Rojnameya Evro » مـووسا خـالد https://rojnameyaevro.com/ku Wed, 08 Jul 2026 22:38:26 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 كـوردستان ب ئێكگرتـنێ یـا ب هێزە، نـەك ب دابەشبوونـێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a8-%d8%a6%db%8e%d9%83%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%80%d9%86%db%8e-%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%a8-%d9%87%db%8e%d8%b2%db%95%d8%8c-%d9%86%d9%80%db%95%d9%83/265796/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a8-%d8%a6%db%8e%d9%83%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%80%d9%86%db%8e-%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%a8-%d9%87%db%8e%d8%b2%db%95%d8%8c-%d9%86%d9%80%db%95%d9%83/265796/#comments Wed, 08 Jul 2026 22:04:32 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=265796 مووسا خالد

بێگومان، هێز و پاشەڕۆژا هەر گەلەكێ د دیرۆكێ دا ب ئێكگرتنێ كۆم دبیت، چ مللەت نەشیاینە پێش بكەڤن یان مافێن خۆ یێن نەتەوەیی و مرۆڤایی بپارێزن هەتا كو ل سەر بنەمایەكێ ب هێز یێ ئێكگرتنێ ڕانەوەستاندبن. بۆ گەلێ كورد و ئاخا كوردستانێ، ئەڤ ڕاستیە دوپات بارگرانترە، كوردستان ب درێژاهیا دیرۆكێ، قوربانیێن مەزن داینە ژبەر نەبوونا ئێكدەنگیەكا سەرتاسەری، ئەڤرۆ پتر ژ هەر دەمەكێ ئاشكرا بوویە كو كلیلا مان و سەركەفتنا مە د ئێكگرتنێ دایە، نە د پارچەبوون و دابەشبوونێ دا.
ئەگەر ئەم سەحكەین لاپەرێن دیرۆكێ دێ بینین كو هەر گاڤا كورد دابەشبووینە د ناڤبەرا بەرژەوەندیێن بەرتەنگ یێن حزبی، دەڤەری، یان عەشایەری دا، نەیارێن مە ئەڤ چەندە وەك دەلیڤەیەك بكارئینایە بۆ لاوازكرنا قەوارێ مە. دابەشبوون چ جاران چارەسەری نەبوویە، بەلكو هەردەم دەرگەه بۆ دەستێوەردانا دەرەكی خۆش كریە. لایەنێن دەرەكی چ جاران خێرا ڤێ ئاخێ نەڤیاینە، ئەوان بتنێ دابەشبوونا ناڤخوی بكارئینایە وەك چەكەك بۆ لاوازكرنا ئیرادا كوردینیێ.
هێزا هەر ولاتەكێ د سەقامگیریا وێ یا سیاسی و هێزا وێ یا ئابووری دا ڕەنگڤەدەت. دەمێ بڕیارا سیاسی و ئابووری یا كوردستانێ ئێكگرتی بیت، جیهانا ژ دەرڤە و جڤاكا نیڤدەولەتی ب چاڤەكێ بهێزتر و ب ڕێزتر ڤە مە دبینن. دابەشبوون بتنێ بێهێزیێ و پێگەیێ هەرێمێ د دانوستاندنێن نیڤدەولەتی و هەرێماتیك دا لاواز دكەت، بەروڤاژی ئێكگرتن وێ چەندێ دگەهینیت كو كورد خودان ئێك گۆتارن.
تشتەكێ نۆرمالە كو د ناڤ جڤاكێ‌ دا جوداهیێن هزری، سیاسی و رەوشەنبیری هەبن، ئەڤە نیشانا ساخلەمیا جڤاكێ یە. بەلێ، یا مەترسیدار ئەوە دەمێ ئەڤ جیاوازیە دبنە ئەگەرێ دابەشبوونا جوگرافی و كارگێڕی، یان دروستبوونا سنوورێن دەستكرد د ناڤبەرا باژێر و دەڤەرێن كوردستانێ دا. پێدڤی چاڤدێریێ ل سەر وێ چەندێ هەبیت كو دژایەتیا حزبی كاریگەریێ ل سەر دەستكەفتێن نەتەوەیی نەكەن. پاراستنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ پێدڤی ب جێهگرتنا وێ هزرێ هەیە كو «بەرژەوەندیا گشتی یا نیشتمان پێشیا هەموو بەرژەوەندیێن دۆست و حزبایەتێنە».
كوردستان وەك جەستەیەكێ یە، ئەگەر ئەندامەكێ وێ بێهێز بیت یان بهێتە جوداكرن، هەموو جەستە دێ پێ بێهێز كەت. خۆدانكرن د ماف و ئاخێ دا پێدڤی ب دلەكێ مەزن و ئێكگرتی هەیە. هێزا مە د ئێكگرتنا مە دایە، د ئێك گۆتارا دلسۆز بۆ ڤێ نیشتمانی. دابەشبوونا حزبایەتی چارەسەری نینە و ئێكگرتن تاكە ڕێكە بۆ پاشەڕۆژەكا گەش و سەرفراز بۆ گەلێ مە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a8-%d8%a6%db%8e%d9%83%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%80%d9%86%db%8e-%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%a8-%d9%87%db%8e%d8%b2%db%95%d8%8c-%d9%86%d9%80%db%95%d9%83/265796/feed/ 0 روویێ راستەقینە https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%d9%88%d9%88%db%8c%db%8e-%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%95%d9%82%db%8c%d9%86%db%95/265663/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%d9%88%d9%88%db%8c%db%8e-%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%95%d9%82%db%8c%d9%86%db%95/265663/#comments Wed, 08 Jul 2026 10:14:04 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=265663 مووسا خالد

رویێ ڕاستەقینە، یان ئەو ڕاستییا كو مرۆڤ د كەت و راسییا ناخێ خۆ دا ڤەدشێریت و ژ چاڤێن خەلكی بەرزە دكەت، ئێكە ژ ئالۆزترین و گرنگترین بابەتێن دەروونی و جڤاكی د ژیانا مە دا، د سەردەمێ ئەڤرۆ دا، كو پتر وەك جیهانا شاشە و دیمەنێن دەستكرد دهێتە نیاسین، پاراستنا وێنەیەكێ جوان ل بەر چاڤێن جڤاكی بوویە خەمەكا مەزن. تۆرێن جڤاكی و پەیوەندیێن بسەرڤەیی (ڕووكەش) وە ل مە كرییە كو گەلەك جاران، ب نەچاری یان ب حەزا خۆ، ماسكەكێ بدەینە بەر چاڤێن خۆ دا كو برینێن خۆ، لاوازی یان تەنانەت كێماسیێن خۆ بڤەشێرین، بەلێ ڕاستی ئەوە كو مرۆڤ چەند هەول بدەت ناسنامەكا دی نیشا بدەت، دێ هەر ڕۆژەك هێت كو ئەڤ ماسكە ب بەركەفتنا ڕاستیێن ژیانێ بكەڤیت.
