە و گەهاندیە ئاستێ شەڕێن وێرانكەر و ژناڤبرنا سەرانێن رژێمێن حوكمدار.
ژ بەر هەڤدژیا بەرژەوەندی و بیروباوەران دبلۆماسیەتا نەرما ئەمریكا هەنبەر ئیرانێ سەر نەگرت، لەوا ماوەكێ درێژ ئەمریكا دبلۆماسیەتا توند ل دژی ئیرانێ بكارئینا كو خۆ د ئابلۆقەیا ئابووری و گڤاشتنێن سیاسی و دبلۆماسی و هەوالگەری و هاندانا خەلكێ ئیرانێ ل دژی رژێمێ ڤە دیت، وەكو وێ ژی سەرنەگرتی پەنا برە بەر دبلۆماسیەتا ب زۆری و بكائینانا هێزا چەكداری، هەلبەت هۆكارین هیزێ ئێكلاكەرن بۆ ڤان ئاستێن دبلۆماسیەتێ.
مێژوویا هەڤدژیا ئەمریكا و ئیرانێ ڤەدگەریت بۆ سەردەەمێ سەركەفتنا كۆمارا ئیسلامی ل ئیرانێ ل سالا ١٩٧٩ و ژ هینگی وەرە هەڤڕكی و ململانێ د ناڤبەرا وان دا هەمی ئاستێن دبلۆماسیەتێ ب خۆڤە گرتینە و بێ ئەنجام بووینە و پشتی ڤی پێكدادانێ گەلەك هۆكارێن بارودۆخی هاتنە گوهۆرین و چەندین گەڕێن دانوساندنان هاتنەكرن و هێشتا گەفێن پیكدادانێ و شەڕی هەنە.
ئەوا سەیر هەمی سیاسەتا ئەمریكا ل دژی ئیران پێناڤی گوهۆرینا رەفتارێن رژێما ئیرانی بوو و حەتا د ڤی شەڕێ چل رۆژی دا كو هندەك گۆتن ل سەر گوهۆرینا رژێما ئیرانێ هاتنە گۆتن، لێ نەبوو درووشمەكێ كارپێكەر و هەر زوی ئەمریكا نیازێن خۆ دیاركرن كو بەرژەوەندیێن وێنە و مەبەستا وێ گوهۆرینا رەفتارێن رژێما ئیرانێ یە و ئیدی ئیران گەف و مەترسیێ ل سەر بەرژەوەندیێن وێ ل كەنداڤی و ل رۆژهەلاتا ناڤەراست چێنەكەت!.
ل ڤی دەستوداری دا و د ناڤ ڤێ گێلەشۆكا شەڕوپێكدادانا دا ئەم كوردستانی ل كیڤەینە!؟، ئەگەر بۆ ئەمریكا و ئیرانێ و ئسرائیلی و دەولەتێن عەرەبی بەرژەوندیێن وان گرنگ بن، پشتی ڤان شەڕ و پێكدادانان گفتوگو و دانوستاندنان بكەن، ئەم چەند دشێن بەرژەوەندیێن هەڤپشك چێكەین و خۆ بگونجینین ل گەل ڤی دەستودارێ پێترانكیا سیاسەتێ!؟
هەلبەت وەكو بەرژەوەندی هەڤدژان كۆمڤەكەت و لێكتێگەهشتن و رێكەفتنان بكەن، پێدڤییە دهشیاربین و نەبینە گوری بەرژەوەندیێن یێ بهێزتر.
پێدڤییە هەر زوی برایێن هەڤڕك رێبازا دبلۆماسیەتا نەرم بگرنە بەر و گفتوگویا دبلۆماسی بكەن و لێك كۆمببن و لهەڤهاتنێ بكەن و كێشەیێن خۆ چارەسەر بكەن و بەرژەوەندیێن گشتی بجهبینن و كوردستانێ ئارام كەن و مللەتەكێ سەرفراز كەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d9%81%d8%aa%d9%88%da%af%d9%80%db%86%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%af%d8%a8%d9%80%d9%84%db%86%d9%85%d9%80%d8%a7%d8%b3%d9%80%db%8c/264824/feed/ 0 هـەڤـڕكیێ نـەكـەنـە ململانـێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%80%db%95%da%a4%d9%80%da%95%d9%83%db%8c%db%8e-%d9%86%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%95%d9%86%d9%80%db%95-%d9%85%d9%84%d9%85%d9%84%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e/264536/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%80%db%95%da%a4%d9%80%da%95%d9%83%db%8c%db%8e-%d9%86%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%95%d9%86%d9%80%db%95-%d9%85%d9%84%d9%85%d9%84%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e/264536/#comments Sat, 20 Jun 2026 21:58:09 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=264536 ئيحسان ئــامێدی

یێ خۆ ب كوردستانی بزانیت دڤێت هەست ب ژێیاتیا خۆ یا كوردستانێ بكەت، و بزانیت كوردستان وەلاتەكێ داگیركریە و پارچەپارچەكریە و دابەشكریە و ستەم و زۆریەكا مەزن لێ دهێتەكرن، و دڤێت كار و خەباتێ ژبۆ رزگاركرنا گەل و وەلاتی بكەت.
هشیاریا نەتەوەییە وە دكەت كو مرۆڤێ كوردپەروەر هەست ب بەرپسیاریا خۆ بكەت بەرامبەر گەل و وەلاتێ خۆ و ب ئەرك بزانیت خەباتێ بكەت ژبۆنا رزگاركرنا وەلاتی و ئازادكرنا مللەتی و پێكڤەژیانا ئاشییانە و بجهئینانا دادپەروەریێ.
هەلبەت خەباتكرن ژبۆنا رزگاریێ رێكخستنێن سیاسی و سیاسەت و شۆرش و سەرهلدان پێدڤێن، ئەڤە ئەركەكێ نەتەوەیی و نیشتیمانی و مرۆڤییە و گەلەك یێ ب زەحمەتە، چونكی ژیوارێ كوردستانێ و جوگرافیا وێ و سیاسەتا دژمنكاریا داگیركەرا بارودۆخ ئالۆز و ب زەحمەت ئێخستیە، لێ هەردەم ئیرادەیا بەرخۆدانێ و خەباتێ هەبوویە، شۆرش و سەرهلدان بەردەوام كرینە، لەوا كورد و كوردستان ماینە و دی مینن و هەرێما كوردستانێ وەكو كیانەكێ نەتەوەیێ كوردستانی دەستوورێ دانپێدای وەكو بنگەهەك بۆ هەبوونەكا مەزنتر یا كوردستانێ خۆ جێگیركریە و بەربەرەكانیێ دكەت.
مرۆڤێ كوردستانێ ناسنامەیا خۆ پاراستیە، هندەك هەبوونە خۆ كرینە گۆری و قوربانا ئارمانجێن نەتەوەیی و هندەك بۆ خۆ ژیاینە و هندەك ژی كەفتینە د سەنگەرێن دوژمنان دا، بەلێ هەردەم ئیرادەیا خەبات و بەرخۆدانێ لدەف كوردپەروەران بهێزتر بوویە و ب ئەركێن خۆ یێن نەتەوەیی رابووینە و بپێشەنگ و نوونەرێن مللەتی.
ئەوا ژ هەمیان بزەحمەتتر بەرانبەر گەلێ كوردستانێ رزگاركرن و پاراستنا كوردستانێ یە، ئەو ل هەرێما كوردستانێ بجه هاتیە و گەشەیی پێ دهێتەكرن، ئەوا دی ئیدارەكرنا هەرێمێ یە ب رەنگەكێ باشتر، كو ئەو سیستەم ژی دانایە كو دیموكراسیەتە و كار پێ دهێتەكرن، بەلێ مخابن هندەك جاران پێگیریێ ب ئەنجامێن هەلبژارتنان ناهێتەكرن و هەڤڕكیا شارستانی بەر ب هەڤركیەكا نەرەوا ڤە دبەن.
سیستەمێ سیاسی ل هەرێما كوردستانێ هەمەجۆریا سیاسی پەژراندیە و رێ ل بەر لایەنێن سیاسی ڤەكریە كو ب شێوازێن ئاشتیانە هەڤڕكیێ ل سەر دەستهەلاتێ و وەرگرتنا پۆستەیان بكەن و ئەڤە بنەمایەكێ دیموكراسیەتێ یە و رێبازەكا ساخلەمە، بەلێ مخابن هشتا هەنە د ئەقلیەتا فوبەرەكیێ و دژایەتیێ دا دژین و ململانێ دگەل هەڤپشكێن خۆ یێن پرۆسەیا سیاسی دكەن و هەولدەن ب لۆژیكێ هێزێ خۆ بسەپینن و زیانێ بگەهینن، كو ئەڤە پێچەوانەیا سیستەمێ سیاسیێ هەرێما كوردستانێ و بنەمایێن دیموكراسیەتێ یە.
