ئەگەر ئەم بەراوردیەكا هوور د ناڤبەرا وەلاتێن بیانی و وەلاتێ خۆدا بكەین، ئەم هند جودایەكا مەزن نابینین، دێ بینین وان وەلاتێ خۆ یێ جوانكری و جوان ئاڤاكری و پاقژ راگرتی و قانوون یێن دەرئێخستین كو خزمەتا وەلاتێن وان و هەڤوەلاتییێن وان بكەت، هەمی ژی حەز ژ وەلاتێ خۆ دكەن، قانوونێن وان ناهێلن چ هەڤوەلاتی د وەلاتێ خۆ دا بهێتە چەوساندن و مافێن وی بێنە خوارن و هەست بكەت یێ مەغدۆرە، چونكی مرۆڤ ل دەف وان میحوەرە یێ پیرۆز و مەزنە و هەمی تشت بۆ خزمەكرنا وی دهێنە دورستكرن و داهێنانێ د خزمەكرنا خەلكێ خۆ دا دكەن.
ل ڤێرە واتا ئەو نینە كو وەلاتێ مە یێ كرێت و ناشرینە.. نەخێر وەلاتێ مە ژ یێ وان گەلەك جوانتر و خۆشترە، لێ ئەم وەك پێدڤی و ب كریار حەز ژ وەلاتێ خۆ ناكەین و كارەك هەژی و ماقویل بۆ ئاڤەدانیا وی ناكەین و قانوونێن باش كو خزمەتا وەلات و هەڤوەلاتیێ مە بكەت، ئەم دەرنائێخین و ئەم مرۆڤان وەك میحوەر نابینین و گرنگیێ پێ نادەین، كو هەمی تشتان بۆ خزمەتكرنا وی دەربێخین و پەیدا بكەین، مرۆڤ ل دەف مە نە یێ مەزن و پیرۆزە، ئەم شكۆیا دلسۆز و زانا و پسۆرێن خۆ دشكێنین چ گرنگیێ پێ نادەین، نەمە قانوونێن گرنگ دەرئێخستینە، نەمە مرۆڤێن هۆسا هەنە ژ جان و دل حەز ژ وەلاتێ خۆ بكەن، یان ئەگەر مە هەبن ژی د پەراوێز كرینە و چ پێ نینە نەشێت چ بكەت، لەومانێ وەلاتێن مە د دەریا قەیرانان دا دخەندقن و هەڤوەلاتی تێدا دهێتە چەوساندن و مافێن وی یێن ژیانێ دهێنە بن پێكرن.
ئەو دگەڕن ئێكێ زانا و خۆدان وژدان و سەربۆڕ دكەنە رێبەر و رێڤەبەر و هەمییێن دی دبنە پشتەڤان و هاریكار، دا كو ب باشترین شێوە خزمەتا وەلاتێ خۆ بكەن، ناهێلن شاشیەكێ ل هەنبەری وەلاتی و خەلكی دا بهێتەكرن.
ئەم ژی دگەڕین كا كی خۆدان مرۆڤە یان كی پتر مەلاقە یان كی پتر كوێلەیە، كا كی تەشقەلچییە، دێ كەینە رێبەر و رێڤەبەر و دێ پشتەڤانیا وی كەین خۆ چ بكەت، وەلاتی تالان بكەت ئەم هەر دەستخۆشیێ لێ كەن، چونكی یان پسمامێ منە یان ژی ژ ئەشیرا منە یان ژ حزبا منە. ڤێجا دێ بۆ هەر دهۆلێ لێدەین و بەلێ لێدەین و بلا وەلات ژی بچیتە كانیكا قێڕی. حەژێكرنا وەلاتی ژ تشتێن بچویك دەست پێدكەت ژ نەهاڤێژتنا قۆپكێن جگارا دەست پێ دكەت و حەتا داویێ، ئەم هێشتا فێری حەژێكرنا وەلاتێ خۆ نەبووینە، ئەو ژی بێ هۆكار نینە، كۆمەكا هۆكارا هەنە ڤینا وەلاتی ل بەر چاڤێن هەڤوەلاتی رەش و ناشرین دكەت.
ئەگەر ئەم بەرێ خۆ بدەینێ چ تشتێ ل وەلاتێن وان هەی، گەلەك پتر یێ ل وەلاتێ مە ژی هەی، مانەڤێت ئەم پێداچوونەكێ د خۆدا بكەین سەحكەینێ بۆچی ئەو گەهشتینە گۆپیتكێ و هێشتا ئەم نەشێین رابینە وەستیكێ؟ ل وەلاتێن پێشكەفتی ئانكو وەلاتێن وان ئەگەر ژ دەه كەسان ئێكێ نەزان دناڤ دا بیت ئەڤێن دی دێ هەمی بزاڤا كەن ئەوێ نەزان زانا بكەن و ئاڤا بكەن بكەنە كەسەكێ باش و وەكی خۆ لێكەن، چونكی ئاڤاكرنا مرۆڤان زۆرا گرنگە لدەف وان. وەلێ هەكە لدەف مە ژ دەها ئێكێ زانا بیت، هەر نەه كەسێن دی دێ پێئالینكا دانێ و دێ بشێت و دین ل قەلەمدەن ناهێلن پۆستەكی وەرگریت، ئەڤە هەكە ب چۆلا نەئێخن. ئها ئەڤەیە بڕینا سەربرینا و كولا ژ هەمیان مەزنتر، ئەرێ ما نەبەسە مادەم نەهاتیە، ئەم ژی خۆ راست بكەین و ژجان و دل خزمەتا وەلاتێ خۆ بكەین ل مرۆڤێن زانا و جامێر و ب وژدان بگەڕین و رۆلی و دەستهەلات و سەلاحیاتان بدەینێ داكو ئەم ژی ب كاروانێ پێشكەفتنێ ڕا بگەهین؟.

