هندەك كەس هەولددەن ب رێیا «ترانەكرنێ» ب ژنا كورد وێ كێم بكەن یان ژیانا وێ بكەنە مژارەكا سڤكاتیێ ل سەر لیڤان. بلا هەمی بزانن: ژنا كورد ئەو نینە یا تو بشێی ب ئاخڤتنەكی یان ب ترانەیەكێ كێم بكەی. ژنا كورد خۆدانا وێ كەسایەتی و بهایێ بلندە یێ چەندین سەد سالان ل بەرانبەر هەر زۆر و زەحمەتیان راوەستیای.
ئەگەر تو بێژی ژن ترانەیە، تو یێ ترانەیێ ب نەفسا خۆ دكەی. چونكی ژنا كورد، دایكە، خویشكە و ئەو ئافرەتە یا ژیانا تە ل سەر دەستێن وێ دهێتە ئاڤاكرن. ژنا كورد، نە ئامرازەكێ دەربرینێ یە بۆ كەسێن بێ هزر و نە ئێكە ژ وان یێن دڤێت ببنە «پیكەنینا» كەسێن دی. ژنا كورد، پاراستگەها كەلتوورێ مە یە، نڤیسەرا خەونێن مەنە و ئەو هێزە یا گەلەك جاران د بێدەنگییا خۆ دا، مەزنترین پەیام دگەهینیت.
ئەو كەسێن د ڤێ سەردەمێ دا، دڤێن ب رێیا «تڕانێ» ژنێ بشكێنن، ل راستیا خۆ یا «لاوازیێ» دگەریێن. مرۆڤێ خۆدان هزر، مرۆڤێ خۆدان رێز، وێ چەندێ دزانیت كو رێزگرتن ل ئافرەتێ، رێزگرتنە ل مرۆڤایەتیێ یە ب گشتی. ئافرەت نە مژارا ئاخفتنێن سڤك یە ل سەر لیڤانە، بەلكو ئەو كەسایەتی یە یا پێدڤی ب رێزگرتنێ و هەبوونا د ناڤ رێز و تەقدیرێ دا.
ئەرێ تو دزانی چ تشت ل دەف ژنا كورد هەیە؟ د ناخێ وێ دا «ئازادی» هەیە، د بیر و باوەرێن وێ دا «پێشڤەچوون» هەیە. كێ گۆتییە ئافرەت یا لاوازە؟ ژنا كورد یا سەلماندی كو د هەمی بیاڤێن زانستی، ئەدەبی و جڤاكی دا، دشێت د ناڤ رێزێن پێشیا دا بیت. لەورا، ترانەكرن ب ژنا كورد، تەنێ نیشانە ل سەر «كێم ئەزموونییا» وان كەسایە، یێن نەشێن ب دیتنا راستەقینە ل هێزا وێ بنێرن.
بلا ئەم هەمی بزانین: ژنا كورد ستوینا ئاڤاهیا مەیە. نابیت ئەم رێ بدەین چ كەس، ب چ ناڤەك، ژنا كورد بكەنە «پیكەنینا» خۆ. هەر ئاخفتنەكا نەجوان ل سەر ژنا كورد، نە تەنێ كێمكرنە ژ وێ، بەلكو نیشانە ل سەر كێمیا ئەخلاقێ وی كەسی یە یێ بێ رێزیێ دكەت. ئافرەت، نیشانە ل سەر رەوشەنبیریا مللەتەكی، د ژیانا مە دا، د هزرێن مە دا و د ناڤ تاریێ دا، دێ وەكی رۆناهیەكێ ل سەر دەرێ مە مینیت.

د ڤێ جیهانا مەزن دا، كو پڕە ژ ئالۆزی و گوهۆڕینان، تشتەكێ ب تنێ هەیە كو د شیاندایە مرۆڤایەتیێ بێخیتە د ناڤ ئارامیەكا رۆحی دا، ئەو ژی «گەرما زارۆكاتیێ» یە. ئەڤرۆ، د ١ـی حوزەیرانێ دا، ئەم نە ب تنێ رۆژەكێ ژ سالنامێ پیرۆز دكەین، بەلكو ئەم پیرۆزیا هەبوونا وان گیانێن بێگەرد دكەین، یێن كو دناف دلێن وان دا، دنیا ژ نوی ڤە د ئاڤا دبیت.
