ئەڤینی د پەیڤان ناگەهیت و
چ سنووران ژی نانیاسیت،
دلێ من و تە بوویە داستانەکا بێدەنگ و
چ پێنڤیس نەشێن دەربڕینێ ژێ بکەن
ئەڤینا مە، بوویە چیڕۆکەک،
ل سەر لاپەڕێن پەڕتووکان دهێتە نڤیسین،
بوویە کانیەکا زەلال و چ جاران شێلی نابیت
کەڤالەکە، ب تنێ دل د ڕامانا وی دگەهیت..
تو ئەو گولا بهارێی،
یا کو د باغێ دلێ من دا بشکڤتی
پەیڤ نەشێن پەسنا جوانی و ڕەنگینییا تە بکەن
هەر لێدانەکا دلێ من،
ب بێدەنگی، ناڤێ تە دئینیت
وەرە دا دەستێن خۆ بکەینە تێکدا و
ئێکدو هەمبێز بکەین..
تە، تارییا شەڤێ،
ب رۆناهییا چاڤێن خۆ یا ڤەڕەڤاندی
دێ وەرە دا دلێن مە، تێر ل گەل ئێک باخڤن..
هەر چپکەکا بارانێ، یا ژ ئەوران دباریت،
چیرۆکا حەزژێکرنا من و تە بۆ ئەردی دبێژیت..
ئەز د ناڤا سینگێ تە دا،
وەلاتەکێ ئارام دبینم و چ جاران لێ بەرزە نابم..
تو ئاوازا وێ سترانێی،
یا کو ب تنێ دلێ من شەهرەزایی ژەنینا وێ یە..
وەرە، دا ل گەل بایی بفڕین و
بگەهینە گۆپیتکا چیایێن بلند و
داستانا خۆ یا ئەڤینێ تۆمار بکەین.

دهۆک…
تو باژێڕەکێ تژی ئاڤاهی و جادە و
باخچەیێن هەمە ڕەنگی..
بۆ دلێ ژیانێ هەم باوەشی و هەم مزگینی
سترانەکی ژ ئاوازێن بلنداهیا کێلیا شەدا و فرعینی
د گوهێن بای و کولیلکان دا
دەنگێ چیا و سیلاڤ و پێلێن ئاڤێی
کەنی و خۆشیان دئینی..
بهەشتەکی، هنگڤ و گول و نێرگزان
ل سەر دێمێ ڕۆژێ دبارینی..
شویشەکێ گولاڤێی،
ژ بەنداڤێ و سەر ب ژێر
مسک و عمبەران وەک خوناڤا سحاریان
ل هەمی جهان دڕەشینی..
ئای ژ سپێدهیێن ڤی باژێڕی
هەمی هیڤی و ژیان و مزگینن
دەمێ ڕۆژا وێ دهەلیت
وەک دایکەکا دلۆڤانە،
زاڕۆکێن خۆ هێدی و نازک ژ خەو ڕادکەت..
گەرم وەک عەشقا وەلاتی ژ دل و جان
بۆ ڤیانێ سلاڤ دکەت..
وەکی بووک و کارخەزالا
بۆ ئاهەنگ و جەژن و نەورۆز و سەرسالا
کارێ خۆ دکەت..
ژ بۆ خزمەتا ئالا ڕەنگین
ژ بۆ ناڤێ کوردستانێ
ڕەخت و تڤەنگ ل بەژنێ نە
ئەو دیرۆکا مەردینیێ تۆمار دکەت..
ل نیڤرۆیان دهۆکا من
چەنگ و پەڕێن خۆ ڕادئێخیت
بۆ سوحبەت و لاقردیێن کەچ و خورتا
شەل و شەپک و خودان تزبی و لەوەندیا
سویک و بازاڕ و دیلانا باش گەرم دکەت..
پەیاسەیێن ئێڤاریا
ل پارک و باخچە و سەرێن جادا
خەم و حەسرەتان دڕەڤینیت
ئێش و ژانا تەنا دکەت..
ئەی باژێڕێ دلان
خەمل و خێلیا بووک و سۆرگولان
تو ل هەمی وەرزان
میرگەکا کەسکی، سەمفۆنیا عەشقێ و ئارامگەهی..
ل هەمی بوهار و پاییزان
مالەکا ئاڤەدانی
تو لاندک و پەناگەهی.

ئەڤرۆ گۆڤەندا
زینێ یە..
خەمل و خێلیا وێ
ڤۆلکانا کەرب و کینێ یە
د سینگێ تەڤ بــەکـۆیان دا
خانێ لەپ زێرین..
خودانێ داستانا «دمدم» ی
شووری ژ کاڤلانکی ب دەرینە
مەمێ د زیندانێ دا
ژ خەوا خافلەتێ بهەلینە..
سەرچەمکێ گۆڤەندێ
کۆرۆیی ب خیانەتێ یا هەژاندی
هێلینا هیڤیا
ل دلدارا نەبوونە بهار..
پاییزێ ب چەقێن
شکەستی دایە بایی
ئەڤینا وان بوویە کۆترکا ئاشتیێ
فڕی بەرەف بلنداهییا
ئەسمانی
چوونە سەر وەغەرێ..