كوردنامە واتە كوردیناڤكرن یان هەلبژارتنا ناڤێن كوردی، كو ب دیتنا مە، ئەڤە گەلەكا گرنگە ئەم كورد بكەین و دڤیابا مە ژ مێژە ئەڤەكربا! دبیت مە هندەك كربیت، لێ وەكی پێدڤی نینە! ب دیتنا مە نابیت ل ژێر ناڤێ دیمۆكراسیەتێ و ئازادییێ هەر تشتەكی بكەینە (ألم تر كیف؟!). ئانكو كێ چ بڤێت بلا وێ بكەت؟
چونكی ئەڤە دەمەكێ كێمە، ئەم ژبن دەستی و ستەما دوژمنان رزگاربووین، د ڤیانا هەمی تشتێ مە هاتبا رێكخستن و بەرنامە و كار بۆ هەر تشتی هاتباكرن، داكو ئەم وەك مرۆڤێ كورد، هزر و دیتن و مێشك و مەژی ژی ژستەم و بندەستییێ رزگاربباین، چونكی حەتا نوكە ژی هزرێن مە بیرێن مە دیتنێن مە د داگیڕكرینە؟ كو ئەڤە خەرتترین داگیڕكرنە، هێشتا ئەم نەشیاینە ژێ رزگارببین! ئەگەر پرسیار بكەین بۆچی حەتا نوكە مە ئەڤ كارێ گرنگ كو هەلمەتا ناڤلێنانا كوردیە، یان كوردیكرنا هەر تشتی یە نەكریە، دبیت ژخەمساریا مە یان ب چڤەنەگرتنا مەڤە بیت؟ وەلێ ئەگەر ئەم نوكە ژی بكەین دێ گەلەك مفای ژێ بینین و دێ تاك و جڤاك و گەل و مللەتێ خۆ دانینە سەر رێكا دورست و ساخلەما ژیانێ، چونكی ب ئاڤاكرنا مرۆڤان خێزان و جڤاك و مللەت ئاڤا دبن.
دەم یێ‌ هاتی ئەم هەلمەتەكا مەزن و ب هێز یا كوردیناڤكرنێ رابگەهینین و خەلكێ خۆ هشیار بكەین كو هەمی تشتێ بكەنە كوردی و كوردیناڤكرن ببیتە رێك و رێبازا خەلكێ مە ل سەر برێڤەبچیت، بۆ نموونە ئەز بۆچی ناڤەكێ بیانی ل زارۆكێ خۆ یان جهێ خۆ یێ كاری یان ل پەرتووكا خۆ یان و یان …هتد بكەم یان دانم. دبیت هندەك هزر بكەن ئەڤە گەلەك یێ هشك باوەرە یان ژ ی یێ رەگەزپەرستە، ئەز دبێژم رەگەزپەرستی و هشكباوەریا كوردینیێ بۆ مە و ڤێگاڤێ و ڤێ قووناغێ گەلەك یا گرنگە و دڤێت ئەم هەمی ل سەر برێڤەبچین. ئەڤ ئەركە پتر دكەڤیتە سەر ملێن ئەدیب و نڤیسەر و تەخا رەوشەنبیران، چونكی ئەو پێشەنگێن مللەتینە دڤێت تشت د سەر وان ڕا نەبۆریت، ئەڤە ژبلی هندێ كو گەلەك سەدەمێن دی یێن هەین. لێ ل ڤێرە ئەم بەحسێ وان ناكەن.
لەوما دێ بێژین كوردۆ ژ خەوا خەمساریێ و ب چ ڤەنەگرتنا تشتێ خۆ هشیار ببە و حەژ ژخۆ هەر تشتێ خۆ بكەن باوەربكە نە تو یێ كێمی و نە گەل و نەتەوەیێ تە یێ كێمە، لێ بخودێ مە كوردان گرێیا خۆ كێمدیتنێ یا هەی و د ناخێ هەرتاكەكێ مەدا یا دبزڤیت و مە ل بەر چاڤێن مە، ب خۆ كێم دكەت! ڤێجا رابنە سەرخۆ شرینقەكا كوژەك ل وی میكڕۆبی بدەن و خۆ و نەتەوە و گەلێ خۆ ژی مەزن و خۆدان زمان و دیرۆكەك كەڤنار ببینن.

