Rojnameya Evro » رەیــان شێرزاد https://rojnameyaevro.com/ku Wed, 14 Oct 2026 10:30:17 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 دووماهيیا پـارەیێ کـاش https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%d9%88%d9%88%d9%85%d8%a7%d9%87%d9%8a%db%8c%d8%a7-%d9%be%d9%80%d8%a7%d8%b1%db%95%db%8c%db%8e-%da%a9%d9%80%d8%a7%d8%b4/271623/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%d9%88%d9%88%d9%85%d8%a7%d9%87%d9%8a%db%8c%d8%a7-%d9%be%d9%80%d8%a7%d8%b1%db%95%db%8c%db%8e-%da%a9%d9%80%d8%a7%d8%b4/271623/#comments Tue, 13 Oct 2026 08:26:51 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=271623 رەیان شێرزاد

بۆ چەندین سالان، وەرگرتنا مووچەیێ حکومی ل هەرێما کوردستانێ گەلەک جاران رامانا وێ، ئینانا پارەیێ کاش، سراگرتن د ڕێزان دا و مەزاختنا دەمی بوو، ژبۆ کۆمکرنا پارەیێ مەهانە و ئەو سیستەم نوکە یێ دهێتە گوهۆڕین. د ئابا 2026 دا، حوكمەتا هەرێما کوردستانێ ڕاگەهاند کو ئێک ملیۆن کەس ژ مووچەخۆرێن وێ مووچەیێن خۆ ب شێوەیەکێ ئەلیکترۆنی د ڕێکا بانکێن مۆڵەتپێدای وەردگرن ل ژێر پڕۆژەیێ (هەژمارا من)
ئەڤ گوهۆڕینە پشکەکە ژ لڤینەکا بەرفرەهتر بەر ب بانکا ئەلیکترۆنی ڤە ل هەرێمێ دا. خۆیایە كو هەژمارا من ل سالا 2023 دەستپێکربوو، ب ئارمانجا ڤەگوهاستنا مووچەیێن کەرتێ گشتی ژ دانوستاندنا کاش بۆ هەژمارێن بانکی یێن کەسی. پڕۆگرام هێدی هێدی ل سەر سازیێن حکومی هاتە بەرفرەهکرن، کو فەرمانبەرێن مەدەنی، خانەنشین، هێزێن ئەمنی، و مفادەرێن دیتر بۆ هەژمارێن بانکی هاتنە تۆمارکرن.
ئەڤجا بۆ گەلەک کەسان، زیقترین جوداهی یا سادەیە ئەوە كو ئێدی پێدڤی ناکەت مووچەیێ خۆ ب وێ ڕێکا بەرێ کۆم بکەن. هەر زوو پشتی کو پارە بۆ هەژمارا بانکی دهێتە ڤەگوهاستن، ئێدی د شیان دایە پارە ب ڕێکا ئامێرێن ATM و خزمەتگوزاریێن دیتر یێن بانکی ب دەست بکەڤیت. حوكمەتا هەرێمێ دبێژیت کو بانکێن پشکدار د سیستمی دا یێن مۆڵەتپێداینە ژ لایێ بانکا ناڤەندی یا ئیراقێ ڤە.
ئەڤ چەندە ژی دبیتە ئەگەر كو ئاوایێ ڕێڤەبرنا پارەیی ژ لایێ خەلكی ڤە ژی بهێتە گوهۆڕین. هەژمارا بانکی بژارەیان دئینیتە پێش کو زەحمەت بوو بهێنە بکارئینان دەمێ کو مووچە هەمی ب کاش دەستڤە دهات. خەلک دشێن پشکەکێ ژ داهاتێ خۆ د هەژمارا خۆ دا بهێلن، پارەی بۆ کەسەکێ دیتر ڤەگوهێزن، بتنێ ئەوا پێدڤی ڕابکێشن، گەلەك كاروبارێن مە ب ساناهی ئێخستیە، جاران ئەڤە ژی وەكو خەونان بوو، كەسێ باوەرنەدكر كو ب ساناهی دێ كارێن خۆ هۆسا جێبەجێكەن. یان خزمەتگوزاریێن بانکی یێن وەکی پاشکەوت و قەرزان بکاربینن. حوكمەتا هەرێمێ تێکهەكرنا دارایی وەک ئێک ژ ئارمانجێن سەرەکی یێن هەژمارا من دیاركریە.
ئەڤ دەربازبوونە ل دهۆکێ ژی یا دیارە. بەری نوکە د سالا 2026ێ دا، ل دویڤ داتاییێن بەردەست پتر ژ 175,000 مفادەران ل دهۆکێ تەڤلی ئەڤێ پاكێچێ بوون د ئێک خولا مووچەیێ هەژمارا من دا، د دەمەکێ دا کو پڕۆگرامی ب سەدان ئامیرەیێن ATM د ناڤبەرا هەرێمێ دا بەلاڤکربوون. بۆ ئاکنجییان، ئانکو مووچەیێن ئەلیکترۆنی ئێدی بتنێ هزرەک نینە بۆ پاشەڕۆژێ، لێ ئەو دبنە پشکەک ژ ژیانا ئاسایی یا مەهانە.
دگەل هندێ ژی، دوورکەفتن ژ پارەیێ کاش بەرپرسیاریێن نوو ژی دروست دکەت. ئەو کەسێن کو ب شێوەیەکێ نەریتی پشت ب کاش بەستین، پێدڤی ب پتر نیاسینێ هەنە ل گەل کارتێن بانکی، ATM، ڤەگوهاستن و ئیمنکرنا هەژمارێ. کێشەیێن وەکی ژبیرکرنا کۆدێن نهێنی، وندابوونا کارتان، کێشەیێن تەکنیکی، یان زەحمەتیا دیتنا ATM ـەکێ، ل نێزیک دشێن ببنە بابەتێن گرنگتر ل دەمێ کو هەژمارا بانکی دبیتە ڕێکا سەرەکی یا وەرگرتنا داهاتی.
پشتی ئەڤی سیستەمی گوهۆڕینەکا ئابووری یا مەزنتر ژی هەیە. دەمێ مووچە د ڕێکا بانکان دا دەرباز دبن ل شوینا بەلاڤکرنا ب دەست، پتر پارە د ڕێکا سیستەمێ دارایی یێ فەرمی دا دەرباز دبیت. ئەڤە ژی د ئارا دایە كو پارەدانا ئەلیکترۆنی پتر بکاربینیت بۆ ماڕكێت و کۆمپانیان دا و خەلکی هاندەت کو خزمەتگوزاریێن بانکی بۆ مامەڵەیێن ڕۆژانە بکاربینن. حوكمەتا هەرێمێ خۆیاكریە کو ئارمانجا ڤێ دەستپێشخەریێ پشتەڤانیکرنا لڤینەکا بەرفرەهترە بەر ب تێکەلکرنا دارایی و ئابووریەکێ کێمتر پشتبەستی ل سەر دكەت.
نوکە، ل گەل گەهشتنا سیستەمی بۆ نێزیکی ئێک ملیۆن کەسان، مووچەیێن ئەلیکترۆنی دبنە پشکەکا ئاسایی ژ ژیانا پشکەکا مەزن یا کەرتێ گشتی یێ هەرێمێ.
بۆ کەسەکێ مووچەی وەردگریت، ئەڤ گوهۆڕینە ڕەنگە بتنێ واتا وێ بکارئینانا کارتەکا بانکێ بیت ل شوینا ڕاوەستیان د ڕێزێ دا. بەلێ ل سەر ئاستەکێ مەزنتر، ئەو جهێ گوهۆڕینەکێ دكەت كو ب شوەكێ هێدی بیت دکەت، ل دەمێ كو ل ناڤا ئاوایێ وەرگرتنێ، پاشکەفتکرن و مەزاختنا پارەیی ژ لایێ خەلکێ هەرێما کوردستانێ ڤە. ئەڤ شێوەیێ کاش یێ ئەم گەهشتینێ ژبۆ پارەدانا ئەلیکترۆنی هەم ژبۆ ئاوایێ گەهاندنا مووچەیی یە. هەم ژی بۆ چەندێ یە کا ژیانا دارایی یا ڕۆژانە دێ ل سالێن ل پێشیا مە دا چاوا دیارببه‌ت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%d9%88%d9%88%d9%85%d8%a7%d9%87%d9%8a%db%8c%d8%a7-%d9%be%d9%80%d8%a7%d8%b1%db%95%db%8c%db%8e-%da%a9%d9%80%d8%a7%d8%b4/271623/feed/ 0 پارێزگەهەکا پڕ ژ قوتابیان https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d8%a7%d8%b1%db%8e%d8%b2%da%af%db%95%d9%87%db%95%da%a9%d8%a7-%d9%be%da%95-%da%98-%d9%82%d9%88%d8%aa%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86/271321/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d8%a7%d8%b1%db%8e%d8%b2%da%af%db%95%d9%87%db%95%da%a9%d8%a7-%d9%be%da%95-%da%98-%d9%82%d9%88%d8%aa%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86/271321/#comments Thu, 08 Oct 2026 07:06:16 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=271321 رەیان شێرزاد

ل دەستپێکا سالا نوی یا خوێندنێ دا ل ئیلۆنا ڤی سالێ، پتر ژ 420,000 قوتابی ل سەرانسەری پارێزگەها دهۆکێ زڤڕینەڤە بۆ پۆلێن خۆ. پشتی ڤێ ژمارێ، ب هزاران پۆل، مامۆستا، مالبات و قوتابخانە هەنە کو پێدڤیە هەمی سالەکێ ب ژمارا قوتابیان ڕێکبکەڤن.