ل تە دگەڕیام
ل ڤی باژێرێ مەزن و بێدەنگ
جادە و کۆلانێن تەنگ
تاری و سار،
بوونە بەحرەک و ئەز دناڤ خۆ دا بەرزەکرم
وەکی ماسییەکا بێ ئاڤ
د ناڤ خەندقینا هێڤیا دا دژیت!
د لێگەڕیانا تە دا
ئەز بەرزەبووم؛

بەرزەبوونەک
کو تێدا من ڕێکا ڤەگەڕێ نه ‌ددیتی،
دناڤ مژ و مۆرانا بیرهاتنان دا نقۆ بووم
ستێر ژ ئەسمانێ خەمگین دڕژیان
ل مە هەردویان دگەڕیان!
گەهشتنا مە بوو خۆزییەکا دوور،
خۆزیێن مە چ پێڤە نەهات،
ئەڤجا، خۆزی ئەز سیتاڤکەک بام
و ب تنێ ل دووڤ پێنگاڤێن تە هاتبام..
هەردەم، تە دگۆت:
«دێ کێشوەرەکێ بۆ خۆ ئاڤاکەین،
دوور بیت ژ مژارا مرۆڤان،
دوور بیت ژ نەخۆشیێن زەمانی،
دوور بیت ژ خەیالێن ڤالا!
ب تنێ ئەز و تو
دێ ل دیلانا خۆشیان بین».
لێ حەیف و مخابن؛
هێشتا مە کێشوەر ئاڤا نەکری
ئەم تێدا بەرزەبوون..
ڤێ جیهانێ
تەنها خەیال بۆ مە هێلا،
ل تە دگەڕیام..
ئەز بۆ مە بوومە بەندەیا بەرزەبوونا تە
و دەنگ ژ من نەهات..
ل تە دگەڕیام،
ل هەر گەڕیانەکێ
ئەز ژ دەست دچووم،
لێ سەیر ئەوە:
د هەر بەرزەبوونەکێ دا،
من تنێ تو ددیتی!

سیتاڤکا من ژ من سل بوو،
یا تە ل گەل من هەڤال بوو،
ل هەمی دەم و جهـ و مژاران،
ل گەل من گەش بوو…
وەکی چرایەکێ ل تارییاتیێ!

سپێدە زوی بوو، هێشتا چ سەرەدانکەرێن وێ رێڤەبەریێ نەهاتبوون. ب وێ قاتا رساسی ڤە و وی سەرێ د چێلیێ ڕا د تەیسیت و وێ بەرچاڤکا نۆژداری ڤە، ل بەر مێزا سکرتێری یێ روینشتی بو، هەر چەند خۆلەکەکێ تەماشەی دەمژمێرا د دەستێ خۆ دکر. پشتی دەمژمێرەک بۆری:
– برا، ئەگەر زەحمەت نەبیت، من دڤیا سەیدایی ببینم .
– برا، ئەز ژی حەزدکەم، مانێ ئەزێ ل ڤێرێ خزمەتا وە بکەم ! بەلێ سەیدا گەلەک یێ ب کارە.
پشتی بۆرینا دو دەمژمێران ژ ڕوینشتنێ.
– برا، مەجالەک بۆ سەیدایی چێنەبوو؟
– برا، مێهڤان یێ لدەڤ و کۆمبوونەکا گرنگە.
ب بۆرینا هەر نیڤ دەمژمێرێ، جارەکێ دانوستاندانا وان گەرم دبوو ڤه، هەردەم ژی بەرسڤا وی: «ما ئەز چ بکەم مێهڤان یێن هەین» بوو.
دەمژمێر گەهشته ئێکی نیڤرۆ و مێهڤانێن سەیدایی نەڕابوون!
و کۆمبون ب دووماهی نەهات!
ب وان سەرو دلا ڤە، ژ دەرگەهێ رێڤەبەریێ دەرکەفت…

ڕۆژا دووێ
– ئەلۆ، جەنابێ سکرتێری، زەحمەت نەبیت؛ ئەڤرۆ دەرفەت هەیە ئەز بهێم.
– برا، ببۆرە، سەیدا ئەڤرۆ ژی یێ ب کارە و دێ زوی دەرکەڤیت !

ڕۆژا سێیێ
– سلاڤ کەکێ سکرتێر، هیڤیا من ئەوە سەیدا ئەڤرۆ هندەک دەمێ خۆ یێ زێزین بدەتە من.
– برا، سەیدا، شڤێدی ب کارەکی یێ دەرکەفتیە دەرڤەی وەلاتی، هەیڤەکا دی ژی ناڤەگەڕیت.

پشتی مەهەکێ
ناڤێ وی لسەر موبایلا سکرتێری خویا کر، ب ئاڤرویەکێ لێ نێڕی، بەلێ هەتا مۆزیک ب دوماهی هاتی بەرسڤ نەبوو.

جارا دووێ
– ئەو ژمارەیی داوات کردووە داخراوە یان لە دەرەوەی بازنەیه!