چ گەل و مللەتێ بڤێت پێشدا بچیت و بپێشبكەڤیت، دڤێت دەرگەهێن رەخنەگرتنێ د ناڤ خۆ دا زێدە و بەرفرەه بكەت، چونكی كاكلكا پێشكەفتنێ رەخنەگرتنە ل شاشیان و راستڤەكرنا وان شاشیانە. گەلەكا گرنگە ئەو رەخنەیا تو دگری؛ بۆ ئاڤاكرنێ بیت، نەكو بۆ شكاندنێ بیت، ئەگەر مرۆڤی مللەتێ خۆ خۆش بڤێت و حەزژێ بكەت و نەڤێت شاشیان بكەت و ئالۆزی بۆ پەیدا ببن، دێ هەرتم رەخنێ ل كارو كریارێن وی یێن خەلەت گریت. رەخنەگر، گەلەك ژ گەندەل و مستر یێسان كوردترن ئەوێن هەمی تشتێن حكومەت و دەستهەلاتێ راست و باش دبینن. دڤێت د رەخنەگرتنێ دا ئەم ئەخلاق و وژدانێ بكەینە حەكەم، بێژینە رەشی رەش و بێژینە سپی ژی سپی. ئەو مللەت و دەستهەلات و حوكمەت و دەولەتا رەخنێ قەبوول نەكەت، دێ گەل و مللەتەكێ پاشكەفتی و ڤەمای بیت، دبیت هندەك كەس و لایەن هەبن ب رەخنێ بئێشن و تووڕە ببن لێ دڤێت مرۆڤ یێ بەردەوام بیت، هەر كارێ خۆ بكەت، چونكی ئەو بەرژەوەند ـ پەرستن و بەس ل بەرژەوەندیا خۆ دگەڕن، لێ چێنابیت ئەز و تو ویێ هەنێ رێبازا كوردایەتیێ، رێبازا ئاخێ رێبازا خوینا شەهیدان، رێبازا دۆزا گەل و مللەتی بكەینە قوربانی نەرازیبوونا هندەك كەس و لایەن و مرۆڤان كو خۆ پەرێسن بەس ل بەرژەوەندیا خۆ دگەڕن. دڤێت رەخەنگرتن هەمی سەكتەرێن ژیانێ ڤەبگریت و كەس ژێ قوڕتال نەبیت ژ گزیری حەتا میری، وەلێ دڤێت رەخنەگرتنەكا نەرم و ل سەرخۆ و ئارام و پاقژ بیت، بۆ هندێ بیت كو گەل و مللەت و جڤاكی دانیتە سەر رێكا راست یا ژیانێ و ئاسۆیین گەش بۆ مللەتی دیار و بەرچاڤ بكەت، دڤێت د جڤات و كۆمبوون و سمیناران دا، د ناڤ هۆلا پەرلەمانی دا رەخنەگرتن گەرم ببن بێی ناڤزڕاندن و ئێكودو شكاندن، ئانكو دڤێت بۆ راستڤەكرنا خەلەتییان بیت. رەخنەگرتن نیشانا هشیاربوون و زانابوونا و رەوشەنبیربوونا تاك و جڤاك و مللەتانە، ئەرێ هوون دزانن ئەگەر گەل و مللەت زانابوون، دێ چەند گوهۆڕینێن مەزن د هزركرن و بیركرنا مرۆڤان پەیدا بن؟ دێ هەستكرن ب بەرپرسیاریەتیێ زێدەتر لێهێت، وژدان و زانین و ئەخلاق دێ رۆلێ خۆ گێڕن، دێ مللەتی ژ دەستێ چەپێ كەنە د دەستێ راستێ دا و دێ ڤیان و مەحەببەت د ناڤ هەمی تەخ و چینێن جڤاكێ دا پەیدا بیت و دێ جڤاكەكا ئێكگرتی و ب هێز پەیدا بیت كو ئەرك و مافان باش بزانیت، ڤێجا كەس مافێ كەسێ ناخۆت. گرنگە نڤێسەر، رەوشەنبیر، هورمەند و سیاسەتمەدار پیشەنگ بن د رەخنەگرتنێ دا، چونكی ل سەر دەستێ وان مللەت هشیار و ئاڤا دبن.
ئەگەر ئەم كورد خۆ رەخنەباران نەكەین دێ هەر پاشڤەمای و باركەفتی و وەستییای بین ل نیڤا رێكێ و كەس دەستێ مە ناگریت و مە ناراكەتەڤە دانیتە سەر هێلا ژیانا راست و دروست، ئەگەر ئەم ب خۆ ئەڤێ ل گەل خۆ نەكەین، لەومانێ دبێژین نەترسن رەخنێ بگرن مللەتێ خۆ ئاڤەدان بكەن نەهێلن ماف تێدا بهێنە خوارن و حوكمەت و جەماوەر ل بەر ئێك ببنە رەشە و ئێكودو تۆمەتبار بكەن. بلا حكومەت هەردەم سوپاسیا رەخنەگران بكەت و رەخنەگر ژی حوكمەتێ‌ ل سەر هەر تشتێ شاش ئاگەدار بكەت و دەستێ خۆ بكەنە تێدا بۆ ئاڤاكرنا جڤاك و مللەتەكێ بەختەوەر.

دایك ئەو مرۆڤا هندە مەزنە كو چ هزر، چ پێنڤیس، چ پەیڤ، چ رستە نەشێن پەسنا وێ بكەن، زمان و پەیڤ و پێنڤیس بەرامبەر مەزنیا وێ كەڕ و لال و نابینا دبن، خودێ مەزن بەهەشت یا كریە دبن پێیێن دایكان ڤە، چنكو هندی یا ب قەدر و رێزە، دایكێن بەرێ كانی و ژێدەرێن كوردایەتیێ و خەبات و خۆڕاگریێ و وەلاتپارێزی بوون، قوتابخانە و زانكۆیێن كوردایەتیێ بوون، زارۆكێن خۆ ب كوردایەتیێ فرشكدكرن و مەزن دكرن و ب ئاخ و وەلات و نشتیمانی ڤە گرێددان، هەر ژ زارۆكینی ئاخ و وەلات و نشتیمان پەروەری و ئەڤینا خاك و سۆمبلێن نشتیمانی دناخ و سینگێ وی/وێ دا دچاندن و لسەر رێبازا كوردایەتییێ مەزن و پەروەردە دكرن.
