1-6

دەمێ‌ مرۆڤ بەرەڤ بەر ڕویبارێ‌ خابیری ڤە دچیت و چاڤ ب هندەك دیمەنێن بالكێش دبیت و سەرنجا مرۆڤی بۆ ئەوێ‌ دەڤەرێ دكەڤیت، ئەوژی دێ‌ گوندێ‌ بارهولێ‌ ل بەراهیكا خۆە بینت و چەم و بیستان و ڕویباری دكەڤیت، ژبەر كو گوندەكە ل سەر هنداڤی ئاڤا خابیری هاتیە ئاڤاكرن، و گوندەكی یێ‌ داپوشییە ب دار و باری و سروشتێ‌ وێ‌ گەلەك سەرنجراكێشە ژ بۆ دیتنا ئەڤان دیمەنێن زور جوان. گوندێ‌ بارهولێ‌ ل ناڤ هۆزا گوللییا سەر ب قەزا باتیفا ڤەیە، ئەو ژی دكەڤیتە دناڤبەرا گوندێ‌ پاسێ‌ و گوندێ‌ ئاڤهێ‌ و گوندێ‌ بلێجانێ‌ دایە.
هەر ل سەر دەمێ‌ بەرێ‌ دا هاتن چوون دناڤبەرا باژێڕێ‌ ئامێدیێ‌ و باژێڕێ‌ جزیرا بۆتا ل دەراڤێ‌ ڕویبارێ‌ خابیری ل گوندێ‌ بارهولێ‌ دا دەرباز دبین. هەر وەسا ل تەنشتا گوندێ‌ جهەكی ب ناڤودەنگ و خوەش گوزەرانێ‌ هەیە دبێژنێ‌: كەڤڕا خاتینا، ل وەرزێ‌ هاڤینێ‌ جهەك دلڤەكەر و هوینكاتی و خەلكێ‌ گوندێ‌ دەمێ‌ وەزرێ‌ گەرمێ‌ ل ئەڤی جهی هازینا خۆە لێ‌ دبوراندن.
د سەرەدانەكا مەیدانی مە قەستا مالا پێشمەرگەیی دێرین تاهر بارهۆلێ‌ كر، و ب ئەڤی شێوەیی بەرسڤا پرسیارێن مە دا و گوت: ناڤێ‌ من تاهر سەعدوللا تاهر یێ‌ ناسیار ب تاهر بارهۆلی، ل سالا 1956ی ل گوندێ‌ بارهۆلێ‌ ل دەڤەرا گوللییا سەر ب قەزا باتیفا هاتیمە سەردونیایێ‌ و گوت: بیرا من دهێت ل دەستپێكا شۆڕشا مەزن ئەیلونێ‌ بابێ‌ من و دگەل هەژمارەكا زەلامێن گوندێ‌ بارهۆلێ‌ كو ل ئەوی دەمێ‌ بابێ‌ من سەرقولێ‌ لەشكری یێ‌ گوندێ‌ بوو، و بابێ‌ من ڕابوو زەڤیەكا مە یاچاندنێ‌ فرۆت و ب ئەوان پاران تڤەنگەك ژ جورێ‌ بڕنو پێ‌ كڕی و دا ملێ‌ خۆە و بی پێشمەرگە و دگەل چەكدارێن ئەڤان گوندێن دەور و بەرێن گوندێ‌ مە بوینە پێشمەرگە، و ل ئەوی دەمی ئەركێ‌ بابێ‌ من یێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ دگەل هێزا زاخۆ ل دەڤەرا چیایێ‌ سپی بو. هەر وەسا هەژمارەكا بەرچاڤ ژخەلكێ‌ گوندێ‌ بارهۆلی و دگەل خەلكێ‌ گوندێن دەڤەرا مە یا گوللیان پێشمەرگەبوون و ئەركێ‌ ئەوان ل چیایێ‌ سپی دگەل هێزا زاخۆ پێشمەرگەبوون.
بیرا من لێ‌ دهێت ل سالا 1962ی فرۆكەیێن جەنگی یێن حكومەتا ئیراقێ‌ یا ئەوی سەردەمی گوندێ‌ بارهۆلێ‌ بومبەبارانكرن، و ل ئەوێ‌ سالێ‌ دەخل و دانێ‌ خەلكێ‌ گوندی سۆتن و زەرەر و زیان گەهاندنە چەم و باغ و بیستان و جنیكێن گوندییان هەمی سۆتن.