د ڤێ سالێ دا، پێنج قوتابخانەیێن نوی ل دهۆکێ بۆ دەستپێکرنا کارێ خۆ هاتنە بەرهەڤکرن ل گەل دەستپێکرنا سالا نوی یا خوێندنێ. ئەڤ قوتابخانە بۆ هاریکارییا کێمکرنا کێماسییا قوتابخانەیان و کێمکرنا پڕبوونا پۆلانێن قوتابخانەیێن هەیی هاتینە دروستکرن. ئەڤ پێنج قوتابخانە پشکەک ژ پرۆژەیەکا مەزنترین کو تێدا هەشت قوتابخانە هەنە و کار ل سەر سێ قوتابخانەیێن دی هێشتا بەردەوامە. بۆ قوتابیێن کو ل هندەک ناڤچەیان دژین، قوتابخانەکا نوی بتنێ واتا ئاڤایەکێ نوی نینە. قوتابخانەکا نوی دکارێت واتا وێ قوتابیێن پتر نەچن بۆ قوتابخانەیێن دویر ژ مالێ. د قوتابخانەیەکا نوی یا دهۆکێ دا کو تازە هاتیە ڤەکرن، 18 پۆل ل سەر سێ تەبەقان هەنە و ئەو هاریکاری دکەت بۆ پتر ژ 900 قوتابیێن کو بەرێ پێدڤی بوو بچن بۆ قوتابخانەیێن ناڤچەیێن دەوروبەر. بۆ مالەباتان، هەبوونا قوتابخانەکێ نێزیکتر دکارێت دەمی و مەزاختنێن گەهاندنا قوتابیان بۆ قوتابخانە کێمتر بکەت.
ژمارەکان ژی نیشاددەن کو گوهۆڕین بتنێ ل سەر چەند ئاڤایانەکێ نینە. د ناڤبەرا تەمموزا 2019ێ و ئیلۆنا 2026 دا، 236 قوتابخانە و پەرستگەهێن نوی ل سەرانسەری هەرێما کوردستانێ هاتینە تەمامکرن. ل دهۆکێ 73 ژ وان هاتینە تەمامکرن، کو ژمارەکا مەزنە ل ناڤبەرا پارێزگەها و بەڕێڤەبەرێن سەربەخۆ یێن د ڤان ژماران دا هاتینە نیشادان. د هەمان دەم دا، 97 پۆل بۆ قوتابخانەیێن دهۆکێ هاتینە زێدەکرن و 697 ئاڤاهیێن قوتابخانەیان ژی هاتینە نویکرن.
ل دەستپێکا سالا خواندنێ یا 2026–2027 دا، ل سەرانسەری هەرێما کوردستانێ نێزیکی 7,590 قوتابخانە هەبوون کو پتر ژ 1.7 ملیۆن قوتابی تێدا دخوینن. ئەڤ ژمارا مەزن یا سیستەمێ خواندنێ دکەتە هۆکارەکێ هۆسا کو ئاڤاکرنا قوتابخانەیان بۆ ژیانا ڕۆژانە یا خەلکی گرنگ بیت، ب تایبەتی ل ناڤچەیێن بەرفرەهـ و مالەباتێن نوی دچنە ناڤ وان.
بەلێ دروستکرنا قوتابخانەکێ بتنێ پشکەک ژ چارەسەرکرنا کێماسییا قوتابخانەیانە. قوتابخانەکا نوی پێدڤی ب پۆل، مامۆستا، ئامیر و پێدڤیێن دی یێن خواندنێ هەیە. ل دهۆکێ، ڕێڤەبەراتییا پەروەردەیێ گۆتی کو وان پێنج قوتابخانەیێن نوی هاتینە تەمامکرن و کادرێن مامۆستایێ ژی بۆ وان هاتینە دابینکرن بەرێ کو دەست ب کار بکەن.
بابەت بتنێ ژمارا قوتابخانەیان نینە. هندەک ئاڤایێن کەڤن هێشتا پێدڤی ب نویکرنێ هەنە، دەمێ کو گەشەکرنا ژمارا دانشتیان دکارێت پشتی دروستکرنا قوتابخانەیێن نوی ژی فشارەکا نوی ل سەر سیستەمێ خواندنێ دروست بکەت. ڕێڤەبەرایەتییا پەروەردەیێ دهۆکێ گۆتیە کو هێشتا پێدڤی ب قوتابخانەیێن نوی هەیە، ب تایبەتی د ناڤەندا باژێر و ناڤچەیێن پارێزگەهێ دا، ژبەر کو هندەک ئاڤایێن هەیین دکەڤنن و پێدڤی ب چاککرنێ هەنە.
ژبەر هندێ، دەستپێکرنا سالەکا نوی یا خواندنێ بتنێ زڤڕینا قوتابیان نینە، پشتی هاڤینێ نینە. ئەو ژی تاقیکرنەکە بۆ ئەوێ دیتن کا جهێن کو قوتابی تێدا دژین، هێشتا پتر شوێنێن گونجای بۆ خواندنێ هەنە یان نە. دەمێ دهۆک بەرەڤ مەزنبوونێ ڤە دچیت، پرسیار بتنێ ئەو نینە کا چەند قوتابی دچنە قوتابخانێ، بەلکو ئەوژی کو قوتابخانەیێن دەوروبەری وان دشێن هەمی جارەکێ پێکڤە ب ژمارا وان قوتابیان بچن.
ڤان پێنج قوتابخانەیێن نوی کو ڤێ سالێ دەست ب کاری دکەن، بتنێ پشکەک ژ وێ وێنەیا مەزنترن. هەبوونا 73 قوتابخانا و پەرستگەهێن نوی ل دهۆکێ ژ سالا 2019ێ وەرە، نیشاددەت کو د ماوەیێ چەند سالان دا جهێ خواندنێ ل پارێزگەهێ گوهۆڕیە. بەلێ هەر ئیلۆنەکێ کۆمەکا نوی یا قوتابیان دچنە ناڤ دەرگەهێن قوتابخانەیان و ئەڤە دبیتە هۆكارێ پێدڤیا هەبوونا پۆلێن گونجای بەردەوام بیت و ببیتە پشکەک ژ ژیانا پارێزگەهەکا د گەشەیێ دا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d8%a7%d8%b1%db%8e%d8%b2%da%af%db%95%d9%87%db%95%da%a9%d8%a7-%d9%be%da%95-%da%98-%d9%82%d9%88%d8%aa%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86/271321/feed/ 0 چـەكـێ‌ خـۆراگـریێ‌ ل هـەنبەر هێرش و گـەفـان https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%8e%e2%80%8c-%d8%ae%d9%80%db%86%d8%b1%d8%a7%da%af%d9%80%d8%b1%db%8c%db%8e%e2%80%8c-%d9%84-%d9%87%d9%80%db%95%d9%86%d8%a8%db%95%d8%b1-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4-%d9%88/268444/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%8e%e2%80%8c-%d8%ae%d9%80%db%86%d8%b1%d8%a7%da%af%d9%80%d8%b1%db%8c%db%8e%e2%80%8c-%d9%84-%d9%87%d9%80%db%95%d9%86%d8%a8%db%95%d8%b1-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4-%d9%88/268444/#comments Wed, 19 Aug 2026 12:09:43 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=268444 رەیان شێرزاد

هەرێما كوردستانێ ب ئارامیا خۆ یا ڕێژەیی دهێتە ناسین، لێ جهێ‌ وێ‌ یێ جوگرافی و پێگەهێ‌ وێ‌ یێ‌ گرنگ بوویە ئەگەر كو ببیتە ئارمانجەك گەلەك دوژمنێن دیار و نەدیار، ب مەرەما هندێ‌ ببیتە هەرێمەكا نەیا سەقامگیر و ئاڵۆز. ئەڤە ژی بۆ وێ‌ ئیرادە و بیرەوباوەرێن تاكێ‌ كورد ڤەدگەریێت، ل هەنبەر هەمی هەولێن تێكدانا هەرێمێ‌، هەتا گەهشتیە رادەیێ‌ هێرشێن سەربازی وەكو یێن ڤان داویان ب دۆرن و مۆشەكان، دوماهیترین هێرش ژی بۆ سەر هەولێرا پایتەخت بوو، نەمازە ل دەمێ كو سیستەمێن بەرگرییا ئاسمانی چەندین فرۆكەیێن بێفرۆكەڤان یێن پەقێنەر (درۆن) ل سەر ئاسمانێ تێكشكداندین و گەلەك ژ وان درۆنان پێش گەهشتنا ئارمانجێن خۆ هاتنە تێكدان، لەورا باژار كەفتیە د مەترسیێ‌ دا.
ئەڤ گەفێن هەنێ‌ ژبلی هندێ‌ كو دلگرانیەكێ‌ بۆ خەلكی پەیدا دكەت، هەر وەسا گەلەك كاروبار و كۆمپانی ژی كارێن خۆ ڕادوەستینن و خەلكێ‌ مە ب شێوەیەكێ سروشتی دكەڤنە وێ‌ دلگرانیێ دا، ل دەمێ كو گوه ل دەنگێ تەقینان دبن یان ئامادەكاریێن ئەولەهی وەردگرن. تەنانەت ل دەمێ كو هێرش زیانێن مادی یێن كێم ژی دروست دكەن، ئەڤ هێرشێن بەردەوام ب ڤەشارتی و ب ئاشكرایی ڤە ئارماجێن سڤیل ب خۆڤە دگرن. چونكو هەرێما كوردستانێ ژ ئالیێ جوگرافی ڤە دكەڤیتە د ناڤبەرا چەندین وەلاتان دا و بوویە ناڤەندەكا گرنگ یا بازرگانی، وەبەرهێنان، دیپلۆماسی و كارێن نێڤدەولەتی. جهێ وێ یێ جوگرافی هاریكاربوویە د پشتەڤانیكرنا گەشەیا ئابووری و ڕاكێشانا سەرەدانكەر و وەبەرهێنەران دا. د هەمان دەم دا، ئەڤ پێگەهێ ستراتیجی وێ‌ ئێكێ‌ دگەهینیت كو ئالۆزیێن بەرفرەهتر ل بەر هەرێمی و دەڤەرێ ژی دروست بكەن.
