Rojnameya Evro » سه‌رجان مه‌حمود https://rojnameyaevro.com/ku Thu, 27 Aug 2026 11:14:21 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 كی ناهێلیت گوهۆڕین چێ ببن؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%83%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%87%db%8e%d9%84%db%8c%d8%aa-%da%af%d9%88%d9%87%db%86%da%95%db%8c%d9%86-%da%86%db%8e-%d8%a8%d8%a8%d9%86%d8%9f/268849/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%83%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%87%db%8e%d9%84%db%8c%d8%aa-%da%af%d9%88%d9%87%db%86%da%95%db%8c%d9%86-%da%86%db%8e-%d8%a8%d8%a8%d9%86%d8%9f/268849/#comments Thu, 27 Aug 2026 10:28:10 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=268849 سەرجان مەحموود

ئەمریكاو وەلاتێن زلهێز، وەك دەولەتێن خوەدان نەخشە و بەرنامەیێن دارێشتی یا دەمدرێژ دهێنە بناڤ كرن. ئانكو دەولەتێن زلهێز ستراتیژیێن دەم درێژ دادرێژن و د چارچووڤەیا وێ ستراتیژیێ دا تەكتیكێن خوە ل دویڤ ڕەوشا هەی دیار دكەن.
وەك دهێتە زانین هەتا شەڕێ جیهانی یێ‌ دویێ‌ كۆنترۆل و ئاسایشا جیهانێ د دەستێ بریتانیا دا بوو، بریتانیا سنووران دەستنیشان دكر و ل پڕانیا جیهانێ، تایبەت ژی ل ڕۆژهەلاتا ناڤین و ئەفریقیا مالباتێن كرێگرتی ئینا سەر دەستهەلاتێ، مالباتا سوود ل سوودیێ، ئەبدوڵا یێ ژ قابەیلا هاشمی یا ژ سعوودیێ بۆ ئوردنێ و برایێ وی فەیسەل ژی بۆ ئیراقێ وەك شاه هاتن ئەركداركرن. ئەڤرۆ ژی پڕانیا گوهۆرینێن ل ڕۆژهەلاتا ناڤین و دیاركرنا هێلێن ئەنەرژیێ و دارێشتنا بنەما یا پەیمانێن نێڤدەولەتی هەر ل بریتانیا دهێتە ئامادەكرن.
د ناڤبەرا سالێن ۱۹٥۰و هەتا دەستهەلاتا ترامپی ل ئەمریكا ئاسایشا جیهانێ كەڤتە ژێر كۆنترۆلا ئەمریكا. د ناڤا هەموو شەڕ و ئالۆزی و پلانێن پشتی سالێن ۱۹٥۰ دا ئەمریكا هەیە. لێ ئەمریكا چ وەختەك بێ بریتانیا و ئەقلمەندێن جوهی نەشیا یە ستراتەژیەكا یەك ئالی دابرێژییت. وەك هێزا شەڕی، ئابۆری و تەكنیكی پۆلیس ئەمریكا یە، لێ د وارێن ئەقل، هێزا پلانگەری و دارێشتنێن دەمدرێژ دا كۆنترۆلا ڤەشارتی بریتانیا یە. هەتا ئەم ڤێ داویێ بنێرن هێزا كو ئەهمەد شارا ل سووریێ ئینا سەر دەستهەلاتێ و وی دپارێزیت ژی بریتانیایە. ل گەل دیزاینا سونەیان دا، د دیزاینا شیعەیان دا ژی ئەقلمەند و دیاركەر هەر بریتانیا یە. هەكە ئەڤرۆ ئیران هەتا نها ژی نەڕوخیا یەو بەرەڤانیێ دكەت، ژێدەرێ وێ بریتانیا یە. د سالێن بهێت دا هەكە دۆسیا یا دەستهەلاتدارێن پشتی سەدامی ژی ل ئیراقێ وەرن ڤەكۆلین كرن دێ ئیێك ب ئیێك ئاشكەرا ببەن كو دیاركەرێ دەستهەلاتدارێن ئیراقا نوو ژی هەر بریتانیایە.
ل هەر چار پارچەیێن كوردستانێ ژی ب دەهان مالباتێن مەزن كو ژ سالێن ۱۹۲۳ ڤە ب دەستهەلاتدارێن توركیا، سووریا، ئیراق و ئیرانێ ڕا بزاڤێ دكەن و پالپشتێن دەستهەلاتێ نە مالباتێن ب كرێ گرتی و پەروەردەیێن بریتانیایە. هەری داوی كۆدەتایا ل سووریێ و شكەستنا كوردان و ڤەگوهەستنا ئەحمەد شاڕا ژ زیندانێن ئیراقێ بۆ دەستهەلاتا سووریێ، یەك ژ سەركەفتنێن بریتانیا یە. ل هەرێما كوردستانێ ژی دڤێت هەلوەستێ توند یێ وەلاتێن هەرێمێ، یێن ئورۆپا و خوە بێ دەنگكرنا ب ناڤ وەلاتێن دۆستێن كوردان یا پشتی ڕیفراندومێ باش بهێتە خوەندن و بنەما شكەستنا ل كەركووكێ و دەڤەرێ ڤەقەتیای باش بهێتە كۆلاندن ئانكۆ ڤەكۆلین كرن.
د ڕەوشا ئەڤرۆ دا هێزا كو ل كۆنگرەسا ئەمریكاو دپلۆماسیا ئەمریكا دا خوەدان باندۆرە، لۆبیا بریتانیا یە و د وەرگرتنا بریارا ڤەكشینا ئەمریكایێ ژ سووریێ وو ئیراقێ ئانكۆ هەرێما كوردستانێ ژی ئەو هێزا مەزنە. ئەم ڤەگەرن دەستپێكا نڤیسا خوە، د ڕەوشەكە وەسا هەستیار دا كو ڕۆژانە ب دەهان درۆنێن ئیرانێ و حەشدا شەعبی ئێرش دهینن سەر هەرێما كوردستانێ، بریارا ڤەكشینا ئەمریكا نە كارەكێ وەسا نۆرمال و ئاسای یە. گەلەك ئاشكەرە یە كو بریتانیا نە ئامادەیە ل ڕۆژهەلاتا ناڤین سنووران بگوهۆریت و دەستهەلاتێن هەرێمی بهێنە ئاڤاكرن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%83%db%8c-%d9%86%d8%a7%d9%87%db%8e%d9%84%db%8c%d8%aa-%da%af%d9%88%d9%87%db%86%da%95%db%8c%d9%86-%da%86%db%8e-%d8%a8%d8%a8%d9%86%d8%9f/268849/feed/ 0 ئـەرێ ڕاستە، PKK نـەما؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d9%80%db%95%d8%b1%db%8e-%da%95%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%95%d8%8c-pkk-%d9%86%d9%80%db%95%d9%85%d8%a7%d8%9f/267900/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d9%80%db%95%d8%b1%db%8e-%da%95%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%95%d8%8c-pkk-%d9%86%d9%80%db%95%d9%85%d8%a7%d8%9f/267900/#comments Mon, 10 Aug 2026 22:33:47 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=267900 سـەرجـان مـەحموود

ئەڤ نێزیكێ دو سالن‌ ل توركیا و باكورێ كوردستانێ بەحس ل ئاشتیێ دهێتەكرن و ل سەر داخوازا عەبدوللا ئۆجەلان PKK خوە هلوەشاند و بڕیارا چەك بەردانێ دا. دو ئالیێن شەڕكەر ل سەر ئاشتیەكا‌ مایندە یا بێ سەروبەر ل هەڤكرن. گەلەك كەس و ئالی ل دژی ئاشتییا د ناڤبەرا PKK و دەولەتا توركیا دانە. ئەگەرێ وێ چیە؟ بۆچی ئالیێن دژبەر یێن كورد و تورك د دژایەتیا ئاشتیێ هاتنە گەل هەڤدو؟ دێ بەرسڤا ڤان پرسان دەین، لێ بەری وێ دڤێت ئەم بەحسێ ناڤەرۆكا ئاشتیێ بكەین.