دڤێت هەمی لایەن ب دروستاهی تێبگەهن كو هەڤڕكی ل سەر دەستهەلاتێ د چارچووڤەیێ قانوونێ دا دهێتەكرن و ئەڤە بزاڤەكا رەوایە بۆ گەهشتنێ ب ئارمانجان، بەلێ ململانێ ل سەر دەستهەلاتێ و خۆ زالكرن و سەپاندن رەفتارەكا رەوا نینە و زیانێ دگەهینیتە هەرێمێ و سیستەمێ وێ یێ سیاسی.
ماوەكێ درێژە هەرێما كوردستانێ ژ ڤی دەردی دنالیت، هەر ژ ئێكەم هەلبژارتنێن گشتی یێن جڤاتا نیشتیمانییا كوردستانێ ل ١٩٩٢/٥/١٩ (ینك) كو ب پلەیا دووێ دەنگ ب دەستخۆڤە ئینان، ب ئەنجامان رازی نەبوو و هندەك رەفتارێن مەترسیداركرن و سیستەمێ (فیفتی فیفتی) سەپاند و ل وێ ژی نەراوەستا شەڕی ناڤخۆیی ژی ژ بۆ خۆسەپاندنێ ل سەر هەرێمێ بەرپاكر و ل وێ ژی ژشكەستن ئینا!.
ل هەر شەش گەرین هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ (ینك) ب پلەیا دووێ یان یا سیێ هاتییە، لێ خۆ ب هەڤپشكێ ب هێزا نیڤەكێ دانایە و وەسا سەرەدەری كریە! و ئەڤە ژی ل دژی هەمی پرانسیبێن دیمۆكراسیەتێ و قانوونێن هەلبژارتنایە.
ل ڤێرە ئەركەك پێدڤییە پشتی چەندین سالێن خەبات و شۆرشێ و سەربۆڕا ٣٤ سالییا حوكمرانیا هەرێما كوردستانێ رێز ل خەبات و قوربانیدان و خۆراگری و ئیرادەیا مللەتی بهێتەگرتن، ئەو مللەتێ خۆ بۆ هێزێن شۆرش و سەرهلدان و لایەنێن سیاسی كریە سۆتەمەنی و بوویە ژێدەرێ هێزێ و رەوایا هەر لایەنەكی، ئیدی ملكەچبوون بۆ ئیرادەیا مللەتی هەبیت و ل گۆرەی قانوونێ و ل دویڤ ئەو دەنگێن مللەت پێ ددەت قەبارێ خۆ بزانیت و ب وی ئەندازەی سەرەدەریێ ل گەل بكەت و ماف و دەستكەفتیێن خۆ وەرگریت و بەرەڤانیێ ژێ بكەت.
مللەتێ كوردستانێ و هێزێن وێ یێن سیاسی گەلەك قووناغێن ب زەحمەت و ئالۆز و مەترسیدار دەربازكرینە، ئەڤ ئاستەنگێن هەیین ب ساناهینە، تنێ ئیرادە و ملكەچبوون بۆ قانوونێ دڤێت.
ب هیڤینە ئەڤ بارودۆخێ دەڤەرێ و مەترسیێن ل سەر هەرێمێ و بێزاریا خەلكی ل بەرچاڤ بهێتە وەرگرتن و هەمی لایەن ل سەر دەستپێشخەریا سەرۆك بارزانی كو نەخشەرێكا چارەسەریێ یە كۆم ببن و كێشەیان چارەسەركەن و پرسا گەڕا شەشێ یا هەلبژارتنان ئێكلاكەن و پێكبهێن و خەلكێ كوردستانێ پشتراستكەن و هەرێما كوردستانێ ژ گەف و مەترسیان دویربێخن و بەردەوامیێ بدەنە گەشەدانێ و ئارامیێ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%80%db%95%da%a4%d9%80%da%95%d9%83%db%8c%db%8e-%d9%86%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%95%d9%86%d9%80%db%95-%d9%85%d9%84%d9%85%d9%84%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e/264536/feed/ 0 لهەڤهاتن ل سەر بنگەهێن دروست https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84%d9%87%db%95%da%a4%d9%87%d8%a7%d8%aa%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%a8%d9%86%da%af%db%95%d9%87%db%8e%d9%86-%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%b3%d8%aa/264168/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84%d9%87%db%95%da%a4%d9%87%d8%a7%d8%aa%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%a8%d9%86%da%af%db%95%d9%87%db%8e%d9%86-%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%b3%d8%aa/264168/#comments Sat, 13 Jun 2026 21:52:50 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=264168 ئيحسان ئــامێدی

دیموكراتیەت دەستهەلاتا گەلی یە و ڤەگەریانە بۆ گەلی كو بریارا خۆ بدەت و دەستهەلاتدارین خۆ هەلبژێریت، هەروەكو دیموكراسیەتێ چەندین بنەما هەنە، ژ وان هەلبژارتنێن گشتی یێن خولی و دەست ب دەستكرنا ئاشتیانە یا دەستهەلاتێ و فرەیی و ئازادیا سیاسی و ئازادیا رادەربرینێ و مسۆگەركرنا مافێن تەڤایا پیكهاتێن جڤاكی و ئەڤە ژی د جڤاكێن مەدەنی و قانوونی ب دروستاهی بجهدهێت.
ل هەر جهەكی مرۆڤ لێ مرۆڤ هەڤپشكێ وەلاتی و دامەزراوین وێ یە، دڤێت لهەڤبهێن هەمی ماف و ئەركان گۆرەی قانوونێ رێكبێخنن، دا هەڤسەنگی هەبیت و سەقامگیری بجهبهێت.
هەمی مرۆڤ د گۆكا ئەردی دا هەڤپشكن و هەر كۆمەكێ ژی بۆ خۆ پارچەك دەستەسەر كریە و سەرەدەریێ دگەلدا دكەت و داكو كونترۆلەكا سەپینەر بكەن مرۆڤ هەڤدو دچەوسینن ل بن ناڤێن جودا.. نەتەوەیی، نیشتیمانی، ئایینی، بیروباوەر، سەروەری بەرژەوەندی.. هتد. ل دوماهیێ یێ بهێز یێ خۆ سەپاندی و پێ یێ دانایە سەر هەمی بەهایێن مرۆڤی!.
د هەمی رەوشان دا مرۆڤ هەڤپشكە ل وی جهی یێ لێ دژیت، لێ ل وێ هەڤپشكیێ چەند ماف هەنە و چەند بەردكەفیت و چەندێ وەردگریت و چەند دشێت ب دادپەروەرانە سەرەدەریێ ل گەل ئەوا مافێ وی بكەت، جهێ پسیارێ و سەر راوەستانێ یە!؟ چونكی بنگەهێ ململانێ و پێكدادانێ زێدەڕویە و ڕەتكرنا هەڤپشكیێ و بێشیلكرنا مافانە.
هەڤپشكیا سیاسی و لێكڤەكرنا دادپەروەرانە یا مافان و دەستهەلاتان و بەرپسیاریان د ناڤبەرا هیزێن سیاسی و جڤاكی نیشانا دیاردەیێن دیموكراسیێ و مەدەنیەتێنە و بنەمایێ ئارامیێ و سەقامگیریێ یە.
گرنگیا هەڤپشكیێ ژبۆ سەقامگیری و ئاشتیا ناڤخۆیی و بەرفرەهكرنا بنگەهێ پشكداریا جەماوەری ژبۆ خورتكرنا ژێیاتیێ بۆ وەلاتی و جیگیركرنا دیموكراتیەتا لهەڤكرنێ و دویركەفتن ل پەراوێزخستنێ، ئەڤی ژی هۆكارین گەشەبوونا بەردەوامە.
د هەڤپشكیێ دا دڤێت دانپێدان و باوەری ب هەڤ هەبهیت كو هەڤپشكن د رێڤەبرن و ئاڤاكرنا وەلاتی دا، د چارچووڤەیێ دەستوورەكێ كارپیكری و سەروەریا قانوونێ كو مافێن هەمیان دابینبكەت و دەلیڤەیا چاڤدێریكرنێ و هەلسەنگاندنێ و سزادانێ هەبیت.