راستیەكا دی ژی هەیە كو راستە ڕویدانێن دوماهییێ یێن هێرش و هەرەشەیێن درۆنان دیار دكەن كو شەڕێن مۆدێرن هاتینە گوهۆڕین ل ڤان نڤشێن نوودا، شەڕ زۆربەی جاران ب لەشكرێن مەزن و هێلێن شەڕی یێن ڕۆن دهاتنە نیاسین. لێ‌ ئەڤرۆ، ئامرازێن ئاسمانی یێن بێفرۆكەڤان یێن ڕێژەیی ئەرزان دشێن مەودایێن درێژ ببڕن و ئارمانجێن خۆ بكە ژێرخانە، فرۆكەخانە، دامەزراوەیێن وزەیێ، یان ئاڤاهییێن سەربازی. ب ئەگەرا ڤێ چەندێ‌ گوهۆڕینا تەكنۆلۆژی، باژارێن ل دوور ژ مەیدانێن جەنگی یێن نەریتی دا ڕەنگە هێشتا كارتێكرا نەجێگیریا هەرێمی بكەنە سەربۆرەك. لێ‌ خۆراگریا خەلكی چەكە و كەڤن نابیت، هەمان ئەو ئیرادە و مۆرال و سەرگەرمیا شۆرەشێن باب و باپیرانە كو ژ رەسەناتی و خۆراگریا چیایێن كوردستانێ‌ بوویە، سەرەڕای ڤان تێكدەری و ئالۆزیان، ژیانا ڕۆژانە ل سەرانسەری هەرێما كوردستانێ بەردەوامە. جه و فرۆشگەه د ڤەكرینە، خواندنگەه و زانكۆ بەردەوامن د خویندنێ دا، و كۆمپانی و كار و بار بەردەوامیێ ب كارێ خۆ ددەن. ئەڤ خۆڕاگرییە رەنگدانەڤەیا بڕیاردانا جڤاكا ناڤخۆیی یە ژ بۆ پاراستنا ژیانا ئاسایی خۆ هەكە د ماوەیێن نەدیاركری ژی دا بیت. د هەمان دەم دا، دامەزراوەیێن ئەمنی بەردەوامن ل سەر چاڤدێریكرنا هەر كاودان و ڕەوشەكێ و بهێزكرنا ڕێككارێن كو بۆ پاراستنا ئەولەهیێ‌ هاتینە دارشتن.
كارتێكرنێن ئابووری یێن ئالۆزیێن هەرێمی ژی نابیت بهێنە پشتگوهئێخستن. وەبەرهێنەر پتریا جاران گرنگیێ ب ئارامیێ ددەن دەمێ بڕیارێ ددەن كا دێ ل كیڤە كۆمپانیان دامەزرینن یان پرۆژەیێن نوی دەستپێبكەن. گەشتوگوزار، ڤەگوهاستن و بازرگانیا نیڤدەولەتی هەمی دبنە هۆكارێن پێشڤەچوونێن ئەولەهی. نەخاسمە ئاستەنگێن دەمكی رەنگە كارتێكرنێ ل سەر چالاكیێن بازرگانی بكەن، نەخاسمە د هەرێمەكێ دا كو وەك ویستگەهەك و دەرگەهەكێ گرنگ یێ‌ د د خزمەتا هێلێن بازرگانیێ‌ د ناڤبەرا ئیراق، توركیا، و وەلاتێن جیران دا دكەت. هەمی ژی ڤێ‌ چەندێ‌ دزانن و راستە ب سەرڤە د هاریكارن و بێدەنگن و دبیت سەرەدەریەكا كارا ژی ل گەل هەرێمێ‌ دكەن، لێ‌ ژ بنڤە و ب ئەجیندایێن كوویر خۆ دڤەنیسن و هەولێن ترسنۆك ئاراستە دكەن، ئەو دزانن ژی چەكێ‌ هەری ب هێز یێ‌ كوردستانێ‌ چەكێ‌ مەزنێ‌ خۆراگریا وانە، لەورا ژی ئەو چەك كرینە ئارمانجا خۆ، لێ‌ وەكو هەر جار د دیرۆكێ‌ دا شكەستن و شەرمزاری ل بەرانبەر گەلێ‌ كورد ئیناینە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86%d9%80%db%95%d9%83%d9%80%db%8e%e2%80%8c-%d8%ae%d9%80%db%86%d8%b1%d8%a7%da%af%d9%80%d8%b1%db%8c%db%8e%e2%80%8c-%d9%84-%d9%87%d9%80%db%95%d9%86%d8%a8%db%95%d8%b1-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4-%d9%88/268444/feed/ 0 مە چ سەربۆڕ ژ هێرشێن درۆنان ل سەر كوردستانێ‌ وەرگرتن؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95-%da%86-%d8%b3%db%95%d8%b1%d8%a8%db%86%da%95-%da%98-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8e%d9%86-%d8%af%d8%b1%db%86%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d8%aa/265540/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95-%da%86-%d8%b3%db%95%d8%b1%d8%a8%db%86%da%95-%da%98-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8e%d9%86-%d8%af%d8%b1%db%86%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d8%aa/265540/#comments Mon, 06 Jul 2026 21:58:06 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=265540 رەیان شێرزاد

چەندی مە ل بیرە هند كاودانێن نەخۆش ب سەر وەلاتێ مە دا دهێن، دەمێ‌ رووددەت؛ دێ‌ خۆ ل هەنبەری وان بینین، كو مە چو پلانێن پاراستنێ‌ ل بەر نەبووینە، لێ‌ پشتی كو قەیران بدوماهی دهێت، كو گرنگە بۆ خۆ سەربۆر و وانەییان ژێ‌ وەبگرین، داكو جارەكا دی ئەم تووش نەبین و ئێدی زیانان زێدەتر نەدەین، لێ‌ وەكو باب و باپیرێن مە باس لێ‌ دكەن پتریا جاران مە حسێبا خۆ نەكریە، هەر وەكو فەرمۆدەیا پێغەمبەری (س.خ) دبێژیت «لا يُلدغ المؤمن من جُحرٍ مرتين»، یانكو مرۆڤێ‌ باوەردان دو جاران ژ كونجەكێ‌ ناهێتە پێڤەدان. یانژی ئەوە گۆتنا دبێژیت: هەكە دوژمنی جارەكێ‌ ئەم خاپاندین، قەدا ب وی بكەڤن، لێ‌ هەكە دو جاران ئەم خاپاندین، قەدا ب مە بكەڤن!. ئەڤە ژی پەیڤینا زانایێ‌ سەربازی ماوتسی تۆنگ یە. ئەڤجا ئەو هێرشێن دووماهیێ یێن درۆنان ل هەرێما كوردستانێ جارەكا دی گرنگیا ئەولەهی و سەقامگێریێ‌ ل دەڤەرەكێ دیاركر كو پتر و پتر كەفتیە بن كارتێكرنا گرژیێن بەرفرەه یێن دەڤەرێ.
ژبلی یێن كو ل دەسپێكا شەرێ‌ ئەمریكا ل سەر ئیرانێ‌ و ژ وان ژی كو ب باژارێ‌ مە كەڤتین، كو چەندین قوربانی ل دویڤ خۆدا هێلاین و پێشمەرگە و وەلاتیێن سڤیل شەهید كرین، دیسا ژی ئەو دو درۆنێن بۆمبڕێژكری ل كۆگەهەكا كۆمكرنا دەخلودانی دان ل ناحیا قوشتەپە ل باشوورێ هەولێرێ و زیانەكا مەزن گەهاندە ئاڤاهی. خۆشبەختانە چ زیانێن گیانی نەبوون. بەرپرسان ئەو كۆگەهە وەكو پشكەك ژ ژێرخانەیا سڤیل ناساندیە كو ب شێوەیەكێ راستەوخۆ كار دكەتە سەر ژیانا رۆژانە یا ئاكنجیان.
ئەڤ رویدانە نووترین هێرش بوون ژ زنجیرە هێرشێن كو د مەهێن بۆرین دا ل سەرانسەری هەرێمێ هاتینە ئەنجامدان. جهێن جودا جودا، ژ وان ژی دامەزراوەیێن وزێ، بارەگا و جهێن ژێرخانێ، هاتینە ئارمانجكرن د ناڤبەرا نەجێگێرییا بەردەوام یا ب گەشەپێدانێن بەرفەرهتر یێن رۆژهەلاتا ناڤەڕاست ڤە گرێدای. د داخۆیانیێن پێشتر دا، بەرپرسێن ئیراقێ راگەهاندبوو كو بتنێ هەولێر تووشی دەهان هێرشێن مووشەكی و درۆنان بوویە ژ دەسپێكا سالێ وەرە.