بەرێ خۆ بدەنێ ئەڤ دایكە چ دبێژیتە كوڕێ خۆ یێ ئێكانە كو بابێ وی شەهیدە، كوڕ دبێژیتێ دادێ ببۆرە كو من دڤێت تە بهێلمە بتنێ بچم ببمە پێشمەرگە، دایكا وی ئاخفتنا وی دبڕیت و دبێژیتێ سوپاس بۆ خودێ كو من كوڕێ خۆ هوسا جوان پەروەردەكری كو ڤیانا خاك و نشتیمانی بسەر ڤیان و حەزژێكرنا دایكا خۆ ئێخستی و گۆتێ هەڕە كورێ من تە پیرۆز بیت ئەو چەكێ شەرەفێ ئەوێ تە هەلگرتی و شیرێ من ل تە حەلال بیت هەر من ژی ئەڤە ژتە دڤییا، سوپاس بۆ خودێ كو تە رێكا پێشمەرگایەتییێ هەلبژارت و تە گیانێ خۆ بۆ كوردستانێ تەرخانكری، هیڤیدارم تۆ ژ ڤێ بڕیارا خۆ لێڤە نەبی، نە سوبەهی پەشێمان ببی و بێی خۆ رادەست بكەی، پاشی هینگێ تۆ رێكا دەرگەهێ من ناگری و ئەز وی دەمی نامینم دایكاتە، دێ كەیفخۆش بم بهێمە سەر گۆڕێ‌ تە، لێ بەس بلا چ جارام چەكێ خیانەتێ و چەكێ دوژمنی بملێ تەڤە نەبینم، ل نك من دێ ئەڤە مەزنترین تاوان بیت تۆ بكەی، بلا چووناتە هەبیت لێ نە وەبیت ژ بڕیارا خۆ لێڤە ببی یان پەشێمان ببی، ئەڤ دایكێن هوسا چەند د مەزن وپایە بلندن، ل كیژ وەلاتی دایكێ هوسا هەست بەرزو نشتیمان پەروەر هەنە؟ هندی مە ئەڤ دایكێن هوسا دل مەزن و خاك پەروەر و قوتابخانە و زانكۆیێن پەروەردەكرنا راستەقینە بن بلا ئەم ژ چ نەترسین و پێنگاڤێن مەزن و راست بەرەف ئایندێ خۆ بهاڤێژین، ئەها ئەڤە دایكێن مە یێن بەرێ هوسا زارۆكێن خۆ فێری ئەشقا وەلاتی دكرن و گەلەك جاران دگۆت: بلا بەرێ مە دایكا یێ سالەكێ بۆ شۆڕش و وەلاتی بیت چونكی هەكە وەلات چوو ما ئەم دایك بۆ چنە.

دەست شووشتن نە ب وێ واتایێ كو دەستێن خۆ ب سابوون و تائێتێ بشووین دا پاقژ ببن،دەست شووشتن واتە مرۆڤەكێ پاك و پاقژ بیت دلێ خۆ نە بەتە مالێ خەلكی و مالێ دەولەتێ كو مالێ مللەتی هەمیێ یە.ئانكو مرۆڤەكێ نان و كەد حەلال بیت و خۆ دووری حەرامیێ بگریت و دەست و چاڤ و دلێ خۆ ژ حەرامیێ دوور بگریت و ب رەوشت و لۆژیك و زانین رەفتارێ دگەل ڤێ ژیانا پڕی لاپەڕێن حەرامی و پارێن نە شەرعی بووی بكەت.
دەست شووشتن واتە خۆ دووركرن ژ كارێن خراپ و نەباش و چەوت و گرتنا رێكا پاقژا ژیانێ و ب دەستێن خۆ و چاڤ و دلێ خۆ بەرەو حەرامیێ ڤە و كارێن نەباش نەچیت و ئو ب دەستێن خۆ ستەم و زۆڵم و دزیێ و كۆتەكیێ ل كەسێ نەكەت ، هەكە ئەڤرۆكە دەرگەه دڤەكری بن دەلیڤە هەبن مرۆڤ بشێت تشتێ بڤێت بكەت، ژبەركو چاڤدێریەكا لاوازا هەی، ئو هند بۆ جهێن شۆلەژێ نەخەم بیت دەرگەهێن خوارنا مالێ گشتی تۆند بكەن و بگرن و نەهێلن ببیتە فەرهۆد، لێ ئەم ژبیر ژی نەكەین خودێ یێ لهنداڤ سەرێ مە هەمیان و هوور و گڕێن مە هەمیان دنڤێسیت و دزانیت و ئەو رەقیبە لسەر هەر تشتی، بلا ئەم خۆ بێ منەت نەكەین، چونكی ئەم ژ ئەزاب و لێپرسینا وی خلاس نابین ،هەر چەندە دبیت ئەم ژ یا مرۆڤا خلاس بین و نەكەڤینە بەر لێپرسینێ.