دبیت قەبارێن پێكهاتێن جڤاكی و هێزێن سیاسی وەكهەڤ نەبن، لێ یاسا مافێن هەمیان ب وەكهەڤی دەستەبەردكەت و گۆرەی قەبارێن وان شایستەیێن وان دابین دكەت و هەڤسەنگیێ پێك دئینیت.
هەڤسەنگی د سیاسەتێ دا پرانسیبەكە ئامانج ژێ دابینكرنا مافێن تەڤ پیكهاتێن جڤاكی و لایەنێن سیاسی ژبوونا بجهئینانا سەقامگیریێ و نەهیلانا سەپاندنا بیرۆكە و بەرژەوەندیا لایەنەكی یان پیكهاتەكێ ل سەر كیستێ یێن دیتر و ئەڤە ژی دبیت ب رێكا سیستەمەكێ دیموكراسیێ دەستوورەیێ گشتگیر و پیگیر و ژێكجوداكرنا دەستهەلاتێن یاسادانانێ و جێبەجیكرنێ و دادوەریێ.
بكارئینانا هەفسەنگی ریگریكرنە ل هەر هێزەكێ كو خۆ ب سەپینیت و بتنێ بریاران دەربینیت و ئەڤە ئاسایش و ئاشتی جێگیردكەت و دەلیڤەیێن توندوتیژیێ و پێكدادانێ كێم دكەت و رێخوشكەرە بۆ فرەیا سیاسی كو هەڤڕكیا ئاشتیانە بكەن ژبۆ وەرگرتن یان لێكڤەكرنا دەستهەلاتێ د ناڤبەرا لایەنێن سەركەفتی گورەی قەبارە و دەنگێن بدەستڤەئیناین.
ل چ بارودۆخان دا؛ نابیت ل بن ناڤێ هەڤپشكیێ و هەڤسەنگیێ بنەمایێن دیموكراسیەتێ بهێنە تێكدان و مادێن قانوونی بهێنە لێدان كو ئەون دابینكەرێن هەڤپشكیێ و هەڤسەنگیێ. بەلكی پێدڤییە دیالۆگ و دانوستاندن بهێنەكرن و هەمی نەرماتی بهێتە بكارئینان ژبوونا پاراستنا سیستەمێ سیاسی و سەقامگیریا وەلاتی.
هێزێن سیاسی یێن باوەری ب پرۆسەیا سیاسی هەی و چووینە د ناڤدا دڤێت دەستووری و یاسایان و بنەمایێن دیموكراتیەتێ بجهبینن دا راستگۆیا خۆ بپارێزن و ژ دەستنەدەن، دا ببنە جهێ پشتراستیا مللەتی و ببنە هۆكارێن ئارامیێ و سەقامگیریێ و گەشەدانێ.
داخوازكرنا پتر ژ مافێن خۆ و داكۆكیكرن ل سەر پتر ژ قەبارێ خۆ لێدانا بەهایێن مرۆڤی و بنەمایێن دیموكراسیەتێ یە و تێكدانێ و نەسەقامگیریی چێدكەت و ئەنجامێن خراپ لێ دكەڤن.
هەڤڕكی ل سەردەستهەلاتێ ل جڤاكێن پاشكەفتی بەر ب ململانێ و پیكدادانێن مەترسیدار دچیت و چارە د هەلبژارتنێن گشتی و ملكەچبوون بۆ ئیرادەیا مللەتی دا یە.
هەلبژارتنێن گشتی باشترین رێكە بۆ ئێكلاكرنا هەڤڕكیێ ل سەر دەستهەلاتێ برێكێن ئاشتیانە، و بۆ چیكرنا ناڤەندێن دەستهەلاتداریێ.
هەرێما كوردستانێ سیستەمێ دیموكراتی پەیرەو كریە و خۆلێن هەلبژارتنێن گشتی دكەت داكو ناڤەندێن دەستهەلاتێ ب ئیرادەیا مللەتی هەلبژێرن.
دڤێت بزانین كو هەلبژارتنێن گشتی بۆ دامەزراندنا ناڤەندێن دەستهەلاتداریێ نە ب رێكا دەنگێن مللەتی، و پتری دەربرینێ ژ پتریا ئیرادەیا مللەتی دكەت، لەوا پێدڤییە رێز ل ئیرادەیا مللەتی بهێتەگرتن و ئەنجام د هەر چاوا بن بهێنە پەژراندن و سەردەری دگەل دا بهێتەكرن.
یا كرێت و نەدروستە و دژی هەمی بنەمایێن دیموكراتیەتێ یە هیزەك بێژیت ئەم چەند دەنگان ببەین و چەند كورسیكا بدەستڤە بینین ئەم هەر ئەو هێز و دەستهەلاتدارین!، ئەگەر وەسایە پا هەلبژارتن ژبۆ چ؟!.
هەرێما كوردستانی پێدڤی ب هەڤگرتنێ یە، لەوا یا باشە پشتی هەر هەلبژارتنەكێ لایەنێن سیاسی یێن سەركەفتی ب هەڤڕا حوكمەتەكا بنكەفراوان پێكبینن ب پشكداریا هەمیان گۆرەی قەبارەیێ ب هەلبژارتنان دا و ب دەنگدانا مللەتی بۆ دیاركری.
ڤان بارودوخێن سەخت و دژوار ل رۆژهەلاتا ناڤین هەمی دەولەت و لایەنێن هەڤدژ یێ شەڕ و پیكدادنێن خۆ رادوەستینن و گفتوگویان دكەن بۆ چارەسەركرنا ناكۆیێن خۆ و یێ ریكەفتنێن نهێنی و ئاشكرا دكەت و هێزین لاواز دكەنە قوربانی بەرژەوەندیێن خۆ!، لەو دڤێت كوردستانی باش دهشیاربن و لەزێ ل پێكهاتن و لهەڤهاتنان بكەن و ناڤمالیا كوردستانێ رێكبیخن و هەرێما كوردستانێ بپارێزن و گەشەیێ پێبكەن و مللەتی پشتراست و سەرفراز بكەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84%d9%87%db%95%da%a4%d9%87%d8%a7%d8%aa%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%a8%d9%86%da%af%db%95%d9%87%db%8e%d9%86-%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%b3%d8%aa/264168/feed/ 0 پێشمەرگە هۆكارێ سەرەكی یێ هەبوونا كوردستانێ یە https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%8e%d8%b4%d9%85%db%95%d8%b1%da%af%db%95-%d9%87%db%86%d9%83%d8%a7%d8%b1%db%8e-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%95%d9%83%db%8c-%db%8c%db%8e-%d9%87%db%95%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7-%d9%83%d9%88%d8%b1/263761/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%8e%d8%b4%d9%85%db%95%d8%b1%da%af%db%95-%d9%87%db%86%d9%83%d8%a7%d8%b1%db%8e-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%95%d9%83%db%8c-%db%8c%db%8e-%d9%87%db%95%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7-%d9%83%d9%88%d8%b1/263761/#comments Sun, 07 Jun 2026 12:56:15 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263761 ئيحسان ئــامێدی

چ دەولەت چێنەبووینە بێی هەبوونا لەشكرەكێ رزگارخواز، هێزا هەر مللەتەك، دەولەتەك، كیانەكێ سیاسی و سەركردەیەكی ب هێزا وی یا لەشكری دهێتە پیڤان و هێزا لەشكری توخمێ ئێكلاكەرە د شەڕ و پێكدادانان دا.
پێشمەرگە ب هەمی پێكهاتە و ناڤێن خۆڤە لەشكرێ كوردستانێ یە، ئەو هێزا رزگاركەرا كوردستانێ. پێشمەرگە پێدڤیەكا نەتەوەیییا كورد و كوردستانێ یە، ئەوە ل بەر سینگا دوژمن و داگیركەران رادوەستیت و سەنگەرێن وان ب سەر سەرێن وان دا دئینیت و رادهێلیتێ و وەلاتی ژێ پاقژدكەت.
هەر كوردستانیەكێ ئازادی و سەرفرازی بڤێت دێ پێشمەرگاتیێ ب شاكارێ نەتەوەی و نیشتیمانی و جڤاكیێ كوردستانێ زانیت و دێ ئەركێ وی پیرۆز دانیت.
