ژیان گەشتەكا بەردەوامە، مرۆڤ د ڤێ گەشتیێ دا ب دو ژ وان دیاردەیێن خودایێ مەزن ب مە بەخشین وەك (چاڤ و گاڤ) ئانكو دیتن و ڕێڤەچوونا ل سەر پێیان، ئەڤ هەردو نیعمەتە هێز و داینەمۆیا ژیانا هەر كەسەكی نە بۆ تەمەنێ دەربازكرنا ژیانێ.
دەمێ ئەم دبێژین خودێ كەسێ ژ چاڤ و گاڤان نەكەت، واتە هەكە ئەڤە نەمان هینگێ مرن ژ وێ ژیانێ خۆشترە یا ئەڤ هەردوكە دگەل نەبن، چونكو بێی هەبوونا دو چاڤێن ڕۆن مرۆڤ ژ دیتن و جوانی و خەملا ڤێ ژیانێ بێ بەهر دبیت و ژ كاركەفتنا پێیان ژی دگەل دا ڕۆژا مرۆڤی یا هیڤی و خۆشییان ئاڤا دبیت.
د قۆناغا گەنجاتیێ دا، ئەڤ هەردو هێزە گۆپیتكا چەلەنگی و جوانیێ نە، گەنجاتی ژی دەربڕینا وزە، نووخوازی و ئۆمێدێ یە. چاڤ ل ڤێرە د تیژ و گەش و دووربینن، گاڤ ژی د سڤك، بلەز و ب هێزن، د ڤێ قۆناغێ دا، تەندروستی وەك تاجا شاهانەیا زێڕینە ل سەر سەرێ هەر مرۆڤەكی، گەلەك جاران مرۆڤ هەست پێ ناكەن هەتا كو ژ دەست نەدەت.
تەندروستیەكا باش دەروونەكێ ساخلەم و بەختەوەریێ پێشكێشی مە دكەت، ل ڤێرە ڕاستە ب بوورینا تەمەنی جەستە ماندیبوونا سالان نیشا ددەت و پیراتیێ دئینیت، بەلێ تەندروستی ئەو پرەیە یا كو گەنجاتیێ ب پیراتیەكا سەرفەراز و ئارام ڤە گرێددەت، پاراستنا لەش و دەروونی د سالێن لاوینیێ دا، دابینكرنا هێزێ یە بۆ هندێ كو د پیراتیێ ژی دا مرۆڤ بشێت ب سەربلندی و ب كێمترین ئازار پێنگاڤان ب هاڤێژیت، بێگومان (چاڤ و گاڤ) فەلسەفەیا تەمەنی نە و خۆشیا ژیانێ نە، ئەڤجا دا گرنگیێ ب تەندرۆستیا خۆ بدەین ژ هەموو لایەكی ڤە تاكو بارێ ڤێ دونیایێ گەلەك ل سەر مە گران نەبیت و بشێین ئەو بەرپرسایەتیا ل سەر ملێن مە ب تەندرۆستیەكا باش ب ڕێ بكەین.

د دیرۆكا گەلێن ئازادیخواز دا، پێشەرۆژ ل سەر چەند چەمكێن بنەرەتی ئاڤا دبیت، بۆ گەلێ كورد ژی، د درێژاهیا مێژوویێ دا ڕوی ب ڕوی ستەم، داگیركاری، و بزاڤێن ژناڤبرنا ناسنامەیێ بوویە. خۆیایە بۆ مە كوردان، چەمكێن خەبات و شۆڕشێ بتنێ هەلبژاردنەك نەبوویە، بەلكو ئەو درووشم بووینە ژ پێناف ژیانەكا سەربەست و ئازاد تێكۆشینێ بۆ بكەت. ل سەر ڤی بنەمایێ مە ب چەمكێن «ئازا»، «ئازاد»، و «ئازادی» وەك سێگۆشەیەكا پێكڤەگرێدای ناساندی، دێ بینین ئەو هەمی قۆناغێن خەبات و قوربانیدانا كوردستانێ د خۆدا كۆمدەكەن. ئەڤ سێ تێرمە نە بتنێ هاوكێشەیەكە تێدا ڕهــ و ڕیشالێن زمانی دیار بكەت، بەلكی زنجیرەكا لۆژیكی و مێژووییە كو ئێك بێی ئەڤا دی ڕاستەقینە و تەمام نابیت. گەر شرۆڤەكرنەكا ڕادیكالی بدینە ڤان هەرسێ زاراڤان دێ بۆ مە دیار بیت ئەڤ سێگۆشەیا بوویە فەرهەنگا خەباتێ بۆ كوردان، چەندین وێستگەهێن ژیانێ تێدا دەربازكرین كا چەوا بووینە زمانحالێ گەلەكێ زیندی و هشیار و وێرەك د ڕاستا ماف و ئازادی و سەروەریا ملەتێ خۆ دا. بێگۆمان پەیڤا «ئازا» ئانكو ئازایەتی، چەخماخا دەستپێكێ یا سەرهلدانێ یە دژی وێ ستەم و داگیركاریا دوژمنان كری بەرامبەر كوردستانێ، لەوما ل هەمبەر ڤێ چەندێ كەلا مێرخاسی و قارەمانیێ هەردەم د ناخ و جەرگێ تاكێ كورد دا مینا ڤولكانەكێ د فیریا و هەستێ خۆ نەچەماندنێ دبوو مورلال خۆڕاگری و بەردەوامیا شۆڕش و خەباتێ دژی وێ ملهوری و خۆسەپاندنا ب زۆرداری لسەر ملەتێ كورد دهاتە بەرجەستەكرن. «ئازا یان ژی ئازیەتی» یانی نەبوونا ترسێ نینە، بەلكی ڕاوەستانە ل هەمبەر ترسێ بۆ پاراستنا ڕۆمەتێ، د ڤێ سێگۆشەیێ دا، «ئازا» ژێدەر و خالا دەستپێكرنا هەمی شۆڕشانە، ل ناڤ جڤاكەكێ بێبەشكری ژی بۆ مافێن خۆ یێن دەستپێكی، مەحالە شۆڕش دروست ببیت ئەگەر تاك و ڕێبەرێن ئازا تێدا پەیڕەو نەبن. ل ڤێرێ ئازایەتییا فكری و سیاسی بەری وێ چەندێ دهێت كو چەك بهێتە هەلگرتن، ئازایەتی ل ناڤ بیر و باوەران دا سەرهەلددەت و پاشی وێرەكییا گۆتنا «نەخێر» ل بەرامبەر زۆردارییێ، ل ناڤ گەلێ كورد و ب تایبەت كوردستانا باشوور، یا ژ هەمیێ گرنگتر و ئاماژێ پێ بدەین بەرامبەر ڤان هەرسێ زاراڤێن كورد گەهاندینە ڤێ قۆناغا ئازادی و ڤان ئارمانجێن ئەڤرۆ ئەم گهەشتینێ، پێشمەرگە وەكو لەهەنگ و ڕەمزا ئازایەتییێ ل بەری هەمی چینێن دی یێن جڤاكی هاتیە نیاسین د مێژووا كوردستانێ دا، وەكو چیایێن سەركەش و چەڤەنگێن مێرخاسی و دلێریێ هاتینە ب ناڤ كرن، میناكێن مرۆڤێن ئازا كو جاران ب بێ چەك یان ب چەكەكێ سڤك و كێم ڕوی ب ڕوی دەولەت و سوپایێن مەزن یێن داگیركەر و شوفینیان بووینە. ڤێجار هەتاكو مرۆڤ یێ ئازا نەبیت ڕەنگە ئازادیێ نەبینیت، لەوما «ئازاد» بەرهەمێ تێكۆشانێ و ئاڤاكرنا ناخێ مرۆڤی د قۆناغا دووێ دا دهێتە