گەلەكا گرنگە ئەم هەمی بزاڤان بكەین كو مرۆڤێن دلۆڤان و ناخ ساخلەم و دەست پاك و خاوێن بین و دەستێن خۆ درێژ نەكەینە نامووس و شەرەف و مالێ خەلكی و یێ حكومەتێ ژی، كو بەشەكە ژ مالێ گشتی كو یێ هەمیانە، كو پاراستنا وی ژ بلی ئەركێ دینی وحەرامیێ، ئەركەكێ مرۆڤایەتییە ژی ،چونكی مالێ هەمی مللەتی یە بلا كەس ب مالێ خۆ نەزانیت و هەما تێوەرنیت و چەوا هات هوسا بدەتە بای، بزانە هەكە ئەڤرۆكە دەلیڤە ب دەست تە كەفیت ،سوبەهی دەستێ زەمەنی ژی دێ درێژ بن دێ دەست د حەفكا تە دانیت و دێ لتە بیتە دۆژمن و دێ تە رسوا و شەرمزار كەت و ئەو مرۆڤ یێ سەرفرازە ئەوێ شیای خۆ بپارێزیت و تۆشی چ خەلەتییێن هوسا نەبووی و كەس نەشیای تلێن خۆ بكەتە دناڤ چاڤاڕا و بێژیتێ تە ئەڤە ئەڤە یاكری، هەكە لێپرسینا مرۆڤان و دادگەه و یاسا ئەڤرۆكە یا لاواز بیت، وەلێ دادگەها خودێ هەرا ل كارە كەس ژێ قورتال نابیت.

دڤان سالێن دووماهیێ‌ میرات یێ بوویە، دەردەسەری ئالۆزییەكا مەزن بۆ خێزانان، خێزانان تەڕا و بەڕا دكەت، برای ژ برای و خۆشكێ سل دكەت، خۆشكێ ژ خۆشكێ ژ برای ژ هەموو ئەندامێن خێزانێ سل دكەت و بكۆتەكی دەمێ مرنەك پەیدا دبیت دچنە تازیا ئێكو دوو، هەوار ئەڤە چ ل خێزان و جڤاكێ مەهات پارا و سامانی هەموو پیرۆزی شكاندن و بۆ بەكروكەكێ مەزن و بهێز خێزان ڤێكڕا بەردان و دەرگەهێن بەختەوەری گرتن و تژی مەژی و سینگێ ئەندامێن خێزانا كەربو كین كر بەرامبەر ئێكودوو.
هەكە خێزان ل خۆ نەزڤڕن و جوان و زانستییانە و رەوشتییانە هزر نەكەن و گیانێ لێبۆرینێ ل گەل ئێكو دوو مەزن نەكەن، هەرمالێ دونیایێ ب سەر پەیوەندیێن خێزانێ و دلۆڤانیا ئێكو دوو بێخن، ئێدی دێ خێزان بەرەف نەمانێ چن و تشتەك نامینت ب ناڤێ خێزان، ڤێجا رەوشت و زانینێ بكەنە بنەما خێزانێ پێ مكۆم بكەن، ڤێجا هشیار بن ل خۆ بزڤڕن، باشە ئەگەر هوون ڤێ چیرۆك و سەرهاتیێ بۆ خۆ بكەنە پەند و شیرەتان ژێ وەرگرن، براو تاقیكرنا مالی دونیایێ.
دبێژن زەلامەكی سێ كوڕ هەبوون و جوان و گەلەك خۆشتڤی پەروەردەكربوون، خەلكی دگۆت برا ژ بچووكاتیدا وەكی هنگڤینی دشیرینن، وەلێ دەمێ مەزن دبن ب ژن دكەڤن و میرات دهێتە دناڤبەرا واندا هەموو دهێنە گۆهارتن، بابێ وان چوو بەردلۆڤانیا خودێ‌ میراتەكێ كێم ل پشت خۆ هێلا (٣چێل، ٣گوهدرێژ و وكیسەكێ گەنمی) ،وەختی تەماعی دكەڤیتە دناڤبەرا برایان دا.
پشتی تازیێ هەڤژینا برایێ مەزن مێرێ خۆ هاندا داكو ژ برایێن خۆ جۆدا ببیت بتنێ و سەربەخۆ بژین، برایێ مەزن كەفتە بن بارێ ئاخفتنێن ژنا خۆ و بڕیاڕ د، ئەو پشكا خۆ ژ میراتی ببەت و بچیت و وەكی خۆ بژیت.
چێلەك، گۆهدرێژەك و هەموو كیسێ گەنمی بۆ خۆ بر و خاترا خۆ ژ برایێن خۆ خاست و چوو دمالل خۆ یا نوو دا كیسێ خۆ یێ گەنمی ژ دەرڤە دانا و ژ بیركر چێل چوو سەر كیسێ گەنمی یێ خوار و خوار و یێ دی تێكدا و هندی خوار پێ نەخۆش بوو.
زەلامی گۆتە خێزانا خۆ هەكە تە ب شەڤ هەستپێكر كو دێ چێل مریت سەرژێبكە وە هەكە تۆ دودل بووی گازی من بكە و نڤست، شەڤەكا پڕ شاشی و پەشێمانی.