داخۆیانیێن ئاسایشێ ئاماژێ ب وێ چەندێ ددەن كو ئەڤ رویدانە نیشاددەن كا چاوا هەڤركیێن د ناڤبەرا هێزێن دەڤەرێ دا؛ دبیت كاربكەنە سەر دەڤەرێن كو ژ لایێ جوگرافی ڤە ژ سەنتەرێن سەرەكی یێن بەرهنگاربوونێ د دویرن. تەنانەت دەما هەرێما كوردستانێ ب شێوەیەكێ راستەوخۆ نە د ناڤ ناكۆكیان دا بیت، جهێ وێ یێ ستراتیژی و گرنگیا وێ یا ئابووری وێ دكەنە ئارمانج بۆ دەرهاڤژێن گرژیێن بەرفرەهتر. زیانگەهاندن ب ڤان جهان د ئاڕا دایە ببیتە ئەگەرێ پەككەفتنا دابینكرنێ و دروستكرنا فشارێن ئابووری یێن زێدەتر، تەنانەت ئەگەر چ گیان ژ دەست نەدابن ژی. بۆ گەلەك چاڤدێران، پاراستنا ڤان كەرتان رۆژ بۆ رۆژێ گرنگتر لێ دهێت هەروەكو چاوا رەوشا خراب ل دەڤەرێ بەردەوامە.
هەر چەندە بەرپرسێن هەرێما كوردستانێ چەندین جاران خۆیاكرینە كو هەرێم نابیتە پشكەك ژ هەڤڕكیێن دەڤەرێ‌. دەستهەلاتدارێن كورد ب بەردەوامی داخوازا كێمكرنا گرژیان كریە و پێدڤیا چارەسەریێن دیپلۆماسی بۆ كێشەیێن دەڤەرێ دوپاتكریە. د ڤێ‌ مژارێ‌ دا شارەزا دبێژن كو پاراستنا بێلایەنیێ و ب هێزكرنا هەماهەنگیێ ل گەل بەغدا و هەڤپشكیا نێڤدەولەتی وەكو بنەمایێن سەرەكی بۆ پاراستنا سەقامگیریێ‌ خۆیا دبن. لێ‌ دڤێت ئەو رێككارێن كو دێ‌ دابرینێ‌ ل هێرشان كەن بهێنە ئەنجامدان.. ڤێجا چو ژ لایەنێ‌ لەشكری ڤە بیت ژ كریارێن پاراستنێ‌ و كۆلانا تابیان، بیت یان راداران، یان مۆشەكێن دژە فرۆكە بن، ڤەكرنا خۆلێن شارەزایێن ئۆكرانی مینا وەلاتێن كەنداڤی وەرگرتنا پێزانینێن خۆپاراستن ژ درۆنان، ئەڤە ژلایەكی ڤە و هەروەسا ژی خورتكرنا بیاڤێ‌ هەوالگەری، ژ لایەكێ‌ دی ڤە، هەولێن دیپلۆماسی ل گەل وەلاتێن دۆست و ئەورۆپی، ئەڤە ژی بابەتەكێ‌ دی یە، دڤێت ژلایێ‌ ئابووری ژی ڤە پلانێن ئالتەرناتیڤ یێن خۆ هەبن، خۆ هەكە زیان گەهشتن ژی.
هەكە خۆدێ‌ نەكەت و ئەڤ هێرشانە بەردەوام ببنەڤە، دێ‌ هێشتا زیانێن ئابووری هەبن. وەبەرهێنەر و بازرگان ئەڤێ‌ رەوشێ‌ وەكو فاكتەرەكێ سەرەكی دبینن دەما بڕیاران ددەن. تێكچوونا ئەولەهیێ‌ كارتێكرنێ ل سەر وەبەرهێنانێ‌، بازرگانیێ‌ و پرۆژەیێن گەشەپێدانێ یێن درێژخایەن دكەن. كەرتێن وەكو وزە، چاندن، و گەشتوگوزار ب تایبەتی د هەستیارن ل بەرانبەر ڤان بارودۆخێن هەنێ‌.
سەرباری ڤان تەحەدیاتان، ژیانا رۆژانە ل سەرانسەری هەرێمێ ب شێوەیەكێ بەردەوام و بێ پەككەفتن یا یا بەردەوامە و دەسهەلاتداران هەول داینە وەلاتیان پشتراست بكەن و د هەمان دەم دا رێكارێن بەرگریێ ب هێزتر لێ بكەن. ل گەل هندێ ژی، هێرشێن دووماهیێ وەكو بیرئینانەكێنە كو دابینكرنا ئەولەهیێ‌ نەهێتە پشتگوه هاڤێتن چونكو گەشەپێدانا وەلاتی ژی یا پێڤە گرێدایە.
سەرەرای كو گرژی ل سەرانسەری رۆژهەلاتا ناڤەڕاست یا بەردەوامە و هەر د گوهۆڕینێ دایە و هەمی چاڤدێر وەسا دبینن كو پاراستنا ژێرخانەیا سڤیل، پاراستنا سەقامگیریا سیاسی و پشتەڤانیكرنا هەولێن دیپلۆماسی دڤێت ل سەرێ لیستا كارێن گرنگ دابن، لەورا دڤێت ل هەرێما كوردستانێ ژی ل دەمێن پێش دا بایەخەكێ‌ مەزن پێ‌ بهێتەدان.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95-%da%86-%d8%b3%db%95%d8%b1%d8%a8%db%86%da%95-%da%98-%d9%87%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8e%d9%86-%d8%af%d8%b1%db%86%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d8%aa/265540/feed/ 0 بلا بۆ قەیرانان ببنە چارەسەری نەك هۆكار؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%d9%84%d8%a7-%d8%a8%db%86-%d9%82%db%95%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a8%d9%86%db%95-%da%86%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8c-%d9%86%db%95%d9%83-%d9%87%db%86%d9%83%d8%a7/264414/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%d9%84%d8%a7-%d8%a8%db%86-%d9%82%db%95%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a8%d9%86%db%95-%da%86%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8c-%d9%86%db%95%d9%83-%d9%87%db%86%d9%83%d8%a7/264414/#comments Wed, 17 Jun 2026 21:50:21 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=264414 رەیان شێرزاد

تشتەكی نۆرمالە كو ئەڤ قەیرانە پەیدا ببیت، هەمی نووچەیێن بەرییا هەیامەكێ‌ ددانە دیاركرن كو دێ‌ پاشمایێن ڤی شەڕێ‌ ئەمریكا و ئیرانێ‌ ب ڤی رەنگی رویدەن، لەورا ئەڤە قەیران هات و ب خۆشبەختانە ئاماژە ددەنە دیاركرن كو دێ‌ ل ڤان نێزیكان هێتە چارەسەركرن، دیسا یا باش ئەوە مرۆڤ چاوا خۆ ل گەل قەیرانێ‌ بگونجینیت؟ وان سەرەدەریان بكەت كو زیان لێ‌ نەهێنەكرن، لێ‌ بەرەڤاژی خەلكێ‌ مە ل وەختێ‌ بلندبوونا قەیرانێ‌ پتر خۆ دكەنە هۆكارێ‌ ئالۆزیان، گرۆڤە ژی مە راپۆرتێن پەیامنێرێن خۆ دیتن ل ڤان رۆژان، كو ئەو شۆفێرێن دچوونە پانزینێ‌ پتر ژ دوجاركی قەرباەیێ‌ وێ‌ رێژەیێ‌ بلندبوویە، ئەڤ ژی دبیتە ئەگەر كو قەیران لێكدانی دو ببیتەڤە!. بلا خەلكێ‌ مە هاتنوچوونێن زێدە كێم بكەن ب تنێ‌ كارەكێ‌ فەر نەبیت، گەنج فەرەیێن زێدە نەكەن، هاریكار بن بۆ مال و خێزانێن خۆ. كارێن خۆ بكەنە ئێك، ب هزر و ب پلان دەربكەڤن وەكو خەلكێ‌ وەلاتێن پێشكەفتی، هزرێن خۆ بكەن بەریا كو دەربكەڤن تایبەت ل رێكێن دوور، هاتنوچوونێن فەرمانبەران بلا ل گەل هەڤ دەربكەڤن و …هتد.
ئەڤجا چونكو بلندبوونا بهایێن سۆتەمەنیێ بوویە ئێك ژ بابەتێن هەری پڕ گەنگەشە بوو هەم ل سەرانسەری ئیراقێ‌ و هەم ژی هەرێما كوردستانێ و ل دهۆكێ. شۆفێر، كارگەه و خێزانێن ئاسایی هەمیان هەست ب ڤان ئەنجامان كریە، ژبەركو تێچوونێن بلند یێن سۆتەمەنیێ مەزاختیێن ڤەگوهاستنێ زێدەكرینە و فشار خستیە سەر بودجەیا خێزانان. بۆ گەلەك ژ ئاكنجییێن كو ب ڕێژەیەكا مەزن پشتبەستنێ ل سەر ترومبێلێن تایبەت و مۆلیدەیان دكەن، ئەڤ بابەتە بوویە نیگەرانییەك كو كاریگەریێ ل سەر ژیانا ڕۆژانە دكەت، نەك بتنێ بابەتەكێ ئابووری بیت. هەلبەت نە یا رەوایە خەلكەك هەمی گلەیێ‌ بێخیتە سەر ملێن حوكمەتان چونكو هۆكارێن وێ‌ د جیهانینە ل هەمی دونیایێ‌ بوویە قەیران ژ بەر شەڕێ‌ ئەمریكا ل سەر ئیرانێ‌.
پشكەك ژ ڤێ بلندبوونا دوماهیێ ڤەدگەڕیت بۆ پێشهاتەیێن دەڤەرێ. ژ دەمێ توندبوونا گرژیێن گرێدایی ب ئیرانێ ڤە ل دەستپێكا ئەڤسالە، بازارێن وزەیێ ل سەرانسەری ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست تووشی قووناغێن سەخت بووینە. نیگەرانی ل سەر هنارتنا پەترۆلێ، ڕێڕەوێن ڤەگوهاستنێ و تێكچوونا دابینكرنێ بووینە ئەگەرێ هندێ كو بهایێن سۆتەمەنیێ جێگیر نەبن و بازارێن نێڤدەولەتی ب لەز ل دژی هەر پێشهاتەكا نوو دەنگڤەدانێ دكەن. وەك ئەنجامەك، كاریگەرییا وان ڕوودانێن كو ل دەرڤەی دەڤەرێ ڕووددەن، ژ لایێ بكارهێنەرێن خۆجهی ڤە هاتیە هەستپێكرن.