زارۆك، ئەو تابلۆیا سپی و پاقژن یا كو ژیان دكێشیت. ئەوان دیتنەكا جودا بۆ جیهانێ هەیە؛ دیتنەك تژی ژ حەژێكرن، بێ گۆمان، و بێ رەنگكرنا رەنگێن ژیانێ ب رەشێ. د دەمێ ئەم مرۆڤێن مەزن د ناڤ ئالۆزیێن رۆژانە دا دگەڕین، زارۆك ب كەنیەكا ب تنێ، ب دەستگرتنەكا نەرم، یان ب پرسیارەكا سادە، مە ڤەدگەرینن بۆ وی جهێ كو مرۆڤ تێدا مرۆڤە، و ژیان تێدا ئاشتیە.
هەمی زارۆكەك، ئەستێرەكا پاشەرۆژێ یە.
لێ دڤێت ئەم بزانین، ئەڤ ئەستێرە ب تنێ ب حەژێكرنێ گەش نابن، بەلكو ب پاراستنا مافێن وان، ب دابینكرنا ژینگەیەكا تژی ژ رێزێ، و ب دەرگەهێن ڤەكری بۆ فێربوون و گەشەپێدانێ. مافێ زارۆكی ب تنێ نان و جل و بەرگ نینن، بەلكو مافێ وان دیتنا مە یە وەكو نموونەیێن جوان، و مافێ وان دیتنا ئاشتیێ یە ل جهێ شەڕ و كینێ. د ڤێ رۆژێ دا، باجە مەزنتر ل سەر ملێن مە هەمیانە. دڤێت ئەم ژ خۆ بپرسین: مە چی كریە بۆ ڤان فرێشتەیان؟ ئەرێ مە شیایە جهەكێ بێ ترس بۆ وان ئاڤا بكەین؟ ئەرێ مە شیایە دلێن وان ب خەونێن مەزن ڤە گرێ بدەین؟
باوەر بكەن، ئەو جیهانا ئەم دخوازین ب گەهینێ، ل دێریا كەنیا زارۆكان دەست پێ دكەت. هەر دەمێ مە دیت زارۆكەك د كەنینیت، مە دیت جیهانەكا باشتر د ئاڤا دبیت. ل هەر جهەكێ جیهانێ، زارۆك هێڤێنێ ئاشتیێ نە، ئەگەر ئەم دلۆپەكا حەژێكرنێ ب دەتینە وان، دێ د داهاتی دا ب سەدان مەترا ئاشتیێ پێشكێشی مرۆڤایەتیێ كەن. با هەر رۆژەكا وان تژی بیت ژ یاری، فێربوون و ئەولەهیێ. بلا ئەم هەمی بێژین: زارۆك، دلێ جیهانێ یە، و پاراستنا دلێ جیهانێ، ئەركێ مە هەمیانە.

شەڕ نەك تەنێ زیانێن مادی و جەستەیی ل دویڤ خۆ دهێلیت، بەلكو دبیتە ئەگەرێ هەڕفاندنا هەمی بهایێن دەروونی یێن مرۆڤی. كو شەڕ دبیتە ئەگەرێ پەیدابوونا حالەتەكێ دەروونی یێ دژوار كو مرۆڤ تێدا هەست ب «بێ ناسنامەیی» و نامۆییەكا كویر دكەت؛ چونكی ئەو سیستەمێ ئەخلاقی و جڤاكی یێ كو مرۆڤی باوەری پێ هەی، د دەمێ شەڕی دا ژ ناڤ دچیت. ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەر كو مرۆڤ باوەرییا خۆ ب دادپەروەری و مرۆڤایەتیێ ژ دەست بدەت، كو ئەڤە ژی لایەنێ هەرە مەترسیدارێ شەڕی یە.