پرسیارا سەرەكی ئەڤەیە: كەنگی و چاوا رویێ ڕاستەقینە یێ مرۆڤی دەردكەڤیت؟ بەرسڤ گەلەك یا سادەیە، د دەمێن تەنگاڤی، فشارێن دەروونی و قەیرانێن مەزن دا، د دەمێن خۆشی و ئارامیێ دا، كارەكێ ب زەحمەت نینە كو مرۆڤ خودان ڕەوشتەكێ بلند بیت، پەیڤێن شرین بێژیت و خێرخواز دیار ببیت، بەلێ دەمێ بەرژەوەندیێن تایبەت دكەڤنە د مەترسیێ دا، یان دەمێ مرۆڤ دكەڤیتە بن بارێ گران یێ ئەزموون و تاقیكرنێن ژیانێ، ل وێرێ ماسكێن چێكری خۆ ل بەر ناگریت، د وان خولەكان دا، كانییا ناخێ مرۆڤی دتەقیت، یێ دلسۆز وی پتر دیار دبیت و یێ بەرژەوەندی پەرست ژی ڕاستییا خۆ ئاشكرا دكەت.
ناسكرنا ناخێ ڕاستی یێ كەسێن دەوروبەر، پڕۆسەكا ب ئێش و مرۆڤایەتییە، گەلەك جاران دەمێ مرۆڤ دبینیت ئەوان كەسێن كو جهێ باوەرییا وی بوون، د بن ماسكی دا تشتەكێ دی بوون، تووشی حەپەسیانەكا مەزن و ئێشەكا دڵ (خەیبەتەكا گران) دبیت، بەلێ ئەڤ ئێشە، سەرەڕای تالییا خۆ، مەزنترین دەرس و وانەیە بۆ ژیانێ، ئەڤە مە فێری هندێ دكەت كو ب چاڤەكێ كێمتر سۆزدار و پتر عاقلانە و لۆژیكی بەرێ خۆ بدەینە پەیوەندیێن خۆ، مرۆڤ ل وێرێ تێدگەهیت كێ هێژایی هندێ یە ببیتە هەڤالێ ڕاستی و ل ڕۆژێن ڕەش دا ل پشت وی بمینیت.
ژ ئالیەكێ دی ڤە، رویێ ڕاستەقینە بتنێ بۆ دیتنا خەلكی نینە، بەلكو بەحسێ ئاشتییا ناڤخۆیی یا مرۆڤی ب خۆ دكەت. مەزنترین دلسۆزی ئەوە كو مرۆڤ ل هەمبەر ئاوێنێ ڕاوەستیت، كێماسی، ترس و باشیێن خۆ وەك خۆ قەبوول بكەت و پێویستی ب خۆڤەشارتنێ نەبیت، ڕاستی و سادەیی هێزەكا دەروونی یا بێ وێنە ددەنە كەسایەتییا مرۆڤی، ئەو كەسێ ب شێوازەكێ سروشتی و بێ ماسك دژیت، ڕەنگە د چاڤێن جڤاكەكێ پڕی ژ ماسك دا یێ نموونەیی نەبیت، بەلێ ب پشتڕاستی ڤە ل سەر بالیفا خەوێ دێ یێ ئارام، خودان ویژدان و دوور ژ دۆڕووییێ بیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%d9%88%d9%88%db%8c%db%8e-%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%95%d9%82%db%8c%d9%86%db%95/265663/feed/ 0 زمانێ كوردی مان و خۆڕاگری یە https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8e-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c-%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%ae%db%86%da%95%d8%a7%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%db%95/262926/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8e-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c-%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%ae%db%86%da%95%d8%a7%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%db%95/262926/#comments Mon, 18 May 2026 08:32:47 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=262926 مووسا خالد

زمان تنێ ئامرازەك نینە بۆ ئاخفتنێ، بەلكو نیشادەرێ ناسنامە، دیرۆك و كولتوورێ هەر نەتەوەیەكێ یە. بۆ ملیۆنان كوردان ل جیهانێ، زمانێ كوردی هێمایێ مان و خۆڕاگریێ یە. سالانە د رۆژا ١٥ گولانێ دا، گەلێ كورد ب شانازی ڤە رۆژا زمانێ كوردی پیرۆز دكەت، چونكی ئەڤ رۆژە د دیرۆكا مە دا وەرچەرخانەكا گەلەك گرنگە. دیاركرنا ئەڤێ رۆژێ بۆ سالا ١٩٣٢ ڤەدگەریت، دەما كو رەوشەنبیرێ ناڤدارێ كورد، میر جەلادەت عەلی بەدرخان، ئێكەم ژمارە ژ گۆڤارا «هاوار» ل شامێ بەلاڤكری. گۆڤارا هاوار شۆرشەكا ئەدەبی بوو، چونكی بۆ جارا ئێكێ زمانێ كوردی ب پیتێن لاتینی تێدا هاتە نڤیسین. میر جەلادەت ب ڤێ پێنگاڤێ، ئەلفوبایەكا نوو و ئاسان بۆ زمانێ مە دانا و ڕێكا پاراستنا زمانی رۆهنكر.
د درێژاهیا دیرۆكێ دا، كوردستان كەفتییە بەر هێرش و سیاسەتێن بەرزەكرن و قەدەغەكرنێ. ل زۆر جهان، ئاخفتن یان نڤیسین ب كوردی تاوان بوو. د دۆخەكێ وەسا دا، پاراستنا زمانی كارەكێ ب ساناهی نەبوو، مەزنترین خەبات بوو. دایكێن كورد د مالێن خۆ دا، ب چیڕۆك و لای لایان، ئەڤ زمانە وەك كۆپەكا ئاگری ژ باب و باپیران بۆ نەوەیێن نوو پاراستن و نەهێلان بمرێت. ل ڤێرێ دیار دبیت كو زمانێ مە، ب هێزا فۆلكلۆری و خۆڕاگریا گەلێ خۆ شیایە ل هەنبەر هەمی تەنگاڤییان خۆ ڕاگرێت.