پێشمەرگە ئەو خەباتكەر و شۆرشگێرێ كوردە یێ ژ خۆڕایی خۆ بەخشیە گەل و وەلاتێ خۆ. پێشمەرگە ئەو كوردێ دلسۆزە یێ خەبات و تێكۆشینێ دكەت ژبوونا رزگاریا كوردستانێ. پێشمەرگە ئەو قەهرەمانە یێ بەرهەڤ رەنجێ بكێشیت و خوینا خۆ برێژیت و گیانێ خۆ پێشكێشی ئازادیا كوردستانێ بكەت.
پێشمەرگە ئەو كەسە یێ ل پێش مرنێ ڤە دچیت ژبوونا ئارمانجێن گەلێ كوردستانێ. ناڤێ پیرۆزێ پێشمەرگەی ل كۆمارا كوردستان ل مهابادێ هاتە دانان ل سەر وان شۆرەشگێرێن كوردستان رزگاردكر و دپاراست. پێشمەرگەیە ل دویڤ سیستەمەكێ لەشكری هاتیە رێكخستن و ئەرك و كارێن وی هاتینە دەستنیشانكرن. پێشمەرگە گرنگترین و كاریگەرترین هۆكارێ دابینكرنا ئەولەهییا نەتەوەیا كوردستانێ یە، ئەوە كوردستانێ رزگاردكەت و دپارێزیت. ژ بەر گرنگیا رۆلێ پێشمەرگەی ل هەرێما كوردستانێ وەزارەتەك بناڤێ وەزارەتا پێشمەرگەی دامەزراندی یە و ل دویڤ قانوونێ كاروبارێن وەزارەتێ و پێشمەرگەی هاتینە رێكخستن. پشتی رۆخاندنا رژێما دكتاتۆری و ئاڤاكرنا ئیراقا دیمۆكراتیا فیدرالیا دەستووری، هێزێن پێشمەرگەی د چارچووڤەیێ پیكهاتێن وەزارەتا بەرگریا ئیراقێ هاتنە جێگیركرن.
هەر ئێكێ دژاتیا هێزێێن پێشمەرگەی بكەت، دكەڤیتە د خانەیا دوژمن و داگیركەرێن كوردستانێ دا، ئەو دوژمنێن هەولددەن هۆكارێ سەرەكیێ رزگاركرن و پاراستنا كوردستانێ كو پێشمەرگەیە ژناڤببەن، دا كوردستانێ داگیركەنەڤە و گەلێ وێ ژی تەپەسەركەنەڤە!.
هەژیە بێژین خەباتا چەكداری یا شۆرش و بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ ب هێزا پێشمەرگەی هاتیەكرن و هەر ئەو پێشمەرگە بوو كوردستان رزگاركری و پاراستی و دوژمن بزداندی و نەچاركری بهێتە گفتوگۆیان و چارەسەریێن ئاشتیانە و ل بەر رۆلێ قەهرەمانانە یێ پێشمەرگەی ل هەمی دانوستاندنان دا، دوژمنان ژ سەركردایەتیا كوردستانێ دخواست پێشمەرگە چەكێ خۆ دابنیت!، دا هۆكارێ هێزا شۆرشێ ژ دەستێن سەركردایەتیا كوردستانێ بینیتە دەرێ!.
ژبەر گرنگی و پیرۆزیا ئەركێ پێشمەرگەی؛ بارزانیێ نەمر د فەرمووت: (هندی چەكێ پێشمەرگەیاتیێ د دەستێن من دا بیت، ئەز خۆدانێ بریارا خۆ مە). و (من بریار دایە هەتا كوردستان رزگار نەبیت، تاخم و تفەنگا من لحێف و دۆشەكا من بن). و (هەتا دەستێن من تفەنگێ دگرن دێ بۆ ئازادیا كوردان تێكۆشم). و (حەتا ئەڤ تفەنگە د دەستێن من دا بیت، ئەز خۆدانێ خۆمە و زەلامێ كەسێ نینم). سەرۆك و رابەرێ كوردستانێ مسعود بارزانی دبێژیت: (ب سەرفرازی ڤە دبێژین بۆ من پیرۆزترین و بلندترین پلە و پایە پێشمەرگەیاتیە). هەروەسا دبێژیت (پێشمەرگە ژ دایكبوویێ خوین و خەبات و رۆندكێن گەلێ كوردستانێ یە، چەكێ پێشمەرگەی پارچە ئاسن و كۆگەهـ و ئامرازێ شەڕكرنێ نینە، چەكێ پێشمەرگەی دیرۆك و فیداكاری و كەرامەت بیروباوەرا وی یە، چەكێ پێشمەرگەی ئەو سۆز و پێگیربوونەیە كو هەردەم بۆ گەل و ئاخ و نیشتیمانێ وی یێ هەی).
هەروەسا د فەرموود: (دەمێ پۆل بریمەری حاكمێ ئەمریكی ل ئیراقێ هەولدا پێشمەرگەی ب رێزا میلیشیا دابنیت و حەل كەت، من گوتێ:
پێشمەرگە میلیشیات نینە، پێشمەرگە ب بریارەكێ دروست نەبوویە، حەتا ب بریارەكێ حەل ببیت، نە ب بریارا من و نە ب بریارا تە و نە ب بریارا هیچ كەسەكی، پێشمەرگە ب خوین و رۆندكێن مللەتەكی دروست بوویە، خەلكێ دی ب بریارەكێ دروست بووینە و دشێن ب بریارەكێ حەل ببن، كو بریمەری گۆتی ئەڤە بۆ من خەتا سۆرە، من بەرسڤ لێدا و گۆتێ ئەڤە بۆ من دەه جاران خەتا سۆرە و پێشمەرگە حەل نابیت. ئەڤە ئەز چوومە كوردستانێ زەلام بە وەرە پێشمەرگەی حەلكە باشە)!.
پێشمەرگە ژ سالا ٢٠٠٥ وەرە بوویە دامەزراوەكا دەستووری یا كارپێكری و ل ئاستێ دەولەتێ بودجە بۆ دهێتە تەرخانكرن.
ئەگەر مە بڤێت د مافێن خۆ یێن جێگیركری د دەستورێ ئیراقێ دا بزانی؛ن دی بینین د بڕگەیا (١) ژ بەندێ ١١٧ دا هاتیە: ئەڤ دەستزورە دانپێدانێ ب هەرێما كوردستانێ و دەستهەلاتداریێن وێ وەكو هەرێمەكا فیدرالی دكەت و د بەندێ ١٢٠ دا هاتیە هەرێم دێ ڕابیت ب دانانانا دەستوورەكی بۆ خۆ، و تێدا دەستنیشانكرنا هەیكەلیەت و دەستهەلات و ئەرك و میكانیزما كاركرنێ كەت.
و ل بڕگەیا ١ ژ بەندێ ١٢١ ێ دا هاتیە:
دەستهەلاتدارێن هەرێمێ ماف هەیە ب ئەركێن یاسادانانێ و جێبەجێكرنێ و دادوەریێ رابن.
و ل بڕگەیا ٥ ژ بەندێ ١٢١ ێ دا هاتیە:
ژ تایبەتمەندیێن حوكمەتا هەرێمێ یە ب هەر پێدڤیەكا كارگێریەكا هەرێمێ رابیت و ب تایبەتی ئاڤاكرن و رێكخستنا هێزێن ئاسایشا ناڤخۆیا هەرێمێ، وەكو پۆلیسان و ئاسایشێ و زێرەڤانێن هەرێمێ (پێشمەرگە).
و ل بەندێ ١٤١ دا هاتیە: ل هەرێما كوردستانێ كاری دێ ب وان یاسایان كەت یێن ژ سالا ١٩٩٢ وەرە دەرئیناین و هەمی بریار و گرێبەست دێ د كارپیكری بن.
ئەڤ خالێن دەستنیشانكری تێرا هندێ هەنە هەرێم وەكو كیانەكێ سەربەخۆ هەمی كاروبارین خۆ بریڤە ببەت و دامەزراوێن خۆ یێن تایبەت هەبن ژ وانا هێزا پێشمەرگەیە.