دتاریا شەڤێ دا، ژنا وی ژ ترسادا رابووڤە دیت ئاژەلەكا دسەر ئەردی خۆ رادهاڤێژیت، بێی باش سەحكەكێ كا چییە بزانیت مەسەلە چییە؟ یا ژ وێڤە چێل دێ مرار بیت چەقۆكا خۆ ئینادەر و ڤەكوشت .

لڤێ دووماهیێ یا دەركەفتی كو زمانێ كوردی ئێك ژ كەڤنترین زمانایە ل جیهانێ، ڤێجا هوون ژی زمانێ خۆ مەزن و پیرۆز ببینن، چونكی ب راستی زمانەكێ مەزن و بهێزە یا خۆ ل بەر هەموو باڕۆڤە و گەفێن دۆژمن و نەیاران گرتی، وان گەلەك بزاڤ یێن كرین زمانێ مە ژناڤ ببەن و زمانێ خۆ بكەنە پێگهۆڕكێ زمانێ مە، لێ نەشیاینە و شكەستنا ئینای، هێزا زمانێ مە ئەم یێن پاراستین وەك نەتەوە و نەهێلایە ئەم ژناڤ بچین و هەكە زمانێ مە نەبا باوەر بكەن مە خۆ ل بەر پیلان و دڕندایەتییا وان نەدگرت، چونكی زمانێ مە گەلەكێ كەڤنار و مەزن و بهێزە ژ چ زمانێن جیهانی كێمتر نینە یێ شیای هەموو پیلان و گەف و هەڕەشەیێن وان ژناڤ ببەت و خۆڕستی و رەسەنایەتییا خۆ ب پارێزیت و ببیتە قەلغان ژی بۆ نەتەوەیێ خۆ ژی، هیڤیدارین زمانێ خۆ بەس بچووك و بێ بها بكەن و رەحمێ بڤی زمانێ هندە مەزن وخۆڕاگر ببەن، نە هەرئێك ژ هەوە بكەیفا خۆ پەیڤەكێ دارێژیت و ئێدیەمان چێكەت، ئەوێ‌ بۆ زمانزان و پسپۆران بهێلن، یان بۆ لیژنێن تایبەتمەند دبۆارێ زمانی دا.
وێ رۆژێ گوهێ من ل سترانەكا كوردی بوو دگۆت: ئێك مۆمك دو مۆمك سێ مۆمك چار مۆمك سێچارمۆمك، پاشی دگۆت، كانێ زڕنیێ وە كانێ زڕنیڤانێ وە مە ژنوو گول پەیڤا زڕنیڤان بوو،هندی مە گولێ بوی هەر زڕنابێژە، نەزڕنیڤان یان زڕنەڤان، شاشییە هەر ئێك ژمە بكەیفا خۆ پەیڤا بكار بینیت و هوسا هزر بكەت هەما چەوا بیت دورستە، زمانێ مە ناسناما گەلەكێ كەڤنار و(70) ملیۆنی یە، نەهەما یاری یە، زمانێ مە ئەم یێن زیندی كرین و زیندی هێلاین و ل ڤێرە داخازێ ژ زمانزان و بسپۆرێن زمانی دكەین بزاڤێ‌ بكەن پەیڤێن كوردی و ئێدیەما بۆ هەموو پەیڤ و ئێدیەمێن بیانی پەیدا بكەن، بگۆگڕینن، داكو زمانێ مە پتر و باشتر دەولەند ببیت، ئۆ مڕادفێن كوردی بۆ هەموو مڕادفێن بیانی هەبن، ڤێجا حەزژ زمانێ خۆ بكەن و شانازیێ ب نەتەوە و گەل و زمانێ خۆ ببەن.

لێبۆرین تێگەهەكە هێشتا وەكی پێدڤی جهێ خۆ دناڤ جڤاكێن نەزان و نەرەوشەنبیردا نەكریە، یا ژوان ڤە شەرم و كێماسی یە هەكە ئێك شاشیەكێ‌ بەرامبەر ئێكی بكەت و بزانیت یێ شاشە و ئەڤە خۆرتی یە لێكری، لێبۆرینێ ژێ بخوازیت و دلێ وی خۆش بكەت و وژدانا خۆ ژی تەنا و ئارام بكەت، بەرامبەر خودێ و مرۆڤایەتییێ .
لێبۆرین نەبەس بۆچوونەكە یان دیتنەكە، بەلكو بۆچوونەكا مرۆڤایەتی و گەردوونیی و سەردەمیانەیە، گەلەك سال و دەم و ئاستەنگ وەرگرتینە حەتا گەهشتی یە قۆناغا ئەڤرۆكە ئەڤ شێوە و تێگەهە و ئەڤ وێنەیە وەرگرتییە، تێگەهێ لێبۆرینێ دناڤ لاپەرێن خۆدا هەموو شێوە و رەنگ و بوارێن لیبورینێ و گۆشەیێن ژیانا مرۆڤایەتیێ بۆ خۆ دگریت (جڤاكی ،سیاسی، ئابووری، رەوشەنبیری ، ئایینی یاسای …) و گەلەكێن دی .