ئاریشەیێن دابینكرنێ ژی ڕۆلەك هەبوویە. د دەستپێكا ئەڤسالە دا، هێرشێن ل سەر ژێرخانا وزەیێ ل هەرێمێ‌ بۆ قووناغەكا دەمەكێ بەرهەمئینانا پەترۆلێ پەكخست، د هەمان دەم دا كێمییا غازا شل كاریگەری ل سەر خێزان و كارگەهان كر. د هەیڤا ئادارێ دا، بەرهەمئینان ل كێلگەها پەترۆلێ یا HKN نێزیك سەرسینكێ هاتە ڕاگرتن پشتی هێرشەكا دروونی، كو ئەڤ چەندە لاوازییا ژێرخانەیا وزەیێ بەرانبەر نەبنە جێگیریا دەڤەرێ دیار دكەت.
د هەمان دەم دا، كێمبوونا غازا شل (LPG) كاریگەری ل سەر هەولێرێ‌ و دهۆكێ كر پشتی كو دابینكرنا ڕۆژانە یا بۆ هەردو پارێزگەهان هاتبوو تەرخانكرن هاتیە ڕاگرتن. ل دویڤ ڕاپۆرتان، كێمبوونا غازا بەردەست بوویە ئەگەرێ بلندبوونا بهایان و كێمبوونێ كو ڕاستەوخۆ كاریگەری ل سەر مال و چالاكیێن بازرگانی كریە. ئەگەر دابینكرن د ناڤەڕاستا هەیڤا ئایارێ دا دەستپێكرەڤە، بەلێ كاریگەریێن وێ تێكچوونێ هێشتا ل سەرانسەری بازاری د دیاربوون.
بازرگانیێن بچووك د ناڤ وان دا بوون یێن كو پترین كاریگەری ل سەر هاتیەكرن. سەمۆنخانە، چایخانە، كۆمپانیێن ڤەگوهاستنێ و شۆفێرێن تەكسیان ڕووبەڕووی زێدەبوونا تێچوونێن كارپێكرنێ بووینە. هندەك ژ خۆدانێن فڕنەیان ل دەڤەرێ دیاركرینە كو ژبەر بلندبوونا بهایێن سۆتەمەنیێ و كێمییا دابینكرنێ، ژ غازێ گوهۆڕینە بۆ دارێن سۆتنێ. ئەڤ جۆرە گوهۆرینە دیاردكەن كا چاوا بلندبوونا تێچوونێن وزێ د شیان دایە كو كاریگەریێ نەبتنێ ل سەر كارێن خۆ بكەت، بەلكو ل سەر بهایێ وان كەلوپەل و خزمەتگوزارییان ژی یێن كو بكارهێنەر ڕۆژانە پشتبەستنێ ل سەر دكەن.
ئابووریناس زۆرجار ئاماژێ ب هندێ ددەن كو بهایێن سۆتەمەنیێ ژ لایێ هندەك ژ فاكتەرێن خۆجهی و نێڤدەولەتی ڤە كاریگەرییان ل سەر دكەن. ئاستێن بەرهەمئینانێ، تێچوونێن ڤەگوهاستنێ، هەڤڕكیێن دەڤەرێ و بهایێن جیهانی یێن پەترۆلێ رۆلێ‌ خۆ د گوهۆرینان دا هەیە. ژبەركو بازارێن وزێ پێكڤە گرێداینە، ئەو ڕویدانێن كو سەدان یان تەنانەت هزاران كیلۆمەتران دوور ڕویددەن، دكارن ل دوماهیێ كاریگەریێ ل سەر بهایان ل وێستگەهێن سۆتەمەنیێ یێن خۆجهی بكەن.
بۆ گەلەك ژ ئاكنجییان، ئەڤ بابەتە ژ وی بهایێ دەردكەڤیت كو ل سەر پۆمپا بەنزینێ دیاردكەت. تێچوونێن سۆتەمەنیێ كاریگەریێ ل سەر ڤەگوهاستنێ، بهایێ خوارنێ و مەزاختیێن وان كاران دكەن یێن كو پشتبەستنێ ل سەر وزەیێ دكەن. هەتا ئەو دەمێ سەخت یێن دەڤەرێ و نیگەرانیێن دابینكرنێ بەردەوام بن، چاڤەڕێیە كو بهایێن سۆتەمەنیێ وەك ئێك ژ بابەتێن ئابووری یێن كو پتر چاڤدێری ل سەر دهێتەكرن بمینیت، یێ كو كاریگەریێ ل سەر ژیانا ڕۆژانە ل دهۆكێ و سەرانسەری هەرێما كوردستانێ دكەت. بەلێ‌ چاڤدێرێن گەشبین پترن، كو ئەڤ رەوشە ژی هەتا هەتایێ‌ نامینیت و دێ‌ ئەڤ دونیایە هەمی ل سەر راوەستن كو بهێتە چارەسەركرن و ئەڤە نە دوماهیا دونیایێ‌ یە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%d9%84%d8%a7-%d8%a8%db%86-%d9%82%db%95%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a8%d9%86%db%95-%da%86%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8c-%d9%86%db%95%d9%83-%d9%87%db%86%d9%83%d8%a7/264414/feed/ 0 بۆچی هندەك پەیچ د ڤەشارتی بن؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%d9%83-%d9%be%db%95%db%8c%da%86-%d8%af-%da%a4%db%95%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c-%d8%a8%d9%86%d8%9f/263643/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%d9%83-%d9%be%db%95%db%8c%da%86-%d8%af-%da%a4%db%95%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c-%d8%a8%d9%86%d8%9f/263643/#comments Tue, 02 Jun 2026 22:35:30 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263643 رەیان شێرزاد

هەرێما مە ب رووبەرێ‌ خۆ گەلەك یێ‌ مەزن نینە و كەس زویكا ناهێنە دوورئێخستن، هەكە ل باژارێ‌ مە كەس هەبیت پەیچێن فەیك دورست بكەن و خۆ ل پشت بڤەشێرن و گەفان ل خەلكی بكەن، ئەڤە مەزنترین ترسناكییە و بێوژدانی و نەزانینە، دوورە ژ ئیرادە و بهایێن مرۆڤاتی، هەكە مەرەم ژێ‌ ئەو بیت رەخنێ‌ بكەن و گلەیێن ژ حوكمەتێ‌ ژی بكەن، پیچەكی رێ‌ دچیتێ‌ چونكو حوكمەتا هەرێمێ‌ ژی رەخنێ‌ قەبوول دكەت و دەرگەه یێ‌ ڤەكری یە و باوەری ب ئازادیا دەربرینێ‌ هەیە، لێ‌ وەكو دی كو پەیچان دورست بكەن بۆ تێكدانا ئارامیا خەلكی ئەڤە تاوانەكا مەزنە، و ئەڤ كەسانە دڤێت بهێنە كونترۆلكرن ب هەمی رەنگان رێك لێ‌ بهێنە گرتن، ب دیتنا من هەكە ئەڤ كۆمپانیێن ئەنترنێتی دەلیڤە رۆخسابیت كو خەلكەك ب ڤەشارتی برێڤەببەت ئەو كۆمپانی ژی گونەهبارن و دڤێت حوكمێن خۆ توندتر و زەلالتر لێ‌ بكەن. چونكو ڤی سەردەمی ئەقلێ‌ چێكری یێ‌ دەركەفتی و هەمی تشتان بەرهەڤ دكەت هەتا وی رادەی ڤیدیۆیا بۆ مرۆڤان چێدكەت و ب بێبەختی دهێنە بەلاڤكرن. تێكدانا خەلكی دكەت ئاریشەیان بۆ چێدكەت، دڤێت ب لەز ل سەر راوەستان بۆ بێنە كرن، هەكە دێ‌ ژبەر دەستێ‌ مە دەركەڤیت، دڤێت سستی تێدا نەهێتە كرن، وان كەسان سزا بدەن، رێكێن دیاركرنا وان بهێنە ڤەكرن. هەكە چاوا تو كەسەكێ‌ بێگونەه بی و بهێیە ئستیغلالكرن ژلایێ‌ كەسەكێ‌ ڤەرشاتی ڤە، بێبەخییا و پیلان و تەپكا بۆ خەلكی دابنیت، یان هەتكا خەلكی ببەن و داخوازا پارەی ژێ‌ بكەن، ئەڤ باندێن خۆ ڤەدشێرن و چەند خەلك كرینە قوربان. بۆ من سەیرە كۆمپانێن ئەلكترۆنی مینا فەیسبۆكی و ئەنستایێ‌ و تیكتۆكی قەبیل بكەن پەیچێن فەیك هەبن، دڤێت قانوونەكا ئێمناهیێ‌ بسەپینن و نەزاهەت حاكم بیت.
ئەڤجا ئەم مللەتەكێ مەزلۆمین هەمی دنیایێ‌ غەدرە ل مە كریە و مە گەلەك دوژمن هەنە، ژ نویكا ئەم ب خۆ ببینە دوژمنێن ئێك، گۆشتێ‌ هەڤدو بخۆین؟! دڤێت ئەم ڤان هەستان ژی بكەین كو دوژمنێن مە بەسی مەنە ئەم ژی د ناڤا خۆ دا ل هەڤدو ببینە دوژمن؟! ئەڤە ژی دێ‌ بیتە هاندەرەك كو زەمینە بۆ دوژمنان خۆش ببیت وەلاتەكێ‌ وەكو یێ‌ مە تێكبدەن.