مللەتێ كوردستانی ب هێزا پیشمەرگەی و بزاڤا وێ یا سیاسی و ب خەبات و قوربانیدانا خۆ هەرێما كوردستانێ دامەزراندیە و فیدرالیەت راگەهاندیە و دەولەتا دیمۆكراتیا فیدرالیا دەستووری ئاڤاكریە و ماف و داخوازیێن خۆ د دەستوورێ دەولەتێ دا جێگیركرینە، ئێدی ئەركەكێ ئەخلاقی، جڤاك، نەتەوەیی و نیشتیمانی یە ڤان دەستكەفتیان بپارێزین و گەشەیێ پێ بكەین، و ب چ رەنگان و ل بن چ ناڤان نەهێلین ل پیرۆزیێن مللەتی و بتایبەتی ل پێشمەرگەی بهێتەدان. باش بزانین نەهیلانا پێشمەرگەی ژناڤبرنا كورد و كوردستانێ یە و ئەڤە وەكو سەرۆك بارزانی گۆتی بۆ مە دەه جاران هێلا سۆرە و ب چ رەنگان ناهیتە پەرژاندن!.
گەلێ كوردستانێ ب پێشمەرگەی سەرفرازە.. بژی پێشمەرگە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%8e%d8%b4%d9%85%db%95%d8%b1%da%af%db%95-%d9%87%db%86%d9%83%d8%a7%d8%b1%db%8e-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%95%d9%83%db%8c-%db%8c%db%8e-%d9%87%db%95%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7-%d9%83%d9%88%d8%b1/263761/feed/ 0 پەیـاما سـەرۆک بـارزانـی نـەخشەرێکە… نیازپـاکی و کارەک جدی پێدڤییە https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%95%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%85%d8%a7-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1%db%86%da%a9-%d8%a8%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8c-%d9%86%d9%80%db%95%d8%ae%d8%b4%db%95%d8%b1%db%8e%da%a9%db%95/263369/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%95%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%85%d8%a7-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1%db%86%da%a9-%d8%a8%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8c-%d9%86%d9%80%db%95%d8%ae%d8%b4%db%95%d8%b1%db%8e%da%a9%db%95/263369/#comments Sun, 31 May 2026 23:06:41 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263369 ئيحسان ئــامێدی

دیارە رەوشا هەرێما کوردستانێ ژ ئەنجامێ هەڤڕکیا لایەنێن سیاسی و نەپیگیرکرنا هندەک لایەنان ب قانوون و ئەنجامین هەلبژارتنێن گشتی یێن ٢٠ ئوکتؤبەرا ٢٠٢٤ تووشی ئالۆزیان بوویە و ئەڤە ماوەکێ درێژ بۆری؛ هێشتا نەشیاینە سەرۆکاتیێن دامەزراوةيێن دەستهەلاتداریێ و کابینەیا نوی یا حوكمەتا هەرێما کوردستانێ پێکبینن، ئێدی بێزاریەک چێبوویە و خەلک چاڤەرێی ئەنجامێن دەنگێن خۆنە!.
هەڤتەریب هەلبژارتنێن گشتی یێن ئیراقێ ل ١١ چریا دووی ٢٠٢٥ هاتنەکرن و ل دویڤ دەمێن قانوونی هەلبژارتنا سه‌رۆکاتیا پەرلەمانی و سەرۆکاتیا کؤمارێ و کابینةيا نویا حوكمەتێ هاتنەکرن و کەفتنە سەر رێیا کارکرنێ، ئەڤە د دەمەکی دایە کو کورد خۆدانێن دیموکراسیکرنا ئیراقێنە، و سەربؤڕا دیموکراتی ل هەرێما کوردستانێ دەستپێکریە و بۆ ئیراقی هاتیە ڤەگوهاستن و ئیراقا فرەنەتەوە و ئایين و ئؤل و هیزێن سیاسیێن هەڤڕک شیيا پێگیریێن خۆ یین قانوونی بجهبینیت و پیکهاتێن خۆ یێن دەستهەلاتێ پیکبینیت و هێشتا هەرێما کوردستانێ د هەڤڕکیێ و رکاتیێ دا دنالیت!.
رێکەفتن و پێکهاتن و بەرئێکڤەئینان بوویە داخوازەکا مللی و پێدڤیەکا سیاسی و قانوونی و جڤاکی و نەتەوەیی لەو یا پێدڤییە هەر زوی هەمی لایەنین پەیوەندیدار ل بەر بهێن و گؤرەی شایستەیێن خۆیێن هەلبژارتنان جهین خۆ د پێکهاتةیێن دەستهەلاتداریێ دا وەرگرن و کاری پێبکەن.
ڕکاتی و داخوازکرنا پتر ژ مافێن قانوونی یا رەوا و دروست نینە و ناگەهیتە ئەنجامین باش!، لەوا یا فەرە ملکەچی ئیرادةيا مللەتی ببن و بەرژەوەنديا گشتی ل سەر هەر بەرژەوەنديەکا دیتر دابیت.
وەکو هەرێما کوردستانێ سیستەمێ دیموکراتی راگەهاندی و پەیڕەو کری، ئیرادةيا مللەتی یا قەبوولکری دا کو ژ ململانێ و پیکدادانێ و هەڤڕکیا نەشارستانی دەربازبیتە قووناغا مەدەنی و سەرەدەری ل گەل بنەمایێن دیموکراسیێ بهێتەکرن، ئەڤە وەرگوهاستنەکا سیاسیيا ئەرێنی بوو، و مللەتی و هێزێن سیاسی شانازیێ پێ دبەن، ئەڤجا یا فەرە مەدەنیانە سەرەدەریێ بکەن و رێزێ ل ئیرادةيا مللەتی بگرن، ئەگەر پا دیموکراسیەت و هەلبژارتن بۆ چنە!؟.
هەستکرن ب بەرپرسیاریا وژدانی و نەتەوەیی و نیشتیمانی و ژ بۆ دەربازبوون ژ ڤێ قەیرانێ سەرؤک بارزانی د پەیاما خۆ دا ب هەلکەفتنا جەژنا قوربانێ پێشنیارا دەستپێشخەریەکێ دکەت و دفەرمؤت:
(د ڤی دەمێ هەستیار و چارەنڤیسساز دا، پەیاما من بۆ لایەن و هێزێن سیاسی یێن کوردستانێ ئەوە کو هەموو لایەک هزر ل بەرژەوەندیێن خەلکێ کوردستانێ بکەنەڤە و بەرژەوەندیێن بلند يێن گەلێ مە د سەر ئارمانج و بەرژەوەندیێن بەرتەنگ ڕا دابنن، دەست ژ ڤان هةظركيێن بێ ئەنجام و وێ خۆخۆریێ یاکو دەمەكە پرۆسا سیاسی یا هەرێمێ پێ دنالینیت بەردەن، داخواز دکەم پشتی جەژنا قوربانی یا پیرۆز، لایەنێن سیاسی یێن هەرێمێ ب دلسۆزی و هەستێ نشتیمانپەروەریێ ڤە پێکڤە کۆمببن و ڤێ چەقبەستییا سیاسی چارەسەر بکەن و دووماهییێ ب ڤێ رەوشا نەهێژا یا سیاسی بینن، ئەڤە ئەرکەکێ وژدانی، نەتەوەیی و نیشتیمانی یە و پێدڤییە هەموو لایەک ب هەستێ بەرپرسیاریەتیێ ڤە سەرەدەریێ د گەل دا بکەن و بزڤڕنەڤە سەر ڕێکا ڕاست، هیڤیدارم ئەڤ جەژنە ببیتە دەستپێکەک بۆ باشتربوونا رەوشا هەرێما کوردستانێ و دەربازبوونا ئاریشێن سیاسی، هەروەسا بەرقراربوونا ئاشتی، تەناهی و سەقامگیریێ ل دەڤەرا مە و سەرانسەری جیهانێ).
ئەڤ پەیامە د ڤی بارودوخێ ئالؤز دا مزگینیەکا دلخؤشە بۆ گەلێ کوردستانێ و نەخشەرێکا چارەسەریێ یە، هیڤيیە هەمی لایەن هەست ب بەرپرسیاریا خۆ بکەن و ل بانگا پەیامێ بهێن و ب نیازپاکی کارەکی ذدل بۆ ڤەکرنا گرێیان بکەن و چارەسەرکرنا کێشەیان و بنبرکرنا ناکؤکیان و ل سەر بنگەهەکێ دروست ل هەڤ بهێن، و هەر زوی ئەنجامین هەلبژارتنان ڤەگوهێزنە ژیوارێ کریاری و جارەکا دی دامودەزگەهێن هەرێمێ لدویظ بنەمایێن قانووی پێکبینن و خۆ سەرفراز بکەن و دلێ مللەتی خۆش کەن.