فڕۆكه‌یا كاغه‌زێ
ده‌مێ من ده‌ستێ خوه‌ بۆ ته بلندكری
مه‌به‌ستا من نه‌خاتر خواستن بوو
من دونیا پاقژ دكر دا ته‌ ببینم.
***
هه‌ر و هه‌ر ئه‌ز ل سه‌ر ژڤانی گیرۆ دبووم
من تو د دیتی یا سل
ل به‌رامبه‌ری ئێك ل سه‌ر گرێ خیزی
یێ نێزیكی ده‌رگه‌هێ وه‌، ئه‌م د راوه‌ستیاین
هێدی هێدی تو پرسیارا ڕۆژێ ژمن دكی
و ئه‌ز دبێژم ته‌ :
ده‌مێ ئه‌رد هێشتا زارۆك بووی
ڕۆژ فڕۆكه‌یا وێ یا كاغه‌زی بوو
تۆ دگڕنژیێ
پاشێ ئه‌م ده‌ستێن خوه‌ درێژدكین خیزی و
دكۆلین هه‌تا ده‌ستێن مه‌ دگه‌هشتن ئێك
لێ ئیرۆ ئه‌ز یێ وێ هه‌میێ بتنێ دكم
دره‌نگ دهێم و ل سه‌ر گۆڕێ ته رادوه‌ستم
هزر دكم تو یا سلی
پرسیارێ ل سه‌ر رۆژێ دكم و
به‌رسڤێ د دم، كو ئێكێ ده‌زیێ وێ
یێ بڕی و ڕه‌ڤی یه‌
پاشێ ده‌ستی رادهێلم گۆڕی و د كۆلم
هیڤی دكم سه‌ر ژنوی ده‌ستێ ته‌ بگرم .
***
ناڤبڕ
له‌یلان ئاڤه‌كه‌ بیردانكا خوه‌ هنداكری یه‌ .
***
فڕۆكه‌یا كاغه‌زی
فێله‌كه‌، ئه‌سمانی ئافراندی
دا ناڤچاڤێن زاڕۆكان ب بینت .
***
ل پشت سیلاڤێ، روویێ ئاڤێ خوه‌ د ڤه‌شێرت.
***
سڤیانك، به‌لگن دره‌و ل داران كرینه‌ .
***
یێ خه‌ندقی كه‌سه‌كێ گه‌له‌ك سروشتی یه‌
ل سه‌ر یاریا نقۆمكرنێ هه‌تا هه‌تایێ شه‌هزه‌زایه‌ .
***
ژ من نه‌ترسه‌
ئه‌ز ده‌زییه‌كێ دویكێلێ مه‌
ل پشت فڕۆكه‌یه‌كا دچت بێی كو ڤه‌گه‌ڕت
هه‌ر زوو دێ به‌رزه‌بم .
***
ژ كه‌ره‌ما خوه‌
ده‌ستێ خوه‌ ژ سه‌ر ملێ من ڕاكه‌
ئه‌ز نه‌ داره‌كم
ئه‌ز ژی وه‌ك ته‌ خه‌ندقی یه‌كم .
***
پێشییه‌كا دی
من هاژ كریزا نیڤا عه‌مری نینه
لێ ژ عه‌مری هه‌میێ هه‌یه‌ .
***
هه‌ست ب ته‌نیاتیێ دكم
ئه‌وا دبێژنێ ته‌نیاتی یا كوژه‌ك
ئه‌ز هه‌وجه‌مه‌ هه‌ر ده‌سته‌كێ مه‌ بگرم
هه‌تا ئه‌گه‌ر ژ تابیتێ ژی ده‌ركه‌فتی بت
***
ب تنێ ل جادان دگه‌ڕم
ب هه‌ردو پێن خوه‌
پێل ل پێنگاڤێن مرۆڤێن وه‌غه‌ركرین دكم
ئه‌ز دزانم پێنگاڤێن من دێ هێن پێلێكرن
ژ مرۆڤێن دێ پاشێ هێن
و هیڤییا من ئه‌وه‌ ، ئه‌و وه‌ك من ب تنێ نه‌بن
***
سوپاس بۆ جاده‌یا دچت بۆ مالا مه‌
هه‌ر شه‌ڤ هاژ من هه‌یه‌
دگه‌ل خوه‌ دئاخڤم و
چ جاران مایێ خوه‌ تێ نه‌كره‌ .
***
ئه‌ڤینی ژ باكور و باشوور و
ڕۆژهه‌لات و ڕۆژ ئاڤا دهێت
عیسای ڤیا بابه‌تی روهن بكت
خوه‌ ل سه‌ر خاچه‌كێ ده‌ینا.