ل ڤان دوماهیان پتر بۆ مە ئاشكرا بوویە كانێ‌ وەلاتێن ل دژی كوردستانێ‌ چەند كەربەكا مەزن دادرێژنە سەر مە، ئەڤە ل سەر پلاتفۆرمێن سۆشیال میدیایێ‌ دیار دبیت، وەختێ‌ ئەم دبینین پۆستەك ل سەر كوردان دهێتە وەشاندن چەند هێرشێن بێ‌ رەحمانە دهێنە سەر كوردان و ب هەمی رەنگان دخوازن ملەتێ‌ مە و ناڤێ‌ كورد و كوردستانێ‌ رسوا بكەن، هینگی بیرا مە دهێت كانێ‌ چەند كەربەكا مەزن ژ مە و پێشكەفتنا مە هەیە، لەورا دڤێت ئەم ببینە میناك ملەتان بۆ هەڤدو د دلۆڤان و تاگیر بین، بەس ئێكدو ئازار بدەین.. ئەڤجا بلا بەس بن ئەڤ پەیچێن ئاشۆپی و فەیك ل بەر هەڤدو ڤەدەین و هەڤدو بخاپینین.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%d9%83-%d9%be%db%95%db%8c%da%86-%d8%af-%da%a4%db%95%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c-%d8%a8%d9%86%d8%9f/263643/feed/ 0 فۆبیایا ئەزموونان ل دەڤ قوتابیان https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%81%db%86%d8%a8%db%8c%d8%a7%db%8c%d8%a7-%d8%a6%db%95%d8%b2%d9%85%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%af%db%95%da%a4-%d9%82%d9%88%d8%aa%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86/263231/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%81%db%86%d8%a8%db%8c%d8%a7%db%8c%d8%a7-%d8%a6%db%95%d8%b2%d9%85%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%af%db%95%da%a4-%d9%82%d9%88%d8%aa%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86/263231/#comments Thu, 21 May 2026 11:02:27 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263231 رەیان شێرزاد

هەر سال، ل دەمێ ئەزموونان گوهۆڕینێن بەرچاڤ د ژیانا رۆژانە یا قوتابیان دا پەیدا دبن. قوتابخانە، زانكۆ و مال دكەڤنە د قووناغەكا تایبەت دا كو تژییە ژ دەمژمێرێن درێژ یێن خواندنێ، كێمبوونا چالاكییێن جڤاكی و زێدەبوونا فشارا دەروونی. ئەگەرچ ئەزموون بۆ پیڤانا ئاستێ زانستی هاتینە دانان، بەلێ د هەمان دەم دا بووینە ژێدەرەكێ سەرەكی یێ دلگرانی و فشارێ بۆ گەلەك قوتابیان. بۆ گەلەك خێزانان، ئەنجامێن ئەزموونان گەلەك د گرنگن چونكی ب شێوەیەكێ ئێكسەر گرێدایی دەلیڤەیێن پاشەڕۆژێنە. گەلەك جاران قوتابی هزردكەن كو نمرەیێن وان دێ كاریگەریێ ل سەر وەرگرتنا زانكۆیێ، دەلیڤەیێن كاركرنێ و سەركەفتنا دەمدرێژان كەت. ژبەر هندێ، ئەزموون تنێ وەك تاقیكرنا زانیارییان ناهێنە دیتن، بەلكو وەك دەمێن چارەنڤیسساز دهێنە تەماشەكرن كو گرانیا سۆزی و جڤاكی یا ب سەر ڤە.
ئەو فشار ب تایبەتی د دەمێ ئەزموونێن دوماهییێ دا دیار دبیت. بەرنامەیێ خواندنێ دژوارتر لێ دهێت، دەمێن نڤستنێ دگوهۆرن و چێدبیت قوتابی تمامیا رۆژێ ب بەرهەڤكرنێ بۆ وان بابەتان ببوورینن یێن كو پتر ژێ دترسن. د هندەك بارودۆخان دا، فشار بتنێ یا ناڤخۆیی نینە؛ بەلكو یا جڤاكی ژی یە. بەراوردكرنا د ناڤبەرا هەڤپۆل و هەڤالان دا دشێت دلگرانییێ زێدەتر لێبكەت، ب تایبەتی دەمێ كو پشتی ئەزموونان ئەنجام ب بەرفرەهی دهێنە بەحسكرن.
ژ لایێ دەروونی ڤە، ئەڤ ئەزموونە گەلەك جاران گرێدایی دلگرانییا ئەنجامدانێ (پێشكێشكرنێ) یە، كو جۆرەكێ فشارێ یە و ل دەمێ هەستكرن ب هەلسەنگاندنا دژوار یا شیانان پەیدا دبیت. كێمەك ژ فشارێ هندەك جاران دشێت سەرنجێ‌ و هاندانێ‌ باشتر بكەت، بەلێ فشارا زێدە گەلەك جاران كاریگەرییا پێچەوانە دكەت. چێدبیت قوتابی نەشێن سەرنجێ بدەنە سەر بابەتان، ئەو زانیارییێن بەری نوكە خواندین ژ بیركەن، یان ژی بەری ئەزموون دەستپێبكەن هەست ب وەستیانا ئەقلی بكەن.
تۆڕێن جڤاكی ژی كاریگەری ل سەر چاوانیا دەربازكرنا دەمێ ئەزموونان ل دەڤ قوتابیان كریە. گەلەك ژ وان د بن كاریگەرییا بەردەوام یا بەحسكرنا خواندنێ، نمرە و بەرهەڤییان دانە. دیتنا كەسێن دی كو گەلەك یێن ب بەرهەم و چالاكن، دشێت فشارەكا زێدەتر و هەستا پاشكەفتنێ پەیدا بكەت، تەنانەت دەمێ كو هەمی كەس د ناخێ خۆ دا د بن هەمان فشار دا بن. د هەمان دەم دا، سیستەمێ ئەزموونان بەردەوامە ل سەر گێڕانا رۆلەكێ گرنگ د پێكهاتە و هەلسەنگاندنا ئەكادیمی دا. ئەزموون هاریكارییا قوتابخانە و زانكۆیان دكەن بۆ پیڤانا تێگەهشتن و پێشكەفتنێ. لێ ل گەل هندێ ژی، گەلەك ژ پەروەردەكار و قوتابی پتر بەحسێ گرنگیا هەڤسەنگیكرنا چاڤەڕێكرنێن ئەكادیمی دگەل سلامەتییا دەروونی دكەن.
گوهۆڕینێن بچووك د رۆتینا رۆژانە دا دشان دایە هاریكار بیت بۆ كێمكرنا پشكەك ژ وێ فشارا ل دۆربەرا ئەزموونان. دانانا خشتەیێن هەڤسەنگتر یێن خواندنێ، چاڤەڕێكرنێن راستەقینە، بهێنڤەدانا رێكخستی و نەریتێن ساخلەمتر یێن نڤستنێ د شیان دایە سەرنجێ باشتر بكەن و وەستیانێ كێم بكەن. پشتەڤانی ژ لایێ خێزانێ‌ و مامۆستایان ڤە ژی د ئاڕا دایە گوهۆڕینەكا مەزن دروست بكەت، ب تایبەتی دەمێ قوتابی هەست ب سەختیا سەروبەری دكەن.
یا گرنگە مرۆڤ بزانیت كو ئەنجامێن ئەزموونان ب تەمامی پێناسەیا ژیری، شیان، یان سەركەفتنا پاشەڕۆژێ ناكەن. ئاستێ ئەكادیمی تنێ پشكەكێ ژ گەشەپێدانا كەسایەتییا مرۆڤی نیشاددەت، بەلێ داهێنان، شیانا خۆگونجاندنێ، شارەزاییێن پەیوەندیكرنێ، یان گەشەكرنا كەسی ناپێڤیت.
دەمێ كو وەرزێن ئەزموونان بەردەوام كارتێكرنێ‌ ل سەر ژیانا قوتابیان ل سەرتاسەری دەڤەرێ دكەن، فشار و چاڤەڕێكرن و ساخلەمییا دەروونی رۆژ بۆ رۆژێ گرنگتر لێ دهێت. ئەگەرچ ئەزموون وەك پشكەكا سەرەكی یا پەروەردێ دمینن، تێگەهشتنا كاریگەرییا وان یا دەروونی دبیت هاریكار بیت بۆ ئاڤاكرنا ژینگەكا ئەكادیمی یا ساخلەمتر و هەڤسەنگتر بۆ نەوەیێن پاشەڕۆژێ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%81%db%86%d8%a8%db%8c%d8%a7%db%8c%d8%a7-%d8%a6%db%95%d8%b2%d9%85%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%af%db%95%da%a4-%d9%82%d9%88%d8%aa%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%a7%d9%86/263231/feed/ 0 بۆچـی خـۆ ل گـەل وان هەڤبەر دكـەی؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%d9%80%db%8c-%d8%ae%d9%80%db%86-%d9%84-%da%af%d9%80%db%95%d9%84-%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%87%db%95%da%a4%d8%a8%db%95%d8%b1-%d8%af%d9%83%d9%80%db%95%db%8c%d8%9f/261467/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%d9%80%db%8c-%d8%ae%d9%80%db%86-%d9%84-%da%af%d9%80%db%95%d9%84-%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%87%db%95%da%a4%d8%a8%db%95%d8%b1-%d8%af%d9%83%d9%80%db%95%db%8c%d8%9f/261467/#comments Sun, 19 Apr 2026 22:06:51 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=261467 رەیان شێرزاد

بەراوردكرن پارچەكا خوەزایی یا سروشتی یا هزركرنا مرۆڤی یە، لێ د گەلەك بیاڤان دا؛ دبیتە تشتەكێ كویرتر، نەریتەكا بەردەوام كو ب بێدەنگی شێوازێ دیتنا مرۆڤی بۆ خۆ و ژیانا وی پێكدئینیت. ژ لایێ دەروونی ڤە، ئەڤ چەندە ب «بەراوردكرنا جڤاكی» دهێتە نیاسین؛ كو مرۆڤ هەلسەنگاندنێ بۆ پێشكەفتنێ‌ و شیان و سەركەفتنا خۆ تێدا دكەت؛ كانێ‌ تەماشەكرنا خەلكی بۆ مرۆڤی چاوایە. ل جڤاكا مە یا كوردستانێ؛ ئەڤ حەزە ب تایبەتی د بارودۆخێن رۆژانە دا دیارە، كو چاڤەڕێكرنا جڤاكێ و پەیوەندیێن وەكو یێن جڤاكی تێدا وە دكەن كو ب زەحمەت بیت مرۆڤ خۆ ژ پێڤانا پێشكەفتنا خۆ دگەل خەلكی بدەتە پاش.