هەر چەندە ئەڤڕۆ زمانێ كوردی د دۆخەكێ باشتر دایە، ب تایبەتی ل باشوورێ كوردستانێ كو زمانێ فەرمی یێ فەرمانگەه و قوتابخانانە، دیسا هێشتا مەترسی ل سەر هەنە. د سەردەمێ تەكنۆلۆژیا و جیهانگیریێ دا، ئەركێ سەر ملێن مە گرانتر لێ هاتییە. پێدڤییە دایك و باب د مال دا پتر ب زمانێ كوردی ل گەل زارۆكێن خۆ باخڤن. ژ لایەكێ دی ڤە، پێدڤییە بزاڤ بهێنەكرن بۆ زێدەكرنا بابەتێن كوردی ل سەر ئینتەرنێتێ و تۆرێن جڤاكی، ل گەل ئێكخستنا پەیڤێن زانستی د زانكۆیان دا دا كو زمانێ كوردی پێش بكەڤیت و ل گەل سەردەمێ نوو بگونجیت.
رۆژا زمانێ كوردی تنێ بیرهاتنەكا سادە نینە، بەلكو پەیمان نووكرنە دگەل پیت و پەیڤێن زمانی كو مۆركا مللەتێ مەنە. زمانێ مە، مالا مەیا دەروونی و نیشتیمانێ مە یێ ڕاستەقینەیە. وەرن دا پاراستنا پەیڤێن كوردی، ئەڤێ مالێ ئاڤەدانتر بكەین، چونكی هەر گەلەكێ زمانێ خۆ بەرزە كر، ناسنامەیا خۆ ژی ژ دەستددەت. رۆژا زمانێ كوردی ل هەمی كوردان پیرۆز بیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8e-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c-%d9%85%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%ae%db%86%da%95%d8%a7%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%db%95/262926/feed/ 0 نێچیرڤـان بـارزانـی و دیپلۆماسییا واقعبینانە https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%db%8e%da%86%db%8c%d8%b1%da%a4%d9%80%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8c-%d9%88-%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%88%d8%a7/262645/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%db%8e%da%86%db%8c%d8%b1%da%a4%d9%80%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8c-%d9%88-%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%88%d8%a7/262645/#comments Mon, 11 May 2026 21:25:54 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=262645 مووسا خالد

د دیرۆكا سیاسییا نوویا هەرێما كوردستانێ دا، نێچیرڤان بارزانی وەك ئەندازیارێ سەرەكی یێ پەیوەندیێن دەرڤە و دیپلۆماسییەتەكا كاڕا دهێتە ناسین. سیاسەتا وی ل سەر بنەمایێ «واقعبینیا سیاسی» هاتیە ئاڤاكرن، كو رامانا وێ ئەوە مرۆڤ بشێت د ناڤبەرا بەرژەوندیێن بلند و ئالۆزیێن جیوپۆلیتیكی دا هەڤسەنگیەكێ پەیدا بكەت. نێچیرڤان بارزانی شیایە وێنەیەكێ مودێرن و ئاشتیخواز بۆ هەرێما كوردستانێ ل سەر ئاستێ جیهانی نیشابدەت، ب شێوەیەكێ كو دژوارترین قەیرانێن سیاسی و ئابووری نەبووینە رێگر ل بەرانبەر ڤەكرنا دەرگەهێن دیپلۆماسی ل پایتەختێن بڕیارێ.
خالەكا ب هێز د دیپلۆماسییا نێچیرڤان بارزانیدا، دوویركەفتنە ژ درووشمێن بێ كریار و كاركرنە ل سەر ئەردێ واقیعی. ئەو د سیاسەتا خۆدا باوەریا تەمام ب دیالۆكێ هەیە وەك رێكەك بۆ چارەسەركرنا كێشەیان، چ دگەل بەغدا بیت یان دگەل ولاتێن جیران. ئەڤ جۆرە دیپلۆماسییە شیایە ل دەمێن گەلەك هەستیار دا هەرێمێ ژ مەترسیێن مەزن بپارێزیت و وێ بكەتە ناڤەندەكا گرنگ بۆ ئارامیا ناڤچەیێ. هەروەسا شیایە باوەریەكا مەزن ل دەڤ نەتەوەیێن ئێكگرتی و وەلاتێن زلهێز پەیدا بكەت، كو كوردستان وەك فاكتەرەكێ ئارامیێ ببینن نەك وەك پشكەك ژ كێشەیان.
ژ لایەكێ دیڤە، سەرۆك نێچیرڤان بارزانی ب زمانێ بەرژەوندیێن هەڤپشك دگەل جیهانێ د ئاخڤیت. ئەو تێگەهشتنەكا كوویر بۆ هەڤكێشەیێن هێزێ ل رۆژهەلاتا ناڤین هەیە، ژبەرهندێ بەردەوام هەول ددەت پەیوەندیێن هەرێمێ لسەر بنەمایێ رێزگرتن و بەرژەوندیا دولایەنە بن. شیایە نێزیككرنا لایەنێن سیاسی و كۆمكرنا وان ل سەر مێزا گفتوگۆیێ، نیشانا ژیری و سەبرەكا دیپلۆماسییە. ئەڤە ژی وێ چەندێ دیار دكەت كو دیپلۆماسییا وی نە بتنێ بۆ پاراستنا دەستكەفتانە، بەلكو بۆ ئاڤاكرنا پاشەرۆژەكا گەشترە كو تێدا كوردستان پشكەكا كاڕا بیت ژ جڤاكێ نێڤدەولەتی.
ب كورتی، نێچیرڤان بارزانی ب رێكا دیپلۆماسییا واقعبینانە شیایە پێگەهێ هەرێما كوردستانێ پارێزگاریێ لێ بكەت و وێ وەك قەوارەیەكێ سیاسی و قانوونی یێ ب هێز ل جیهانێ بدەتە ناسین. ئەو ب زمانێ ئاشتیێ و لێبۆرینێ دئاخڤیت، لێ د هەمان دەم دا ل سەر مافێن نەتەوەیی یێن گەلێ خوە یێ رژدە. ئەڤ هەڤسەنگییە د ناڤبەرا «نەرمییا دیپلۆماسی» و «پێگیری ب پرەنسیپان» وەلێ كری ببیتە كارەكتەرەكێ سەرەكی و یێ قەبوولكری ل سەر ئاستێ ناڤخۆیی، ئەقلیمی و نێڤدەولەتی و ئەڤە ب خوە ژی مەزنترین سەركەفتنا دیپلۆماسییا واقعبینانەیە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%db%8e%da%86%db%8c%d8%b1%da%a4%d9%80%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d9%80%d8%a7%d8%b1%d8%b2%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8c-%d9%88-%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%88%d8%a7/262645/feed/ 0 مەترسیا مەدیایا كوردی https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95%d8%aa%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d9%85%db%95%d8%af%db%8c%d8%a7%db%8c%d8%a7-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c/262284/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95%d8%aa%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d9%85%db%95%d8%af%db%8c%d8%a7%db%8c%d8%a7-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c/262284/#comments Sun, 03 May 2026 21:14:58 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=262284 موسا خالد

ل ڤان سالێن دووماهیێ بوویە جهێ دلگرانیا رەوشەنبیر و شارەزایێن جڤاكی. میدیا وەك (دەسهەلاتا چارێ) دهێتە نیاسین، لێ هەكە ب دروستی نەهێتە ئاراستەكرن، دشێت ببیتە ئەگەرێ هەلوەشاندنا شیرازێ جڤاكی.