ل چاڤێ گەشێ کوردستانێ
ل دەروازەیێ دلێ پیرۆز
ل سەنگەرێ مان و نەمانێ
ژگوڕیا گەرما تڤەنگا وە و
ژکەلەگەرما بەرخۆدانێ
تیڕۆژکا ڕۆژا ڕوومەتێ
ل تەخێ ئەنیا پردێ هەلات..
وە ب جانێ خۆ بەرزکر ئاڵا و پاراست دۆز
وە ب شەواتا زریپۆش و (ئەبرامزان)
سنوورێن بێدەنگیێ شکاندن
لەشکرێ ئەهریمەنێ و
شلقا شەڤێن رۆم و کیسرای
لویلیا گەرما تڤەنگا وە ماچیکر و
خۆ لبەر بەژنا وە چەماندن..
پێشمەرگەینۆ..
خاک پارێزێن وەلاتپەروەر
گەرژمێرخاسی وجانگۆریکرنا وە نەبا
دا لژێر پۆستالێن زۆرداران
کەل وێران بیت..
دا کەزی و بسکێن دەلالێ
ب سەرهەڤسارێن ڕەش کەعێلێن
دۆژمناڤە بنە گلواز..
کێلیا شەدا دا د دۆمانێدا وندا بیت
هەرێم دابیتە شەواتگە و
ژبلنداهیێ بێ چەنگ و باڵ داکەڤن باز
لەورا، دێ بێژم و بێژمەڤە:
ل سەر کێلەکا دلێ مەزن
ل چاڤێ گەشێ کوردستانێ
گۆڕێ وە بۆمن مینبەرە..
کێلیا وە بۆ من پیرۆزە و
سەرخوەبوون و
ناڤێ دەولەتبوونێ ل سەرە..
ناڤێ دەولەتبوونێ ل سەرە..

کانتۆ (٣١)