ژ ژییەكێ بچویك، بەراوردكرن پڕانیا جاران د ناڤ بازنێن بچویك دا دەست پێ دكەت. رەنگە قوتابیەكی بهیست بیت كو هەڤالەكێ وی یێ پۆلێ نمرەیێن بلندتر بدەستڤەئیناینە، یان كەسەكێ وی یێ نێزیك زویتر دەرچوویە. مەرەم ژ ڤان بەراوردكرنێ‌ هەر دەم نەیا خرابە، لێ شوینەوارەكێ درێژخایەن ل دویڤ خۆ دهێلن. ل گەل بۆرینا دەمی، ئەڤ چەندە پیڤەرەكێ ناڤخۆیی دروست دكەت، كو تێدا سەركەفتن ئێدی ب شێوەیەكێ (كەسایەتی) ناهێتە پێناسەكرن، بەلكو ب پەیوەندی ل گەل یێن دی دهێتە دیتن.
دەمێ مرۆڤ مەزن دبیت، بازنەیا بەراوردكرنێ بەرفرەهتر لێ دهێت. ژ قوتابخانێ دچیتە ناڤ كاری دا، پەیوەندی و شێوازێ ژیانێ. كەسەك كارەكێ جێگیر پەیدا دكەت، یێ دی دەست ب كارەكێ تایبەت دكەت، و ئێكێ دی ژی گەشتێ دكەت یان ل دەرڤەی وەلاتی دخوینیت. ئەڤ جوداهیێن هەنێ پتریا جاران ب سادەیی د ئاخفتنان دا دهێنە بەحسكرن، لێ بارەكێ گران ل گەل خۆ هەلدگرن. پرسیارەكا سادە وەكی «نوكە تو چ دكەی؟» هندەك جاران وەكی حەزا زانینێ دیار نابیت، بەلكو وەكی هەلسەنگاندنەكا ب بێدەنگی دهێتە هەستكرن.
ل ڤێ دەڤەرێ، كو جڤاك گەلەك ب ئێك ڤە گرێدای نە، نووچە زوی بەلاڤ دبن. دەستكەفت دهێنە دیتن، بەلاڤكرن و ل بیر دمینن. هەر چەندە ئەڤ چەندە دشێت هەستەكێ شانازیێ دروست بكەت، لێ دشێت فشارێ ژی زێدە بكەت. گەلەك كەس خۆ دبینن كو نەب تنێ پێشكەفتنا خۆ بەراورد دكەن، بەلكو هەست دكەن كو ژ لایێ یێن دی ڤە ژی ژ لایێ كەسێن نێزیك، جیران، یان تەنانەت ناسێن دویر ڤە دهێنە بەراوردكرن.
تۆرێن جڤاكی ئەڤ ئەزموونە دژوارتر لێ كریە. مرۆڤ بەردەوام د بەرچاڤێن هندەك كێلێكێن هەلبژارتی یێن سەركەفتنێ دانە كارێن نوو، دەستكەفت، یان رویدانێن مەزن یێن ژیانێ. ئەو تشتێ نادیار دمینیت، ئەو تێكۆشین و گیرۆبوونا ل پشت ڤان كێلێكانە. سەرەرای ڤێ چەندێ، بەردەوام دیتنا ڤان تشتان دشێت وێ وێنەی دروست بكەت كو یێن دی ب لەزتر بەر ب پێش ڤە دچن، تەنانەت دەمێ راستی گەلەك ئاڵۆزتر بیت.
ژ لایێ دەروونی ڤە، بەراوردكرن دەمێ خراب دبیت كو ژ تێبینییەكێ بگوهۆڕیت بۆ حوكمدانێ. ل شوینا سەر ئاراستەیێ بەرەف پێشچوونا كەسی ب خۆ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%d9%80%db%8c-%d8%ae%d9%80%db%86-%d9%84-%da%af%d9%80%db%95%d9%84-%d9%88%d8%a7%d9%86-%d9%87%db%95%da%a4%d8%a8%db%95%d8%b1-%d8%af%d9%83%d9%80%db%95%db%8c%d8%9f/261467/feed/ 0 دەما بهار وەك زڤستانێ دیار دبیت https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%95%d9%85%d8%a7-%d8%a8%d9%87%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%95%d9%83-%d8%b2%da%a4%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8e-%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%aa/260742/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%95%d9%85%d8%a7-%d8%a8%d9%87%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%95%d9%83-%d8%b2%da%a4%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8e-%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%aa/260742/#comments Sun, 05 Apr 2026 21:58:48 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=260742 رەیان شێرزاد

ل دەمێن بۆری دا، سەقایێ‌ مە تووشی پێلێن ل دویڤ ئێك یێن بارانێن ب هێز، بریسی و لافاوان بوویە. بەردەوامبوون تێكچوونا ڤان كاودانان پرسیارەك پەیداكریە؛ بۆچی باران كێم نابن؟، سەرەرای هندێ كو دەڤەر بەر ب وەرزی هاڤینێ ڤە دچیت؟ ژ لایێ وەرزی ڤە، دهێتە چاڤەرێكرن كو ل وەرزی بهارێ باران بباریت، بەلێ شێوازێ نوكە یێ بەردەوامتر دیاردكەت كو ئێك ژ ئەگەران بۆ سروشتێ سەردەمێن گوهۆرینا سەقایی ڤەدگەریت. هەیڤا نیسانێ وەك وەرزی ڤەگوهاستنێ یە د ناڤبەرا زڤستانێ‌ و هاڤینێ دا و ل ڤی دەمی دا سەروبەرێ‌ هەوایی یێ نەجێگیرە. ل شوینا هندێ كو بەر ب سەقایەكێ گەرم و هشك ڤە بچیت، سەقا د ناڤبەرا جەمسەرێن هەوایێ دژی ئێك دا دهێت و دچیت.
هەوایێ گەرم ل سەر ئاستێ ئەردی دەست ب كونترۆلكرنێ كریە، كو دبیتە ئەگەرێ بلندبوونا پلەیێن گەرمێ ل دەمێ رۆژێ. د هەمان دەم دا، هەوایێ سار یێ سیستەمێن وەرزی یێن پێشتر هێشتا دشێت د ناڤ دەڤەرێ را دەرباز ببیت د ئاستێن بلند یێن ئەسمانی دا. ئەڤ دژبەریە كاودانێن گونجای بۆ بریسیان پەیدا دكەت. دەما هەوایێ گەرم و تژی شێ بلند دبیت و دگەل هەوایێ سار یێ سەرێ خۆ دگەهینن، دبیتە ئەگەرێ گەشەكرنا بلەز یا ئەوران و بارانێن ب هێز د ماوەیەكێ كورت دا.
ئەگەرەكێ دی یێ بەردەوامبوونا بارانێ، لڤینا سیستەمێن سەقایی یێن دەڤەری یە. ل وەرزی بهارێ، سیستەمێن فشارا نزم ب چالاكی دمینن و دشێن ب پێلێن ل دویڤ ئێك د ناڤ باكورێ ئیراقێ را دەرباز ببن. ئەڤ سیستەمە شێ رادكێشن و لڤینا هەوایی بەر ب ژۆر پەیدا دكەت، كو هەردو ئەگەرێن سەرەكینە بۆ بارانا بەردەوام. هەتا ئەڤ سیستەمە د ناڤ دەڤەرێ را دەرباز ببن، پێلێن بارانان دێ د بەردەوام بن.
جوگرافیا كوردستانێ‌ تایبەت دهۆكێ ژی رۆلەكێ دبینیت د هێزكرنا ڤان كاودانان دا. ژبەر كو ب چییا دەورپێچكریە، ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەر كو باران پتر لێ بهێت دەما هەوایێ شهدار نەچار دبیت بەر ب ژۆر بكەڤیت. ئەڤە دبیتە ئەگەرێ بارانێن ب هێزتر بەراورد ل گەل دەشتێن دۆرپێچ و ئەگەرێ پەنگیانا بلەز یا ئاڤێ ل سەر جادە و جهێن نزم زێدە دكەت.
ئەڤ هزرا كو دبێژیت باران «دڤیا كێم ببایە» ل ڤی دەمی یێ سالێ تێگەهشتن بۆ هەیە، بەلێ گوهۆرینێن وەرزی هەر دەم ل دویڤ شێوازەكێ جێگیر یان یێ پێشبینیكری ناچن. د هندەك سالان دا، گوهۆرین بەرە ب هاڤینا هشك و جێگیر درەنگتر دكەڤیت ژ یا چاڤەرێكری. جوداهی د شێوازێن سەقایی دا دشێت ببیتە ئەگەرێ درێژبوونا سەقایێ بهارێ، ب باران و بریسیێن زێدە ڤە.