هەروسا حالەتەكێ دی یێ دەرونی یێ گرنگ دكەت كو ئەو ژی «گونەهبارییا رزگاربوویان» یە. كو ئەو كەسێن ژ مەیدانێن شەڕی رزگار دبن، ل شوینا هندێ هەست ب كەیفخۆشیێ بكەن، تووشی خەمۆكییەكا گران دبن، چونكی د ناخێ خۆ دا هەست دكەن كو وان خیانەت ل هەڤال و خزمێن خۆ كرییە یێن كو د شەڕی دا هاتینە كوشتن. ئەڤ هەستا گونەهباریێ دەرونێ مرۆڤی پەك دئێخیت و ناهێلیت ئەو كەس ب شێوەیەكێ سروشتی ڤەگەڕێتە د ناڤ جڤاكی دا.
فشارێن شەڕی ب شێوەیەكێ وسا كار دكەنە سەر دەمار و مێشكێ مرۆڤی كو «ترس» دكەفتە د ناڤ كویراتییا كەسایەتییا مرۆڤی دا. ئەڤ ترسە نەك تەنێ ل دەمێ شەڕی، بەلكو بۆ چەندین سالان پشتی شەڕی ژی دمینیت، و دبیتە ئەگەرێ تێكچوونا پەیوەندیێن خێزانی و سۆزداری، چونكی مرۆڤێ شەڕدیتی توانایا وی یا بەخشینا سۆز و عاتیفەی كێم دبیت و هەردەم یێ د حالەتێ بەرگریێ و گۆمانێ دا دژیت.

نەخۆشیین دەروونی د دەمی شەڕی دا

١. تێكچوونا بێهۆشییا پشتی شۆكێ (PTSD):
ئەڤە ئێكە ژ دیارترین كارتێكرنان. مرۆڤ ل ژێر فشارەكا مەزن دژیت، ب شەڤ خەونێن تێكچووی دبینیت و هەردەم هەست ب مەترسیێ دكەت، هەتا ئەگەر شەڕ ب دووماهی هاتبی ژی.
٢. سترێس و دلگرانییا بەردەوام (Anxiety):
ئەو كەسێن د ناڤ شەڕی دا ژیاین، باوەرییا وان ب سەقامگیرییا ژیانێ نامینیت. هەردەم یێ ل هیڤیا كارەساتەكێ نە، ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ هندێ كو تووشی ترسەكا دومدرێژ ببن.
٣. خەمۆكی و هەستا بەرزەبوونێ (Depression):
ژ دەستدانا كەس و كاران، مال و مولكی، یان ژی ژ دەستدانا پاشەڕۆژێ دبیتە ئەگەرێ خەمۆكییەكا كویر. مرۆڤ هەست ب بێ ئومێدیێ دكەت و وسا دبینیت كو ژیانێ چو رامان نینن
٤.تێكچوونا پەیوەندیێن جڤاكی:
شەڕ گومانێ د ناڤبەرا مرۆڤان دا چێدكەت. باوەری كێم دبیت و مرۆڤ نەچار دبن بتنێ هزر د قورتالكرنا خۆ دا بكەن، ئەڤە ژی هەستا هەڤكاریێ و ئاشتییا ناڤخۆیی د لایێ دەروونی ڤە لاواز دكەت.

زیانین شەڕی ل سەر مرۆڤی

• گوهۆڕینا فیزۆلۆژییا مەژی (لاپەرە ٢٥): شەڕ تەنێ بیرهاتنەكا نەخۆش نینە، بەلكو شۆكا شەڕی «كارەبیا مێشكی» دگوهۆریت و هندەك پشكێن مێشكی یێن بەرپرس ژ ترسێ زێدە چالاك دكەت.
(P25, 2.14,.Bessel van der Kolk)
• زەنگا مەترسیێ یا بەردەوام: پشكا مێشكی یا بناڤێ (Amygdala) ل دەف مرۆڤێ شەڕدیتی هەردەم یا ل سەر خەتە؛ ئەڤە دبیتە ئەگەر كو مرۆڤ د حالەتەكێ ترسا بەردەوام دا بژیت هەتا ئەگەر چو مەترسی ژی نەبن.