ڤی ئەزمانی، بەری نهۆ ژی جارەکێ یێ بریندار کریم، هەتاکو سۆراتییا شەرمینیێ هەردو ڕوویێن من ڤەگرتین و پاشی دەرمانێ چارەسەریێ دایە من: من هۆسا یا بهیستی کو ڕما ئەچیلیسی و بابێ وی هەر ژێدەرێ خەمێ بوویە و پاشی بەخشندەیەکا باش بوویە(١).
مە پشتا خوە دا وی گەلیێ خەمگین و بێی ئاخفتن، مە پەڕاڤێ ل دەردۆرا وی دبڕی(٢). ل ڤێرە دەم ژ شەڤێ کێمتر و ژ ڕۆژێ نێزیکتر بوو، من پیچەکێ بەرێ خوە بۆ پێشڤە درێژکر، لێ من دەنگێ بلندێ بۆقەکێ بهیست، کو دەنگێ گوڕمێنا عەوران ل بەر وێ یێ کز بوو. و پشتی شکەستنا ژاندار، هەکو شارلمانی لەشکەرێ خوەیێ پیرۆز ژ دەستدای، چ جاران ئورلاندۆی ب ڤێ توندیێ پف نەکربوو بۆقا خوە(٣). ئەڤجا هەردو چاڤێن من بەر ب یەک جهڤە هاتنە ئاراستەکرن و ل وێ ڕێکا ل بەرانبەر دنێڕین. و دەمێ من پیچەکێ سەرێ خوە بەرەف وێ سەمتێڤە زڤڕاندی، کۆمەکا بورجێن بلند کەتنە پێش چاڤێن من، لەوا من گۆت:
– سەیدایێ من، کا بێژە من ئەڤە چ باژێڕە؟
– چونکو تو ژ دوورییەکا بەرفرەھ د تاریێ ڕا دنێڕی، لەوا تو میناکان ب دروستی ژێک ناڤاڤێری، هەکو دگەهییە وێرێ، دێ ب ئاشکەرایی بینی کا چەوا ژ دوورڤە هەست مرۆڤی دخاپینن، کا پیچەکێ بەر ب پێشڤە هەڕە.
پاشی ب ڕێزگرتنڤە دەستێ من ب نک خوەڤە کێشا و گۆت: «بەری ئەم دەست ب چوونێ بکەین و داکو ئەڤ بابەتە ل دەف تە گەلەک یێ سەیر نەبیت، بزانە کو ئەو نە بورجن، لێ ئەو دێون، هەمی ژ نافکێ پێدا یێن دناڤ وێ بیرا ل دۆر پەڕاڤی د چکلاندینە». و هەروەکو د دەمێ ڤەقەشیانا مژێدا ڕووددەت، ئەو هەلما بای چڕکری، پیچ پیچە ڤەدڕەڤیت و چاڤ باشتر دبینیت. مە ژی وەسا بایێ چڕ و تاری دبڕی، هێدی هێدی ئەم نێزیکی پەڕاڤی دبووین و شاشیی ژ من دوور دکەفت، لێ ترسا من زێدەتر لێ دهات.
هەروەکو ل هنداڤ خەلەکا بازنەیی، مونتریگیۆنی خوە ب بورجان خەملاند بوو(٤)، هەروەسا ل سەر وی پەڕاڤێ ل دۆر بیرێ ژی وەسا بوو، ئەو دێوێن ب ترس، مینا بورجان ب نیڤەکا جەستەیێن خوەڤە د ڕاوەستای بوون، ئەڤە ئەو دێون یێن هەکو جۆبیتێر گوڕگوڕێ ژ عەوران دئینیت، ل ئاسمانی گەفان پێ دکەت.
من دێمێ ئێک ژ وان نیاسی، مل و سینگ و پشکەکا زکێ وی د دیار بوون، هەردو دەست ژی ب هەردو لایێن ویدا شۆڕ ببوون و یێ نەلڤ بوو. ب ڕاستی تشتەکێ گەلەک باشە کو سروشتی دەست ژ هونەرێ چێکرنا بۆنەوەرێن هۆسا بەردای، داکو نەبنە شەڕڤان د دەستێ (مارس)دا(٥). ئەگەر ژ چێکرنا فیل و نەهەنگان نە یا پەشێمان بیت، هەر کەسەکێ ب هووری تێندەتێ، دێ بینیت کو موکومتر و دادپەروەرترە؛ چونکو ئەگەر ئامرازێ هزرکرنێ دگەل ڤینا شەڕی و هێزا ستەمکار جۆت ببیت، مرۆڤ نەشێن بەرسینگێن وێ بگرن.
دێمێ وی هند یێ مەزن و درێژ بوو مینا دارکاژا بەتروسێ پیرۆز ل ڕۆما دهاتە پێشچاڤ(٦)، هەمی هەستیکێن وی ژی دگەل د گونجایی بوون. خوە ئەو پەڕاڤێ ژ نافکێ پێدا بۆ وی بوویە ستارە ژی، پشکەکا مەزن ژ نیڤا وی یا سەری دیار دکر، ب وی ڕاددەی کو سێ فریزی نەشێن بگەهنە پرچا وی(٧)، چونکو من سیھ بهۆستێن مەزن؛ ژ بەر حەفکێ هەتاکو نافکێ یێن ژێ دیتین(٨). دەڤێ وییێ هۆڤانە دکرە قێژی و غولغولەک ژێ دەردکەفت: «ڕافیل مێی ئامیخ زابی ئاڵمی»، کو نەهەژی چ پەیڤێن شرینتر بوو(٩).