پێش، ئازایەتی ئەنجامەكێ مادی و مەعنەوی د ئافرینێت كو ئەوژیك گەهشتنە ب رەوشا ئازاد بوونێ. ژبەر ژبۆ هندێ ئازادكرنا ئاخێ و ئەو دەمێ شۆڕشگێڕێن ئازا دەست ب خەباتێ دكەن، ئارمانجا ئێكێ ئەوە تاكو مرۆڤێ كورد بشێت ل سەر ئاخا خوە ب ئازادی بژیت ئازادكرنا مێشكی و ڕزگاركرنا ئاخێ یە ژ ژێر دەستیا داگیركەران. مرۆڤێ ئازاد بتنێ ئەوە نینە كو ل زیندانێ دەركەفتبیت، ئەوژی ئەوە یێ كو ژ لایەنێ روحی و هزری ڤە خۆ ژ كۆیلایەتیێ ڕزگار كربیت، ژ پێناڤ ڤێ چەندێ، شۆڕشێن ئێك ل دویڤ ئێك یێ كوردی ل هەمبەر هەوڵێن شۆفێنیانە راوەستیا دا كو تاكێ كورد د ناخێ خوە دا هەست ب ئازادبوونێ بكەت. د تەمامەتیا سێگۆشەیا مە دا «ئازادی» ئارمانجا بلندا گەلەكێ ستەملێكریە و ئەو ڕاستیا دیارە كو ئەنجامێ وێ هەمی قوربانیدانە، ڕێكێن سەخت و دژوار، ڕێكێن ئەڤرازی و نشێڤێ د ئازایەتیێ دا بۆ مرۆڤی دهێنە پێش، ئەڤجا خۆڕاگری و سەبرگرتنا ملەتێ كورد بۆ ڤێ چەندێ هەمی سنوورێن باوەریێ بەزاندن و دوژمن تووشی شكەستن و سەرشۆڕیێ كر. د ئەنجام دا ڕاستیا ڤێ هاوكێشێ یا كورد مینا سێگۆشەیەكا زانستی و واقعی ل قەلەم ددەن ئەوە شۆڕش و خەباتا گەلێ كورد زنجیرەكا بەردەوامە بۆ گهەشتن ب مافێن ڕەوا یێن خۆ. هەلبەت بێی مرۆڤێن ئازا، هێز و شیان نابن بۆ تێكشكاندنا پیلانێن زۆرداران، و ب بێ كریارێن ئازایانە، مرۆڤ و خاك نابنە ئازاد و ئازادی نابیتە واقع و زمانحالێ چ ملەتان، ژبەر ڤێ چەندێ ئەگەر ئەڤ تێگەهە د وژدانا تاك ب تاكێن وی نەتەوەی دا یێ ساخ و زیندی نەبیت ئەو ملەت دێ دبن سێهوانەیا ترس و لەرزۆكی و بندەستیێ ڤە ژیت. ل داویێ ژی هەژیە بێژین كو ب بێ ئازادكرنا مەژی و ئاخێ، نەتەوە ناگەهیتە قۆناغا پیرۆزا ئازادیێ و ئەڤ سێگۆشەیە نیشانا وێ چەندێ یە كو خەباتا گەلێ كورد بتنێ خەباتەكا لەشكەری نەبوویە، بەلكو ڕێڕەوەكێ شارستانی و مرۆڤایەتی بوویە بۆ سەلماندنا ڤێ ڕاستیێ كو: كورد هەنە و دڤێت ب ئازادی بژین.

«یێ نە ل گوڤەندێ، خۆش دەهواتی یە»؛ پەندەكا كوردی یا رەسەن و پڕی واتا و حیكمەتە، كو ڕەنگڤەدانا دەروونناسییا مرۆڤی و سەرەدەرییا وی دگەل كێشە و ئاریشێن ژیانێ دكەت. ئەڤ پەندە ل سەر وی كەسی دهێتە گۆتن یێ كو ژ دوور ڤە تەماشەی بابەتەكی دكەت و ب ساناهی بڕیاران ل سەر ددەت، بێی كو بزانیت كا یێن د ناڤ جەرگێ وی دۆخی دا د چ دژواری و زەحمەتیا ڕا دەرباز دبن. د چاند و جڤاكێ مە یێ كوردی دا، گوڤەند و دەهوات هێمایێن هەڤپشكی، گرێدان و پێكڤەژیانێ نە. لێ ل ڤێرێ ڤێ پەندێ دەربڕینەكا مۆتیڤی و جڤاكی یا كوور ب كار ئینایە. دەما مرۆڤەك ژ دەرڤەی بازنێ گوڤەندێ ڕاوەستیا بیت، لایەنێ جوان و ئاوازێن شاد دبینیت، هەست ب گرانیا گاڤان و وەستیانا وان دەهواتكەرا ناكەت. ژ دوور ڤە هەر تشت بازار و ب سناهی دیار دكەت. لێ پا د ڕاستیێ دا، هەر كەسێ د گوڤەندێ دا دزانیت كا پاراستنا ڕیتمێ و ڕاوەستان ل سەر پیا چەند یا ب زحمەتە. ئەڤ گۆتارا جڤاكی تنێ بۆ دیلانێ نینە، بەلكو دوماهیكێ دگەل هەمی سێكتەرێن ژیانێ یێن ڕۆژانە یەكدەستە. بۆ نموونە، د ناڤ كایەیا پەروەردێ و فێركرنێ دا، گەلەك جاران یێن ژ دەرڤەی پرۆسێ ڕەخنەیێن سادە دگرن و دبێژن كارێ مامۆستایەكێ یان ڕێڤەبەرەكێ یێ ب سناهی دۆخی ب ڕێڤە دبەت؛ لێ تنێ ئەو كەسێ د پۆلێ دا دگەل جوداهیێن تاكەكەسی یێن قوتابیان دژیت، دزانیت كا بارێ گرانی بەرپرسایەتیێ چەند یێ مەزنە. هەروەسا د ژیانا خێزانی و كاروبارێن ئابووری دا، مرۆڤ دكارن ژ دوور ڤە ئامۆژگاریێن بێ بنەما پێشكێش بكەن، یان ل سەر كێشەیێن كەسێن دی ب ساناهی باخڤن. ب حوكمێ هندێ كو ئەو نە د ناڤ ئاگرێ كێشەیێ دانە، بریاردان بۆ وان كارەكێ گەلەك یێ سادەیە. لێ یا گرنگ ئەوە مرۆڤ فێری «هەڤسۆزیێ» بیت؛ بەری بڕیارێ ل سەر بارودۆخێ كەسەكێ دی بدەت، پێدڤییە خۆ د ماندیبوونا پێلاڤا وی دا ببینیت و د ناڤ بازنا گوڤەندا وی دا بڕێڤە بچیت. د ئەنجام دا، ئەڤ پەندە هۆشیارییەكێ ددەتە مە كو بەری هەر هزر و بڕیارەكێ، پێدڤییە مە لێكۆڵین و تێگەهشتنەكا كوور بۆ بابەتان هەبیت. مرۆڤێ دانا و خودان ئەزموون چو جاران ژ دوور ڤە بریاران نادەت و ب سناهی دەهواتا كەسێ ناكەتە خۆشی، بەلكو ڕێزێ ل ماندیبوونا یێن د ناڤ گوڤەندێ دا دگریت. كێمكرنا لۆمە و ڕەخنەیێن بێ بنەما و زێدەكرنا پشتەڤانیێ، ڕێكا سەرەكییا ئاڤاكرنا جڤاكەكێ تەندروست و تێگەهشتییە، لەوما دڤێت ژیرانە و ب هونەرەكێ جوان سەرەدەریێ دگەل ژینگەها خۆ بكەین خۆ بدانینە جهێ وی بارودۆخێ هەر كەسەك تێدا و پاشی هەلسەنگاندنێ بكەین.