دیارە هەرێما کوردستانێ ب کەساتیا سەرؤک بارزانی و هەردو جێگرێن وی پێگەهەکێ بهێز و گرنگ هەیە ل ئاستێ کوردستانێ و ئیراقێ و دەولەتێن هەرێمایەتی و جڤاكا نێڤدەولەتی و دیدارێن سەرؤک بارزانی و گەریان و دیدارێن بەرێز نێچیرڤان بارزانی سەرؤکێ هەرێما کوردستانێ و بەرێز مەسرؤر بارزانی سەرؤکێ حوكمەتا هەرێما کوردستانێ ل سەر ئاستێ کوردستانێ و ئیراقێ و وەلاتێن هەرێمی و ئورؤپا و ئەو پێشوازیێن گەرم يێن لێ هاتینەکرن و کؤمبوونێن ل گەل لایەنێن سیاسی و کاربدەستێن دەولةتان کرین د بالکێش و کاریگەرن و نیشانا سەنگ و پێگەهێ ڤان بەرێزانە و سەرکەفتنا بزاڤا سیاسی و دیبلؤماسیەتا سەرؤکاتیا کوردستانێ یە ب کەساتیا ڤان بەرێزان و ئەڤە وێ باوەریێ چێدکەت یێ ئەڤ پێگەهە و سەنگە هەبن دێ شێن بەردەوام پێنگاڤێن باش د بەرژەوەنديا هەرێما کوردستانێ دا هاڤێژن، و ئارامیێ و سەقامگیریێ د وەلاتی دا جێگیرکەن و خوشگوزارى و بەختەوەريێ بۆ مللەتی دابینکەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%95%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%85%d8%a7-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1%db%86%da%a9-%d8%a8%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8c-%d9%86%d9%80%db%95%d8%ae%d8%b4%db%95%d8%b1%db%8e%da%a9%db%95/263369/feed/ 0 ل یۆبیلا زێڕینا شۆڕشـا گـولانـێ سلاڤ و رێز بۆ هەلكرێن وێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84-%db%8c%db%86%d8%a8%db%8c%d9%84%d8%a7-%d8%b2%db%8e%da%95%db%8c%d9%86%d8%a7-%d8%b4%db%86%da%95%d8%b4%d9%80%d8%a7-%da%af%d9%80%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e-%d8%b3%d9%84%d8%a7%da%a4-%d9%88/263294/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84-%db%8c%db%86%d8%a8%db%8c%d9%84%d8%a7-%d8%b2%db%8e%da%95%db%8c%d9%86%d8%a7-%d8%b4%db%86%da%95%d8%b4%d9%80%d8%a7-%da%af%d9%80%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e-%d8%b3%d9%84%d8%a7%da%a4-%d9%88/263294/#comments Mon, 25 May 2026 08:42:42 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263294 ئيحسان ئــامێدی

بەری پینجی سالان، ل ٢٦ گولانا ١٩٧٦ ێ جارەكا دی پارتییا دیموكراتیا كوردستانێ ب سەركردایەتیا دەمكی و ب سەرۆكاتیا سەرۆك مسعود بارزانی دەست ب خەباتا چەكداری كرەڤە و ئێكەمین چالاكیا لەشكری ل دژی سەنگەرێن رژێما دكتاتۆری دەستێپیكر و شۆرشا گولانێ یا رزگاریخواز وەكو دریژەدان ب شۆرشا ئیلۆنا نیشتیمانی ل ژێر درووشمێ دیموكراتی بۆ ئیراقی و ئۆتونۆمیێ راستەقینە بۆ كوردستانێ راگەهاند و مزگینی دا خەلكێ كوردستانێ كو رێككەفتنا خیانەتكاریا جەزائیرێ و ژیوارێ نسكۆیێ رەت دكەین و شۆرش یا بەردەوامە و هیڤی و ئۆمێد زیندیكرن، و ترس و لەرز ئێخستە د ناڤ دوژمنی دا و خەونێن وان بن ئاخكرن.
ل شەشی ئادارا ١٩٧٥ رژێما دكتاتۆریا سەدامی خۆ بۆ شاهێ ئیرانێ چەماندن كر و دەستبەرداری ئاڤ و ئاخا ئیراقی بوو و رێككەفتنا جەزائیرێ ل دژی كوردستانێ و شۆرشا وێ یا نیشتیمانی مۆهركر و رویرەشی و شەرمزاری بۆ خۆ تۆماركر و ئیراق ئێخستە د قەیرانەكێ دا و شۆرش تووشی شكەستنەكێ كر و كارەساتەكا مەزن ب سەر مللەتێ كوردستانێ دا ئینا.
بەری دەستپیكرنا شۆرشا گولانێ و ژبەر بارودۆخی سەخت و مەترسیدار و بێزاربوونا مللەتی، سەرۆك مسعود بارزانی هەست بەرپرسیاریا خۆ كر و ب ئەرك رابوو كو كارەكێ وەسا بكەت مللەتی قورتال بكەت و بێزاری و بێ ئومێدیێ‌ نەهێلیت و هەر زوی ل گەل ئیدریس بارزانی چوونە دەف بارزانیێ باب و بۆچوونێن خۆ پێشكێشكرن و بارزانیێ نەمر ب كارەك باش زانی و پیرۆزباهی لێ كر و دەستویری دایێ دەست ب خەباتێ بكەنەڤە و دامەزراوێن پارتی و لەشكری ل سەر بنگەهەكێ نوی ئاڤاكەنە ڤە. كو بارزانیێ باب كەیفخۆشیا خۆ نیشادای و پشتەڤانی ل بۆچوونێن وی كری، هەمی ئەرك و بەرپرسیاریێن خۆ ب سەرۆك مسعود بارزانی دان و هیڤیا سەركەفتنێ بۆ خواست.
سەرۆك بارزانی كەفتە بزاڤێ و پەیوەندیكرنێ ب سەركردە و كادرێن چالاكێن پارتی، لێ هندەكا باوەری نەما بوو و هندەك بێ هیڤی ببوون و هندەكا خۆ رادەستی دوژمنان كر و هندەكا د خۆڕا نە دیت، لێ كەتەكا خۆڕاگر و دلسۆز خۆ د بەڕ ڕا بر و مل ب ملێ سەرۆكی ڤە ب ئەرك ڕابوون و بڕیارا بەردەوامیدانێ ب خەباتێ دا.
وێ كۆما دلسۆزێن خۆڕاگر ئێكەمین كۆمبوونا خۆ ل ١٥ نیسانا ١٩٧٥ ل سەر كانیا (حوت كانی) ل نێزیكی باژێرێ نەغەدە ئەنجامدا و شلۆڤەكرنا بارودۆخی كر و دەست ب چالاكیێن خۆ یێن رێكخستنێ كر و ئەرك و كار دابەشكرن.
ل كۆمبوونا ١٢-١٤ چریا دویێ ١٩٧٥ یا دەستەیا بەرهەڤكار چەندین بریارێن گرنگ دەرئینان، ژ وان: ١- پێكئینانا سەركردایەتیا كاتی ژ هەڤالان، مسعود بارزانی، ئدریس بارزانی، عەلی عەبدولا، نووری شاویس، سامی عەبدولرەحمان، جەوهەر نامق، ئازاد بەرواری، عارف تەیفۆر، محەمەد ڕزا، كەریم شنگاری و ئەركێن وان دەستنیشانكرن و كوردستان كرە دو هەرێم، رۆژهەلاتا جادا هامیلتۆن و رۆژئاڤایێ وێ و سەركردایەتیێن وان بۆ دانان و ئەڤ بەرنامێ كارپێكرنی دانا:
١- پرۆگرام و پەیرەوێ پارتی.
٢- پێگیریكرن ب رێبازا بارزانی.
٣- هەڤال مسعود بارزانی هاتە راسپاردن ب ئەركێ رێكخستنا كارێن پارتی و كاروبارێن سەركردایەتیا كاتی رابیت.
٤-هەڤكاریێ دگەل هەمی پارتیێن كوردستانێ بكەن.
٥-درێژیدان ب خەباتێ ژبوونا ب دەستڤەئینانا مافێن گەلێ كورد ل هەمی پارچەیێن كوردستانێ.
٦- خەباتكرن ژبوونا روخاندنا رژێما بەعسی و جێگیركرنا رژێمەكا دیموكراتیا دادپەروەر ل ئیراقێ و ئۆتونۆمیێ راستەقینە ل كوردستانا ئیراقێ بجهبینیت.