(P42, 2.14,.Bessel van der Kolk)
• تێكچوونا زمان و ئاخفتنێ : نڤیسەر بەحسا حالەتێ (Speechless Terror) دكەت؛ كو ل دەمێ بیرهاتنێن شەڕی دهێنە پێش چاڤ، پشكا مێشكی یا بەرپرس ژ ئاخفتنێ (Broca›s area) كارێ خۆ رادەگریت، لەورا مرۆڤ نەشێت ب پەیڤان بەحسا ئازارا خۆ بكەت.
(P48, 2.14,.Bessel van der Kolk)
• جەستە هەمی تشتان كۆم دكەت: نڤیسەر جەختێ ل سەر هندێ دكەت كو ئەگەر مێشك تشتەكی ژ بیر بكەت ژی، «جەستە» ژ بیر ناكەت؛ فشارا شەڕی د ناڤ ماسوولكە و دەمارێن مرۆڤی دا دمینیت و دبیتە ئەگەرێ ئێشێن جەستەیی یێن بێ ئەگەر.
(P66, 2.14,.Bessel van der Kolk)
• نەمانا هەستا ب «نوكە»: مرۆڤێ تووشی شۆكا شەڕی بووی، شیانێن وی یێن چێژوەرگرتن ژ ژیانا «نوكە» نامینن، چونكی هەردەم مێشكێ وی یێ د رابردووی دا یە و یێ ل هیڤیا كارەساتەكا نۆكە یە.
(P7., 2.14,.Bessel van der Kolk)
• تێكچوونا سیستەمێ خەوێ: شەڕ سیستەمێ خەوێ و بێهنڤەدانێ تێك ددەت، چونكی مێشك رێ نادات جەستە سست ببیت ژبەر ترسا ژ هێرشێن نیشكەكێ ڤە.
(P74, 2.14,.Bessel van der Kolk)
ستراتیژییێن چارەسەركرنا برینێن دەروونی یێن شەڕ پشتی مە بەحسا وێرانكاریێن شەڕی كری، پێدڤییە ڕێكێن زانستی یێن چارەسەریێ دیار بكەین كو هاركارییا مرۆڤی دكەن دووبارە ڤەگەڕێتە ناڤ ژیانەكا ئاسایی. ئەڤە گرنگترین تەوەرێن چارەسەریێ نە:
١. پشتەڤانییا دەروونی و جڤاكی یا بلەز (MHPSS):
ڕێكخراوا ساخلەمی یا جیهانی جەختێ ل سەر هندێ دكەت كو چارەسەری نەك تەنێ كارەكێ پزیشكی یە، بەلكو پێدڤی ب رێكخستنەكا جڤاكی هەیە. پێدڤییە خزمەتگوزاریێن ساخلەمییا دەرونی ل ناڤ كەمپ و دەڤەرێن قەیرانێ بهێنە دابینكرن، و جەخت ل سەر چارەسەرییا كۆمەڵ (Group Therapy) بهێتە كرن دا كو مرۆڤ هەست ب تەنیاییێ نەكەت و باوەرییا وی ب دەوروبەران ڤەگەڕێت (World Health Organization, 2.22).
٢. ڕزگاركرنا شۆكێ ژ ناڤ جەستەی (Somatic Healing):
ل دویڤ تێڕوانینا نڤیسەر بێسێل ڤان دێر كۆلك، چنكو شۆكا شەڕی د ناڤ سیستەمێ دەماران و ماسۆلكەیان دا كۆم دبیت، ئاخفتن ب تنێ بەس نینە بۆ چارەسەریێ. پێدڤییە رێكێن جەستەیی وەك «وەرزش، یۆگا، و تەكنیكێن هەناسەدانێ» بهێنە بكارئینان دا كو مێشك هەست ب تەناهیێ بكەتەڤە و ئەو وزەیا نێگەتیڤ یا د ناڤ جەستەی دا كۆمبووی، بهێتە ڕزگاركرن (Van der Kolk, 2.14).