بەلێ‌ ل ئەوی دەمی مورالا خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ نەهات خوار و پتر هەستا نەتەوەیی و نیشتمانی ل دەف پێشمەرگەیی پەیدابوو. هەر دیسان بیرهاتنەكا دیتر یا گەلەك نەخوشی و دلتەزین ل هاڤینا سالا 1966ی خودێ‌ ژێ‌ ڕازی بابێ‌ دگەل فەرماندە مەلا حەسەن سادق برو بەهنینەیی بۆ و ئەركێ‌ ئەوان یێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ ل دەڤەرا چیایێ‌ مەتینی بوو. ل ئەوی دەمی ئەز ژی دچووم بەر بزنێ‌ و شڤانداریێ‌. ئەڤجا ڕۆژا بەری هینگێ‌ بابێ‌ من ل هیڤیا هەڤالێ‌ خۆە بنیامێن یوسف محەمەد بۆ كو دا دگەل ئێك بۆ ئەركێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ بۆ سەرێ‌ چیایێ‌ مەتینی بچن. بەلێ‌ ل ئەوێ‌ ڕۆژێ‌ هەڤالێ‌ بابێ‌ من گیرو بوو و نەهات و بابێ‌ ل ئەوێ‌ ڕۆژێ‌ ژی ل مالێ‌ ما و بۆ ئەركێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ نەچوون. بۆ ئەوێ‌ قەدەرا بابێ‌ من تەمام بوو كو ل ئەڤی جهی بهێتە شەهیدكرن. ژبەر رەمیا فڕوكەیێن جەنكی مالێن مە هاتبین بەرلیڤا ئاڤا ڕویبارێ‌ خابیری جهەكێ‌ دگوتنێ‌: كەڤرا خاتینا و ل وێرێ‌ خەلكێ‌ گوندێ‌ بوخوە كولك و ئاڤاخی دروستكر بوون، و خوە لێ‌ دپاراستن و مە خوە ل ئەوی جهی دپاراست. ل ناڤەراستا هەیڤا ئەیلونێ‌ بۆ جارا دووێ‌ فڕوكەیێن جەنگی یێن حكومەتا ئیراقێ‌ ب ناپالما گوندێ‌ مە بارهۆلێ‌ بومبەبارانكرن. ئەو كەڤرێن مالێن مە ل بەر دەنگێ‌ ناپالما هاتن هەژاندن و ژ جهێن خۆە بەردان. ئەو بوو ئەو كەڤرێ‌ مالا مە دبنڤە هڕیا و ب سەر مالا مەدا هاتە خوار و د ئەگەرێ‌ دا بابێ‌ من د ئەڤێ‌ ڕویدانێ‌ دا چوو بەردلوڤانیا خودێ‌ و هات شەهیدكرن، و پێنج كەس ژ مالا مە و ئەوژی ئەز ب گرانێ‌ برینداربووم و دگەل برایێ‌ من ماهر و شەوكەت و دگەل دوو خویشكێن من هاتن برینداركرن. هەر وەسا ل ئەوی دەمی دایكا من یا دوو گیان بو ئەو ژی بریندارببوو. پشتی بورینا سێ‌ هەیڤان برایێ‌ من موسلح پاشباب خودێ‌ دا وهاتە سەر دونیایێ‌. پشتی شەهیدبوونا بابێ‌ من ئەركێ‌ ب ڕێڤەبرنا مالا مە كەفتە سەرملێن من و خودێ‌ ژێڕازیا دایكا من. دناڤ كاودانێن گەلەك دژوار دا ئەم ب خودانكرن و پەروەردەكرن. دهێتە بیرا من دایكا ل دچوو بۆ ناڤ ئاقاری و چیایی ل پشتا گوندی كەزوان و سماق و گل و گیا دئینان و هەتا شیابا دەبارا ژیارا مە یا ڕۆژانە یا ئەوی سەردەمی پێ‌ ب ژین و مەزن ببین. هەلبەت د ئەوان چەند سالاندا مە گەلەك نەخوەشی و دەردەسەری دیتن و ئەركێ‌ مالێ‌ كەفتە سەرملێن من و نەچار بووم خویشك و برا و دایكا خۆە ب خودان بكەم و كارێ‌ ناڤ مالیێ‌ و كولانا باغ و بیستانی و تەرشی ب خودان بكەم. ژیانا مە ل ئەوی دبن ڕەمیا فروكەیان دا دەربازبوو هەتا بەیانا یازدەیی ئادارا سالا 1970ی دناڤبەرا سەركردایەتیا شۆرشا ئەیلونێ‌ و حكومەتا ئیراقێ‌ یا وی سەردەمی هاتیە موركرن. ل ڤێرێ‌ ئەو پێشمەرگەیێن هاتین شەهیدكرن مووچەیەكێ‌ هەیڤانە بۆ ئەوان هات دروستكرن. خودێ‌ ژێڕازیێ‌ بابێ‌ منژی ئێك ژ ئەوان پێشمەرگەیان بوو وەك شەهیدەكێ‌ شۆڕشا ئەیلونێ‌ مووچەیەك بۆ هات تەرخانكرن. پشتی ئەو مووچێ‌ شەهیدی بۆ مە هاتی مەزاختن، پیچەكێ‌ دەبارا ژیارا مە ساناهیتر بو و پتر منژی پتر شیا هاریكا مالێ‌ بكەم، و خویشك و برایێن خۆە ب خودان بكەم.