ئەز وەك ڕۆژنامەڤانەكێ كورد دكارم ڤێ ئێكێ بێژم كو قانوونا ئاشتیێ ب 12 خالێن خوە ڤە شێلی یە ئانكۆ نە زەلالە. د قانوونێ دا ب تنێ بەحسێ چاوانیا خۆ‌ڕادەستكرنا گەریلایێن كورد، چا‌وانیا سەرەدەریا ب گەریلا و سیاسەتمەدار و كەسایەتیێن كورد یێن كو ژ دەرڤەیێ توركیا ڤەگەرن دهێتەكرن. هەكە قانوون ل گەل نە زەلالبوونا خوە ژی بهێتە جیبەجیكرن ئەڤە دهێتە واتەیا ڤەگەرا ب هزاران ئەندام، ئالیگر و كارمەندێن سازیێن سەر ب PKK و ئەو كەسێن كو نە ئەندامێ PKK نە، لێ د چارچووڤەیا قانوونا تیرۆرێ دا هاتنە سزادان.
د قانوونێ ئاشتیێ دا د ئێك پەیڤ دا ژی ناڤێ كورد، كوردستان، زمان و كولتوورێ كوردی دەرباز نابیت. ئانكو دهێتە وێ واتەیێ كو مژارا چەكدانینێ و ڤەگەرا توركیا و قانوونا ئاشتیێ ب چارەكرنا پرسا كوردی ڕا نینە. نها د سەرێ گەلەك وەلاتیێن باكورێ كوردستانێ دا ئەڤ پرس و ترس هەیە. گەلۆ ئەو هندە شەڕ، كوشتن، سۆتاندنا گوندان، گرتن و بێ سەروشوینبوونا وەلاتیێن كورد ژ بۆ چ بوو؟ هەركەس بەرسڤا ڤێ پرسێ دخوازیت و ل سەر زێدە دكەت، گەلۆ ب هزاران گەنج، زانا و مێرخاسێن كورد ژ ئالیێ دەولەتا توركیا ڤە هاتنە وەندا كرن، دێ چارەسەرنڤیسێ وان هێتە ئاشكرا كرن. پرسیارەكا دی ژی پشتی ڤان پرسیاران زندی دبیت، هەم PKK و هەم ژی دەولەتا توركیا تاوانێن شەڕی ئەنجام داینە، PKK ب تایبەت ژی د ناڤا تەڤگەرا خوە دا تاوانێن گەلەك مەزن ئەنجام دایە، گەلۆ دێ ل سەر ڤێ مژارێ لێپرسینێ ڤەكەت و ناڤێن تاوانباران ئاشكرا‌ كەت؟ دیسا دەولەتا تورك دێ بەرپرسیاریا خوە د سۆتاندنا گوندێن كوردان، وەنداكرنا ب هزاران كوردان دا قەبوول كەت و د وێرانكرنا جوگرافیا كوردستانێ و د تاوانێن شەڕی دا تشتەك بكەت، دێ بەرپرسیاران دادگەه كەت و سزا دەت؟ هەكە ئاشتیەكا ‌ڕاستی دهێتە خوا‌ستن، دڤێت هەردو ئالی ژی بەرسڤێن ڕاست بدەن و ڤان مژاران زەلال بكەن، هەكە نا ئاشتی دێ ڤەگەریتە خاپاندنەكا دەمكی و دێ دەری ژ بۆ ئاڤابوونا هێزێن نوو یێن چەكدار ڤەبیت.
ئەم وەرن سەر پرسێن دەستپێكێ نها تشتەكێ گەلەك خەریب ل ناڤ هندەك كوردان و تركان دا دروست بوویە. نەتەوەپەرەستێن تورك یێن سلبوویی و كوردێن بێ بەرنامە ‌و یێن ژ PKK سلبوویی د یەك چەپەری دا هاتنە با هەڤدو ب دژواری ل دژی ئاشتیێ دەردكەڤن. تشتێ سەیر نها درووشما دژبەرێن كورد و هەم ژی دژبەرێن تورك وەكهەڤە، ئەو نە ل گەل شەڕینە ‌و نە ژی ل گەل ئاشتیێنە ‌و بۆ پاشەرۆژێ ژی بێ بەرنامەنە. دڤێت هەر كەس هەم كورد و هەم ژی تورك ل گەل خوە راستگۆ بیت و ب وژدان بئاخڤیت و بزاڤێ بكەت، هەكە نا دێ جارەكا دی ببنە ئەگەرێ فتنەیەكا دی. دێ دیسا زارۆكێن خەلكێ جانێن خوە ژ دەستدەن و شەڕ، كوشتن، وێرانبوون و بێ چارەبوون بیتە تاكە ڕێیا ل پێشییا كورد و توركان.
ب شەڕ نە كورد ژناڤدچن، نە ژی دەولەتا توركیا و گەلێ تورك ژناڤدچیت. یا ڕاست ئەڤە هەر كەس ژ ئالیێ خوە كار بۆ پاشەرۆژەكا ئازاد بكەت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d9%80%db%95%d8%b1%db%8e-%da%95%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%95%d8%8c-pkk-%d9%86%d9%80%db%95%d9%85%d8%a7%d8%9f/267900/feed/ 0 دڤێت ئـەم دیـرۆكـا خـوە ژ نوو ڤـە بخوینین https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%da%a4%db%8e%d8%aa-%d8%a6%d9%80%db%95%d9%85-%d8%af%db%8c%d9%80%d8%b1%db%86%d9%83%d9%80%d8%a7-%d8%ae%d9%80%d9%88%db%95-%da%98-%d9%86%d9%88%d9%88-%da%a4%d9%80%db%95-%d8%a8%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86/267334/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%da%a4%db%8e%d8%aa-%d8%a6%d9%80%db%95%d9%85-%d8%af%db%8c%d9%80%d8%b1%db%86%d9%83%d9%80%d8%a7-%d8%ae%d9%80%d9%88%db%95-%da%98-%d9%86%d9%88%d9%88-%da%a4%d9%80%db%95-%d8%a8%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86/267334/#comments Mon, 03 Aug 2026 23:01:18 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=267334 سـەرجـان مـەحموود

دیرۆكا كوردستانێ ل گەل دەستانێن قا‌رەمانی و شۆرەشگێری د هەمان دەمی دا پرە ژ كارەسات و جینۆسایدێن وەك ئەنفال، كمیابارانكرن و كۆچبەریا ب زۆرێ. د ڕۆژا مە یا ئەڤرۆ دا هێشتا مەترسیێن ل سەر گەلێ كورد ب داوی نەهاتینە ‌و وەلاتێن داگیركەر ل دەلیڤە ‌و كەیسێن نوو دگەرن.
مخابن كوردان ژ بلی سەرهلدانا سالا 1991و شەڕێ ڕزگاریا ئیراقێ هەتا نها نەشیاینە ژ دەلیڤەیێن زێرین مفایێ وەربگرن. وەك نموونە ل ڕۆژهەلاتێ كوردستانێ سالا 1979 د گوهۆ‌رینا ڕژێما شاهێ ئیرانێ دا پارتێن ڕۆژهەلاتێ كوردستانێ نەشیان د ئێك چەپەری دا تێبكۆشن و د قادا سیاسی دا ڕۆلێ خوە بگەربگێرن، دیسا ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ب دەستپێكرنا بهارا عەرەبی بهارا كوردی ژی دەستپێكر، د قووناغا ئێكێ دا، كوردان شیان د قادا سەربازی دا قارەمانیێن مەزن بكەن و ب هێزا خوە باوەر بكەن و ئاخا كوردستانێ ڕزگار بكەن، لێ د قووناغا دویەم دا باوەریا خوە ب هێزێن دەرڤە ئینان و نەشیان د ڕێڤەبریێ دا سیستەمەكێ‌ ئاڤا بكەن و دبلۆماسیێ بكار بینن و د ئەنجام دا پرانیا دەستكەفتێن خوە ژ دەست دان و هەتا نها ژی د ناڤ مەترسیێ دانە. دەمێ ئەم بەرێ خوە ددەینە باكورێ كوردستانێ ب تەمامی دیرۆكەكا‌ پر ژ كارەسات، كۆمكوژی و سەرهلدانێن بێ ئەنجام دهێتە بەر چاڤێن مە. كەس نەشێت قارەمانیێن كو هاتینە كرن ئینكار بكەت، لێ ب تایبەتی پشتی سالێن هەشتێ و نۆتان ب پشتەڤانیەكا‌ مەزن یا وەلاتیێن باكورێ كوردستانێ دەلیڤەكە زێرین كەتە دەستێ كوردان، لێ ڕژدیا د شەری دا و خوە نەگونجاندنا ل دیڤ پێدڤیێن دەمێ و چالاكیێن توندو تیژیێن ل وەلاتێن ئورۆپا وەسا كر كو گەلەك دەلیڤە ژ دەست بچن و تەڤگەرا كوردی بكەڤیتە بن سیبەرا تیرۆرێ.