بێگومان هەر پارت و لایەنەكێ سیاسی بەرژەوەندیێن خۆ یێن تایبەت هەنە، ئەڤ چەندە ژی زۆر یا نۆرمال و سرۆشتی یە، بەلێ ئەگەر ئەڤ بەرژەوەندییە بتنێ د وی بازنەی دا د قالب دای بن و بێی مفایێ ڤان بەرژەوەندیان بگەهیتە ملەتی، هینگێ ئەڤە ناچیتە د خانەیا پارتێن نیشتمانپەروەر و نەتەوەیی دا. ژبۆنا پاراستن و بەرفرەهكرنا بەرژەوەندیێن خۆ یێن تایبەت، جاران ئەڤ لایەنە هندەك پلان و نەخشەیان دادڕێژن بۆ هندێ بشێن خۆ ل سەر دەست و پێن خۆ بگرن، داكو بگەهنە وان خواستەك و هیڤیێن خۆ یێن كەسوكی و حزبی. بەلێ ئەگەر ڕهوڕیشالێن هەر ڕێكەفتنەكێ یا كو د بەرژەوەندیا گشتی یا ملەتی دا نەیت، هەلبەت دێ وەكی دیوارەكێ سەر بەفرێ بیت و زوی هەڕفیت، ژبەركو د بنەرت دا هیچ بناغەكێ ب هێز و كونكرێتی نینە، حەتا ئەگەر بایەكێ سڤك ژی دهێت ئەڤ دیوارە دێ ب سەر ئێك دا هێت و خراب بیت، بەلگە ژی بۆ ڤێ چەندێ د نافخوەیا كوردستانێ دا چەندین ڕێكەفتن هاتینە كرن ژ دەرڤەی بەرژەوەندیا ملەتی، لێ سەرئەنجام و تالی هیچ ئەنجامەكێ ئەرێنی و باش تێدا نەبوویە و وەكی تۆزەكێ ب سەرێ وان ب خۆ وەربوویە. گەر چاڤخشاندنەكێ بدەینە سەر دۆخێ گشتی و ئەو ڕێكەفتنێن ل سەر شانۆیا سیاسی یا ناوچەیی و جیهانێ هاتینە ئەنجامدان و ڕۆژانە دەهان ڕێكەفتن و یاداشتنامە دهێنە ئیمزاكرن مینا میناكێن هۆسا یێن كو مە ئاماژە پێ كری، ئەڤ ڕێكەفتنە ژی ل ژێر هەر ناڤەكی بیت دهێنە پێشكێشكرن، لێ ئەگەر مرۆڤ ب كورتی ڤەكۆلینێ تێدا بكەت، دێ بینیت كو هندەك ژ وان ل سەر مێزێن تاری و دویر ژ چاڤێ گەل و ملەتی دهێنە دارشتن و ئەڤ ڕێكەفتنێن ژ دەرڤەی بەرژەوندیا گشتی یا ملەتی، چو جار بنەمایێ وان ل سەر داخوازی و پێدڤیێن خەلكی ناهێتە دانان، بەلكو ل سەر هەڤسەنگیا هێزێ و بەرژەوندیا تەسك یا دەستهەلاتداران دهێنە مۆركرن و دوماهیێن ڤان ڕێكەفتناند كورتن و زویكا د هەلوەشن یان ژی دبنە ئەگەرێ تێكدان و شێواندنا بارودۆخێ گەل و وەلاتن، ڤێجا یێن ناڤخۆیی بن یان ژی یێن د ناڤبەرا وەلات بۆ وەلاتەكێ دی بیت. دبیت دەستپێكا ڤان ڕێكەفتنێن ب ڤی ڕەنگی دەنگ و ڕاگەهاندنا وان ل ئاستەكێ بلند و بهێز دیاربیت و بۆ خەلكی وەكی سپیاتیا بەفرێ ددەنە خۆیاكرن كو هەمی تشت پاك و ڕۆنە و د بەرژەوەندیا خەلكی و ملەتی دانە، بەلێ ل پشت پەردێ و ل ژێر هندەك سەفەقاتێن بازڕگانی هندە مین و لۆغمە دهێنە دانان كو بۆ ملەتی جهێ زیان و زەرەرێنە. ئەڤجار هەر هەڤپەیمانەكا بێی پشتبەستن ب ئیرادەیا گشتی یا ملەتی، بێی شەفافیەت و بێی پشكداریا دامەزراوەیێن هەلبژارتی بهێتە مۆركرن، تەمەنێ وێ یێ كورتە و ل پاشەڕۆژێ ئەو لایەن دێ باجا ڤان ڕێكەفتن و هەڤپەیمانیان ددەن، دیرۆك و بووریێ مە ژی یێ پرە ژ نموونەیێن ڤێ ڕاستیێ، چونكی چەندین جاران ڕێكەفتنێن نهێنی ل دۆر سامانێن ملەتی، سنۆران، یان هەتا سەروەریا سیاسی هاتینەكرن، لێ ل دەمێ مۆركرنێ، لایەنێن ئیمزاكەر ب زۆری دەستكەفتێن خۆ وەك «سەركەفتنا مێژوویی» ددەنە نیاسین، بەس پشتی دەمەكی، دەما خەلك هەست ب زیانێن وان ڕێكەفتنان دكەت، تووڕەیی و نەڕازیبوون سەرهلددەت، كەواتە بلا دلێ ڤان لایەنان یێ خۆش نەبیت مادەم بەرژەوەندیێن تاكلایەنی و حزبی و كەسۆكی بەری بەرژەوەندیا ملەتی بن. هەلبەت ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ قەیرانێن جڤاكی، شكاندنان باوەریێ ب دامەزراوەیان و د ئاستەكێ مەزنتر دا دبیتە هۆكارێ نەسەقامگیریا سیاسی، لەورا بەرژەوەندیا گشتی یا مللەتی بتنێ ب درووشمان ناهێتە پاراستن، ئەو پێدڤی ب میكانیزمێن ڕۆهن هەیە كو خزمەتا گەل و وەلاتی د ڕێكەفتنان و هەڤپەیمانیان دا بەری بەرژەوەندیێن بەرتەنگێن حزبی بن. ئاشكەرایە كو ئەڤرۆ كوردستان د قووناغەكا هەستیار دایە، پێدڤی ب وان ڕێكەفتنان