هەر ل سالا 1971ی ئەز دناڤ ڕێزێن پارتی دیموكراتی كوردستان دا هاتم ڕێكخستن. ل ڤێرێ‌ هەیڤانە مە ئابونێن هەیڤانە یێن پارتی ڕادەستی بەرپرسێ‌ گوندی دكرن، و هەر وەسا ل ئەوی دەمی خودێ‌ ژێ‌ ڕازی مەلا تەها بوسەلی و مەلا عەبدوللا شولینی و ماموستا میخائیل مەسیحی وەك كادرێن پارتی هاتنە دەڤەرێ‌، و كۆمبونێن پارتایەتی دگەل مە ئەوێن پارتی كۆمبون ل گەل مە دكرن. دەمێ‌ ل سالا 1974ی كاودانێن شۆرشا ئەیلونێ‌ و حكومەتا ئیراقێ‌ تێكچوین و جارەكادیتر شۆڕشا ئەیلونێ‌ دەستپێكرەڤە و من بڕیاردا ئەز دەست باڤێژم چەكێ‌ خەباتێ‌ و ببمە پێشمەرگە، بارەگایێ‌ هێزا زاخۆ ل دەڤەرا گەلیێ‌ گوندێ‌ ئەرمشتێ‌ هاتیم و ل ئەوی دەمێ‌ خودێ‌ ژێ‌ ڕازی عێسێ‌ سوار گوتە من برازا: تو هێشتا تەمەنێ‌ یێ‌ بچویكە و پێشمەرگایەتی گەلەكا ب زەحمەتە و هەمان تو هەڕە مال و خویشك و برایێن خوە ب خودان بكە، و خزمەتا مالا خوە بكە. ئەز نەچاربووم ب دل نەخوەشی و مەلویل بۆ مالێ‌ زڤڕیم، ل ڤێرێ‌ دلێ‌ دایكا من گەلەك ب من سۆت و بۆ من قەهری ژبەر كو من دڤیا ئەز چەكێ‌ پێشمەرگایەتیێ‌ ب هەلگرم و خەباتێ‌ بۆ مللەتێ‌ خۆە بكەم.

تێشتخانێن كەڤنار و خوارنگەهێن فلكلۆری ل باژێرێ دهۆكێ، نە ب تنێ جهێن خوارنێ نە، بەلكو پشكەكا گرنگن ژ ناسنامەیا كولتووری و گەشتیاریا دەڤەرا بەهدینان، ئێك ژ خالێن بهێز یێن ڤان تێشتخانان ئەوە كو بهایێ  وان گەلەك د گونجاینە (بۆ نموونە، تێشتەكا تەمام بۆ هەر كەسەكێ ل دۆورێن 5 هزار دینارانە). ئەڤ ئەرزانی و كواڵێتییا بلند دبنە ئەگەر گەشتیارێن ناڤخۆ و بیانی بێی دوودلی سەرەدانا ڤان جها بكەن.

عادل عەلی، خودانێ تێشتخانا تێشتا گوندی یە بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دبێژیت: ڤەكرنا ڤێ تێشتخانێ ل سەر بنەمایێ پێدڤی یا بازاری و حەزا من یا تایبەت بوو بۆ پێشكێشكرنا خزمەتگوزاریەكا جودا و تامەكا رەسەن بۆ خەلكێ دەڤەرێ و مێهڤانان و گۆت: هەر تێشتخانەیەكا دی بگەهیتە مە، پتر هێز و پاڵدەری ددەتە مە كو ئەم كوالیتا خوارن و خزمەتگوزاریێن خۆ بپارێزین و پێشبێخین و كڕیارا مە یا وەفادار تام و پاقژیێ د نیاسیت، لەورا دێ د بەردەوامبین.