مخابن ژ سالا 1994 ڤە تەڤگەرا كوردی ب جهێ كو ل خوە ڤەگەریت و خوە نووژەن بكەت، ڕۆژ ب ڕۆژ پاشڤە چوو شا‌نسێ سەركەفتنێ ژدەستدا. ل ئالیێ دی ژی ئەڤرۆ دیسا ڕەوشا ڕۆژهەلاتێ كوردستانێ ل بەرچاڤە، ڕێیا وان ڤەكریە لێ دێ چەند ژ ڕەوشا نها مفایێ وەربگرن نە دیارە.
ل هەرێما كوردستانێ ئانكو باشورێ كوردستانێ ژی ڕەوش نە ئەو هندە دلخوەشكەرە، داگیركەرێن كوردستانێ ڕۆژ ب ڕۆژ خوە ب هێزتر دكەن و ل دژی كوردان د قادێن سیاسی، ئێمناهیێ، ئابۆریێ و دبلۆماسیێ دا هەڤپەیمانیێن نوو سازدكەن، لێ ل قادا سیاسی یا كوردی هەتا نها ژی پارچەبوون هەیە ‌و مخابن ئابۆرەكا خۆمالی، هێزەكا سەربازی یا ئێكگرتی، پێكڤە كاركرنەكا‌ ب هێز و دبلۆماسیەكا كوردستانی دروست نەبوویە. هەر چەندە د ڤان سالێن داویێ دا بۆ ئابۆریا خۆمالی گاڤێن گرنگ هاتنە ئاڤێتن ژی، لێ هێشتا ئابۆرا خۆمالی پێك نەهاتیە. ئەم بنێرین د قووناغەكە وەسا مەترسیدار دا كو داگیركەرێن كوردستانێ چاڤێن خوە بەرداینە هەناسەیا مە ژی، هەتا نها پەرلەمان ئەكتیڤ نەبوویە و كابینەیا دەهێ نەهاتیە ئاڤاكرن. بلا ژ بیرا مە نەچیت كەركووك ب هەڤپەیمانیا وەلاتێن داگیركەر و ب پشتەڤانیا بریتانیا‌ ژ دەستێ كوردان دەركەفت. بەلێ خیانەتێ ناڤمالا كوردی لاواز كربوو، لێ ئەگەرێ سەرەكی ب دەستپێشخەریا بریتانیا یەكگرتنا داگیركەران بوو.
د ئەنجام دا د ڕۆژا ئەڤرۆ دا ژی نە د ناڤا پارچەیێن كوردستانێ دا ئێكگرتن هەیە، نە ژی د ناڤبەرا پارچێن كوردستانێ دا ئێكگرتن و هەڤپەیمانیا كوردی هەیە. هێزێن جیهانی، دەولەتێن زلهێز و هەر دەولەتەكێ دی دخوازیت ب وەلاتەكێ ب هێز را‌ هەڤپەیمانیێ بكەت دا كو بەرژەوەندیێن وێ پاراستی بیت. هەكە ئەم كورد بلەز ل خوە ڤەنەگەرن و د قادا سیاسەتێ، دبلۆماسیێ، ئابۆریێ و ئێمناهیێ دا ئێكگرتنێ چێنەكەین، ب مخابینی ڤە دبێژم كو مەترسیێن مەزن ل سەر دەستكەفتێن مە یێ كوردستانێ ژی هەنە. یان دێ ل دەوروبەرێ مەرجەئەكێ نەتەوەیی، ل دەوروبەرێ سەرۆك بارزانی كۆم ببن و ب ڕەنگەكێ كوردستانی بزاڤێ بكەن یان ژی خەتەری نێزیكە، دڤێت هەركەس ئەنجامێن كۆمبوونێن د ناڤبەرا توركیا و ئیراق، توركیا و ئیران، سووریێ و ئیراق، سووریێ و توركیا، ئیران و ئیراقێ باش بخوینیت. دیسا كۆمبوونێن توركیا، ئیراقێ و سووریێ ل گەل سەرۆكێ ئەمریكا ب هویری ڤە شرۆڤە بكەت. ئەمریكا دەستهەلاتێن ئێكگرتی، ئێك دەست و خوەدان بریار دخوازیت.
دڤێت ئەم ژ نوو ڤە ب چاڤێن بێ ئالی، دوور ژ هەستێن ئاتفی، ب ئا‌قلانا دیرۆكا خوە بخوینین و ژ بەر چاڤان دەرباز بكەین. هەكە مە ژ ئەزموونێن تال وانە وەرگرت، ئەم دشێین ڕەوشا مەترسیدار ژی ڤەگەریننە دەلیڤەیێن زێرین.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%da%a4%db%8e%d8%aa-%d8%a6%d9%80%db%95%d9%85-%d8%af%db%8c%d9%80%d8%b1%db%86%d9%83%d9%80%d8%a7-%d8%ae%d9%80%d9%88%db%95-%da%98-%d9%86%d9%88%d9%88-%da%a4%d9%80%db%95-%d8%a8%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86/267334/feed/ 0 ئـاشتی یـان شـاشـی؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%b4%d8%aa%db%8c-%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%86-%d8%b4%d9%80%d8%a7%d8%b4%d9%80%db%8c%d8%9f/266993/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%b4%d8%aa%db%8c-%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%86-%d8%b4%d9%80%d8%a7%d8%b4%d9%80%db%8c%d8%9f/266993/#comments Thu, 30 Jul 2026 09:23:05 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266993 سـه‌رجـان مـه‌حمود

ل تورکیا گه‌نگه‌شێن ل سه‌ر یاسایا ئاشتیێ گه‌رم بووینه‌. هه‌ر چه‌نده‌ هه‌تا نها ڕه‌شنڤیسا کو ده‌ستهه‌لاتا تورکیا ئاماده‌ کریه‌ نه‌ گەهشتیه‌ ده‌ستێ کوردان و پارتێن ل په‌رله‌مانێ، لێ هه‌ر ئالیه‌ک د چارچۆڤەیێ هێڤیێن خوه‌ دا شرۆڤه‌یێن جودا جودا دکه‌ن. نڤیسه‌ر و ڕۆژنامه‌ڤان و سیاسه‌تمه‌دارێن سه‌ر ب ده‌وله‌تێ و ئاکپارتیێ د ڕۆژنامه‌ و ته‌له‌فزیۆن و تۆرێن جڤاکی یێن نێزیکێ خوه‌ دا دیار دکه‌ن کو قووناغا ئاشتیێ ب تنێ بۆ بێچه‌ککرنا گه‌ریلایێن پەکەکێ یه، ‌چ تشته‌ک ل ژێر ناڤێ چارەسەر‌کرنا پرسا کوردی ل خوه‌ ناگریت و پرسه‌ک ب ناڤێ پرسا کوردی ل تورکیا نینه‌. ئانکۆ ئالیگرێن ده‌ستهه‌لاتێ و ده‌وله‌تێ و ئالیێن نه‌ته‌وه‌په‌ر‌ست و محافزەکار د ڕه‌وشا نها دا ژی کوردان و پرسا کوردی قه‌بوول ناکه‌ن.
د هه‌مان ده‌می دا رەت دکه‌ن کو فه‌رماندار و به‌رپرسێن گه‌ریلایان ژی د چارچۆڤەیێ یاسایێ دا ڤه‌گه‌رنە تورکیا و سیاسه‌تێ بکه‌ن. ئالیێ تورک بێ ناڤبه‌ر به‌حسێ خالێن هه‌ستیار یێن ملله‌تێ تورک دکه‌ن و خالێن هه‌ستیار یێن کوردان ژی بنپێ دکه‌ن.