٧-مەحكۆمكرن و رەدكرنا سیاسەتا دەستهەلاتدارین بەغدا یا بەهژاندنا گەلێ كورد.
٨- كاركرن بۆ بهێزكرنا برایەتیا كورد و عەرەبان.
٩- كاركرن ل سەر هەڤگرتنا هەمی هێزێن دلسۆز یێن كورد.
١٠ـ هەماهەنگیكرن ل گەل هەمی پارتیێن كوردستانیێن برا ل توركیا و ئیران و سووریا و لوبنان.
١١- پشتەڤانیكرنا بزاڤێن پێشكەفتنخواز و رزگاریخواز ل جیهانێ.
١٢- هەڤكاریكرن ل گەل هەمی هێزێن پێشكەفتنخواز یێن ناڤخۆ و دەرڤە ئەوێن پشتەڤانیا خەباتا گەلێ كورد دكەن.
١٣- دژایەتیكرنا خۆفرۆش و كرێگرتیان ب هەمی شێوازان.
١٤- رەتكرنا رێكەفتنا شەرمزار و خیانەتكاریا جەزائیر و گرتنا بەرا هەمی رێكێن خەباتێ ژبۆ تۆلڤەكرنێ ژ ئیمزاكەرێن وێ رێكەفتنێ.
١٥- راگەهاندنا بەیاننامەكێ ب ناڤێ سەركردایەتیا كاتی.
١٦- پێدانا هەمی دەستهەلاتێن سەركردایەتیێ ب هەڤالێن دچنە كوردستانێ و بۆ ئەنجامدانا ئەركێن خۆ، و پەیوەندی دروستكرنێ، هەروەسا پێدانا دەستهەلاتێن سەركردایەتیێ ب وان هەڤالێن دمینن بۆ برێڤەبرنا كاروبارێن رێكخستنێ و پەیوەندیپێكرنێ ب دەرڤە و ریكخستنێن ئورۆپا د چارچووڤەیێ بەرژەوەندیا گشتیدا و ل سەر بنەمایێن بریار پێدای.
١٧- دەستنیشانكرنا بودجەكێ بۆ ئەنجامدانا ئەرك و كاران.
ل ١٠ كانوونا ئێكێ ١٩٧٥ بەیاننامەیا سەركردایەتیا كاتیا پارتی دیموكراتی كوردستان دەرئینا و بەلاڤكر و تێدا هات بوو:
(كوردستان مەیدانا دروستا خەباتێ یە. جەماوەرێ گەلێ مە، خەباتێ بكەن و ژیوارێ نسكۆیێ رەت بكەن).
(ئەم د تێكۆشین خەباتا خۆ یا دویر و درێژ دا، بۆ چەندین جاران رویبروی پیلان و تێكڤەدانێن هۆڤانەی یێن هێزێن شۆفینی و دوژمنان ب پشتەڤانیا سەمیانێن وان بووینە و ل گەل وان هەمی پیلانان گەلێ مەیێ قەهرەمان هەنبەری وان راوەستایە ب پتر باوەری و رژدی بۆ خەباتێ و داكۆكیكرنێ ل سەر بدەستڤەئینانا مافێن خۆ یێن نەتەوەیێن رەوا، بێی كو گوهدەنە قوربانیدانێن مەزن د رێیا بلندكرنا شێوازێن خەباتا شۆڕشگێری دا لدویڤ كاودان و پێدڤیێن قووناغێ. پارتی دیموكراتی كوردستان – سەركردایەتییا كاتی، دۆپات دكەتەڤە كو دێ ل سەر خەبات و هێلا خۆ یا شۆرشگێری یا بەردەوام بیت ل پێناڤی چەسپاندنا ئۆتۆنومییا راست و دروست بۆ كوردستانا ئیراقێ داكو گەلێ مە یێ كورد د چارچووڤەیێ كۆمارا ئیراقێ دا ب هەمی مافێن خۆ یێن نەتەوەیی و رەوا شاد ببیت هتد).
ب ڤێ دەستپێكێ بزاڤ و چالاكیێن ریكخستنێن پارتی دەستپێكرن و گەشەكرن و ئدریسێ جانەمەرگ كو سەرپەرشتیا پەنابەران دكر، قولە قولە پەنابەر كۆمكرن و رێكخستن و پێدڤیێن وان بەرهەڤكرن و هنارتنە كوردستانێ و پێگەیێ شۆرشێ بهێز ئێخست و ل ٢٦ گولانا ١٩٧٦ ب چالاكیەكا لەشكری و چەندین چالاكیێن سیاسی ل كوردستانێ و ل ئورۆپا شۆرشا گولانا نیشتیمانیا پیشكەفتنخواز راگەهاند. ئێدی هیڤی و ئومێد گەش بوونە ڤە و رێكخستنێن پارتی بەرفرەه بوون و هێزێن پێشمەرگەی پتر لێهاتن و چالاكیێن لەشكری كاریگەرتر بوون و پەیوەندیێن پارتی ل گەل هێزێن سیاسی هاتنە دروستكرن.
شۆرشا گولانێ ب بەرنامەكێ نوی یێ رێكخستنا پارتی و پێشمەرگەی و سیاسی ییێ گونجای بۆ وێ قووناغێ دەستپێكر و هەر زوی شیا رێكخستنێن خۆ ل هەمی كوردستانا بریندار و ل ناڤ ئاوارە و پەنابەران و ل دیاسپۆرا چێكەتە ڤە و دەست ب چالاكیێن خۆ یێن ریكخستنێ و سیاسی و لەشكری و جەماوەری و راگەهاندنێ بكەتەڤە، د هەمان دەم دا پیكهاتەیێن پیشمەرگەی بەرهەڤكرن و ب پارتیزانی ل سەرتاسەری كوردستانێ بەلاڤكرن و چالاكی پێكرن و رۆژ بۆ رۆژێ خەبات و چالاكی بەرفرەهكرن و گەلەك دەڤەرێن كوردستانێ رزگاركرن و پاراستن.
ل ١٠-١٦ تەباخا ١٩٧٦ پارتی كۆنفرانسەك ل بەرلینێ گرێدا تێدا خواندنا بارودۆخی كر و چەندین بریارین گرنگ دان.
ل دوماهیا سالا ١٩٧٦ و ل بەراهییا سالا ١٩٧٧ سەرۆك بارزانی سەرەدانا سووریا دكەت و پەیوەندیێن پارتی ل گەل كۆمارا سووریا گرێددەت و رێیەك بۆ دەربازكرنا هەڤالان و چەك و تەقەمەنی و دەزگەهان بۆ كوردستانێ ڤەكر.
ل شواتا سالا ١٩٧٩ شۆرشا گەلێن ئیرانێ سەركەفت و كۆمارا ئیسلامیا ئیرانێ دامەزراند و پەیوەندیێن پارتی ل گەل كۆمارا ئیسلامی دروستكرن.
ل ئێكی ئادارا ١٩٧٩ بارزانیێ نەمر ل واشنتونێ‌ مالئاڤاهی كر و جەنازەیێ وی ل رۆژا پێنجی ئادارێ گەهاندە شنۆیێ ل رۆژهەلاتا كوردستانێ و ل وێرێ د ناڤ خڕڤەبوونەكا جەماوەریا مەزندا هاتە خاك سپاردن، و دو گۆتارێن گرنگ ژ لایێ بەرێز مسعود بارزانی و بەرێز ئدریس بارزانی ڤە هاتنە پێشكێشكرن و داكۆكیكرن ل سەر درێژەدانا خەباتێ ل سەر رێبازا بارزانیێ نەمر.
ل كۆمبوونا سەركردایەتیا كاتی ل رۆژهەلاتێ كوردستانێ ل ٢٠-٢٤ حوزەیرانا ١٩٧٩ سەرۆك مسعود بارزانی هاتە راسپاردن ب ئەركێن سەرۆكێ پارتی رابیت و كار بكەن بۆ بەستنا كۆنگرەیێ نەهێ.
ل 4-8 چریا دویێ 1979 كۆنگرێ نەهێ یێ پارتی ل گوندێ دەربەندێ رۆژهەلاتا كوردستانێ هاتەكرن و هەلبژارتن هاتنەكرن و ب تەڤایا دەنگان سەرۆك مسعود بارزانی ب سەرۆكێ پارتی هەلبژارت و كۆمیتا ناڤەندی ژی هەلبژارت و پرۆگراو و پەیرەوێ ناڤخۆ و رێبازا بزاڤا رزگاریخوازا كوردی دارشتنەڤە و دوماهی ب قووناغا سەركردایەتیا كاتی هات و سەر ژنوی هەیكەلیەتێن پارتی پێكئینان و ئەرك و كار دابەشكرن ڤە، ئێدی سەقامگیریەك كەفتە د پارتی دا و گەشەبوونەكا دیتر بخۆ ڤە دیت.