ل خوارێ هندەك ژ مەترسیێن هەرە دیار یێن مەدیایا كوردی (ب تایبەت یا ئەلیكترۆنی و سۆشیال مەدیا) د دەمێ نوكە دا هاتینە دیاركرن:
١/ بەلاڤكرنا دژبەری و پارچەبوونا جڤاكی
مەدیا، پتر كار ل سەر جەمسەربەندیێ دكەت، ل شوونا كو ببیتە پرەك بۆ لێكتێگەهشتنێ، زۆربەی جاران دبیتە ئەگەرێ:
خۆرتكرنا رق و كینێ: د ناڤبەرا تەخ و چینێن جڤاكی و ئالیێن سیاسی دا.
بەلاڤكرنا ناڤچەگەریێ: كو مەترسیێ ل سەر ئێكگرتن و ئێكرێزیا نەتەوەیی پەیدا دكەت.
٢/ تێكدانا زمانێ كوردی
ئێك ژ مەترسیێن هەرە مەزن یێن كو جەستێ نەتەوەی دكەتە ئارمانج، لاوازبوونا زمانێ ستانداردە:
بكارئینانا پەیڤێن بیانی و وەرگێڕانا دەستبەجێ (Literal Translation) یا شاش.
تێكەلكرنا شێوەزاران ب شێوەیەكێ كو زمانێ ئەدەبی و رۆژنامەڤانی وندا دببیت.
٣/ بەلاڤكرنا كلتۆرێ (فەیك نیوز) و شێواندنا راستیان
ژبەر نەبوونا یاسایێن توند و ئیتیك (ئەخلاقێ رۆژنامەڤانی)، مەدیایا كوردی كەفتیە بن كارتێكرنا:
پۆپۆلیزم: بكارئینانا هەستێن خەلكی بۆ كۆمكرنا لایك و ڤیوێس (Views).
نووچەیێن نەدروست: كو دبنە ئەگەرێ دوو دلیێ (Panic) د ناڤ خەلكی دا، ب تایبەت د بوارێن ئابووری و ئەمنی دا.
٤/ كێمبوونا ئاستێ هشیاریا رەوشەنبیری
مەدیایا كوردی پتر گرنگیێ ددەتە (ترێند) و بابەتێن بێ مفا یێن سۆشیال مەدیایێ:
گرنگیدان ب ژیانا تایبەت یا (بلۆگەر و فۆد بلۆگەران) ل شوونا گرنگیدان ب زانست، فەلسەفە و داهێنانێ.
پەراوێزخستنا كەسایەتیێن ئەكادیمی و زانستی.
٥/ مەترسی ل سەر خێزان و نفشێ‌ نوو
بێی چاڤدێری، مەدیایا كوردی هندەك دیاردەیان بەلاڤ دكەت كو دگەل نەریت و كلتۆرێ كوردی ناگونجن:
نیشاندانا توندوتیژیێ ب شێوەیەكێ ئاسایی.
تێكدانا پەیوەندیێن خێزانی ب رێكا بەرنامەیێن (سۆشیال مەدیایێ‌) یێن كو تنێ بۆ ناڤودەنگیێ هەموو پیرۆزیان تێكدەن.
ئەنجام و چارەسەری
مەدیایا كوردی پێدڤی ب رێكخستنەكا یاسایی و كۆدەكا ئەخلاقی یا نیشتمانی هەیە و پێدڤی یە وەرگر (خەلك) ژی هشیار بن و هەموو تشتێ دببینن و گوه لێ‌ دبن وەك راستی وەرنەگرن.
مەدیا چەكەكێ دوو سەرە دشێت ببیتە پالدەرێ گەشەكرنێ، یان ژی ببیتە ئەگەرێ وێرانكرنا ناسنامەیا نەتەوەیەكێ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95%d8%aa%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d9%85%db%95%d8%af%db%8c%d8%a7%db%8c%d8%a7-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c/262284/feed/ 0 دیپلۆماسییا هەرێمێ بەرانبەر هێرشێن هەرێماتیك https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%db%8e-%d8%a8%db%95%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%a8%db%95%d8%b1-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8e%d9%86-%d9%87/260536/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%db%8e-%d8%a8%db%95%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%a8%db%95%d8%b1-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8e%d9%86-%d9%87/260536/#comments Wed, 01 Apr 2026 23:03:32 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=260536 مووسا خالد

هەرێما كوردستانێ ژ لایێ جوگرافی و سیاسی ڤە كەڤتییە د ناڤەندا ململانێیەكا ئالۆز یا هەرێمایەتی و نێڤدەولەتی دا، بتایبەت د ناڤبەرا سێگۆشەیا (ئەمریكا، ئیران، ئیسرائیل). دیپلۆماسی بۆ هەرێمێ نە بتنێ بژاردەیە، بەلكو ئامرازەكێ سەرەكی یێ مان و پاراستنا سەقامگیریێ یە.
ل خوارێ هندەك خالێن سەرەكی ل دۆر گرنگی و رۆلێ دیپلۆماسی یێ هەرێمێ د ڤی بیاڤی دا دیار دكەین:
1- گرنگییا دیپلۆماسییا هەرێمێ د ناڤبەرا ڤان هێزان دا:
-پاراستنا سەقامگیرییێ؛ هەرێم نەكەڤیت و ببیتە مەیدانەكا ڕاستەوخوە بۆ تۆلڤەكرنێ د ناڤبەرا ئیران و ئیسرائیل، یان ئیران و ئەمریكا دا.
– دووركەڤتن ژ جەمسەربەندییێ؛ هەرێم هەولددەت پەیوەندییێن خوە دگەل ئەمریكا (وەك هەڤپەیمانەك ستراتیژی) و ئیران (وەك جیرانەك بهێز) دهەڤسەنگییەكێ دا بهێلیت.
– پاراستنا شەرعییەتا نێڤدەولەتی، ب رێیا دیپلۆماسییێ، هەرێم د دەمێ روی ب ڕویبوونا هێرشێن دەرەكی دا دشێت پشتەڤانییا جیهانێ بدەستبێخیت.