ئالیێ کوردی ژی به‌رده‌وام د ڕاگه‌هاندن و تۆرێن جڤاکی دا به‌حسێ چارەسەر‌کرنا پرسا کوردی و ڤه‌گه‌را ب ڕومه‌ت و ئاشتی و چاره‌یه‌کا ب ڕومه‌ت دکه‌ن. ده‌مێ مرۆڤ گوهداریا بەرپرس و سیاسه‌تمه‌دارێن کورد ل باکورێ کوردستانێ دکه‌ت، مرۆڤ گەلەک کەیفخوەش دبیت و هیڤیێن خه‌لکی دگه‌هیته‌ ئه‌و په‌رێ ئه‌سمانی. ب تایبه‌تی ژی سیاسه‌تمه‌دارێن ده‌م پارتیێ و شاندێا ئیمرالیێ بوونه‌ وه‌ک کۆترێن ئاشتیێ و دیمۆکراسیێ، لێ ل مه‌یدانێ نه‌ هه‌وا ئاشتی و دیمۆکراسیێ هه‌یه‌، نه‌ ژی یه‌ک پلانه‌ک بۆ چارەسەر‌کرنا پرسا کوردی.
دڕاستیێ دا نه‌ گه‌لێ تورک، نه‌ ژی گه‌لێ کورد هه‌تا نها چ تشته‌ک ژ قووناغا ئاشتیێ نزانن. گەلێ کورد چاڤه‌رێی چارەسەر‌کرنا پرسا کوردی، قه‌بوولکرنا ناسنامه‌یا کوردی، خوا‌ندنا ب زمانێ کوردی و سه‌ربه‌ست به‌ردانا گرتیێن سیاسی یە. به‌لێ ئازادکرنا ئۆجەلان، چه‌کبه‌ردانا گه‌ریلایان، نه‌مانا شه‌ری ب دلێ وه‌لاتیێن کورده‌، لێ د هه‌مان ده‌می دا وه‌لاتیێن کورد داخوازا ژ هۆلێ ڕاکرنا وان ئه‌گه‌ران دکه‌ن کو یێن کو وەسا کرن کورد نەچار بن دەست ب شەڕی ل دژی دەولەتا تورکیا بکەن، ئەرێ دڤێت مرۆڤ نها ڤێ پرسیارێ بکەت کا ئەو ئەگەر چ بوون کو کورد نەچار بوون شەڕی بکەن؟
1- سیاسه‌تا ڕه‌د و ئینکارا هه‌بونا کوردان بوو. ئەرێ نها ئەو یەک چارەسەر بوویە؟ به‌رسڤ، نه‌خێر!
2- گوهۆڕینا ناڤێن باژێر و گوندێن کوردستانێ بوو، ئەرێ نها ئەو یەک چارەسەر‌ بوویه‌؟ بێگومان نەخێر.
3- زۆرداریا ل سه‌ر زمان، که‌لتور، ناسنامه ‌و ژیانا کوردان. ئه‌ڤ نها چه‌وا یه‌؟ به‌رسڤ، کوردی دیسا قه‌ده‌غه‌ یه‌، که‌لتور و ناسناما کوردی د بن گه‌فێ دایه ‌و گه‌له‌ک خالێن دی.
نها پرسیار ئه‌ڤه‌ یه‌، گه‌لۆ ئه‌ڤ ئاشتی بۆ په‌سه‌ندکرنا یه‌ک ده‌وله‌ت، یه‌ک ملله‌ت، یه‌ک ئالا، یه‌ک زمان و یه‌ک وه‌لاتێ تورکا یه‌؟ ئانکۆ ژ کوردان دهێته‌ خوا‌ستن کو ببنه‌ پشکه‌ک ژ ڤێ ده‌وله‌تا تورک؟ د ئه‌نجام دا هه‌ر ئاشتیه‌ک هه‌که‌ مافێن نه‌ته‌وا کورد، د وارێن زمان، که‌لتور، ناسنامه ‌و هه‌بونا نه‌ته‌وەیی دا گه‌ره‌نتی نه‌که‌ت، ئه‌و نه‌ ئاشتیه‌ به‌لکو ژی شاشیە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%b4%d8%aa%db%8c-%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%86-%d8%b4%d9%80%d8%a7%d8%b4%d9%80%db%8c%d8%9f/266993/feed/ 0 ڕۆلێ نوو یێ كوردان ل ئیراقێ و سووریێ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%95%db%86%d9%84%db%8e-%d9%86%d9%88%d9%88-%db%8c%db%8e-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%a6%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%82%db%8e-%d9%88-%d8%b3%d9%88%d9%88%d8%b1%db%8c%db%8e/264998/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%95%db%86%d9%84%db%8e-%d9%86%d9%88%d9%88-%db%8c%db%8e-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%a6%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%82%db%8e-%d9%88-%d8%b3%d9%88%d9%88%d8%b1%db%8c%db%8e/264998/#comments Tue, 30 Jun 2026 11:36:28 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=264998 سەرجان مەحموود

د رەوشەكا هەستیار دا كو هێشتا دانوستاندن و ئالۆزیێن د ناڤبەرا ئەمریكا و ئیرانێ دا بەردەوام دكەن، پلانێن بۆ دیزاینكرنا رۆژهەلاتا ناڤین ب تەمامی زەلال نەبووینە، لێ دهێتە چاڤەرێكرن دۆنالد ترامپ هەتا هەلبژارتنێن كۆنگرێسی نەكەڤیتە شەڕی و نەژی پەیمانەكێ‌ ل گەل ئیرانێ ئیمزا‌ بكەت. ئەمریكا د بابەتێ كوردان دا ژی زەلال نینە، پشكەك ژ كابینەیا ترامپی و كۆنگرێسی ل گەل وێ یەكێ نە كو كورد ل سووریێ و ئیراقێ وەك هێزەكا ئەلترناتیڤ بمینیت و رۆلێ وان بهێتە زێدەكرن. ئانكۆیەك ژ ئارمانجا سەرەكی یێ ئەقلێ دەولەتا ئەمریكا كو كوردان وەك هێزا تەوازنێ، ئانكو هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا سوننە و شیعەیان دا دبینیت و لاوازبوونا كوردان ئانكو بهێزبوونا بێ كۆنترۆل یا شیعەیان یان ژی سوننەیان ل دژی بەرژەوەندیێن خوە ‌و ئارامیا هەرێمێ دبینیت.
د رۆژێن نێزیك دا دێ ب ئاشكرا‌ هێتە دیتن كو ئەمریكا دێ فشارێن جوداجودا ئێخیتە سەر دەستهەلاتا سوونە یا سووریێ و دەستهەلاتا شیعە یا ئیراقێ و ل گەل كوردان ژی هەڤسەنگیەكێ ل هەرێمێ دورست بكەت. ترامپ د هەمان دەمی دا ل گەل وەلاتێن ئورۆپا ژی گەهشتیە تێگەهشتنێ دا كو ئورۆپا ژی د دیزاینا نوو یا هەرێمێ دا جه بگریت.
ب دەستپێشخەریا فرەنسا و ئەلمانیا ئێكەتیا ئورۆپا دخوازیت ل گەل كوردان دەست ب قووناغەكا نوو بهێتەكرن، بۆ ڤێ چەندێ هەتا ئاستەكێ بلند ئەمریكا ژی ل سەر زێدەكرنا رۆلێ كوردان ل سووریێ رازی كرینە و د رۆژێن بهێت دا دێ پشتەڤانیا بۆ پاراستنا دەستكەفتێن كوردان، ئانكۆ مانا رێڤەبەریا خوەسەر ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ زێدەتر بیت.
د ڤان دو هەفتیێن بۆری دا هەڤدیتن و كۆمبوونێن ل گەل بەرپرسێن ئێكەتیا ئەورۆپا، كۆنگرێسێ ئەمریكا و نەتەوێن یەكگرتی هەوەكا گەلەك ئەرێنی‌ بۆ بلندكرنا رۆلێ كوردان و پاراستنا دەستكەفتێن كوردان ل باشور و رۆژئاڤا هەیە ‌و هەم ئورۆپا، هەم ژی ئەمریكا دۆسیا یا كوردێن باشور و رۆژئاڤا پێكڤە دگرنە دەست و وەك یەك دۆسیا سەرەدەریێ ل گەل رەوشا كوردان دكەن. ل ڤێرێ یا گرینگ ئەڤە گەلۆ دێ كورد چ كەن، جیهانا پێشكەفتی رۆلێ سەركردایەتیا هەرێما باشورێ كوردستانێ بلند دبینن و بۆ ڤێ چەندێ ژی ئێكگرتنەكا بهێز ژ كوردان دخوازن.