ڕێنیشاندەرێ من گۆتێ: «ئەی گیانێ گێل و ساویلکە، بۆقا خوە هەلگرە و ئەگەر هەر تووڕبوونەکێ یان هەلچوونەکا دی تو گرتی، پفکێ و دلێ خوە پێ هوین بکە! ئەی گیانێ شەپڵی، دەستکە حەفکا خوە، دێ بەندکێ پێڤەگرێدانێ بینی و سەحکە وێ بۆقا ب سینگێ تەیێ مەزنڤە». پاشی ل من زڤڕی و گۆتە من: «ئەو ب خوە یێ خوە تاوانبار دکەت، ئەڤە ئەو نەمرۆدە یێ هزرکرنا وی یا پیس بوویە ئەگەرێ وێ چەندێ کو هەمی جیهان ب یەک زمان نەئاخڤیت(١٠). دا وی د ڕەوشا ویدا بهێلین و چ ئاخفتنێن بێ مفا نەکەین، چونکو هەر زمانەک ل دەڤ وی، وەک زمانێ وییە ل دەڤ یێن دی، کەسەک تێ ناگەهیت».
پاشی ئەم قۆناغەکا دوورتر بەر ب سەمتا چەپێڤە چووین، مە ئێکێ مەزنتر و دڕندەتر ل نێزیکی کڤانەکی دیت. نەشێم بێژم کا کیژ سەمیانی یان سەیدای ئەو گرێدا بوو(١١)، لێ دەستێ وییێ ڕاستێ ژ پشتڤە و یێ دی ژبەرڤە د گرێدای بوون، هەر ژ حەفکێ و هەتا نافکێ ب زنجیرەکێ یێ گرێدای بوو کو پێنج جاران ل دۆر پشکا وی یا خویا هاتبوو پێچان.
ڕێنیشاندەرێ من گۆت: «ئەڤی کەسێ خوباییبووی دڤیا هێزا خوە دگەل جۆبیتێرێ مەزن بجێربینیت، ئەڤجا گەهشتە ڤی سزای. ناڤێ وی ئیفیالتسە(١٢)؛ هەکو دێوان خوداڤەند دترساندن، وی چەندین هەولدانێن وێرەک کرینە: ئەو هەردو دەستێن هینگی وی دلڤاندن، نهۆ تا هەتاهەتایێ نالڤینیت».
من گۆتە ڕێنیشاندەرێ خوە: «ئەگەر د شیاندا بیت، هیڤیدارم چاڤێن من ب سەربۆڕێن بیریارۆسێ قەبە بکەڤن»(١٣). وی ل من ڤەگەڕاند: «ل نێزیک دێ ئەنتیۆسی ژ ڤێرە بینی(١٤)، ئەوێ نە قەیدکری و دەڤ بەردایی دئاخڤیت، ئەو دێ مە گەهینتە بنەکۆکا هەر گونەهەکێ. ئەو بیریارۆسێ تە دڤێت ببینی، گەلەک و گەلەک یێ ژ مە دوورە و وەکو ڤی دێوی یێ قەیدکرییە، لێ دێمێ وی دڕندەتر و هۆڤانەترە».
چ جاران چ ئەردهەژێن توند بورجەک ب ڤێ هێزێ نەهەژاندییە، وەکو خوە هەژاندنا ئیفیالتس یا بلەز(١٥). ل وی دەمی ئەز هند ژ مرنێ ترسیام کو چ جاران وەسا ژێ نە ترسیایمە، ئەگەر من قەید و زنجیرێن وی نەدیتبان، دا ترسا من دژوارتر و کوژەکتر بیت.
لێ مە بەردەوامی دا ڕێکا خوە و بۆ پێشڤە دچووین، هەتاکو گەهشتینە ئەنتیۆسی کو ژ بلی سەری، پێنج گەزێن تەمام ژ دەرڤەی بیرێ خویا دکر. سەیدایێ من گۆت: «تو ئەوێ تە حەفت هزار دەستکەفت ژ گەلیێ چارەنووسسازێ ب دەستڤەئیناین و هەکو هانیباڵ دگەل مێرێن خوە ڕەڤی، تە شکۆمەندی دایە سیپیۆنی(١٦). ئەگەر تە پشکداری د جەنگا مەزن یا برایێ خوەدا کربا، تا نهۆ ژی هندەک هزر دکەن کو نەدوورە کوڕێن عەردی ب سەرکەفتبان(١٧)؛ مە ببە خوارێ، ل وی جهێ زەمهەریر ئاڤا کوچیتۆس(١٨) قەتیس دکەت و چ شەرمێ ژ وێ چەندێ نەکە. وە ل مە نەکە بچینە دەڤ تیتیۆس یان تیفۆن(١٩): ئەڤ زەلامە دشێت هندەک ژ هیڤیێ ل ڤێرە بدەتە مە، لەوا بەژنا خوە بۆ بچەمینە و لێڤێن خوە مۆچ نەکە(٢٠). هێشتا پتر ژی، ئەو دشێت تە ل سەر عەردی ناڤدار بکەت: چونکو ئەو یێ ساخە و هێشتا ژییەکێ درێژ ل بەندا وییە، ئەگەر دلۆڤانییا خودێ وی بەری دەمێ وی داخواز نەکەت».
دەمێ سەیدایێ من ژ ئاخفتنا خوە تەڤاڤبووی؛ ئەوێ دی دەستێن خوە بلەز درێژکرنێ، ئەو دەستێن هەرکۆلی هەست ب توندییا شداندنا وان دکر، و سەیدایێ من بر. دەمێ ڤیرجیلۆی هەستپێکری کو یێ دهێتە برن، گۆتە من: «خوە ژ من نێزیک بکە، هەتاکو بشێم تە بهەلگرم». پاشی ئەز گرتم و خوە ب منڤە کرە ئێک بار.
کا چەوا هەکو عەورەک ب سەر لایێ لار یێ بورجێ کاریزینداڤە دچیت(٢١)، وەسا دهێتە پێشچاڤ کو بەر ب لایێ بەرانبەرڤە لار دبیت؛ ئەنتیۆس ژی هۆسا هاتە بەر چاڤێن من، هەکو ڕاوەستایم دا وی ب چەمیایی ببینم، د وێ کێلیکێدا من حەز دکر کو من ڕێکەکا دی گرتبا. لێ وی ب دلۆڤانی ئەم داناینە د وێ چالێدا، ئەوا لوچیفیرۆی دگەل یەهۆدای دادعویریت(٢٢).
ل وێرێ ئەو نەما چەمیایی، لێ وەکو ستوونا ناڤەڕاستا پاپۆرێ قیت ڕاوەستا.