لێبۆرین سیاسەتەكە پێدڤییە مرۆڤ دناخێ خۆدا هەلدگریت، حەتا نە بحەزا مرۆڤی ژی بیت، گرنگە مرۆڤ قەبوول بكەت ،چونكی خودانی مەزن و روو سپی و خۆشتڤی دكەت، لیبورین گیانێ پێكڤەژیانێ و حەززژێكرنێ و ڕامانێن مەزنێن ژیانێ ئاڤادكەت و تاكی و جڤاكی ئێگرتی دكەت و گیانێ تفاقێ بهێز دئێخیت و ئەرك و مافان بۆ مرۆڤی رۆن و زەلال دكەت .
ئەم هەموو دزانین لێبۆرین و پێكڤە ژیان ژ بهاییێن مەزنێن مرۆڤایەتییێ نە ل سەر ئاستێ هەموو جیهانێ گرنگی پێ دهێتەدان و هەكە لێبۆرین نەبیت دێ تاك و جڤاك و مللەت تووشی دەردەسەرییێن مەزن و دژوار بن و ژیان دێ سەخت بیت و توند و تیژی و شەڕ دێ پەیدا بن، ئەم دبێژین لێبۆرین هێزە و ئاستەنگ و ئاریشەیان بهێزا خۆ یا نەرم چارەسەر دكەت ول هەڤهاتنێ و گیانێ برایەتییێ و حەزو ڤیانێ خۆرت دكەت، هەروەسا ئەم دشیێن بێژین لێبۆرین رەوشەنبیری یە، رەوشەنبیرییا لێبۆرینێ ژی هێزە گرنگیێ ددەتە ژناڤبرنا خۆرتی و زۆریێ‌ و نەچارەكرنێ د بیاڤێن ژیانێ دا و بەلاڤكرنا رەوشەنبیریا لێبۆرینێ ئاشتی و دادییێ وحەزژێكرن و دلۆڤانیێ و گیانێ سەرەرەدەریكرنێ و سەبرێ و لێ بەخشینێ خۆرت دكەت جڤاكی پێكڤە گرێددەت و توند و تیژیێ و توندرەوییێ و سەرهشكییێ رەخنە باران دكەت و دبێژیتە خەلكی دەستان ژڤان كارێن كرێت و نەشارستانی بەردەن و ئێكو دوقەبوول بكەن و ژیانا خۆ ب دەستێن خۆ پڕی ئازار و دەردەسەری نەكەن، ژیان ب گیانێ لێبۆرینێ یا خۆش و جوان و ب تام و چێژە .

هێشتا كەرتێ چاندنێ‌ د وەلاتێ مەدا یێ دقۆناغا وەستیكانێ دا و نەشیایە خۆ لسەر پێن خۆ بگریت و باش برێڤە بچیت. نزانم خەتایێن وەزارەتا چاندنێ‌ یان خەتایێن جۆتیارێن مە نە ل دووڤ رێنمایێن چاندنێ‌ كێلان و چاندن و بازاڕكرنێ ناكەن، یان دبیت ئاریشە ژ هەردوو لایەنان بیت.
دبیت حكومەت و وەزارەتا چاندنێ وەكی پێدڤی پشتەڤان و هاریكارێن جۆتیاران نەبن بگرە ژ ئالاڤێن كێلان و دان و دكاكی و دەرمانێن پێدڤی كو وەكی پشتەڤانی ب بهایەكی گۆنجای بدەنە جۆتیارێن خۆ، یان دەرگەهێن بازاڕكرنێ بۆ ڤەكەن ئاسان بكەن داكو بەرهەمێ خۆ لێ بفرۆشن و رێكا ل بەرهەمێ ژدەرڤە دهێت بگرن و نەهێلن بهێت ژبەر بەرهەمێ ناڤخۆ، چونكی ئەم یێ دبینین دەمێ دبیتە دەمێ‌ بەرهەمێ جۆتیارێ مە تشت هەمی ئەرزان دبیت سندۆقا باجانكان ب ١٠٠٠دینارا دهێتە فرۆشتن یان گوونیێ خیاران ب ١٠٠٠-٢٠٠٠هزار دیناران دهێتە فرۆشن، نوزانم بێ بەرنامەی یە یان گەلەك دهێتەكرن ژ بازارێ ناڤخۆ گەلەك زێدەدكەت و چ دەرگەهێن بازاڕكرنێ بۆ دەوروبەران و دەرڤەی وەلاتی ڤەنابن.
لەوا قەیرانا بازاڕكرنێ بۆ جۆتیارێ مە پەیدا دبیت، دێ باشتر بیت بەری چاندنێ جۆتیارێ مە هزرێن خۆ باش بكەت كا دێ ئەڤ سالە چ چینیت، نەهەمی جۆتیار بەرێ خۆ بدەنە جۆرەكی ڤێجا رێژە گەلەك زێدە ببیت و بازاڕێ نافخۆ نەشێت هەلگریت و هەموو ناهێتە فرۆشتن، ڤێجا بمینیتە لسەر گۆهێن جۆتیاری و زیان بگەهیتێ‌ و ژلایێ جهێن شۆلەژێ ژی زیانا وی نەهێتە قەرەبوكرن، ئێدی دلێ وی ژ جۆتیاریێ سار ببیت.