ل ئالیێ دی ئیسرائیل ژی ل سەر جێبەجیكرنا نەخشێ بەرفرەهكرنا ئاخا خوە بەردەوامە ‌و هەول ددەت هەڤپەیمانێن نوو ل دەڤەرێ پەیدا بكەت و هێلێن وزێ ب تەمامی كۆنترۆل بكەت. ئیسرائیل هەول ددەت ل گەل هندستان، مسر و ئیماراتێ خوە بگەهینیتە هەڤپەیمانیەكێ ل دژی رێكخستنا برایێن موسلمان، توركیا، سووریێ و لوبنانێ. ئیسرائیل، توركیا وەك سەركێشێ ڤێ ڕێكخستنێ دبینیت. پلانەكا‌ هەم كەڤن و هەم ژی نوو یا ئیسرائیلێ بۆ توركیا و سووریێ هەیە ‌و د ڤان رۆژێن بهێت دا دێ ئەو پلان ژی زەلال بیت.
لێ هەر چاوا بیت دڤێت كورد ژی خوە بۆ هەر گوهۆڕینەكێ ل دەڤەرێ بەرهەڤ بكەن، چونكی بەری نها كورد بەرهەڤ نەبووینە و گەلەك دەلیڤەیێن گرنگ ژ دەستێ كوردان چووینە و پێدڤیە كورد هەمان شاشیێ دوبارە نەكەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%95%db%86%d9%84%db%8e-%d9%86%d9%88%d9%88-%db%8c%db%8e-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d8%a6%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%82%db%8e-%d9%88-%d8%b3%d9%88%d9%88%d8%b1%db%8c%db%8e/264998/feed/ 0 پیلانێن ل ژێـر نـاڤـێ ئـاشتیێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%8c%d9%84%d8%a7%d9%86%db%8e%d9%86-%d9%84-%da%98%db%8e%d9%80%d8%b1-%d9%86%d9%80%d8%a7%da%a4%d9%80%db%8e-%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%b4%d8%aa%db%8c%db%8e/264260/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%8c%d9%84%d8%a7%d9%86%db%8e%d9%86-%d9%84-%da%98%db%8e%d9%80%d8%b1-%d9%86%d9%80%d8%a7%da%a4%d9%80%db%8e-%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%b4%d8%aa%db%8c%db%8e/264260/#comments Sun, 14 Jun 2026 22:17:54 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=264260 سەرجان مەحمود

پەیڤا ئاشتیێ، د ناڤ هەر مللەت ئانكۆ نەتەوەیەكێ دا پەیڤەكا پیرۆزە، جوانە و هێڤیێ دبارینە، لێ د هەمان دەمی دا ئاشتی د ناڤ هەر مللەتەكێ دا ب واتەیێن جودا دهێتە بكارئینان، تێگەهشتنێن جودا هەیە ئانكۆ هەر ئالیەك ئاشتیەكا ل گۆر خوە دخوازیت.
ل رۆژهەلاتا ناڤین داخوازا ئاشتیێ وەك لاوازبوون، بێ هێزبوون و تەسلیمبوونێ دهێتە دیتن. وەك میناك ل توركیا ئاشتی دهێتە واتەیا ژناڤبرنا ناسنامە، كەلتور، زمان و هەبونا كوردان. ل ئیرانێ واتەیا ئاشتیێ قەبوولكرنا سێدارەدانێ، سەرشۆریێ یە. ل سوریێ و ئیراقێ ژی هەمان تشتە.
بۆ كوردان ئاشتی چی یە؟ گەلێ كورد ژ سەردەمێن هوڕی، میتانی، هەتا میدیا و مەروانی پەیڤا ئاشتی ب واتەیا پێكڤەژیانێ، هەڤدو قەبوولكرنێ و رێزگرتنا ل یێ بەرمنبەری هاتیە بكارئینان. د رەوشا نها دا ل هەرێما باشورێ كوردستانێ ژی ئاشتی پەیامەكا پیرۆز و پێكڤەژیانە. ئانكۆ ئەم وەسا بێژین گەلێ كورد زۆرداریا ل سەر بنەمایێ نەتەوەیی، ئۆلی یان مەزهەبی رەتكریه ‌و نەكریە. لێ پیلانگێریا ل هەمبەر بارزانیێ نەمر و شۆرەشا ئیلۆنێ، هەروەسا پیلانگێریا ل هەمبەر قازی محەمەدی و ئۆجەلانی و باكورێ كوردستانێ، هەروەسا ڤێ دووماهیێ ژی پیلانا ل دژی شۆرەشا رۆژئاڤایێ كوردستانێ. داگیركەرێن كوردان ئەو هەموو پیلانگێری ل ژێر ناڤێ ئاشتیێ كرن ئانكۆ مە ب ئاشتیێ مژوول كرن و نیازپاكیا مە و ژ تێگەهشتنا مە یا پاك بۆ ئاشتیێ و پێكڤەژیانێ مفا وەرگرتن و زیانێن گەلەك مەزن گەهاندنە دۆزا رەوا یا گەلێ مە ل هەر چار پارچەیێن كوردستانێ.
ئەم وەرن سەر مەرەما خوە! د رەوشا نها دا ل توركیا ل ژێر ناڤێ قووناغا ئاشتیێ و برایەتیێ قووناغەك مەترسیدار دهێتە مەشاندن. ئالیێ كوردی رۆژانە بەحسێ ئاشتیێ، ئازادیان، وەكهەڤیێ و مافێن مرۆڤان دكەت. یانكو ب كورتی گەلێ كورد دڤێت ل توركیا ل گەل توركان پێكڤە بژین، وەكهەڤ بژین و ئازاد بژین، بۆ ڤێ چەندێ ژی ئامادەنە دەست ژ هەموو چەكێن خوە بەردن و ببنە پشكەك ژ كۆمارا توركیا لێ خوەدان ناڤ، ناسنامە و ماف بن.
ل هەنبەر كوردان سیاسەتمەدار، دەستهەلاتدار و پرانیا جڤاكێ توركیا دەمێ بەحسێ قووناغا ئاشتیێ و براتیێ دكەن دترسن، چاڤێن وان سۆر دبیت، كەڕ دبەن، كۆر دبەن و هار دبن. گەلەك جاران ب ئاشكرا‌ دبێژن كورد پشكەكە ژ نەتەوا تورك و ئەم یەك نەتەوەین. گەلەك جاران مەزنێن توركیا گۆتینە دەمێ توركێن چیای ب سەر بەرفێ دا مەشیانە، ژ بەرفێ دەنگێ كارت- كورت دەركەفتیە، بۆ ڤێ یەكێ ژ توركێن چیایی را‌ گۆتنە كورد، لێ ژ بەر ڤێ سەدسالێ و ئاستێ پێشكەفتنێن جیهانێ وەسا نابێژن و دبێژن ئەم یەك نەتەوەین ‌و چو مللەتەك ب ناڤێ كورد نینە.