2- هەرێما كوردستانێ چەوا دشێت رۆلێ خۆە بگێڕیت؟
دا هەرێم بشێت ب سەركەڤتیانە ڤی رۆلی بگێڕیت، پێدڤییە لسەر ڤان تەوەران كار بكەت:
– دیپلۆماسییا پەیاما ڕۆهن؛ گەهاندنا ڤێ پەیامێ بۆ هەموو لایەنان كو ئاخا هەرێمێ نابیتە مەترسی بۆ سەر چ وەلاتان و نە ژی دبیتە بنگەهەك بۆ هێرشكرنە سەر جیرانان.
– كاركرن دگەل بەغدا، ب هێزكرنا هەماهەنگییێ ل گەل حوكمەتا فیدرال یا ئێراقێ، چۆنكو هەر هێرشەك بۆ سەر هەرێمێ وەك هێرش بۆ سەر سەروەرییا ئێراقێ دهێتە ژمارتن و ئەڤە پێگەهێ یاسایی یێ هەرێمێ بهێزتر لێدكەت.
– كارتێكرنا ل سەر بڕیارا نێڤدەولەتی؛ ب رێیا نوونەراتییێن خوە ل دەرڤە و پەیوەندی ل گەل نەتەوەیێن ئێكگرتی (UN) و وەلاتێن زلهێز دا كو گڤاشتنان بێخنە سەر لایەنێن شەڕكەر كو كێشەیێن خوە ژ ئاخا هەرێمێ دوور بێخن.
– ئێكگرتنا ناڤخوەیی؛ هەرێم چەند ل ناڤخوە دا د ئێكگرتی بیت، دشێت ب دەنگەكێ ب هێزتر و وەك قەوارەیەكێ سیاسی یێ سەقامگیر ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی باخڤیت.
كورتییا ڤێ ئاریشا شەڕی:
1- هەرێما كوردستانێ د رەوشەكا هەستییار دایە، ژ لایەكیڤە گڤاشتنێن ئیرانێ هەنە ب بهانەیا هەبوونا بنگەهێن ئیسرائیلی و ژلایێ دیڤە هێرشێن ئەمریكا بۆ سەر گرۆپێن چەكدار یێن نێزیك ل ئیرانێ كارتێكرنێ لسەر ئاسایشا هەرێمێ دكەن.
2- سەركەڤتنا دیپلۆماسییا هەرێمێ گرێدای «بێلایەنییا ئەرێنی» یە واتە نەبوونا لایەنگر د شەڕێن هەرێمایەتی دا و دهەمان دەم دا پاراستنا بەرژەوەندییێن نەتەوەیی یێن گشتی ێن هەرێما كوردستانێ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%db%8e-%d8%a8%db%95%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%a8%db%95%d8%b1-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8e%d9%86-%d9%87/260536/feed/ 0 بۆریـنا 42 سالان ل سەر جینۆسایدكرنـا 8000 بـارزانییان https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%d8%b1%db%8c%d9%80%d9%86%d8%a7-42-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%8c%d9%86%db%86%d8%b3%d8%a7%db%8c%d8%af%d9%83%d8%b1%d9%86%d9%80%d8%a7-8000-%d8%a8%d9%80/249573/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%d8%b1%db%8c%d9%80%d9%86%d8%a7-42-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%8c%d9%86%db%86%d8%b3%d8%a7%db%8c%d8%af%d9%83%d8%b1%d9%86%d9%80%d8%a7-8000-%d8%a8%d9%80/249573/#comments Wed, 30 Jul 2025 22:11:59 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=249573 مـووسا خـالـد

بۆرینا 42 سالان ل سەر جینۆسایدكرنا 8000 هەشت هزار بارزانیێن بێتاوان ژلایێ رژێما بەعس ڤە، هەر ژ كەڤن دا و هەتا نوكە پتریا جاران كورد و كوردستان ل گەل ئیراقا شۆڤێنێ نینە، نموونە ژی ئەنفال و كیمیاباران و جینۆسایدكرن و عەرەبكرن یا سەلماندی و جینۆسایدكرنا هەشت هزار بارزانییان و بێ جیاوازی د ناڤبەرا پیران، جوانان، ساخ و نەخۆشان، پەككەفتی، گەنج، زەلام و ئافرەتان دا ئێك ژ مەزنترین كارەساتا و تراژیدیك و هێرشێن هۆڤانە یێن مرۆڤایەتی بوویە، بۆ مە دیرۆكەكا هەڤچەرخ بوو كو بەرانبەر مللەتێ كورد ب گشتی و بارزانیان ب تایبەتی هاتیەكرن، ئەو ژی ژ بەر هندێ كو بارزانی و كوردبوون، ‌ئەڤ جینۆسـایدا هۆڤانە یا رژێما بەعس و بەرزەكرن و زیندانكرن و كوشتنا ب كۆم، هەنبەری كەسێن بێگونەه و بێ دەستهەلات یێن بارزانییان ئەنجامدای، برینەكا كویرە و هەر وەكی سەرۆك مسعود بارزانی گۆتی « ئەڤە زنجیرەیەك بوو ژ زنجیرەیەكا تاوانێن مەزن هەمبەری گەلێ كوردستانێ. هەروەسا وەك بێ سەروشوینكرنا 12000 كوردێن فەیلی، كێمیا بارانكرنا حەلەبجە و چەندیین جهێن دی یێن كوردستانێ زیندانكرن و بەرزەكرنا زۆر كوردان، دیسا ژی شەهیدێن كورد و بارزانی ناسنامەیا خەبات و ماندوونەناسن و قۆربانیێن وان بەرێ بنیاتێ رێكا بەر ب سەرخوەبوونێ یە و موكمكرنا ئیرادە و هێزێ بۆ بەردەوامیدانێ ب خەبات و رێبازا پیرۆز. ئەنفالا بارزانیان برینەكا كویرە كو چ جاران ناهێتە ژبیركرن و چونكی كارەساتەكا دژی مرۆڤایەتیێ هاتە ئەنجامدان
و نها دا ئەڤا كو نوكە ل هەرێما كوردستانێ ب دەستڤەهاتی، ب هەبوونا خۆڕاگریێ و ماندیبوونا خەلكێ ئەڤێ هەرێمێ یە كو سەدەهان سالان، خوە نەداینە پاش و ب درێژیا دیرۆكێ دوژمنێن گەلێ كورد هەمی رێك بكارئیناینە ژ بۆ ژناڤبرنا نفشێ مللەتێ كورد و ئەنفالا بارزان ئێك ژ وان نموونەیانە، بیركرن د رویدانەكا ب ئەڤی شێوەیێ هۆڤانە دا ناخێ مرۆڤایەتیێ دهەژینیت، گەلێ كورد قوربانیێن كورد و ئەقلیەتا چەپەل یا رژێما بەعسی و ئەنفالا بارزانیان وەكو وان تاوانێن دژی هەموو گەلێ كوردبوون، كو هزر و ئەقلی رژێما چەپەل یا ئیراقێ دڤیان كورد و گەلێ كورد هەر نەمینن و ب ئێكجاری بهێنە ژناڤببەن. بەلێ گەلێ كورد ب هێز و ئیرادەیەكا خۆڕاگر شیاینە، دیسا ل بەرانبەری داگیركەران و رژێما بەعس د خۆڕاگر بن، ئەڤ خۆراگریا خوە پاراستی یە و ل دوماهیێ ماندووبوون و قوربانیێن زۆر خەلكێ كوردستانێ ب گیان و خوینێ ئەڤ هەرێمە هاتیە پاراستیە، و نوكە ژی