هەیە كو بەری هەر تشتی پەرلەمانێ كوردستانێ بهێتە كاراكرن و حوكمەتەك بهێتە پێكئینان ل گۆر ئەرئەنجامێن هەلبژارتنان و سەنگێ هەر لایەنەكی پۆست بهێنە دابەشكرن، داكو ئەڤ حوكمەتە ڕەنگڤەدانا وێ باوەریێ بیت یا خەلكێ كوردستانێ ب ڕێیا سندۆقێن هەلبژارتنان پێشكێشی پارتێن كوردستانێ كری، بەروڤاژی ئەو حوكمەت نابیتە جهێ پەسەند و پەژراندنێ ژ لایێ جەماوەرێ كوردستانێ ڤە. ل دوماهیێ هەژیە بێژین ئەو ڕێكەفتنێن ل سەر بنەمایێ بەرژەوندیا نەتەوەیی دهێنە ئاڤاكرن دێ د دویر مەودا بن و جهێ خۆ گرن، بەلێ ئەوێن ل سەر بەفرێ و بەرژەوندیێن وەختی بن، دێ ژ ناڤچن و بن گۆڕ بن، چونكی بەفر دێ هەر حەلهیت، لێ داخوازیێن مللەتی و مافێن وی نامرن. لەورا، ئەگەر مە بڤێت پاشەرۆژەكا سەقامگیر بۆ بەرەبابێن بهێتە دروست بكەین، دڤێت ڕێك ل هەر ڕێكەفتن و هەڤپەیمانەكا تاری بهێتەگرتن، دڤێت هەر تشتەك ب ناڤێ مللەتی بهێتە مۆركرن، دەنگ و ئیمزایا وی مللەتی ل سەر بیت، ئەگەر نە، ئەو لایەنێن ب ڤان درووشمێن تەیسۆكێ دێ سوبەهیەكا كوردستانێ بەرەف هندەك پێشهاتێن خراب ڤە بەن. بلا بۆ مە ڕاست و ڕەوان بیت هەر دەستهەلاتەك، هەر سەركردەك و هەر دیپلۆماتەكێ كو پێنووسا مۆركرنا ڕێكەفتنان د دەستێ دایە، دڤێت وێ ڕاستیێ بزانیت: هێز د كاغەز و مۆرێ دا نینە، هێز د دلێ خەلك و مللەتی دایە. ئەگەر گەل یێ پێ خۆش نەبیت، ئەگەر بەرژەوەندیا گشتی تێدا نەبیت، ئەو ڕێكەفتن ژ دیوارەكێ سەر بەفرێ پێڤەتر چ دی نینە و دێ زوی ڕۆژا وێ ئاڤا بیت.

ئەڤ پەند و ئیدیۆمێن كوردی بتنێ هندەك ڕستە و دەربڕینێن سادە نینن، بەلكو كۆمەكا ئەزموون و حیكمەتێن كوورن بۆ ژیانا مە، ئەڤ پەند و گۆتنێن جوان و بالكێش بۆ سەربۆڕا ژیانێ، وانەیێن گرنگن بۆ ئاڤاكرنا كەسەیاتیا مرۆڤان، هەلبەت ئەڤ پەندە ل گۆر ڤەگۆهاستنێ و دوبارە ب كارئینانا ژیانا ڕۆژانە، هەروەسا ل گۆر نڤێسین و پەرتووك و فەرهەنگان، نفش ل دووف نفشی بۆ مە ماینە، گۆتنا (هەر كەس ب پێ پێلاڤا خۆ دچیت) ئێكە ژ وان دەربڕینێن كویر یێن ڕاستەوخۆ ئاماژەیە بۆ هندێ كو هەر مرۆڤەك یێ بەرپرسە ژ ژیانا خۆ و رێكا خۆ، و یا باشتر ئەوە مرۆڤ یێ مژویلی كارێ خۆ بیت و مایتێكرنێ د كاروبارێن خەلكی دا نەكەت، د ژیانێ د هەر ئێك ژ مە خودان بیروباوەر ئاراستە و ئارمانجێن جودایە، ڕێكا كو مرۆڤ تێدا دچیت، ب هەموو ڕێخۆشكەر و ئاستەنگێن خۆ ڤە، بتنێ دەربڕینێ ژ بڕیارێن وی دكەت، دەما مرۆڤ تێدەگەهیت كو ئەو بەرپرسیارێ ئێكەم و دووماهییێ یە ژ سەركەفتن و شكستنێن خۆ، ل وێ دەمی هێزا تاكە كەسی و گەشەپێدانا ڕاستەقینە دەستپێدەت، چونكی كەس نەشێت ل شوینا مرۆڤی كارێن خۆ ب ڕێ بكەت، كەس ژی نە ئارمایا پێلاڤا مرۆڤی هەست پێ ناكەت هەكە یا تەنگ بیت و یا دڕیای بیت دەمێ ل ناڤ ستریان دچین.
پشكەكا مەزن ژ جوداهی و حیكمەتا وێ گۆتنێ، دزڤڕیت بۆ پاراستنا سنورێن كەسایەتیا مرۆڤی، مژویلبوون ب كار و پرۆژێن تایبەت یێن ژیانێ، دەرگەهێ داهێنانێ و سەركەفتنێ ڤەدەكەت، ل لایێ دی، مایتێكرن د كاروبارێن خەلكی دا، ب تنێ دەم و هێزا مرۆڤی ب هەروە دبەت و دبیتە ئەگەرێ دروستبوونا كێشە و نە ڕەحەتیان بۆ مرۆڤی جڤاكی.
رێزگرتن د ئازادی و هەلبژارتنێن كەسێن دی دا، نیشانا پێگەهشتنا هزری و ڕەوشتێ مرۆڤی یە د ژینگەها تێدا د ژیت، خۆیایە كو ئەڤ پەندە مە فێری بنەمایەكێ زێڕین دكەت ب ئاراستەیا ژیانا خۆ بژی و ڕێ ب دە خەلك ژی ب ئاراستەیا ژیانا خۆ بژیت. دەما هەر ئێك ژ مە یێ مژویلی چاككرنا ڕێكا خۆ و پێشڤەبرنا شیانێن خۆ بیت، جڤاك دێ بەرەف ئارامی و پێشكەفتنەكا مەزنتر چیت، دونیایەكا جوانتر دێ ژیانا مە خەملینیت هەكە هەر مرۆڤەك ل سەر پێلاڤا خۆ و ڕێكا خۆ یا ڕاست بەردەوام بیت و گرنگیێ نەدەتە هندێ خۆ ب مایتێكرنێ ڤە مژویل كەت.