ئاشتیا كو تورك تێدگەهن ئەڤە یە. خوە ئینكار بكە، خوە بچەمینە ‌و ژ بەر تێكۆشینا كو بۆ ئازادی و مافێن گەلێ كورد هاتیە كرن لێبۆرینێ بخوازە. كورد ئانكۆ تەڤگەرا كورد ل باكورێ كوردستانێ دێ ڤێ یەكێ بكەت یان نەكەت ئەز نزانین. لێ تشتەكێ باش دزانم كو دوژمنێن كوردان، داگیركەرێن كوردان ئاشتیێ ناخوازن و نە بەرهەڤن بێی دارێ زۆرێ هەبوونا كوردان ژی قەبوول بكەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%db%8c%d9%84%d8%a7%d9%86%db%8e%d9%86-%d9%84-%da%98%db%8e%d9%80%d8%b1-%d9%86%d9%80%d8%a7%da%a4%d9%80%db%8e-%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%b4%d8%aa%db%8c%db%8e/264260/feed/ 0 ئێكڕێـزی رێـیا سـەركـەفتنێ یە https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%db%8e%d9%83%da%95%db%8e%d9%80%d8%b2%db%8c-%d8%b1%db%8e%d9%80%db%8c%d8%a7-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1%d9%83%d9%80%db%95%d9%81%d8%aa%d9%86%db%8e-%db%8c%db%95/263757/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%db%8e%d9%83%da%95%db%8e%d9%80%d8%b2%db%8c-%d8%b1%db%8e%d9%80%db%8c%d8%a7-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1%d9%83%d9%80%db%95%d9%81%d8%aa%d9%86%db%8e-%db%8c%db%95/263757/#comments Sun, 07 Jun 2026 12:53:55 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263757 سەرجان مەحمود

پشتی كو تۆماس باراك وەك نوونەرێ دۆنالد ترامپ بۆ ئیراقێ هاتە ئەركداركرن هندەك ئالیێن سیاسی یێن ئیراقێ و دەزگەهێن ڕاگەهاندنێن توركیا و سووریێ ب ڕاپۆرت و دەنگوباسێن دوور ژ ڕاستیێ خوەستن پێشمەرگەیێن كوردستانێ بكەنە ڕۆژەڤا حوكمەتا ئیراقێ و ئەمریكایێ. هندەك ئالیێن سەر ب كۆمێن حەشدا شەعبی یێن داگیركەر ژی بۆ بالێ بكشیننە سەر پیشمەرگەیێن كوردستانێ دەست ب زماندرێژیێ كرن، لێ ب تایبەت داخویانیا سەرۆك بارزانی یا ل سەر پیرۆزیا پێشمەرگەیێن كوردستانێ و هەلوەستێ گەلێ كورد د ڕەوشا نها دا سنورەك بۆ وان ئالیێن ئەقلێ سڤك و خوەدان ئەجندایێن تاری دانا.
ل دووڤ هزرا من هەر ئاخڤتنەكا ل دژی پێشمەرگە نە بێ بەرنامە دهێتە كرن و ل پشت وان ئاخڤتنان نەخشەكا‌ دارێشتی هەیه ‌و دڤێت كورد ژ ژ قادا سیاسەتێ هەتا هەر تاكە كەسەكێ گەلێ كورد ب هشیاری بزاڤێ بكەت و ل دۆر ئاخڤتنا سەرۆك بارزانی بۆ پاراستنا پیرۆزیا پێشمەرگە و قەوارەیێ سیاسی یێ هەرێما كوردستانێ یەكرێز بیت. نها مەترسیێن گەلەك مەزن ل سەر دەستكەفت و قەوارەیێ سیاسی یێ كوردستانێ و پیرۆزیێن كوردان هەیە، بۆ ڤێ چەندێ پێكئینانا كابینا دەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و ئەكتیفكرن و چالاككرنا دبلۆماسیێ و یەككرنا هێزێن پێشمەرگەیێن كوردستانێ بابەتەك گەلەك گرنگە.
دهێتە زانین تۆم باراك د هەموو داخویانیێن خوە پەسنێ سەركەفتنا سیستەمێن تاكە كەسی و دكتاتۆری ل وەلاتێن ڕۆژهەلاتێ ناڤین ددەت و دخوازیت د ڕایا گشتی دا بنەمایەك بۆ هزرێن خوە دروست بكەت. دڕاستی دا هزرا دۆنالد ترامپ و تۆم باراك ل سەر بهێزكرنا سیستەمێن تاكرەوی یه ‌و بۆ وان مادە ئانكۆ پارە پێش هەموو نرخێن مرۆڤی و دیمۆكراسیێ یە.
بەری نها ژی مە بەحس كربوو ل ئەمریكا ب تایبەت ژی ل كۆنگرێسی و د میدیا و ڕایا گشتی دا پشتەڤانیەكا‌ باش بۆ كوردان هەیە و ڕەخنێن دژوار ل سەر دەستهەلاتا دۆنالد ترامپی هەیه ‌و ژێ دهێتە خوا‌ستن كو ئێدی بەرێ خوە بدەتە كوردان و پشتەڤانیا كوردان بكەت، ژ بەر كو كوردان ل ئیراقێ و سووریێ هەڤپەیمانێن هەری دلسۆز و ڕاستەقینە یێ ئەمریكا نە. دڤێت د ڕەوشا نها دا ئەم د هەر واری دا‌ ناكۆكیێن سیاسی بدەینە ڕەخەكی و لۆبیا كوردی یا ل كۆنگرێسێ ‌ئەمریكا هین چالاكتر بكەین و دۆستێن كوردان ل هەمبەر هەر پرۆژەیەكا ل دژی دەستكەفتێن كوردان و ب تایبەت ژی پێشمەرگەیێن كوردستانێ هشیار بكەین.
هەروەسا د ڤان چەند ڕۆژێن دەربازبوویی دا دەزگەهێن ڕاگەهاندنێن ئەمریكی و نڤیسەر و سیناتۆرێن وەك لیندزی گراهام د نڤیس، داخۆیانی و ئاخڤتنێن خوە دا پشتەڤانیا بۆ كوردان دوپات دكەن. ڤێجا دڤێت ئەڤ پشتەڤانیێن هەی بهێنه ‌ڕێكخستن. لێ بەری هەر تشتەكێ دڤێت هەموو ئالیێن سیاسی یێن كورد ل دۆر پاراستنا پیرۆزیێن كوردستانێ یەكدەنگ بن و ب هەرێمەكا‌ ئێكگرتی، حوكمەتەكا یەكگرتی و یەك هێزا پێشمەرگەی‌ سەنگەرێن خوە بهێز بكەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%db%8e%d9%83%da%95%db%8e%d9%80%d8%b2%db%8c-%d8%b1%db%8e%d9%80%db%8c%d8%a7-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1%d9%83%d9%80%db%95%d9%81%d8%aa%d9%86%db%8e-%db%8c%db%95/263757/feed/ 0 دیبلۆماسیا ب هێز یا دەرڤە و ئاریشەیێن ناڤخوەیی https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d8%a8%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d8%a8-%d9%87%db%8e%d8%b2-%db%8c%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b1%da%a4%db%95-%d9%88-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%b4%db%95%db%8c%db%8e%d9%86-%d9%86/263339/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d8%a8%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d8%a8-%d9%87%db%8e%d8%b2-%db%8c%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b1%da%a4%db%95-%d9%88-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%b4%db%95%db%8c%db%8e%d9%86-%d9%86/263339/#comments Sun, 31 May 2026 21:09:25 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263339 سەرجان مەحمود

گەلێ كورد ئانكو كوردستان ب گشتی د قووناغەكا گەلەك هەستیار دا دەرباز دبیت. د ڤێ قووناغێ دا دبلۆماسیا كوردان ژ سەردەمێن بەرێ گەلەك پێشكەفتیە ‌و سەركردایەتیا كورد نها ژ هەر دەمی زێدەتر دشێت خوە بگەهینیتە سەركردەیێن جیهانێ و بۆ پاراستنا دەستكەفتێن گەلێ كورد ل گەل جیهانێ دیالۆگێ دروست بكەن و باوەریا جیهانێ ب دەست بینن. سەرەدانێن ڤێ دووماهیێ یێن سەرۆكێ هەرێمێ بۆ ڤاتیكانێ و ئۆرۆپا جارەكا دی بۆ مە نیشا دا كو هەكە ئەم د ناڤخوە دا بهێز و یەكرێز بین ل دەرڤە دەریێن دبلۆماسیێ هەتا داویێ بۆ كوردان د ڤەكرینە.
كێشەیێن مە یێن ناڤخوەیی ژ كیڤە دهێت؟ ژێدەرێن كێشەیێن ناڤخوەیی چنە؟ ئەز ب سادەی بەحسێ هندەك سەدەمان بكەم. ئەگەرێ یەكێ قەبوول نەكرنا ئەنجامێن هەلبژارتنێ، ئانكۆ ئەم وەسا بێ رێزیێ ل ئیرادەیا وەلاتیێن كوردستانێ دكەین‌، دەنگدەر ئانكۆ وەلاتیێن كورد ب ڕێیا دەنگێن خوە ئالیەكێ بۆ ئاڤاكرنا حوكمەتا كوردستانێ ئەركدار كرینە، لێ ئالیێن كو نەشیاینە دەنگ و باوەریا خەلكی ب دەست بینن، ژ خەلكێ سل بووینە و دخوازن ئیرادەیا خەلكێ بشكینن كو ئەو یەك سیاسەتا داگیركەرایە.