ب زۆر هەول و پلانێن دوژمنان و هەر ژیان و ل ڤێ هەرێما كوردستانێ یا بەردەوامە بەر ب ئەزموون و دەستكەفتێن باشتر ڤە دچیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%d8%b1%db%8c%d9%80%d9%86%d8%a7-42-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%8c%d9%86%db%86%d8%b3%d8%a7%db%8c%d8%af%d9%83%d8%b1%d9%86%d9%80%d8%a7-8000-%d8%a8%d9%80/249573/feed/ 0 بەرپرساتی و باوەری ب خوە بوون https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d8%b1%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d9%88%db%95%d8%b1%db%8c-%d8%a8-%d8%ae%d9%88%db%95-%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86/248997/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d8%b1%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d9%88%db%95%d8%b1%db%8c-%d8%a8-%d8%ae%d9%88%db%95-%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86/248997/#comments Wed, 23 Jul 2025 23:12:01 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=248997 مووسا خالد

باوەری ب خوە بوون رەفتارەكە و جۆرەكە بەرپڕسایەتێ ئەگەر مرۆڤان یان هەر تاكەكێ جڤاكی دا هێزو ئیرادە و باوەری هەبیت د ژیانێ دا یێ بەردەوام بیت دێ گوهۆڕینا باش د ئارمانجێن وی دا پەیدا بن و باوەری ب خوە بوون دگەل ئەركێن ژێ بەرپڕس بیت ئەوە كۆ مرۆڤ بەرمبەر هەر كاودانەكێ یان ئاستەنگێن ژیانێ ڕاوەستێت و دەستان نە دا هێلێت، دیسان پشبەستنی ب خوە بكەن پاشان ب پشتبەستا جڤاكی بكەن چونكێ ئەم مرۆڤ هەر تاكەك د بازنەیەكێ دا دژین جاران پێدڤی خوە كەسانێن دەوروبەر دبین ژ بۆ هەموو كاودانێن ژیانێ، مرۆڤ دێ شێت هێز ۆ وزەیا خوە ژ دەوبەرێن خۆە ژی وەربگریت، باوەری ب خوە بوون زۆرا فەرە چونكی ژیان ب خوە یا قورسە، بەرۆڤاژی ڤێ چەندێ ئەگەر كەسەكێ باوەری ب خوە نەبیت دێ زوو كەڤیت و نەشیت خوە لبەر ئاستەنگێن ژیانێ بگریت رەشبینی دێ لێ كۆم بیت و نەشێت بەردەوام بیت و رێكا خوە بەتە سەری بۆ سەركەفتنێ، ئانكو ئەم دشێن بێژین ێن ئەڕینی ‌جاران رەنگە كەفتن و شەپرزەی یان هلنگفتن دەف پەیدا ببیت، لێ ئەڤە دێ بیتە ئەگەرێ هندێ كۆ مفای ژ ڤان شكەستنان وەربگریت و دوبارە رابیت سەر پێن خوە بزاڤێ بۆ سەركەفتێ بكەت، یان دەمێ كەسەك ئارمانجا خوە دانیت یا فەرە پاشڤە نەزڤڕیت د هەبوونا كەسایەتیا خوە دا وێ بەرپڕسایەتێ بدەت خوە كۆ بۆ پێشڤە بچیت و ئارمانجا خوە دیار بكەت تایبەت باوەری ب خوە بوون و گرنگیا پلانێ د ژیانێ دا وەك ئاڤاكرنا كەسایەتیا بەر پرسیار، یان هەر سێكتەرەكێ ئەو مرۆڤێن نوكە تێدا كاردكەن ل دامۆدەزگەهێن حكومی میری و حزبی فەرە خوە بەرپرسار بدانیت ژبۆ خزمەتكرنا جڤاكی و دیسان پرسیار ژ ناپلیۆنی كرن چاوا تە شیا باوەریێ بۆ سەربازان دروست بكەی د شەریدا؟ گۆت: بەرسڤا سێ پەیڤان ب سێ پەیڤێن دی دهێتە دان:
١- كێ گۆتی ئەز نەشێم، من گۆتێ هەول بۆ بدە.
2ـ كێ گۆتی ئەز نۆزانم، من گۆتێ فێر ببە.
٣- كێ گۆتێ مستەحیلە، من گۆتێ ، فێرببە ئەڤ پەیڤە گەلەك د سادە و ب ساناهینە بەلێ كاریگەریەكا مەزن یاهەی ب مرۆڤی،
بەرپڕسایەتیا باوەریێ د كاركرنا راستەقینەدا یا فەرە د هێز ۆ هەبوونا مرۆڤی دا بەرپڕسایەتی د باوەری ب خوبوونێ دا ئەوە كو مرۆڤ دروست بشێت روو روو ژیانێ بیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d8%b1%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d8%a7%d9%88%db%95%d8%b1%db%8c-%d8%a8-%d8%ae%d9%88%db%95-%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86/248997/feed/ 0 چەكدانانا پەكەكێ تەسلیمبوونە یان سەركەفتنە؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86%db%95%d9%83%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%be%db%95%d9%83%db%95%d9%83%db%8e-%d8%aa%db%95%d8%b3%d9%84%db%8c%d9%85%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86%db%95-%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b3%db%95%d8%b1/248811/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86%db%95%d9%83%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%be%db%95%d9%83%db%95%d9%83%db%8e-%d8%aa%db%95%d8%b3%d9%84%db%8c%d9%85%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86%db%95-%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b3%db%95%d8%b1/248811/#comments Sun, 20 Jul 2025 23:32:46 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=248811 مووسا خالد

پرۆسەیا ئاشتییێ د دەمەكێ دایە كو رۆژهەلاتا ناڤین د قۆناغەكا هەستیار دا دەربازدبیت، هەبوونا شەرێ 12 رۆژی د ناڤبەرا وەلاتێ ئێسرائیل و ئێرانێ دا، رۆژهەلاتا ناڤین د گوهۆڕینان دایە و هەلبەت تركیا ژی پارچەكە ژ ڤێ پرۆسەیێ تایبەت ل بەرانبەری كوردێن باكور و تركیا ژ هەمی ئالییان ڤە دخوازیت هەمی بزاڤان بۆ سەرخستنا ئاشتییێ بكەت. ئەڤ و سەركەڤتنا ئاشتییێ دێ خزمەتا توركیا و هەمی دەڤەرێ و ئالییان بكەت.