٣. دوبارە ئاڤاكرنا رامانا ژیانێ (Logotherapy):
دكتۆر عەلی كەمال ئاماژێ ب هندێ دكەت كو مەزنترین چارەسەری بۆ مرۆڤێ شەڕدیتی ئەوە كو «ئارمانجەكا نوی» بۆ ژیانا خۆ پەیدا بكەت. ئەڤە ب رێكا كارێن مرۆڤایەتی، داهێنان، یان تێكەڵبوون دگەل جڤاكەكێ ئارام دا دهێتەكرن. ئەڤ رێژەیە هاركارییا مرۆڤی دكەت كو هەستا «نامۆییێ» و «بێ ئومێدیێ» تێپەڕینیت و باوەرییا وی ب بهایێن ئەخلاقی ڤەگەڕێت (كمال، ١٩٨٨).
٤. چارەسەری ب رێكا دەربڕینا داهێنەرانە (Creative Expression):
بكارئینانا هونەری، وێنەكێشانێ، و نڤیسینا چیرۆكا ژیانێ ئێكە ژ رێكێن هەرە سەركەفتی بۆ وان كەسێن نەشێن ب زمانەكێ ئاسایی بەحسا ئازارێن خۆ بكەن. ئەڤ رێكە دەلیڤەیێ ددەتە مێشكی كو برینێن دەروونی ڕێكخستن بكەتەڤە و وەك پارچەك ژ «ڕابردووی» قەبوول بكەت نەك وەك مەترسییەكا بەردەوام ل سەر «نوكە» (Van der Kolk, 2.14)

دیرۆكا گەلێن بندەست، ب خوین و ماندیبوونا مێرخاسێن وەكی تە دهێتە نەخشاندن. ئەڤرۆ، دەمێ نیشتیمان ب خەمەكا گران ڤە مالئاڤییێ ل تە دكەت، مە تەنێ سەركردەیەك ژ دەست نەدایە، بەلكو مە پشكەك ژ دیرۆكا زیندی یا ڕۆژئاڤا سپاردە كاروانێ نەمران. تو ئەو چیا بووی یێ كو چ جاران ل هەمبەر باهۆزێن سیاسی و شەڕێن سەخت نەهەژیای، و وەك سیمایەكێ نەتەوەیی یێ بلند ل دلێ هەر كوردەكێ مایی. ساڵح موسلم، تو ئەو ناڤ بووی یێ كو ل هەمی پایتەختێن جیهانێ ب كێفییا كوردی و ب ویقارەكا چیا گەنگەشا مافێن گەلێ خۆ تە دكر. تە نیشا جیهانێ دا كو كورد نە بتنێ شەڕكەرێن لادەستن، بەلكو خودان پڕۆژە و فكر و باوەرین. تە د ناڤبەرا جەنگ و ئاشتیێ دا، پرەكا بێهێز ئاڤاكر كو ناڤێ وێ «مان و نەمان» بوو. خەباتا تە نەبتنێ ل پشت مێزێن دیپلۆماسی بوو، بەلكو د ناڤ كۆڵانێن كۆبانێ و قامشلۆ دا رەنگ ڤەدبوو. تە ژیان ب سادەیی دیت، لێ ب مەزناهی ژیای. هەر جارەكا تو ل سەر شاشەیان دەركەفتی، خەلكێ تە هەست ب پشتگەرمیێ دكر، ژبەر كو تە ب زمانێ وان دئاخفت، ب خەما وان دژیا، و وەكی وان ژی قوربانی ددا. مەزنترین وانەیا تە دایە مە، نە بتنێ د پەیڤان دا بوو، بەلكو د وێ سەربلندیێ دا بوو كو تە بۆ شەهیدبوونا كورێ خۆ «شەرڤان» نیشا دا. تە سەلماند كو سەركردە ئەو نینە یێ كورێن خەلكی بنێریتە بەرەیێن شەڕی و یێن خۆ بپارێزیت، بەلكو تو ئەو بووی یێ كو تە جەگەرێ خۆ كرە قوربانی بۆ وێ ئاخا كو تە باوەری پێ هەبوو. رووحا تە ئەڤرۆ، دێ ل تەنیشت روحا شەرفانی ئارام بیت، و ئەڤە جوانترین هەڤدیتنا دیرۆكییە د ناڤبەرا باب و كورەكێ فیداكار دا. تو