چالاكیێن شۆرشا گولانێ د هەمەجۆر بوون، د بیاڤێن لەشكری دا ب سەدان چالاكیێن جۆراوجۆر و ٤٠ داستانێن هەرە مەزن بوونە و د بیاڤێن راگەهاندنێ دا رۆژنامەیا خەبات و ئێزگێ دەنگێ كوردستانا بریندار، و چەندین نامیلكە و بەلاڤۆك بەلاڤكرن، و رێكخراوێن جەماوەری وەكو ئێكەتیێن قوتابیان و لاوان و ئافرەتان و زانایێن ئایینی دامەزراندنە ڤە.
كارێن بەرەیێ هەڤپەیمانێن دوقۆلی و چەند قۆلی پێكئینان و ل ٢٨ ئیلۆنا ١٩٨٠ بەرەیا نیشتیمانیا دیمۆكراتیا ئیراقی (جۆد) ل گەل چەندین حزبێن ئیراقی و كوردستانی پێكئینا و ل دوی گولانێ ١٩٨٨ بەرەی كوردستانی ل گەل هەشت هێزێن كوردستانی و ئیراقی پیكئینان. هۆسا شۆرشا گولانێ د هەمی بیاڤان دا بەرفرەه بوو و گەشەكر و گەلەك دەڤەرێن كوردستانێ رزگاركرن، هەتا كەفتیە بەر لێمشتێن كیمیابارانكرنێ و ئەنفالێن رەشێن رژێما دكتاتۆری و كوردستان سۆتی و وێرانكری.
ل ١٧ تیرمەها ١٩٧٩ سەدامێ دكتاتۆر كۆدەتایەك ل سەر ئەحمەد حەسەن بەكر سەرۆك كۆمارێ ئیراقێ كر و ژ دەستهەلاتێ ڤەدا و ب دەستەكێ ئاسنی دەستهەلات كرە د دەستێن خۆدا و ل ١٨ تیرمەها ١٩٧٩ سەدامێ دكتاتۆر ژ رێكەفتنا جەزائیر پێشەمان و پاشگەز دبیت و دهەلوەشینیت و پاشێ ل ٢٢ ئیلۆنا ١٩٨٠ دەست ب شەڕەكێ خویناوی یێ هەشت سالی دژی كۆمارا ئیسلامیا ئیرانێ كر و تووشی شكەستن و زیانێن مادی و مرۆڤی یێن مەزن دبیت و دكەڤیتە د قەیرانێن دارایی و سیاسی دا و سەرێن رێیان ل بەر بەرزە دبن و ل دوی تەباخا ١٩٩٠ لەشكرێ رژێما دكتاتۆری دەولەتا كوێتێ داگیر دكەت و خۆ ل بەر هەڤپەیمانیەكا نێڤدەولەتی ب سەركردایەتیا ئەمریكا دبینیت و تووشی شكەستنەكا دی یا مەزن یا لەشكری و سیاسی و ئابووری دبیت و فهێت و شەرمزار دبیتە ڤە.
پشتی ئەنفالان ژی چالاكیێن پارتی و پێشمەرگەی و بەرەیا كوردستانی بەردەوام بوون و خۆ بەرهەڤكرن بۆ قووناغا نوی یا خەباتێ و ل پێنجی ئادارا ١٩٩١ سەركردایەتیا سەرهەلدانا گەلێ كوردستانێ ل دژی دامودەزگەهێن سەركۆتكەرێن رژێما دكتاتۆری كر و د ماوەیێ ١٥ رۆژان دا هەمی كوردستانا ئیراقێ ب كەركووكا دلێ كوردستانێ ڤە رزگاركرن و ژیوارەكێ نوی چێكر كو بریارا جڤاتا تەناهیا نێڤدەولەتی ژمارە ٦٨٨ ل ١٩٩١/٤/٥ دەركەڤیت و هەرێما كوردستانی دهێتە دامەزراندن.
و ل سەر پێشنیارا سەرۆك بارزانی ل ١٩ حوزەیرانا ١٩٩٢ هەلبژارتنێن گشتی بۆ پەرلەمانێ كوردستانێ هاتنەكرن و دامەزراوەیێن دەستهەلاتداریێن دەربر ژ ئیرادەیا مللەتی هاتنە دانان و ژ قووناغا شۆرشگێری بۆ قووناغا قانوونی و مەدەنی هاتە ڤەگوهاستن.
هەژیە بێژین پارتی هەر ژ دامەزراندنا خۆ تا نوكە پرۆگرامەكێ سەردەمیانە دانایە و گونجاندیە و ل دویڤ پێدڤیێن سەردەمیانە و قووناغا خەباتێ كار پێكریە، و هەر ل سەر وێ ریبازێ رۆلەكێ كاڕا دیتیە ل رۆخاندنا رژێما دكتاتۆری و ئاڤاكرنا ئیراقا دیموكراتیا فیدرالیا دەستووری.
ئەوا راستی بیت رێبازا پارتی و بارزانی رێبازەكا سەردەمیانە و گونجایە خۆ نوی دكەت و گەنج دكەتەڤە، و بۆ هەمی قووناغان دگونجیت و پێدڤییە ل سەر رێبوارێن ڤێ رێبازێ ل ئاستێ فەرمۆدەیا بارزانیێ نەمر بن دەمێ د فەرمۆد: (مرۆڤ دڤێت لایەنگیرێ دادپەروەریێ و وژدانێ و یەكسانیێ بیت د ژیانێ دا)، و خۆ پێ پەروەردە و پێگیركەن دا بشێن بجهبینن و دەستكەفتیان بدەستڤە بینن و سەركەفتنان تۆماركەن و خۆ سەرفرازكەن.
ل پێنجی سالیا شۆرشا گولانێ دا:
سلاڤ و رێز بۆ سەرۆك مسعود بارزانی یێ مێژوو چێكری و پارتی نویكری و شۆرش هەلكری و باوەری چێكری و هیڤی و ئۆمێد زیندیكرین.
خۆ دچەمینین بەرانبەر سەركردایەتیا شۆرشێ یا ب هیڤی و باوەری دەستپێكریە ڤە و پێشمەرگەیێن قەهرەمان یێن سینگێ خۆ كریە چەپەر و مەتال و ئاگرێ شۆرشێ هەلكری و گەشكری و رێكخستنێن نهێنی یێن وێرەك یێن پەیاما شۆرشێ ب مللەتی ڕا گەهاندی و رێكخستن بەرفرەهكرین. و تەڤ كوردپەروەرێن مزگینیا دەستپێكرنا شۆرشێ بەلاڤكری و سینگێ خۆ بۆ ڤەكری.
هەروەسا خۆ دچەمینین بەرانبەر گیانێ شەهیدێن جانگۆری یێن ب خوینا خۆ ئازادی ئاڤداین و یێن گەردەنێن وان خلفێن سێدارێ ماچیكرین و یێن ل ژێر ئەشكەنجێ دا گیانێن وان بەرەف ئاسمانی فرین و یێن د رێیا خەباتێ دا بووینە گۆری و قوربان.
سلاڤ ل گوندیێن كوردپەروەر و هەڤوەلاتیێن دلسۆز و هەر ئێكێ دەستێ هاریكاریێ بۆ خەباتێ و شۆرشێ درێژكری.
سلاڤ ل گیانێ تەڤایا شەهیدێن كوردستانێ و سەروەرێ وان بارزانیێ نەمر و ئدریسێ جانەمەرگ.
هەرێما كوردستانێ بەرهەمێ خەباتا مللەتی و بزاڤا وێ یا سیاسی یە ب سەركردایەتیا پارتی دیموكراتیا كوردستان و سەرۆكاتیا رێزدار سەرۆك بارزانی، دا ب هەمی شیانا بپارێزین.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84-%db%8c%db%86%d8%a8%db%8c%d9%84%d8%a7-%d8%b2%db%8e%da%95%db%8c%d9%86%d8%a7-%d8%b4%db%86%da%95%d8%b4%d9%80%d8%a7-%da%af%d9%80%d9%88%d9%84%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e-%d8%b3%d9%84%d8%a7%da%a4-%d9%88/263294/feed/ 0