د دیرۆكا هەر مللەتەكی دا، هندەك قووناغ هەنە كو دبنە وەرچەرخان و چارەنڤیسێ پاشەڕۆژێ دیار دكەن، قەوارێ سیاسی و دەستووری یێ هەرێما كوردستانێ نە بەرهەمێ ڕێكەفتنەكا سادە یان دیاریەكا ل سەر سێهنیەكا زێڕینە، بەلكو ئەنجامێ دەهان سالێن خەبات، قوربانیدان، ئەنفال، كیمیاباران و خوینا هزاران شەهیدێن ڤێ ڕێكێ یە. لەوما هزرا لاوازكرن یان ژناڤبرنا ڤی قەواری ژ لایێ نەیار و حەسوودێن كوردستانێ ڤە، چ جاران نابیتە ڕاستی، بەلكو دێ هەر وەك «خەونا حێشتران» مینیت و چ جاران بجه ناهێت. ئەڤ قەوارە نە بتنێ ئیدارەیەكە، بەلكو ناسنامە و كەرامەت و هیڤیا مللەتەكێ بندەستە كو ب درێژاهیا مێژوویێ هەول دایە ب سەرفەرازی بژیت و ب سەربەستی بمینیت. لەوما هەر بزاڤەك و لڤینەك بۆ نەمان یان لاوازكرنا ڤی قەوارەی هەبیت، بێگومان دێ بیتە دەستپێكا قووناغەكا نوو یا ئالۆز، نە بتنێ بۆ كوردان، بەلكو بۆ تەڤایا دەڤەرێ. قەوارێ هەرێمێ دەستكەفتێ سەد سالانە ل پشتی رێككەفتنا سایكس-پیكۆ و پارچەكرنا كوردستانێ، گەلێ كورد هەردەم بێ بەهر بوو ژ مافێ چارەنڤیسێ خۆ، سەرهلدانێن شێخ مەحموود، بارزانیێ نەمر، و پاشی شۆڕشا ئیلۆن و گولانێ، هەمی بۆ هندێ بوون كو كورد ببنە خودان قەوارەیەك ل سەر ئاخا خۆ، ل سالا ١٩٩٢پەرلەمان و حوكمەتا هەرێمێ هاتنە دامەزراندن، و ل ٢٠٠٥ێ دەستوورێ ئیراقێ ئەڤ قەوارە پەسەندكر، ئەڤە سەركەفتنەك مەزن بوو كو هەردەم نەیارێن كوردستانێ حەسویدیێ پێ دبەن و چاڤ پێ نە ڕابن. ل ڤێرێ دێ پسیاركەم و بێژم بۆچی نەیار دخوازن ئەڤ قەوارە نەمینیت؟ هەلبەت وەلاتێن دەوروبەر و هێزێن شۆفێنی ل ناڤ ئیراقێ باش دزانن كو هەبوونا هەرێمەكا ب هێز ب واتایا هەبوونا نموونەیەكا سەركەفتی یە بۆ فیدرالیەت و پێكڤەژیانێ. ئەگەر ئەڤ نموونە بمینیت، دێ بیتە ڕێخۆشكرنەك و ئیلهامەك بۆ پێكهاتەیێن دی یێن ئیراقێ و دەڤەرێ ژی. لەوما هەردەم پێكۆلا دكەن ب رێكا ئابووری، سیاسی و حەتا لەشكری ژی، قەوارێ هەرێمێ لاواز بكەن. برینا بودجەی، دروستكرنا كێشەیێن نافخۆیی، و پشتگوهخستنا مادێ ١٤٠ و هەمی نموونەیێن ڤێ سیاسەتا شەڕەنگێزا دوژمنێن كوردستانێ یە. بێگومان نەیار دخوازن ب رێكا فشاران قەوارێ هەرێمێ ژناڤ ببەن، لێ ئەو باش نزانن كو ئەڤ قەوارە ب ئیرادەیا گەلەكێ زیندی و خودان هەست و سۆزا نیشتمانپەروەری هاتیە ئاڤاكرن، چونكی ئیرادەیا نەتەوەیەكی ناهەلوەشیت ب هندەك پیلان و گەفێن چەپەلان. مێژوویێ سەلماندیە كو كوردان هەر جارەكێ ژ بن دوكێل و ڕەشەبایێن هۆڤ و داگیركەران سەرهلدایە و پیلانێن وان هەلوەشاندینە، ژ بەرهندێ د ڤێ قوناغێ دا گەر بزاڤەك هەبیت بۆ نەمانا ڤی قەوارەی، ئەڤ دێ بیتە خەونا حێشتران و خەونا وان دێ بن ئاخ بیت. من دڤێت سێ ئەگەران دیار بكەم كو نەمانا قەوارێ هەرێمێ دێ بیتە خەونا حێشتران بۆ وان یێن ڤێ دەهۆلێ د قۆتن:
ئێك: هشیاریا نەتەوەیی ل دەف تاكێ كورد گەهشتیە ئاستەكێ كو چ جاران بەرەڤ پاش ناڤەگەریت و نفشێ نوو باش دزانیت قەوارە ب چ بها هاتیە بدەستڤە ئینان. دو: هەرێما كوردستانێ بوویە فاكتەرەكا جیۆپۆلەتیكی یا گرنگ ل رۆژهەلاتا ناڤین، ئارامی و وزە و بازرگانیا دەڤەرێ پەیوەندی ب ئارامیا هەرێمێ ڤە هەیە، نەمانا هەرێمێ دێ ڤالاهیەكا ئەمنی دروست كەت كو چ لایەنەك نەشێت تژی بكەت. سێ: پێشمەرگە و هێزێن ئەمنی یێن هەرێمێ ل شەرێ دژی داعشێ سەلماند كو ئەو شەرێ پاراستنا مرۆڤایەتیێ دكەن و جیهانێ دیت كو بێ هەرێم، نەخشێ دەڤەرێ دێ چاوا بیت و دێ چاوا ئالۆزی كەڤیتە جەرگێ دەڤەرێ و جارەكا دی دەڤەر دێ بیتە گۆما كێشە و گرفتان، ئەڤجار بلا ئەڤ خەونە و هیڤیە د سینگێ هەر كەس و نەیارەكی بن ئاخ ببیت و نەمانا قەوارەیێ هەرێمێ بلا پاتكا خۆ بنڤێسیت و ل وی بالگەهی نە نڤیت.