چووی، لێ تە هزرەك ل پشت خۆ هێلا كو ب هزاران گەنجێن كورد دێ ل سەر ڕێكا تە بەردەوام بن. تە فێری مە كر كو مرۆڤ دشێت ل هەمبەر هەمی جیهانێ ڕاوەستیت ئەگەر دۆزا وی یا ڕەوا بیت. تە نیشا مە دا كو سیاسیبوون نە بتنێ پلە و پۆستە، بەلكو بەرپرسیارییەتییا پاراستنا ناسنامەیەكێ یە كو دوژمنان دڤیا ژ ناڤ ببەن. ئەی تێكۆشەرێ ماندی، ئەی باوەریا نەهێژای: ئاخا نیشتیمانی دێ ب گەرمی تە هەمیز كەت. ژبەر كو تە چ جاران پشت نەدا وێ، و وێ ژی چ جاران تو پشتگوێ نەئێخستی. د هەر بستیەكا ئاخا ڕۆژئاڤا دا، د هەر بێهنەكا ئازادیێ دا كو زارۆكێن مە هەلكێشن، شوونا تلێن تە و رەنجا تە لێ دیارە. خاترا تە ئەی سیمایێ خۆڕاگریێ، خاترا تە ئەی بابێ شەهیدان. رووحا تە شاد و ناڤێ تە هەردەم د لاپەرێن زێرین یێن دیرۆكا كوردستانێ دا دێ درەخشییت.

ناڤێ وێ ژی د دلێ مرۆفی د هەژینیت، نەفەسەكا كەڤنارە ل بن سیبەرا چیایان مەزن بوویە و د ناڤ چاخان دا هاتیە وەلاتەكە ب نەخشەیان ناگەهیتێ، ب خەتان ناهێتە پارچەكرن، ب ڕەنگێن خوە دژیت، ژ جۆگرافیان پترە، بیردانكا مللەتانە ،گازیێن دایكەكێ یە، پەیڤا ئێكێ یا زاروكەكی یە، چیڕۆكا دەنگبێژەكی یا نە تەمامبووی.
چیا و كەڤرێن كوردستانێ، نە بتنێ ژ بەر و ئاخێ نە، بەلكی ژ خۆڕاگرییێ، هیڤیێ و قیژێن د ناڤ بێدەنگیێ دا هاتینە ڕستن، هەموو لووتكەك، دووعایەكا هزار سالی یە وەكو دە رگەهەكی بەرەڤ ئەسمانی ڤەدبیت. بای ل ڤێرێ نە بتنێ دئێخیت، بەلكی ڕابردووی ل گەل خوە دئینیت، شوونا زمانێن وندابوویی د ناڤ سترانێن نەهاتیە گوهلێكرن دكەتە كولەكێ و دۆڵێن وێ،
ئەو ئەردەنە كو ڕۆژ تێدا زووترین دەردكەڤیت و باشتربن ڕۆژ ئاڤا دبیت، دەمێ تۆڤێن زەر ب بای ڤە دهەژین، ئارامییەك د ناڤا مرۆڤی دا بەلاڤ دكەت، وەكی هەموو تۆڤەك، هیڤیێن مللە تەكی نە كو ب سەرهشكی مەزن كرینە، ل سەر ڤێ ئاخێ شەڤ ژی ڕەش نینە، چرایێن گوندێن بچووك كو ل بنێ چیایان ڤەشارتینە، تەنانەت تارییێ ژی گەرم دكەن، دلێ كوردستانێ ژی مرۆڤێن وێ نە.
ماندی نەبە لێ سەر بلندی راوستیای، شكەستی لێ هێشتا دشێت بكەنی، دەرد و كولێن خوە وەكی نانی ل سەر سفرەیا خوە ددانیت، لێ هەردەم باشترینێ پێشكێشی مێهڤانێ خوە دكەت، دەنگێ دایكەكێ یە ل ڤێرێ، سەبر و هێڤیەك كو ل گەل بێهنا گەرم یا تەنۆری د سپێدەیا زووی دا ب سەر دكەڤیت، دەنگێ بابەكی یە ل ڤێرێ، بێدەنگییەك كو شوونا ئاخێ ل سەر دەستێن وی یێن وێزە ل هاتیە نیشادان، دەنگێ زارۆكەكی یە ل ڤێرێ؛ شادیمانییەك كو ئازادیێ وەك هەستەكا زاتی دحەسێنیت، تەنێ نەشێت پێڤە بكەت.