ل دووڤ بانگەوازا عەبدوللا ئۆجالانی و بجهئینانا بڕیارێن كۆنگرەیێ 12 یێ پارتییا كاركەرێن كوردستانێ ( پەكەكە)، پرۆسەیا چەكدانانا ئێكەم گرۆپێ پەكەكێ ل شكەفتا جاسەنە ل سنۆرێ پارێزگەها سلێمانییێ كو، جۆرێ چەكێ وان ژ كلاشنیكۆف، بی كەی سی، ئارپێچی و نیشانشكێنان پێكدهات، سۆتن وەك نیازپاقژیەك بۆ پرۆسەیا ئاشتییێ بەرامبەر تركیا، ئەڤ چەكدانانە گاڤەكا دیرۆكییە بۆ دەستپێكرنا قویناغەكا نوو ل باكورێ كوردستانێ و توركیا.
فەرە ئەڤ پێنگاڤە ببیتە دەستپێكا قۆناغەكا نوو ژ بۆ ئاساییكرنا پەیوەندییێن د ناڤبەرا هەمی ئالییان دا و ژ روویێ ئەمنی و ئابۆری ڤە كارتێكرنەكا ئێكسەر ل سەر بهێزكرنا سەقامگیرییا دەڤەرێ هەبیت بۆ ئاسویەكێ نوو و كێمكرنا شەڕ و ئالۆزییان و ڤەكرنا لاپەرەیەكێ نوو. چەكدانانا پەكەكێ پێشهاتەكا گرنگە و پشكداربوون د دویماهیئینانا توندوتیژی و ڤەكرنا ئاسۆیەكێ نوو بۆ گیانێ لێكتێگەهشتن و پێكڤەژیانا ئاشتییانە ل دەڤەرێ و تركیا بەرقەرار كەت.
ئەز وەسا نابینم پەكەكە ب دانانا 30 كلاشنیكۆفان سەردا بچیت، ئێكەم مەرجێ پەكەكێ ئازادكرنا رێبەرێ وێ عەبدوللا ئۆجەلانە و پەكەكێ بڕیاردایە ب رێكا سیاسەتێ و دیالۆگێ پڕسا كورد ل تركیا چارەسەر بكەت ل دووڤ دا پەكەكە دێ پێنگاڤێن دی جێبەجێكەت. ئۆجەلان دێ شێت بڕیارا چارەنڤێسێ پەكەكێ بدەت چونكو ژ هەمی كەسێن دی زێدەتر گەلێ تركیا ناسدكەت و گەلەك ب عەقلانە پێنگاڤان بۆ ڤێ پرۆسەیا ئاشتییێ دگەل تركیا دهاڤێژیت.
ژ بۆنا كو پرسا كوردی ب ڕێكێن ئاشتییێ بەرەڤ پێشڤە بچیت باشترین رێك بۆ وەلاتێ تركیا سیاسەتەكا دیموكراسی بەرامبەری كوردان جێبەجێ بكەت، وەك:
1-تركیا یا دەستپێشخەر بت و بەرسڤا ئۆجەلان بدەت و ب ئاشكرایی وی ژ زیندانێ ئازاد بكەت و دانوستاندنان ل گەل دەستپێبكەت.
2- تركیا لێبۆرینا گشتی بۆ پەكەكێ دەربخیت و لایەنێن سیاسی یێن كورد و غەیری كورد، دیالۆگا نیشتیمانی فراوانتر دەستپێبكەت و دانپێدانێ ب مافێ گەلی كورد بكەت و نەتەوەیێ كورد ل تركیا وەك دوەم نەتەوە بهێتە قەبوولكرن.
3- چەسپاندنا ئاشتییێ و بنەمایێن دیموكراتیێ ل تركیا، پێدڤیە تركیا ب رێكا پەرلەمانی و ب دانوستاندن ل گەل لایەنێن سیاسی یێن ئۆپۆزسیۆنێ و لایەنێ سیاسی یێ كوردی، بۆ گوهۆڕینا دەستووری و پرۆژەی چارەسەریێ و دەستەڤەئینانا مافێن مەدەنی و سیاسی ل تركیا پێنگاڤین ژدل بهاڤێژیت.
4-ئەڤ پێنگاڤە ژ روویێ سیاسی، ئابووری، جڤاكی، سەربازی و ئەمنی ڤە دێ مفایی گەهینینتە تركیا و دێ بیتە ئەگەرێ سەقامگیریا ناڤچەیێ و ئاشتیا هەرێمی.
جارێ ئەڤە دەستپێكە ئەگەر ئەنجام نەبوون و تركیا پێشێلكاری كر ئەڤە دێ بۆ پەكەكێ بیتە جۆرە دەستكەفتەك و رەنگە ناڤێ وێ ژ لیستا تیرۆرێ بهێتە دەرخستن و دێ تركیا بەرامبەری وەلاتێن ناڤدەولەتی و جیهانێ شەرمزار بیت و ئاڵۆزیێن وێ دێ زێدەتر بن.
تایبەتی سەرۆك بارزانی ژ بۆنا دەستپێكرنا پروسەیا ئاشتییێ ل تركیا و باكورێ كوردستانێ رۆلەك مەزن گێرایە. پەكەكە و ئالییێن پەیوندیدار رۆلا سەرۆك بارزانی بۆ چارەسەركرنا پرسا كوردی ل باكورێ كوردستانێ ب باشی دنرخینن كو خزمەتەكا مەزن یا ئەنجام دای، ئۆجەلان ژی گەهشتیە ئەوێ باوەڕەیێ كو شەڕێ چەكداری یێ چەند سالانە د ناڤبەرا پەكەكێ و تركیا دا هەیە مفا بۆ هیچ لایەكێ نەبوویە و نابیت.