شانازی و ناسنامەیا هەر گەل و نەتەوەیەكێ د جیهانێ دا، ب ڕێیا پاراستنا كولتوور، داب و نەریت و جلێن ڕەسەن دهێتە نیاسین. ل سەر ئاستێ كوردستانێ ژی جل و بەرگێن كوردی نەكو بۆ خۆپاراستنێ یان خۆ جوانكرنێ دهێتە دیتن، بەلكو زمانەكێ بێدەنگە كو مێژوو، ڕەسەناتی و گرێدانا مرۆڤێ كورد ب خاك و سروشتی ڤە گرێددەت. ل دەڤەرا بەهدینان و ب تایبەتی ل باژارێ زاخۆ یێ دێرین و ڕەنگین، فیستەڤالا شەل و شەپكا دەنگڤەدانا خۆ هەیە و د ڕاستی دا بزاڤەكا ستراتیژی و گرنگە بۆ ب كولتووركرن و زیندیكرنا ڤێ ڕەسەناتییا خوەزایی، كو وەك ڕەنگڤەدانەكا زەق یا ڕەنگینی و جوانییا دەڤەرێ خۆ نیشا ددەت، كراسەكێ جوان و قەشەنگ دكەتە بەرێ باژارێ پرا دەلال و خابیر و هیزل و چیایێ خامتیری، ئەڤ چەندە وێ ئێكێ دئینیتە زمان كو خەمخۆرێن ڤی وەلاتی د ئاستێ بەرپرسایەتێ دانە بەرانبەر بلند ڕاگرتنا ڤان جورە چالاكیێن پیرۆز، لەوما د هەمبێزا ڤان فیستەڤالێن دهێنە ئەنجامدان ئاوازێن كەنی و سترانێن شادی و ئازادیێ دهێنە بهیستن كو ژ كویراتیا ڤیانا ڤێ ئاخێ دەردكەڤن. شەل و شەپك هونەرەكێ خوەزایی و شاكارەكێ مەزن و سەنگەینە، ژ بەرهەمێ كەد و ڕەنج و ماندیبوونا دەستێن وان كەسانە یێن قیمەت و بهایێ ڕەساناتی و فولكلۆرێ كوردی دزانن. د ڤێ ڤیستەڤالێ دا، ئەڤ جلوبەرگە وەك شانازییەكا نەتەوەیی دهێنە نمایشكرن، دەمێ گەنج و مەزنێن دەڤەرێ ب شەل و شەپكێن خوە یێن ڕەنگاوڕەنگ و ڕەسەن ڤە دناڤ جادە و كولانێن باژێڕی دا دهێن و دچن، ئەڤە دبیتە دیمەنەكێ سەنجڕاكێش و خەملەكا جوان ب سەر سیمایێ باژێڕی د ئینن و خەلاتەكێ مەزن پێشكێشی ناڤودەنگیا كوردستانێ دكەت، ئەڤ چەندە نیشا مە ددەت كو ل بەركرنا جلێن كوردی د هەلكەفت و بیرەوەری و سەرسال و جەژنان دا ساخكرن و زیندیكرنەڤەیا ڤی فولكلۆریە، ئەڤ چەندە سیمایێ وەلاتی د دەولەمەندیا ڕەسەناتی و خوەزاییێ نیشا بیانیان ددەت. گێڕانا ڤان جۆرە فیستەڤالان بۆ پاراستنا كولتوور و دابونەرتێن كوردی گەنجینەیەكا مەزنە بۆ ڕێزگرتن و گرنگی دان ب سامانێ نەتەوەیەكێ كەڤن و دێرین، ڤێجا ئەنجامدانا ڤان فیستەڤالا وەك پرەكا ئاڤاكەرە د ناڤبەرا بووری و داهاتی دا. ب كولتووركرنا شەل و شەپكا و جلێن كوردی ب ڕێیا فیستەڤالەكا گشتی، پەیامەكا ڕۆنە بۆ نفشێ نوو كو ناسنامەیا خۆ یا نەتەوەیی ژبیر نەكەن، چونكی د سەردەمێ جیهانگیری و تێكەلبوونا جلێن جۆراوجۆر دا، مەترسی ل سەر جلێن ڕەسەن هەیە كو بهێتە پشتگوه هاڤێتن و گرنگی پێ نەهێتەدان، لێ ئەڤ جۆرە چالاكییە مێژوویێ زیندی دكەن و تۆزێ ژ سەر شاكارێن كەڤن یێن دەڤەرێ ڕادكەن و نویاتیەكێ پەیدا دكەن. باژارێ زاخۆ ژی ب سروشتێ خۆ یێ چیا و ڕووبار و (پرا دەلال) ڤە هەمی وەختا ناڤەندەكا جوانیێ بوویە، وەختێ ئەڤ سروشتە دگەل ڕەنگینییا شەل و شەپكێن كوردی یێن شین، خەمری، ئاڤی، و مەخمەلی و….هتد دبنە یەك، تابلۆیەكی هونەری یێ گەلەك بالكێش كو چ وێنەكێش نەشێت ب دووری وەسفا ڤی دیمەنێ قەشەنگ بكەن، هینگێ ئەڤە دبیتە ڕەنگڤەدانەكا مەزن ل سەر پیتەدان و بەردەوامیێ ب ڤان چالاكیان. ژ بلی نمایشكرنێ ئەڤ فیستەڤالە خزمەتا دەربڕینا هەستێن نیشتمانپەروەری دكەت، ڤێجا دەمێ دیلانێن كوردی ل بەر دەنگ ئاوازێن سترانێن ڕەسەن دهێنە كرن، ل وی دەمی دیمەنەكێ گشتی یێ پڕی ژیان، ئاشتی و جوانیێ پێشكێش دكەن كو ڕەنگڤەدانا پێكڤەژیان و ڕەسەناتیا مرۆڤێ كوردی یە ل سەر ڤێ ئاخێ و پاشی خریقێن دكەڤنە جەستەیێ ڤی نیشتمانی و مرۆڤ هەست ب هەبوونەكا مەزن دكەت. هەلبەت ڕەوایە بێژین دەما كو خەلك ژ نێزیك و دوور پشكدار دبن د ڤێ كەڕنەڤالا پیرۆز دا ب كولتووركرن و پاراستنا ڤێ ڕەسەناتیا خوەزایی دبیتە سەروەریەكا مەزن بۆ نەتەوا كورد دناڤ ملەتێن بیانی دا و كوردستان مینا بووكەكا جوان و قەشەنگ دهێتە دیتن.