دەهمەن:
(١) د میتولۆژیا یۆنانیدا، ڕما ئەچیلیسی و بابێ وی (پیلیۆس) خەلک بریندار دکر و ساخ ژی دکر. ئانکو ئەو ئەزمانێ دبیتە ئەگەرێ شەرمینیێ هەر ئەوە ڤەدڕەڤینیت ژی.
(٢) ئانکو گەلیێ دەهێ ژ خەلەکا هەشتێ، دبیت ژی مەرەم پێ خەلەکا هەشتێ ب هەمیڤە بیت، چونکو یێن کەفتینە سەر پەڕاڤێ دناڤبەرا هەردو خەلەکێن هەشتێ و نەهێدا.
(٣) مەرەم پێ شەڕێ ڕونسیسڤاڵە، کو ل سالا (٧٧٨)ێ، دناڤبەرا عەرەبان و لەشکەرێ شارلمانێ مەسیحیدا بوو. داوییا لەشکەرێ شارلمانی ب سەرکردایەتییا ئورلاندۆی بوو. هەکو هێزێن ئورلاندۆی نێزیکی شکەستنێ بووین، وی ب توندی پفکرە بۆقا خوە داکو هێزێن شارلمان د هەوارێ بهێن.
(٤) مونتریگیۆنی: کەلهەکە ل سالا (١٢١٣)ێ، ل گەلیێ ئیلسا هاتییە ئاڤاکرن ژبۆ بەڕەڤانیکرنێ ژ سیەنا، شویرهێن وێ ب چواردە بورجان د خەملاندی بوون.
(٥) مارس: خوداڤەندێ شەڕی (پێشتر ئاماژە پێ هاتییە دان).
(٦) دارکاژا پەتروسی: پەیکەرەکێ برۆنزییێ کاژێیە، هینگی ل بەرانبەری کەنیسەیا کەڤنا فاتیکانێ بوو، وەلێ نهۆ دناڤ باخچەیدایە.
(٧) فریز: دەڤەرەکە ل هولەندا، خەلکێ وێ ب بەژنبلندیێ دناڤدار بوون.
(٨) هەر بهۆستەک دبیتە (٢٦ سم)، ئانکو درێژییا هەر دێوەکی ژ سەری هەتا نافکێ نێزیکی (٧) میترانە یان پتر.
(٩) ئەڤە هندەک پەیڤێن بێ ڕامانن، کو ئەڤ گیانێ ئەشکەنجەدایی (نەمرۆد)، نە هەژی چ پەیڤێن هەژی تێگەهشتنێیە.
(١٠) نەمرۆد: شاهێ زاڵدەستێ بابل، ڤێیا بچیتە ئاسمانی، ئەڤجا بورجەکێ بلند ئاڤاکر، لێ خودێ زمانێن ملەتان تێکئالزاندن و ژێکجودا کرن. ناڤێ وی د کتێبێن ئایینیدا هاتییە و دبێژن کو (٤٠٠) سالان ل سەر حوکمی بوویە.
(١١) مەرەم ب سەیدا و سەمیانی؛ خودایە.
(١٢) ئیفیالتس: کوڕێ نیپتۆنێ خوداڤەندێ ئاڤێیە. وی دگەل ئوتسێ برایێ خوە دژاتییا خوداڤەندان کر، لێ ئەپولۆی هەردو کوشتن.
(١٣) بیریارۆس: ئێکە ژ وان دێوێن دژاتییا خوداڤەندان کرین.
(١٤) ئەنتیۆس: کوڕێ پوسایدۆنی و عەردییە، دژاتییا خوداڤەندان نەکر بوو، لێ هەرکۆلی ئەو کوشتبوو. لەوا ئەو نەیێ گرێدایە و ب سەربەستی دئاخڤیت، لێ کەسەک د ئەزمانێ وی ناگەهیت.
(١٥) ئیفیالتس ژ ئاخفتنا ڤیرجیلۆی تووڕە دبیت هەکو گۆتییە دانتی کو ئێکێ دییێ ژ وی دڕندەتر و هۆڤانەتر هەیە.
(١٦) گەلیێ چارەنووسساز (الوادی المحتوم): گەلیێ باگرادایە، ل باکۆرێ ئەفریکا ل نێزیکی زاما، گەلەک بۆیەرێن مەترسیدار لێ ڕووداینە و بارەگایێ ئەنتیۆس بوو.
– شیپیۆنی: سەرکردەکێ ڕۆمانییە د شەڕێ زاما (٢٠٢ ب. ز)دا، ل گەلیێ باگرادا، سەرکەفتن ل سەر هانیبالێ شاهێ قرتاجنە ئینا و دوماهی ب جەنگا پونی یا دووێ ئینا.
(١٧) ئانکو ئەگەر ئەنتیۆسی د جەنگا ل دژی خوداڤەنداندا هاری برایێن خوە کربا، نەدوورە دێو ب سەرکەفتبان (ل گورەی هزرا دانتی).
(١٨) کوچیتۆس: داوییا ڕووبارێ دۆژەهێیە کو د خەلەکا نەهێدا دجەمدیت (ژ ڤیرجیلۆی هاتییە وەرگرتن).
(١٩) تیتیۆس و تیفۆن: دو دێوێن زەبەلاحن، شەڕ ل سەر جۆبیتێری ڕاگەهاند بوو، یێ ئێکێ ب دەستێ ئەپولۆی هاتبوو کوشتن، یێ دووێ ژی ب لێدانا برویسیێ مر بوو.
(٢٠) ئانکو نابیت دێو ب کێمی ل دانتی بنێڕن، چونکو ئەو یێ ساخە و دشێت گەلەک تشتان بۆ وان بکەت.
(٢١) بورجا کاریزیندا: ل سالا (١١١٠)ێ، ل پولۆنیا هاتبوو ئاڤاکرن، نهۆ بلندییا وێ نێزیکی (٤٧) میترانە و ژبەر نزمییا عەردی، ب قەدارێ پتر ژ دو میتران لار دبیت.
(٢٢) لوچیفیرۆ: مەلیکێ دۆژەهێیە و یەهۆدا؛ ئەوە یێ خیانەت ل مەسیحی کری. چالا وان ل خەلەکا نەهێیە.