بەری هەر تشتی دڤێت هەر پارت و ئالیێ سیاسی ڕێزێ ل ئیرادە و دەنگێ خەلكی بگریت. ئەگەرێ دی یێ كێشەیێن ناڤخوەیی ژی هەبوونا دەستێوەردانێن دەرەكی نە، بیانی یە. ل دەوروبەرێن كوردستانێ چار وەلاتێن داگیركەر و ژ دەهان زێدەتر دەزگەهێن هەوالگری و هێزێن نێڤدەولەتی هەنە. هەر دەولەت ئانكۆ هەر دەزگەهێ هەوالگری و وەلاتێن داگیركە‌ر بەردەوام د ناڤ وێ هەولدانێ دانە دا كو ئارامی ل كوردستانێ و دەڤەرێ چێنەبیت. چێبوونا ئارامی و لهەڤ تێگەهشتنا ل كوردستانێ و دەڤەرێ دێ هەمو پلان و نەخشەیێن ناڤخوە و یێن بیانی ڤالا دەربخیت و دێ دەستێ كوردان بهێز بیت. پلان و دەستێوەردانێن توركیا و ئیرانێ ل گەل سووریێ و ئیراقێ ب دەستپێشخەریا بریتانیا ل ناڤچەیێ پاراستنا سینۆرێن چێكرینه ‌و ناخوازن گوهەرینێن ب واتا چێ ببەن و گەلێن هەرێمێ ببنە خوەدان ماف و ئازادی و دەستكەفتان. ئەو هێزێن داگیركەر و دەزگەهێن هەوالگری دەستێن خوە درێژێ ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ ژی كرینە و ناهێلن كورد بگەهنە ڕێككەفتنەكێ و حوكمەتەكا ئێكگرتی ئاڤا بكەن. مخابن سەركردایەتیا سلێمانیێ ژی بووینە ئەگەر كو دەستێ وان هێزێن دەرڤە بهێزتر بیت و ئەو یەك ژی بێگومان دێ ئەنجامێن خوە یێن خراب بۆ گەلێ مە هەبیت.
د ئەنجام دا مە یەك ڕێ هەیە. ئەم نەشێین دەست ژ هەرێمەكا‌ یەكگرتی، حوكمەتەكا‌ یەكگرتی، یەك هێزا پێشمەرگەی‌ بەردەین. یا دی دڤێت ئەم د ناڤخوە دا ئێكرێزیا خوە بهێزتر بكەین و ببینە فاكتەرێ سەرەكی د گوهەرینێن ل دەڤەرێ دا. یا سێیەم ژی دڤێت ئالیێ بنكەفتی یێ هەلبژارتنان ڕێزێ ل ئیرادەیا خەلكی بگریت و ئاستەنگیێن ل بەردەم پێكئینانا حوكمەتێ راكەت. یا دووماهیێ ژی دبلۆماسیەكا‌ بهێز یا كوردان ئانكۆ لۆبیەكا باش یا كوردان نها هەیە، ئەم ب ئێكرێزیا خوە دشێین ڤێ هێزا خوە ل دبلۆماسیێ بۆ بلند راگرتنا دەستكەفتێن هەموو كوردان بكاربینین.
بهێزبوونا هەرێما كوردستانێ داخوازیا هەموو وەلاتیێن كوردە نە تنێ ل هەرێما كوردستانێ بەلكو ل هەموو جیهانێ، ئانكۆ بهێزبوونا هەرێما كوردستانێ رامانا بهێزبوونا كوردانە و گرنگە هەموو هێزێن سیاسی ژی هەست ب بەرپرسیاریا خوە یا دیرۆكی بكەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d8%a8%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d8%a8-%d9%87%db%8e%d8%b2-%db%8c%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b1%da%a4%db%95-%d9%88-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%b4%db%95%db%8c%db%8e%d9%86-%d9%86/263339/feed/ 0 بۆچی ترامپ ئێرشی كوردان دكەت؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%be-%d8%a6%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8c-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%83%db%95%d8%aa%d8%9f/263031/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%be-%d8%a6%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8c-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%83%db%95%d8%aa%d8%9f/263031/#comments Mon, 18 May 2026 22:08:38 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263031 سەرجان مەحموود

دۆنالد ترامپ یێ سەرۆكێ ئەمریكا نێزیكی دو هەیڤانە‌ د هەر ئاخڤتنەكا‌ خوە دا ئێرشی كوردان دكەت و تەڤگەرێن كورد ئانكۆ ب گشتی هەموو كوردان ل سەر چەك و پارەی تۆمەتبار دكەت. سەرۆكێ ئەمریكا گەلەك جاران گۆتیە كو ئەو ناخوازیت ل رۆژهەلاتا ناڤین گوهۆ‌ڕینێن ستراتیژی ئەنجام بدەت. ئا‌قلمەندێ ترامپی ل رۆژهەلاتا ناڤین و كوردستانێ تۆماس باراكە، باراك ژی وەك ترامپی بازرگانە. ب ئەسلێ خوە عەرەبە ئەو ژ ئالیێ داگیركەرێن كوردستانێ ڤە دهێتە فینانسەكرن ئانكۆ د بیاڤێ ئابووری و پارەیی دا پشتەڤانیا وی دهێتە كرن و مرۆڤەك كەڤنەپەرەستە. سەرۆكێ ئەمریكا سیاسەتا خوە یا ل سەر رۆژهەلاتا ناڤین، ب تایبەت ژی كوردستانێ ب ڕێیا تۆم باراكی دمەشینیت.
د كۆنگرەیا ئەمریكایێ دا ب تایبەت ژی د ناڤا كۆماریخوازان دا ل سەر سیاسەتا ل رۆژهەلاتا ناڤین پارچەبوونەكا بەرچاڤ هەیە. پشكا هەری مەزن یا كۆنگرێسێ ئەمریكا ل دژی سیاسەتا ترامپ و تۆم باراكی نە. د ناڤا كۆماریخوازان دا ژی پشكا هەری زێدە سیاسەتا ترامپی ل سووریێ، ئیراقێ، ئیرانێ و توركیا دروست نابینن و داخوازا گوهۆ‌ڕینا تۆم باراكی دكەن.
ئەم وەرن سەر چیرۆكا كو بوویە ئەگەر ترامپ ئێرشی كوردان دكەت. خالا یەكەم ئەڤە كو ئەو كەسێ ل سەر چەك و پارەی زانیاریێن شاش داینە دۆنالد ترامپی ژی تۆم باراكە. تۆم باراك و هژمارەك ژ فەرماندارێن سێنتكۆمێ‌ ئەو چەكێن كو ترامپ بەحسێ وان دكەت و كوردان ب دزین ئانكۆ دەستەسەركرنا وان چەكان تۆمەتبار دكەت، سەرۆكێ ئەمریكا و وەزارەتا شەر بریار دابوون د دەمێ خوەنیشاندانێن ئیران و رۆژهەلاتێ كوردستانێ دا بۆ خوەنیشادەران بشینیت. تشتێ كو خۆیا دكەت راستە هژمارەك زێدە چەك و گۆژمەكێ‌ مەزن یا پارە هاتیە شاندن، لێ نەگەهشتنە دەستێ كوردان. وی دەمی ئەو چەك و پارەیێ كو ترامپ بەحسێ وان دكەت ل كیڤەنە؟ د دەستێ كی دانە ‌و كی پارە ‌و چەكان بۆ خوە برینە؟
ل دووڤ دەزگەهێن راگەهاندنا ئەمریكا و بەرپرسێن بەرێ یێن ئەمریكا و دۆستێن بەرێ یێن ترامپی، چەكێن وان د عومبارێن هێزێن ناڤەندی یێن ئەمریكا دانە ل سەر پێشنیاز و دەستپێشخەریا تۆم باراك و فەرماندارەكێ مەزن یێ سێنتكۆمێ هاتنە ‌ڕاگرتن و چ دەمەكێ بۆ هێزێن كوردان نەهاتنە شاندن.