پێشمەرگە ئەو ڕۆمەتە، ئەو ناڤ و ناسناڤێ پیرۆز و گرانە یێ كوردستان شانازیەكا مەزن پێ دبەت، لەوما د دیرۆكا گەلان دا هندەك ناڤ و چەمك هەنە كو ژ پەیڤەكا ئاسایی دەرباز دبن و دبنە سیمبۆلێن نەتەوەیی، دبنە هێما و تاج و سەروەری. بۆ گەلێ كورد ژی پەیڤا «پێشمەرگە» نە بتنێ ناڤێ چەكدارەكی یە، بەلكو پێناسەیا مانونەمانێ یە، ئیرادەكا پیلایی یە كو د چاڤێن چیا و گۆتنێن سەربلندیێ دا دهێتە خواندن و بوویە ئەو چیایێ خۆڕاگری و بەرخوەدانێ یێ كو د سەخترین و تاریترین قووناغێن مێژوویێ دا، سینگێ خۆ كریە قەلغان بۆ پاراستنا خاك و كەرامەتا مللەتێ خۆ و چ جاران ژی سەرێ خۆ بۆ دوژمن و داگیركەران نەچەماندیە. كوردستان ژ مێژ وەرە ب سروشتێ خۆ یێ چیایی هاتیە نیاسین، بەلێ چیا د مێژوویا مە دا نە بتنێ بەربەستێن سروشتی بووینە، بەلكو وەك پشت و پەنا بووینە بۆ شۆڕشگێڕان. دەمێ پێشمەرگەی پێ یێن خۆ د ناڤ دۆڵ و چیا و وان رۆژگارێن سەخت دا د دنان، هینگێ وی خۆ دكرە پشكەك ژ وی سروشتێ سەربلند، وەك چاوا چیا ل هەنبەر با و بارۆڤان ڕادوەستن و نالەرزن و نا لڤن، پێشمەرگە ژی ب هەمان شێوە ل هەنبەر هێزێن داگیركەر و تۆپباران و كیمیابارانان بوو چیایەكێ نەهێتە هەژاندن. دەمێ دوژمن ژبەر حنێر و پەهلەوانیا پێشمەرگەی ڤەدجنقی و لەرزك دكەتە ناخ و دلێ وان، نەكو ژ بەر چەكی و ئامرازێن شەڕی بوو، بەلكو ژ ئەنجامێ وێ باوەرییا دلسۆزانە بوو كو د سینگێ هەر پێشمەرگەیەكێ دا هەبوو، ژبەر وێ باوەریێ بوو یا ب دۆزا ڕەوا یا گەلێ خۆ هەی، دیسان باوەری ب ئازادی و سەرفەرازیێ. حەتاكو پێشمەرگە بوویە ناڤ و دەنگیەكا جیهانی و ژ چارچووڤەیێ سنوورێ وەلاتەكی دەربازبووی ئەوبوو ل سەردەمێ سەرهلدانا ڕێكخراوا تیرۆرستی یا داعش ئەفسانەیا وێ تێكشكاند و دیرۆكەك ژ ئازایەتی و قارەمانیێ تۆمار كر و بەڕەڤانی ژ ئاخ و كەرامەتا كورد و كوردستانێ كر. وەختێ هەر مەترسیەكا دكەڤیتە سەر ئاخا كوردستانێ، پێشمەرگەی بێ دودلی و ب باوەریەكا مەزن ڤە ڕوی ب ڕوی دوژمنان دبیت سینگێ خۆ دكەتە قەلغان بۆ پاراستنا خاك و ئالا و نامووسا وەلاتی. ژ وان شۆڕش و داستانێن دژی ڕژێمێن دیكتاتۆر یێن گۆڕبگۆڕ، پێشمەرگەی سەلماندیە كو ئەو تاكە هێزە دشێت ئەفسانەیا تاریاتیێ تێكبشكێنیت و دوژمنی نەچار بكەت چۆكان بۆ پێشمەرگەی دانیت و خۆ ل تێلێن وی ئاگری نەدەت. هەلبەت ئەو قوربانیدانا پێشمەرگە ددەت، ژ پێخەمەت كورسی و دەسەڵاتێ نینە، بەلكو بۆ هندێ بوویە دا كو ئالایێ كوردستانێ ب سەربلندی بمینیت و نفشێ داهاتی د ناڤ ئاشتی و تەناهیێ دا بژین، ژبەر ڤێ ئێكێ ژی هەژیە بێژین هەر دلۆپەكا خوینا شەهیدەكێ پێشمەرگە دبیتە ڕۆناهیەك بۆ پاشەڕۆژەكا گەشتر، دبیتە نێرگزەك بۆ بۆهارەكا ب خەملتر. بێگۆمان مێژوویا تەڤگەرا ڕزگاریخوازا كوردستانێ یا تژی یە ژ وان شەڕ و شۆڕش و داستانێن كو پێشمەرگەی تێدا مەرگ هەڵبژارتیە و خۆ ڕادەستكرن د فەرهنگا پێشمەرگەی دا خەونا حێشتران بوویە و هەردەم ل ژێر درووشمێ «یان كوردستان یان نەمان» چەپەرێ دوژمنی شكاندیە، ب ئیرادە و باوەری سەركەفتن ل دویڤ سەركەفتنێ ب مزگینی ڤە پێشكێشی گەلێ خۆ كریە. دیسا ئاماژە و خالەكا دی یا جەوهەری بدەینە خۆیاكرن ئەوژی ژ وان وێستگەهــ و ووناغێن شەڕ و ئاگرێ ل سەر كوردان د باری دەمێ پێشمەرگە د زیندانێن تاری یێن دوژمنان دا، د بن ئەشكەنجەیێن توند دا، و ل بەر بەندكێ سێدارێ، جیهان فێر كر كا چاوا مرۆڤ دشێت ب جەستە بهێتە بێهێزكرن، بەلكو ئیرادە و بیروباوەر ناهێنە شكاندن و نامرن. ئەڤ ڕەفتار و سەربۆڕێن بووینە دیرۆك و ناسنامەیا پیرۆزا پێشمەرگەی د هەمان دەم دا قوتابخانەكە كو تێدا فێری ڕێزگرتن ل بەهایێن ئازادیێ دبین و بۆ خەبات و تێكۆشانێ نە ڕاوەستین، ژبەركو ڕێزگرتن ل ڤێ خەباتێ و وەفاداریێ و ڕێبازا وان یا پیرۆز، ب پاراستنا دەستكەفتێن نەتەوەیی و ئێكڕێزیێ دبن. ڤێجا گەلو كەنگی یا ڕەوا و بەرئاقلە كو پێشمەرگە خۆدانێ ڤێ ڕاستیێ و شانازیێ بیت ئەڤرۆ هندەكا ئەو بێوژدانیە هەبیت بێژن دڤێت پێشمەرگە بهێتە ژ چەككرن و تەڤلی ناڤ سۆپایێ ئیراقێ ببیت! ئەو دەما ئەڤ پێشمەرگە ژ برین و ڕۆندكێن نەتەوەیەكی ژ دایك بووی بەرامبەر زۆلم و ستەما داگیركەران و بوویە هێزەكا نیشتمانی و نیزامی و دەستووری، ئەرێ بۆچی د نها دا و پشتی ژ چەكدانانا هندەك ژ میلیشیاتێن ئیراقێ دەنگ و باسێ پێشمەرگەی ژی ل سە زارێ هندەك نەحەزان بوویە بابەتێ ڕۆژەڤێ؟ ئەڤە ب خۆ ئەگەر پیلان بیت واتە پیلانەكا سەرنەگرتیە و دێ ئەڤ خەونا نەحەزان چیتە گوڕی و پێشمەرگە دێ هەر مینیت ناڤ و ناسنامە و شانازیا گەلێ كورد و چەقێ ناڤ چاڤێن دوژمنی.