بهایان پوستێ خو گوهۆڕی،
پیڤەرێن کەڤن؛ ئالۆز و تەڤن
لەو دوقۆلی ئێك جوینن لێ
هەر ژئێك درەڤن..

زانست و ناڤەرۆک بوونە مژ،
مەژی ب نە هەژی خۆ خەملاند
و ل دەرگەهێ خەونەکێ دا؛
ئەو باژارێ دناڤبەرا هۆتێلێ و زنجێ دا،
دێ بیتە پێترانكا هەردو لایان
ل سەنتەرێ هەركینێ
نەلڤ و بێ ناڤ مینیت
د بن پێ یێن گرژیێ دا لەرزیت
بێدەنگی د ناڤ هەلوەشاندنا وێ دا
بیت «مصعار»..

پەنجەرە بوون ئاسۆ،
کەڤۆکێن بێ سەر
ل سەر بهایێن وێران بوون تابۆ؛
ئەو دەستێ زاراڤ د پیڤان،
خودانێ خوە گوهۆڕی و کرە نامۆ
گەردوون
ب هەمی مامكێن خۆ ڤە،
پێ حەیری و
بوو حەیرانۆكێن «وەی ل من»ان..
و کانی یێن بیرئینانێ،
د ژناڤچوونا هزرێ دا
د خمخكا ڕا تژی بوون،
ب سەر جادەیێن بێ سەروشین دا،
وەکی ئاڤەکا ژەنگێ گرتی
سەرێ لۆژیكێ شویشتن.

ژ مێژەبوو!
ئەز ژ ڤەدانا هزرێن گەنی
ڕاوەستیاییم، و
من
دەستێن خوە بۆ هەمی نەدادیان هێلاینە ڤەکری
تا وی ڕادەیی،
ئەڤ خیچێن ژ دەستێ من زایین
خوینەکا ڕەش ژێ دپەشیت
و هێدی هێدی دبیتە ڕەژی
خوە دسۆژینیت!
نە چەرخا فەلەکێ سەرێ خوە بۆ چەماندییە
نە ژی قەدەرێ ب چاڤێ رەحمێ لێ نێڕییە
جاران دبیتە قەتێ گولەکا کویڤی و
دەردۆرا وێ ستری سەمایێ دکەن
جاران ژی چەند پەتەکن ژ ڕەنگێ شەڤێ
ژ داڤێن ڕۆژێ دڕەڤن!
جار لێکدزڤڕن، جار ڤێکدکەڤن
و ها هندە دێ بڕێکەڤن،
دێ ژ دەستێن من ڤەبن…
من دڤێت خیچێن دەستێ خوە
ژ وێرەکیێ نێزیک بکەم و بشدینم
ژ مێژەبوو..!
قەلەمێ من حبر ژێ نەڕشتی و
پەڕۆکەکێ سپی ب ڕوویێ خوەڤە نە ڤەقوتایی
و نەکرییە گازی..
ها ! دێ مری یان ژی دێ ژیی…
و هێژ چو پەیڤان خوە نەدایە ئێک!
هەمی پیت … ب ژ ک ی ن…
و حبر هەر یێ دڕژیت…!
خیچ لسەر دەستێ من مرین و
لسەر ڕویێ ڤی پەڕۆکی
گەلەک ژوان بوونە وێنەیێن
جودابوونێ و ئەشکەنجەدانێ
و ژ ترسێ ئەز هەر یا ب ماچەکێ قەلەم ددەم
ئەڤ خیچا هەنێ!
ڕێڤینگەکێ کۆرەیە..
دویڤ سەرێ خۆ یێ ڕێدکەڤیت
ل هنداڤی وێ زاڕۆیەک
مینا فڕندەیەکێ چەنگ سڤک
لدۆرا وێ دفڕیت، و
ئێک ژ بێگونەهیێ دا دوور دچیت و
جار دگریت، جار دکەنیت
لێ.. دوماهیک وێنە!!
دناڤبەرا تبلێن منڕا
یێ ڤەپەشیایە سەر پەڕۆکی
خیچەکە…!
ل چاڤێن نڤستیان دنێڕیت و ئەو دمینیتە هشیار
دبیتە بازەکێ بریندار و جار دبیتە سویار
و هێش ڕەوینا سەیێن شووم،
ئەو ژ مەیدانا وێرەکیێ نەڤەقەتاندیە..
خوە دکەتە گەڕۆک و ل چ جها نا ڕوونیت
دەنگێ هشیاربوونا وی یێ بلندە
دوور دوور دبهیسم..
لێ زەنگەک بۆ هاتە لێدان!
ها هندە یێ ژ مەملەکەتا مرنێ نێزیک دبیت
و دەستێن من ژ نەچاریێ دا یێ ڤەدبن
دناڤبەرا پەیڤێن شکەستی و لێکدایی دا
تژی بەرێن هەرفتی دکەم و
ئەو دناڤدا دفەتسیت، و
ئەزژی…!
دێ ل قولاچەکا گەرما دادیێ گەڕم و
ڤان دەستان گەرم کەم، و
ب پەلەکێ ڤە خوە ژ پەیڤتنێ زیز کەم..
و ڕۆژەکێ
گونەهێن وان یێن سالڤەچوویی
دێ من تێهنییا دۆژەهەکێ کەن
هەمی پەیڤێن ڤی پەڕۆکی دێ سۆژیت و
دەستێن من دێ ب خوەلییێ تژی کەت و
ل غاسلەکێ گەڕیێت کفن بکەت..!
لوی دەمی ڕۆژ ناهەلیت و
هەر تشت دێ مینیت تاری..!
هەتا دەستێ من ژی بۆ هەتا هەتایێ
دێ بنە برین و دێ هێنە بڕین..