گەلەك كەسێن نێزیكی ترامپی بەری نها دیاركرینە كو گەلەك جاران ترامپ ژی گەهشتیە ڤێ باوەریێ كو د راستی دا ئەو چەك و بۆ نەگەهشتینە دەستێ كوردان، ڤێجا ل ڤێرێ دڤێت ئەم ڤێ پرسێ بكەین، د دەمەكێ دا كو ترامپ ژی دزانیت چەك نەگەهشتینە دەستێ كوردان وی دەمی بۆچی ترامپ بەردەوام بەحسێ وان چەكان دكەت و ئێرشی كوردان دكەت؟ بەرسڤا ڤێ پرسێ گرێدای رەوشا نها یا ئەمریكا و ب تایبەتی ژی هەلبژارتنێن كۆنگرێسێ ئەمریكا یە، ئەمریكا بەر ب هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەران و كۆنگرێسی ڤە دچیت، ترامپی نەشیا د شەڕێ ئیرانێ دا سەركەفتی بیت و ژ بەر ڤێ ئێكێ ژی نها ترامپی دڤێت ل ژێر چیرۆكا كو تۆم باراكی دروست كریە خوە ڤەشێریت و ژ بەر ڤێ ئێكێ ژی راستیێن هەی بۆ رایا گشتی ئاشكرا ناكەت، چونكی هەتا نها ئەمریكا ژی چو بەلگەیەك بەلاڤ نەكرینە كو نیشابدەت چەك بۆ كوردان هاتیە شاندن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d8%aa%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%be-%d8%a6%db%8e%d8%b1%d8%b4%db%8c-%d9%83%d9%88%d8%b1%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%83%db%95%d8%aa%d8%9f/263031/feed/ 0 مەتـرسـیا گـوهۆڕینێن دەڤـەرێ ل سـەر كـوردان https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95%d8%aa%d9%80%d8%b1%d8%b3%d9%80%db%8c%d8%a7-%da%af%d9%80%d9%88%d9%87%db%86%da%95%db%8c%d9%86%db%8e%d9%86-%d8%af%db%95%da%a4%d9%80%db%95%d8%b1%db%8e-%d9%84-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1-%d9%83/262018/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95%d8%aa%d9%80%d8%b1%d8%b3%d9%80%db%8c%d8%a7-%da%af%d9%80%d9%88%d9%87%db%86%da%95%db%8c%d9%86%db%8e%d9%86-%d8%af%db%95%da%a4%d9%80%db%95%d8%b1%db%8e-%d9%84-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1-%d9%83/262018/#comments Mon, 27 Apr 2026 22:15:53 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=262018 سەرجان مەحموود

وەك دهێتە زانین ژ سالا 2003 ڤە هەم ئیراق هەم ژی رۆژهەلاتا ناڤین كەفتنە د ناڤ گوهۆ‌ڕینێن نوو دا، گوهۆرین ب سەرهلدانێن سالا 2011 ڤە ل هەموو رۆژهەلاتا ناڤین بەلاڤ بوو. دیزاینكرنا نوو یا رۆژهەلاتا ناڤین ب سەركێشیا ئەمریكا و ئسرائیلێ پێك دهێت، لێ د هەمان دەمی دا هەڤپەیمانیا پاراستنا ستاتویا ل رۆژهەلاتا ناڤین ب سەركێشیا بریتانیا ل هەنبەر گوهۆ‌رینان و دیزاینكرنا رۆژهەلاتا ناڤین راوەستیایە. وەلاتێن وەك پاكستان، توركیا، ئیران و ئیراق ژی پالپشتێن بریتانیانە، ئانكو د ئاستێ رۆژهەلاتا ناڤین و هەروەسا جیهانێ دا هندەك وەلات ل دژی گوهۆڕینێن ل دەڤەرێ نە چونكی سیستەمەك كەڤن هەیە كو بەرەڤانیێ ل بەرژەوەندیێن وان دكەت و وان نەڤێت سیستەمێ نها ژناڤ بچیت.
هەڤپەیمانیا ب سەركێشیا بریتانیا د رەوشا نها دا هەم ل دژی دەستكەفتێن كوردان هەم ژی ل دژی گەلێن ئیرانێ نە. هەتا ئاستەكێ بلند چین و رۆسیا ژی پشتەڤانیا سیستەمێ نها ل رۆژهەلاتا ناڤین دكەن. ئەم دشێین بێژین كو بریتانیا و هەڤپەیمانێن وێ دەستێن خوە درێژی ناڤ هەرێما كوردستانێ، ئیراقێ و سووریێ و رۆژئاڤایێ كوردستانێ ژی كرینە و ئەگەرێن ئالۆزیێن نها ژی بریتانیا ب خوەیە.
ئەڤ بابەت درێژە، ئەم بەرێ خوە بدەینە هەرێما كوردستانێ و ئالۆزیێن كو پشتی هەلبژارتنان ل هەرێما كوردستانێ گەشە كرینە. بنەمایا ئالۆزیێن ل هەرێما كوردستانێ و بنەمایا ئالۆزیێن كوردان ل گەل ئیراقێ د بنەمایێ خوە دا ڤەدگەریتە ڤە بۆ پیلانێن بریتانیا و توركیا. ئاخڤتنێن كو ل قادا سیاسی یا بەغدایێ و سلێمانیێ دا ل سەر پارچەكرنا ئیدارەیا هەرێما كوردستانێ دهێنەكرن و فشارێن ژ بۆ ئاڤاكرنا دو ئیدارەیێن جودا ل كوردستانێ بنەما خوە ژ پیلانێن بریتانیا و توركیا ڤەردگریت، بێگومان ئارمانجا وان ژی لاوازكرنا هەرێما كوردستانێ كو د راستی دا ئەم دشێین بێژین لاوازكرنا پێگەهێ كوردانە، وان دڤێت د گوهۆڕینێن نها ل دەڤەرێ دا كورد لاواز بن و نەگەهنە مافێن خوە.
هەرێما كوردستانێ وەك جیۆ‌پۆلیتیك ل دەڤەرەكا ستراتیژیە، ڕەخەكێ وێ رۆژهەلاتێ كوردستانێ و ئیران هەیە، ڕەخێ دی رۆژئاڤایێ كوردستانێ و سووریێ یە، ئالیێ دی ژی باكورێ كوردستانێ و توركیا یە. هەرێما كوردستانێ د هەمان دەمی دا ل ناڤەراستا پرۆژە و پلانا نوو یا هێلا وزێ یە كو ژ ئالیێ توركیا و بریتانیا ڤە نەخشێا ڤێ هێلێ هاتیە دارێتن.
گەلەك كەس و ئالی بابەتی ب تنێ وەك ئالۆزیێن د ناڤبەرا پارت و ئالیێن سیاسیێن كوردستانێ دا شرۆڤە دكەن، لێ پرسگرێك ژ وێ ئێكێ گەلەك مەزنترە و هەكە توركیا و بریتانیا بگەهنە ئارمانجا خوە و دو ئیدارەیی ب سەر هەرێما كوردستانێ دا بسەپینن دێ هەموو قەوارەیا سیاسی یا كوردستانێ ژی كەڤیتە ژێر مەترسیان و ئەو ئێك دێ هەبوونا كوردان ژی ئێخیتە ژێر مەترسیێ. ل گەل توركیا و بریتانیا، ئیران، ئیراق و سووریێ ژی پشتەڤانێ پرۆژەیێ پارچەكرنا كوردستانێ نە. مخابن پشك ژ كوردان ژی بوونە دارودەستێ پرۆژەیا پارچەكرنێ. ل ڤێرێ یا گرنگ ئەوە كو ئەم سازشێ ژ درووشما ئێك هەرێم، ئێك هێزا پێشمەرگە و ئێك حوكمەتێ نەكەین و وەكو تاكێن كورد ل هەرێما كوردستانێ و پارچەیێن دی هەردەم پشتەڤانیێ ل ئێكەتیا ناڤمالیا كوردی بكەین.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%db%95%d8%aa%d9%80%d8%b1%d8%b3%d9%80%db%8c%d8%a7-%da%af%d9%80%d9%88%d9%87%db%86%da%95%db%8c%d9%86%db%8e%d9%86-%d8%af%db%95%da%a4%d9%80%db%95%d8%b1%db%8e-%d9%84-%d8%b3%d9%80%db%95%d8%b1-%d9%83/262018/feed/ 0