زێدەتر گۆت: بێگومان، تێشتخانە ئێك ژ ژێدەرێن سەرەكی یێن كەرتێ گەشتوگوزارێ نە. دەمێ گەشتیار دهێتە دهۆكێ، ل جهەكێ دگەڕیت تێشتەكا پاقژ و ب تام و ب بهایەكێ گونجای لێ بخۆت. هەبوونا ڤان جهان ناڤودەنگیەكا باش ددەتە باژێڕی و سەرنجا گەشتیاران پتر رادكێشیت، بەلێ هەتا رادەیەكێ چاڤلێكرن د بازاڕێ مە دا هەیە. دەمێ پرۆژەیەكێ سەركەفتنێ دئینیت هندەك كەس هزر دكەن دێ ب هەمان شێوە سەركەفتنێ ئینن، بەلێ د راستی دا، ب تنێ ئەو جهـ دێ مینن یێن كوالیت، پاقژی و سەرەدەریەكا سەرنجڕاكێش دگەل بكڕا دەكەن، نەكو ب تنێ چاڤلێكرنا هندەكێن دی.
ئەو چەندە ژی گۆت: ئەم جۆرێن جیاواز و دەوڵەمەند یێن گوندان تێشتێ پێشكێش دكەین چونكو تێشتخانا مە ب ناڤێ تێشتا گوندایە كو تێدا (پەنیر هێك، قەلی ، مێلاك، ماست، هنگڤین، تەحین و دۆشاڤ ، باجانیك و دگەل گەلەك پێكهاتێن دی یێن كلتوری و نوودەم) هەنە، هەروەسا دەربارەی بهایێ هەر نەفەرەكی، بهایێ مە گەلەك یێ گونجایە و ب تنێ بۆ هەر نەفەرەكی پێبچ هزار دینارن و د نوكەدا تێشتخانە بەرب زێدەبوونێ نە و ب دەهان تێشتخانە و چایخانێن مودێرن و كلتوری ل ناڤەندا دهۆكێ و قەزایێن وێ هەنە.
خۆدانێ تێشتا گوندا زێدەتر گۆت: ئەم پێشوازیێ ل هەموو تەخ و چینان دكەین، بەلێ د رۆژێن بێهنڤەدان دا (ئەینی و شەمبی) پتر خێزان سەرەدانا مە دكەن بۆ دەربازكرنا دەمەكێ خۆش.
هەروەسا گۆت: پەیوەندیا مە دگەل لژنەیێن ساخلەمی و چاڤدێریا بازرگانی گەلەك یا باشە و د رێزگرتنێ دایە؛ ئەو كارێ خۆ دكەن بۆ پاراستنا سلامەتیا گشتی و ئەم ژی پابەندی رێنمایانە. خەلكێ مە یێ رێزدارە و گازندە یان تێبینیێن وان ژی دبنە ئەگەرێ باشتربوونا كارێ مە. ل دووماهیێ دخوازم بێژم، پێدڤی یە پشتەڤانیا كەرتی تایبەت و پرۆژێن گەنجان پتر ل دهۆكێ بهێتە كرن. هیڤیدارم لایەنێن پەیوەندیدار پتر ئاسانكاریان د پێدانا مۆڵەتان و دابینكرنا خزمەتگوزاریان دا بۆ تێشتخانە و جهان بكەن، چونكی ئەڤ جهان دبنە سیمایەكێ جوان بۆ باژێڕێ مە و دەلیڤێن كاری بۆ گەنجان دابین دكەن.
مەتین دۆسكی خودانێ چایخانە و تێشتخانا شەهیدان دبێژیت: چایخانا شەهیدان ل سالا ٢٠١٦ێ هاتیە ڤەكرن و ژ دەستپێكێ وەرە هەر ب ڤی ناڤی هاتیە نیاسین و ئەز ئێكەم كەس بووم د ناڤ باژێڕێ دهۆكێ دا كو كارێ چایچیاتیێ و دانانا تێشتێ ب ڤی شێواز و ستایلێ كەلتوریێ كوردەواری دەستپێكری. جهێ چایخانێ نوكە بوویە جهەكێ گەلەك دیار و ناسیار و ئەڤ چایخانە بووینە ئەگەرەكێ سەرەكی كو گەشتیار پتر روو ل بازارێ دهۆكێ بكەن وەكو گوهۆڕینا كەلتورێ جڤاكی و پێشوازیكرنا خێزانان و ئێك ژ گوهۆڕینێن هەرە دیار یێن جڤاكی ئەوە كو ئەڤرۆكە چایخانا شەهیدان بوویە جهێ حەوانەوەیا خێزانان ژی.