سرۆشتێ ڤێ دونیایێ وەسانە دەمێ ئەم بۆ دگرنژین ئەو ژیانێ  و بەختەوەریێ پێشكێشی مە دكەت، بەرۆڤاژی وەختێ ئەم خۆ دبن بارێ ڤێ ژیانێ ڤە د فەتسینین ئەو ڕۆندك و حەسرەتان د دەتە مە. ڤێجا مادەم هوسایە دا بۆ ڤێ ژیانێ بگرنژین چونكی ئەڤە دێ زێدەتر د بەرژەوەندیا مە دا بیت، ئەم دێ بڤێ چەندێ شێین مەبەست و ئارمانجان ب دەست خۆ ڤە ئینین، دێ ب ڤێ ڕێكێ شێین بارێ ژیانا خۆ سڤك كەین و ئەو ئەركێ ل سەر ملێت مە دێ ب درۆستی ب ڕێڤە چیت، بەلێ ئەگەر مە ب كەنی و گڕنژین تەماشەی دۆرهێلی ڤێ ژیانێ نەكر ل وی دەمی دێ تۆشی شەپرزەیی و بێخیرەتیێ بین، ئۆ ڕەنگە ل شوینا ئەڤ دونیایە ژیانێ ب دەتە مە ب پێچەوانە ڤە دێ مرنەكا ب ساخی پێشكێشی مە كەت و مە دناڤ دەست و پێت خۆ دا گەڤزینیت، پاشی ڕابوونا مە ژی دێ یا ب زەحمەت بیت. لەوما فەرە ل سەر مە ئەم ب درۆستی د ڕامانا ڤێ ژیانێ بگەهین داكو بشێین و بزانین چاوا دێ سەرەدەریێ دگەل كەین، ڕاستە ئەڤ ژیانە وەك بهەشت بۆ مە نەهاتیە ڕائێخستن و هەما نە كەین و بخۆین یانژی ل سەر تەنشتێ د پالدای بین بۆ مە ژ كولینكێ بهێتە خار، نەخێر ئەڤە نە یا ڕەوایە و بهیچ ڕەنگەكی پێناسەیەكا زانستی نینە بۆ ڤی تێگەهێ ژیانێ، بەلكی بەردەوام بزاڤ و پێكول بهێنە كرن بۆ كاری، بۆ ب دەستڤەئینانا باوەرنامە و ئارمانجێن ژیانێ، ژبەر هندێ و مادەم ڤێ ژیانێ بەرهەمەك ژ مە دڤێت پێدڤیە ب خۆڕاگری و باوەریەكا بهێز بەرهنگاری هەمی ئاستەنگ و بەرپێك و ئەڤرازیێن وێ ببین داكو ئەم ب شێین كاروانێ ڤێ ژیانێ ب دلخۆشی و سەرفەڕازی ب ڕێ بكەین و تالی ئەم بەرهەمەكێ باش ل پاش خۆ بهێلین نەكو ئەڤ ژیانە نەفرەتان ل مە بكەت ژبەر وێ چەندێ وەختێ مە خۆ ڕادەستی لاوازی و بێ هێزیێ كری، ل شوینا ئەم خۆ د چەپەرێ شكەستنێ دا ببینین بەرامبەر كۆسپ و تەنگاڤیان، گرنگە ڕێكێن چارەسەری و هزركرنەكا ژیرانە ب دژی ڤێ خافلەتیا حەفكا مە گرتی بگرینە بەر. ئەڤجار بەرامبەر ڤێ چەندێ دا سەر ژنوی بەرپێكێن خۆ بشدینین و ئاراستەیا كار و هرزكرنا خۆ بگوهۆڕین بۆ سەركەفتنێ، نەكو ببینە ئێخسیرێن هزركرنەكا شاش یا كو ژیان د چاڤێن مە دا كریە كابۆس.

ئەڤە کورتکرنا بابەتێ تە یە ب زمانەکێ پارا و رۆژنامەڤانی، کو هەمی خالێن سەرەکی ب رەنگەکێ تێروتەسەل د ناڤ خۆ دا دگریت و نێزیکی نیڤا دەقێ سەرەکی یە:
ژیریا دەستکرد (AI) یان «Artificial Intelligence» وەک زمانێ ستاندەرد یێ جیهانی، مرۆڤایەتی بەرەڤ سەردەمەکێ تەکنۆلۆژی یێ بێ وێنە بریە کو وەک وەرچەرخانەکا دیرۆکی دهێتە نیاسین. ئەڤ ئامرازە ژ بەر کو ل ئاستێ عەقلێ مرۆڤی کار دکەت، شیایە د گەلەک بواران دا گۆهۆڕینێن مەزن بکەت. د لایێ ئەرێنی دا، AI د بوارێ پزیشکی دا شۆرەشەک بەرپا کریە؛ ب رێکا شیکاریا بلەز یا داتایان د چەند چرکەیان دا، هاریکارە بۆ دیتنا چارەسەریێن نوی و ئەنجامدانا نشتەرگەریان. د بوارێن کارگێری، ئەندازیاری و پیشەسازی دا ژی، بوویە ئەگەرێ بلندبوونا ئاستێ بەرهەمئینانێ و ئاسانکاریێن مەزن د ب دەستخستنا زانیاری و ژێدەران دا بۆ مرۆڤی دابین دکەت.
بەلێ د بەرامبەر دا، مەترسیێن مەزن ژی هەنە کو نەشێین چاڤێن خۆ لێ بنقینین. مەترسیا هەرە جدی ئەوە کو AI ببیتە جهگرێ مێشکێ مرۆڤی و پرۆسەیا ئافراندن و هزرکرنێ لاواز بکەت. پشتبەستنا زێدە ل سەر ڤی ئامرازی بۆ نڤیسینا ڤەکۆلین و پەرتووکان، دبیتە ئەگەرێ مراندنا شانەیێن مێشکی و رێگریێ ل داهێنانا مرۆڤی دکەت. هەروەسا ل سەر ئاستێ ئابووری، گەلەک پسپۆری و دەلیڤەیێن کاری بەرەڤ نەمانێ برینە. ژ لایەکێ دی ڤە، پرسێن ئەخلاقی، تێکدانا تایبەتمەندیێ و بەلاڤکرنا زانیاریێن شاش (Fake) گەفێن جدی نە بۆ سەر شیرازەیا جڤاکی و ئارامیا دەروونی یا مرۆڤان.
ل دووماهیێ، هەڤسەنگی کلیلە بۆ سەرەدەریێ دگەل ڤێ تەکنۆلۆژیایێ. پاشەڕۆژا مە دگەل ژیریا دەستکرد نە ب تەمامی یا سپی یە و نە ژی یا رەشە، بەلکو دکەڤیتە سەر شێوازێ بکارئینانا مە. ئەگەر یاسا و رێسایێن ئەخلاقی بۆ بهێنە دانان، دێ بیتە باشترین هاریکار بۆ ئاڤاکرنا جیهانەکا پێشکەفتی، ئەگەر نە، دێ مرۆڤایەتیێ بەرەڤ ئالۆزیێن بێ دووماهی بەت. دڤێت وەک ئامرازەکێ بۆ گوهۆڕینا شێوازێ هزرکرنێ و بەرەڤپێشچوونێ بهێتە بکارئینان، نەکو ببیتە ئەگەرێ تەمەلی و پاشکەفتنا هزری.