چاڤێ جیهانێ هەمیێ ل ئەردۆگانی یە و ” تەپە” د مەیدانا توركیا دایە. د سیاسەتێ دا هەر تشتەك قابلی گوهۆرینێ یە، هێڤیدارین پرسا كوردی ل توركیا ب ڕێكا دیالۆگێ بهێتە چارەسەكرن و هەردولا ب مافێن خوە شاد ببن. ئەڤا چەند رۆژان ڕوودایی پێنگەڤەكا مەزن بوو، لێ ئاشتی ب تنێ ئێك لایەنێ ناهێتە ئاڤاكرن بەلكۆ یا پێدڤیە هەردو لایەن كاری ل سەر بكەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86%db%95%d9%83%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%be%db%95%d9%83%db%95%d9%83%db%8e-%d8%aa%db%95%d8%b3%d9%84%db%8c%d9%85%d8%a8%d9%88%d9%88%d9%86%db%95-%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%b3%db%95%d8%b1/248811/feed/ 0 خـۆ هـەلـوەشاندنـا پـەكـەكـێ و پرۆسێسا ئـاشتیێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%ae%d9%80%db%86-%d9%87%d9%80%db%95%d9%84%d9%80%d9%88%db%95%d8%b4%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86%d9%80%d8%a7-%d9%be%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%8e-%d9%88-%d9%be%d8%b1%db%86%d8%b3%db%8e/245919/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%ae%d9%80%db%86-%d9%87%d9%80%db%95%d9%84%d9%80%d9%88%db%95%d8%b4%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86%d9%80%d8%a7-%d9%be%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%8e-%d9%88-%d9%be%d8%b1%db%86%d8%b3%db%8e/245919/#comments Wed, 14 May 2025 07:46:49 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=245919 مووسا خالد

پشتی بۆرینا «٤٠» سالان ژ خەباتا چەكداری، پارتا كاركەرێن كوردستانێ دوهی، رێككەفتی (12/5/2025)«پەكەكە» خۆ هەلوەشاند و پەكەكە د بەیانا خۆ یا كۆنگرەیێ دوازدێ دا دیاركر كو ئەو دێ دەست ب خەباتا خۆ یا ئاشتیێ و دیمۆكراسیێ كەن و دێ دوبارە پەیوەندیێن كوردی توركی رێكئێخن چەكێن خۆ دانن و بۆرینا «40» سالانە خەباتا خۆ یا چەكداری بێ ئەنجامدا، دیسا ئەڤ خۆ هەلوەشاندنا پەكەكێ ل گەل رێبەرێ چەكدارێن پەكەكێ رەنگە بیتە ئەگەرێ سازانا دیموكراسی و جڤاكی و دەولەت.
پتریا وەلاتێن نیڤدەلەتی چاڤەرێ ڤێ خۆ هەلوەشاندنا پەكەكێ بوون و توركیا ژی دخوازیت گرێدانەك و سیاسەتەكا باشتر ئاڤا بكەت بەرامبەرێ كوردان ل توركیا هەم ل باشور و توركیا و سووریا سیاسەتەكا نەرمتر بكاربینت و برێڤەبەت، ئەڤە چەندین سالە توركیا هەمبەرێ كوردین توركیا سیاسەتەكا توند برێڤەدبر، چونكێ زۆرتر ژ» 100 « سالانە كێشا كورد و توركیا چاڕەسەرنەبوونە، چونكو ئەڤ ئالۆزیە بووینە ئەگەرێ قوربانیدانێ بۆ هەردولا د نوكە دا پرۆسێسا ئاشتیێ و دیموكراسیێ باشترین چارەسەری یە.
پێشتر پڕانیا وەلاتێن جیهانی پێشوازیێ ل نامەیا ئۆجەلانی كرن، چونكی دبیت ئەڤ پەیامە بیتە ئەگەرێ چاڕەسەركرنا زۆر كێشەێن.
ڤان گۆتارێن دوماهیێ دا ئۆجەلان دیاركر ژی كورد و تورك برانە ئەم دشێن ب رێكا ئاشتیێ كێشەێن خۆ چاڕەسەربكن، دبیت هندەك پێنگاڤێن ئەرینی بهێنە هاڤێتن خۆ هەلوەشاندن و چەكدانانا پەكەكێ رەنگە توركیا ئەو كێشەێن مەزن هەمبەری كوردان بكەتە خالێن چارەسەریێ و ئەردوگان سەرۆكێ توركیا مانا خۆ موكمتر لێ بكەت.
دیسا بلا ل بیرا مە بیت پیڤاژۆیا ئاشتیێ سەر دەستێ مەرجەعێ كورد «مەسعوود بارزانی»، هاتیەدانان ل نەورۆزێ‌ و نیسانا سالا 2013 پێڤاژۆیا ئاشتیێ د ناڤبەرا مەرجەعێ كوردان سەرۆك « مەسعود بارزانی» و سەرۆكی توركیا «ئەردۆگان»، هاتە پێش و پشتی ڤێ قووناغا چەكدانانا پەكەكێ ئەزدبینم، ئەردۆگان دێ مەرجێن نەرمتر هەبن، هەمبەری پەكەكێ د ئاڤاكرنا پرسا ئاشتیێ دا، توركیا دخوازیت ئەو قووناغا نوكە ل سووریا دەرباز دبیت، مفای ژێ وەرگریت و نەرماتیەك باشتر ل توركیا ئاڤا بكەت، یا هەرە گرنگ د ئاشتیێ دا گەرەنتیا دەولی و نەتەوەیێن ئێكگرتی هەبیت و تورك دانپێدانێ بكەت كو كورد نەتەوەیەكە و پارچەكا گرنگە ل رۆژهەلاتا ناڤەڕاست و تایبەت د وەلاتێ توركیا دا.
رۆژهەلاتی ناڤەڕاست و پرسا رۆژئاڤایێ كوردستانێ د گوهۆرینا نە چاڤەڕێكریدایە رەنگە ئەڤ خۆ هەلوەشاندنە ئەقلانە بیت، چونكو «پرسا كوردان ل رۆژهەلاتا ناڤەڕاست د نوكە پرسەكا ژدلە». هەرچەندە رەگەزپەرستیا توركیا یا بەردەوام رێك نەدایە كورد بگەهن ئارمانجا خوە، یاریكرنا سیاسی یا نوكە ل گۆرەپانا رۆژهەلات ناڤەڕاست دایە و فەرە كورد باشتڕ ئێكگرتی بن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%ae%d9%80%db%86-%d9%87%d9%80%db%95%d9%84%d9%80%d9%88%db%95%d8%b4%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86%d9%80%d8%a7-%d9%be%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%8e-%d9%88-%d9%be%d8%b1%db%86%d8%b3%db%8e/245919/feed/ 0