ڕێیێن كوردستانێ درێژ و چیڕۆكێن وێ كێمن، ل بن هەر كەڤرەكی بیرهاتنەك، د لڤینا هەموو چەمەكی دا دوورخستنەك و د سیها هەموو گۆرینەكێ دا دلدارەك ڤەشارتی یە، بەلكی ژبەر ڤێ ئێكێ یە، هەموو كەسەكێ خودانێ ڤێ ئاخێ، كو دچیتە كیڤە ژی، پارچەیەكا دلێ خوە ل ڤێرێ دهێلیت، نەشێت دەنگێ ڕەهێن خوە بێدەنگ بكەت.
كوردستان، ب سەدان سالان هەم بریندار وهەم سە ر پین خۆ ڕاوەستاینە، هندەك جاران ڕەنگێ شین و شەرپەزەییێ لێڤە دچیت، هندەك جاران تۆزا شایی و هەلپەركێ دكەڤیتە عەسمانی. هندەك جاران دەنگێ دەنگبێژان ل چیایێن دوور دكەڤیت، هندەك جاران ب گرنیژینا زارۆكەكی د سەرماشكا سپێدەهێ دا، هەموو دەرد و كۆلان ژبیر دكەت، لێ هەردەم دژیت، هەردەم مەزن دبیت.

ژن د جیهانا خوە دا گەردوونەك تایبەتە، ب هەست و خەون و ڕامانێن خوە، ئەو ژیانێ شرۆڤە دكەت، ئەو خوە ئیفادە دكەت و ئیلهاما كەسێن ل دۆرا خوە ددەت، ژبلی ڕۆلێن جڤاكی، ژن چاڤ كانیەكە كو گیانێ مرۆڤایەتیێ خوەدان دكەت، سەبر، وێرەكی و ئەڤینا وان نە تەنێ باندۆرەك كوور ل سەر ژیانا وان ب خوە دكەت، لێ د هەمان دەمێ دا ل سەر ژیانا كەسێن ل دۆرا وان ژی باندۆر دكەن.
ژن د هەمان دەمێ دا مامۆستایە، ئەو نرخێن ژیانێ، شەهرەزایی و ئەڤینێ د ناڤ نفشان دا هلدگریت، دبیت كو كەدا وان نەهێتە دیتن، لێ باندۆرا وان كوور دیار هەر كریارە، هەر بڕیار هەم خوە و هەم ژی جڤاكێ ڕۆنی دكەن، ژن ب مەشا ل سەر خەتا زراڤ ئا د ناڤبەرا هێز و قەلسیێ دا واتە ددەنە دیاركرن بۆ جیهانێ .
دیتنا نرخا خوە یا گونجای د جڤاكێ دا ژ بۆ ژنان نە تەنێ نیشانا ئەدالەتێ یە، لێ د هەمان دەمێ د نیشانا پێشكەفتنا مرۆڤایەتیێ یە، دەما كو ژن ئازاد دبن، جڤاك ئازاد دبیت، دەما كو دەنگێ وان تێ بهیستن، هەم شەهرەزاییا تاكەكەسی و هەم ژی یا كۆلەكتیف دەردكەڤە هۆلێ، ژن نە تەنێ زایەندەیە، ئەو سەمبۆلا ئەنە رژی، هیڤی و پێشەرۆژەكێ نە.
د ئەنجامێ دا ژن هەم چاڤكانی و هەم ژی شەكلدەرێ ژیانێ نە. هەبوونا وان هەم هێز و هەم ژی ئیلهامێ ددەتە مرۆڤایەتیێ. جیهان بێیی ژنان نە تەمام و بێیی فكر، ئەڤین و كەدا وێ، ژیان مینا هەلبەستەكە نەتەمام بێدەنگ دمینە،ژن خەزینەیا هەری هێژا یا مرۆڤایەتیێ نە و دڤێ هەر تم وەرن پاراستن، فێمكرن و بلندكرن.