دێ هێشتا باشتر بیت ئەگەر وەزارەتا چاندنێ و رێڤەبەریێن چاندنێ و جۆتیارێن ل دەڤەرێن خۆ هەماهەنگییەكا باش دگەل ئێك بكەن و نەخشە و پلانەكێ بۆ چاندنێ دانن بەری وەرزێ چاندنێ دەستپێبكەت، داكو تشتێ جۆتیارێن مە كەدو رەنجا وان بەلاش و ب بەرئاڤێ دا نەچیت.
باشە بۆچی دەمێ‌ بەرهەمێ بیانی دهێنە ولاتێ مە تشتێ سێقات و چارقات گران دبیت، بۆ نموونە كیلۆیا حلیكا ٢٥٠-٣٠٠هزارا دهێتە فرۆشتن و دەمێ‌ حلیكا مە دهێتە ١٠٠٠-٢٠٠٠هزار دیناران، ئەڤە بۆچی و چا وا پەیدا دبیت كی بەرپرسە؟
هیڤیدارین پتر گرنگی ب كەرتێ چاندنێ و جۆتیارێ مە بهێتەكرن و پشتەڤانیەكا زێدەتر لێ بهێتەكرن و دەرگەێن بازاڕكرنێ بۆ بهێنە دابینكرن، داكو ئەو ژی بكەد و رەنجا خۆ بەرهەمێ د ژیانەكا سەرفەراز دا بژین .

ئێك ژ ئالاڤێن خۆشیا ژیانێ و جوان برێڤەچوونا وێ پەروەردەیە، كو روویەكێ جوان و شارستانی دبەخشیتە  ژیانێ و بتام و نرخەكێ جۆدا دخەملینیت. پەروەردا بەرێ هەما ژ مالێ دەستپێدكر باپیر و داپیر و باب و دایك د پەروەردەكری بوون، ئێكی ژ ئێكی وەردگرت و زارۆكێن وان ژی ژوان فێری هەر تشتی دبوون، خێزانێن وان دئێكگرتی بوون و ئاریشە و نهێنی ژێ نەدەردكەتنە ژ دەرڤە، هەر ئەندامە كێ خێزانێ كارێ خوە دكر و سپێدێ زوو دچوو سەركارێ خوە و كارێ خوەب باشترین شێوە ئەنجام ددا حیلە و غش ل خوە و مالا خوە نەدكر و پەردا رێزگرتن و ڤیانێ دناڤبەرا مەزن و بچووكان دا نە دهاتنە بڕین و لادان و هەر ئێكی سنوورێن خوە دزانین و دەربازی سنوورێن دی نەدبوون، حەزژێكرن  و ئەڤین و ڤیان بەرێ بنیاتێ هەر خێزانەكێ بوو، ئۆ ببوو سیستەم خێزان لسەر برێڤە دچوون و ئاریشە و ئاستەنگ  گەلەك دكێم بوون، چونكی دەستێ هاریكاریێ  هەبوو و خودان سەربۆران ژی تەخسیری نەدكر و هەموو فاكتەرێن ئاڤاكرن و پاراستن و سەرفرازكرنا خێزان و چڤاكی بوون، یێن ئاڤاكرن و پاراستنا شیرازێ خێزانێ پتربوون ژ یێن تێكدانێ  وەلێ گەر ئەم ئاوڕیەكی ل پەروەردا نوكە بدەین دێ مەندەهۆش بین چونكی هەر ئەندامەكێ خێزانێ  عەنەكە كە خوە ب یێن دی نادەت و حەزژێكرن و ڤیان  دخێزانێ دا نە پیڤەرن، دبیت گەلەك خالێن دی بەری رەوشت و ئەخلاقی بێن یان هەما  هەبن دخێزانێ دا پێگیریێ  پێ نەكەن و ب چڤە وەرنەگرن، خێزانا هوسا یا ئێكگرتی  نامینیت  و هەر ئێك ل دووف بەرژەوەندیا خوە یا تاكی كار و رەفتارێ دكەت و هەر دبێژیت ئەز و ئەز چ جاران نابێژیت ئەم ئەڤە ژی دەردەكێ گرانە خێزان پێ دنالیت و هەر ئێك تەفشۆیێ بەریكا خوە یە و باب چ ژ كوڕی نوزانیت و كوڕ چ ژبابی نوزانیت و دایك و كچ ژهەڤ ڤە قەتیاینە، ئەگەر ئەم نموونە یەكێ بینین ئەگەر بابەك هەتا دەمژمێر چارێ‌ سپێدێ یێ هشیار بیت و هەتا ئێكێ نیڤڕۆ یێ نڤستی بیت دێ چ ئەخلاق و رەوشت وپەروەردێ نیشا كوڕ و كچێن خوە دەت، یان ئەگەر دایكەك ب سترێجەكێ تەنگۆ تەنگ بچینە بازاڕی دێ چ نیشا كچ و كوڕێن خوە دەت، دایك و باب د مالێ دا دڤێت نموونەیا ئەخلاق رەوشت  بەرزیێ ببن، خێزانێ راگرن و سیستەمەكی بۆ مالا خوە دانن، زوو بنڤن و زوو ژخەو رابن داكو مال هەموو چاڤلێكەرێن وان بن، لەورا ئەڤا نوكە دناڤ  خێزانێن مە دا یێن كێمبووین  لەوما ژیان یا سەرو بن بووی ، شەڤێ  هەموو دهشیارن و رۆژ ژی هەموو نڤستن، دێ چ ژ خێزان و  جڤاكەكێ هوسا  چاڤەرێكەی؟