ئەڤ تێكهەلبوونا بارانێن ل دویڤ ئێك، ئەردێ تێر ئاڤ و لافاوێن جارجارە، نیشانا ڤێ وەرزی ڤەگوهاستنا درێژكری یە نەكو تەنێ روودانەكا جودا بیت. دەما ئەرد بۆ ماوەیەكێ درێژ یێ تەڕ بیت، تەنانەت بارانەكا ناڤەنجی ژی دشێت ببیتە ئەگەرێ تژیبوونا ئاڤێ ل سەر روویێ ئەردی ب شێوەیەكێ بلەزتر، كو وە دكەت رەوش ب زەحمەتتر دیار ببیت.
ب كورتی، بەردەوامبوونا بارانێن ب هێز ل ڤی دەمێ سالێ، ب توندی گرێدایە ب نە جێگیریا وەرزی، سیستمێن سەقایی یێن بەردەوام و ئەگەرێن جوگرافی ڤە. سەرەرای هندێ كو نێزیكبوونا هاڤینێ ئاماژەیە بۆ سەقایەكێ هشكتر، بەلێ ب خۆ وەرزی ڤەگوهاستن دبیت یا رێكوپێك نەبیت و رێكێ بدەتە بارانان كو پتر بمینن ژ یا دهێتە چاڤەرێكرن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%95%d9%85%d8%a7-%d8%a8%d9%87%d8%a7%d8%b1-%d9%88%db%95%d9%83-%d8%b2%da%a4%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8e-%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%aa/260742/feed/ 0 سەرهلدانا تـۆریـزما كـوردسـتانێ‌ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%db%95%d8%b1%d9%87%d9%84%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%aa%d9%80%db%86%d8%b1%db%8c%d9%80%d8%b2%d9%85%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d9%80%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8e%e2%80%8c/251637/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%db%95%d8%b1%d9%87%d9%84%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%aa%d9%80%db%86%d8%b1%db%8c%d9%80%d8%b2%d9%85%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d9%80%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8e%e2%80%8c/251637/#comments Sun, 31 Aug 2025 23:34:01 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=251637 رەیان شێرزاد

ژبلی وێ‌ ئاڤەدانی و پێشكەفتنا هەرێما كوردستانێ‌ و سەرسۆرمانا وەلاتیێن عەرەب یێن ئیراقی، ژ بەر وێ‌ جوداهیا هەرێمێ‌ ژ باژارێن ئیراقێ‌، كو ل گەل ناهێتە بەراوردكرن، رۆژ بۆ رۆژێ‌ هەرێما كوردستانێ پتر یا دبیتە جهێ سەرەنجراكێشانا گەشتیاران و پتر گەشتیار یێن قەستا هەرێمێ‌ دكەن، ئەڤ سەرەنجراكێشانە ب رەنگەگێ‌ جودا و سەرهلدای دهێتە خۆیاكرن، ئەڤ دێمەنێن وێ یێن سروشتی، كولتوورەكێ دەولەمەند، سروشتێ‌ خەلكێ‌ وێ‌ بۆ پێشوازیكرن و ب خێرهاتنا گەشتیاران ئەو داتایێن دەستەیا گشتی یا گەشتوگوزاریێ‌ ل هەرێما كوردستانێ‌ بەری چار سالان راگەهاندبوو كو ل سالا 2021 نێزیكی چار ملیۆن گەشتیاران سەرەدانا هەرێمێ‌ كرینە، لێ‌ پشتی سێ‌ سالێن دی ئەڤ رێژەیە دوجاری زێدەبوویە و گەهشتیە هەشت ملیۆن گەشتیاران. ئەڤان سالە ژی مە دیت چەند ئەڤ زێتنا ژمارا وان زێدەتر بوویە، كو ل دویڤ پێشدیتنا ڤێ‌ دەستەكێ‌ دەركەفت كو دێ‌ بۆ سالا 2030 گەهیتە نێزیكی 16 ملیۆنان، ئەڤێ‌ چەندێ‌ ژی سەرراوەستانەكا ژ دل پێ دڤێت، كانێ‌ چ بەرهەڤی بۆ بێتە كرن و چەند مفا ژێ‌ بهێتە وەرگرتن. ب راستی سامانەكە..
راستە ب زێدەهی رێژەیا گەشتیارێن عەرەبێن ئیراقێ‌ پتر قەستا هەرێمێ‌ دكەن ژ وەلاتێن دیتر یێن دەوروبەر و ژ یێن ئەورۆپا، كو دڤێن پارچەكێ ژ رۆژهەلاتا ناڤەراست ببینن و داب و نەریتێن وێ بنیاسن.
ئێك ژ گرنگترین سەرەنجراكێشێن هەرێمێ بۆ گەشتیاریێ دبیتە جوانیا سروشتی، ژ بلنداهیێن چیایان بۆ بلندیێ‌ و كەسكاتیا دەشتێ‌ و سویلاڤان ل دەوروبەرێن دهۆكێ‌ و هەولێر و سلێمانیێ. هەرێما كوردستانێ دیمەنێن هەمەجۆر پێشكێش دكەت، بۆ هەمی جۆرێن گەشتیاران، ب تایبەتی ل وەرزێ بوهارێ و پاییزێ و زڤستان دەرفەتێن گەشتاریێن چیایی پێشكێش دكەت.
هەرێم زۆر یا دەولەمەندە ب جهێن شینواری یێن كەڤن بۆ گەشتیارێن رۆژئاڤای، وەكی لالش، سیتادێلا هەولێرێ و گەلەك جهێن شوینەواری، كو دبیتە ئێك ژ كەڤنترین شینوار ل دونیایێ ل گەل مێژوویا هزارەها سالان.
هەروەسا بازاڕ و خوارنا سروشتی و تایبەت گەلەك گەشتیارێن رۆژئاڤای دكێشتە خۆ. خەلكێ دەرڤە گەلەك حەز ژ مێهڤانداریا كاریگەرییا كوردان دكەن، زۆر یا ئاساییە بۆ گەشتیاران بهێنە داخوازكرن بۆ مێهڤانیێ ل مالێن كوردی، ئێكجاری بۆ خوارنێ. گەشتیار زۆر هەستی ب ئارامیێ دكەن ل گەلەك پارچێن ناڤەندا رۆژهەلاتێ.
هەروەسا گەشتیاریێ شیانا ئابووری یا هەی بۆ كوردستانێ. سەقامگیری ل هەرێمێ گەشە دبیت، دابینكرنا كاڕان زێدە دبیت و پێشڤەچوونا بزنسێن بچووك، كو ئابووریەكا سەربەخۆیە ل سەر نەفتێ و پەیداكرنا پێشڤەچوونا ژێرخانی، ڤەگوهاستنا باشتر، هۆتێل و گەشتیێن ڕێنمای.
لێ د ڤان دەمان دا، تەحەدی دمینن، وەكی نیاسینا نیڤدەولەتی بو كوردستانێ و پێشڤەچوونا بازاری، بنیاتێ سەركەفتنێ یێ ڕوون و ئاشكەرایە. كوردستان بۆ تێكەلكرنا جوان یا سروشتی، دەولەمەندیا كولتووری و پێشوازیكرنا خەلكێ دەرڤە، د شیان دایە هەرێم خۆ جێگیر بكەت وەك ئێك ژ جێوازترین جهێن رۆژهەلاتا ناڤین.
هەكە پیچەكا دی یا بایەخدانێ‌ بۆ ڤی كەرتی هەبیت، دێ‌ رەوشا تۆریزمێ‌ باشتر لێ‌ هێت و بیتە دەرگەهەك بۆ گەشەكرنا بیاڤێ‌ ئابۆری، نەتنێ‌ گەشتیارێن ئیراقێ‌ قەستا هەرێمێ‌ بكەن، لێ‌ هەروەكو وی تیمێ‌ وەرزشی یێ‌ كۆێتی هاتینە دهۆكێ‌ و راهێنەرێ‌ وان تێروانینا خۆ ل سەر ڤێ‌ مژارێ‌ دای و گۆتی دڤێت هنگ پتر گرنگیێ‌ ب ڤی بابەتی بدەن. هەروەكو میناكا توركیا كو ئەڤە كەرتە وەكو داهاتەكێ‌ سەرەكی یە بۆ گەشەبوونا ئابۆرێ‌ خۆ، داتایێن ل پارسال بلندبوو گۆژمێ‌ 61.1 ملیار دۆلار. كو ریكۆردا وێ‌ گەهشتبوو 8.3% ب بەراوردی ل گەل سالا پێرار، ئەڤ سالە داهاتێ‌ وێ‌ بلندتر لێ‌ هات و گەهشتە 8.4% داكو ببیتە 16 ملیار و 284 ملیۆن دۆلار، ئەڤە ب ئارمانجا هندێ‌ كو داهاتێ‌ ئەڤ سالە بگەهیتە 65 ملیار دۆلار. راستە هەرێم ناهێتە بەراورد كرن ل گەل وەلاتەكێ‌ مەزن مینا توركیا، لێ‌ مادەم كو ئەم ژی هەڤسوینە ل گەل توركیا د شیان دایە ئەزموونا وێ‌ مە ژی ب خۆڤەی بگریت سەرەرای هندێ‌ كو مەرج و دۆخێن مە د جودانە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%db%95%d8%b1%d9%87%d9%84%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%aa%d9%80%db%86%d8%b1%db%8c%d9%80%d8%b2%d9%85%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%b3%d9%80%d8%aa%d8%a7%d9%86%db%8e%e2%80%8c/251637/feed/ 0