مەتین دۆسكی خۆدانێ چایخانە و تێشتخانەیا شەهیدان دبێژیت: بەری نوكە نە چێدبوو خێزان بچنە چایخانێ، بەلێ نوكە كەلتورێ مە یێ هاتیە گوهۆڕین و چوونە ژۆرا خێزانان بۆ چایخانێ بوویە تشتەكێ ئاسایی و نۆرمال و نێزیكی 30 هەتا 40 چایخانە و تێشتخانەیان ل سەرانسەری باژێڕی ب ستایلێن جودا جودا هەنە.
زێدەتر ژی گۆت: چایخانا شەهیدان پتر ژ چایخانەكا ئاسایی، نوكە وەك مۆزەخانەكێ لێ هاتیە. ئەڤ جهە سەرنجا گەشتیارێن بیانی و ئەجنەبی راكێشایە، ب رادەیەكێ كو چ جهـ هندی ڤێ چایخانێ مێهڤانێن بیانی و ئەجنەبی وەرناگرن.
ئەڤە ژی ژبەر تایبەتمەندیا كەلتورێ كوردەواری و ناڤ و مێژووا شەهیدانە و هەروەسا، ئەڤ چایخانە خودان مێژووەكا سیاسی و فەرمی یا دەوڵەمەندە؛ ئەڤە ئێكەم چایخانەیە ل سەرانسەری كوردستانێ كو سەرۆك مەسعود بارزانی سەرەدانا وێ كریە، و دیسان ئێكەم چایخانەیە كو ژ لایێ پەرلەمانێ كوردستانێ ڤە هاتبیتە خەلاتكرن.
مەتینی ئەو چەندە ژی گۆت: سێنیا تێشتێ پێكدهێت ژ نێزیكی چاردە هەتا پازدە تشتان تێدا هەنە و بهایێ هەر سینیەكێ بۆ هەر نەفەرەكی ب تنێ پێنچ هزار دینارە یان كێمتر. دوپات كر ژی كو پاقژی یا كارێ مە مەرجێ سەرەكیە، و لژنەیێن چاڤدێریێ بەردەوام سەرەدانا مە دكەن و رێنمایێن ساخلەمیێ ب تەمامی دهێنە جێبەجێكرن.
مامۆستا ڕێوار جەمال ئامێدی بسپور و شارەزا د بوارێ گەشت و گوزارێ دا گۆت: تێشتخانێن فلكلۆری ل دهۆكێ ستوونەكا سەرەكی یا گەشتیاریا كولتووری نە و گەشتیار دەمێ سەرەدانا باژێری دكەتن بتنێ ل جهێن مودێرن ناگەڕیێت، بەلكو دڤێت تشتەكێ ڕەسەن تاقی بكەت. ڤان جها شیایە داب و نەریتێن خوارنێ یێن كوردی بپارێزن و ببنە سیمایەكێ گەش یێ گەشتیاری و بێگومان خوارنێن وەك (قەیماد، پەنێرێ كوردی، هێك و ڕۆن ب دۆشاڤ و تەحین و قەلی و ژاژی یان مرەبا بهان) ژ پێكهاتێن سەرەكی نە. ئەڤ خوارنە ژبەر كو ژ كەرەستێن سروشتی یێن گوندێن دەڤەرێ دهێنە بەرهەڤكرن، تامەكا جودا ددەنە تێشتێ كو چ جهێن دی یێن مودێرن نەشێن وێ تامێ پێشكێش بكەن.
زێدەتر گۆت ژی: ئێك ژ خالێن بهێز یێن ڤان تێشتخانان ئەوە كو بهایێ وان گەلەك د گونجاینە (بۆ نموونە، تێشتەكا تەمام بۆ هەر كەسەكێ ل دۆورێن ٥ هزار دینارانە). ئەڤ ئەرزانی و كواڵێتییا بلند دبنە ئەگەر كو گەشتیارێن ناڤخۆ و بیانی بێی دوودلی سەرەدانا ڤان جها بكەن گۆت: پێشنیارا من ئەوە كو ل پاڵ پاراستنا تاما خوارنێ، گرنگیەكا مەزن ب دیزاینێ ناڤخۆ یێ فلكلۆری بدەن (وەك بەرهەڤكرنا كەلوپەلێن كەڤن، ڕاخستنا فەرشێن كوردی). هەروەسا، پێشكێشكرنا خزمەتگوزاریێ ب جلوبەرگێن كوردی دێ ئەزموونا گەشتیاری دەوڵەمندتر لێ كەت.
رێواری ئەو چەندە گۆت: پێدڤی یە ڕێبەرێن گەشتیاری یێن پارێزگەهێ ڤان جها بێخنە د ناڤ نەخشێ گەشتیاری دا. ڕۆلێ میدیایێ ژی گەلەك یێ گرنگە بۆ نیشاندانا ڤان جها ب ڕێكا ڕاپۆرت و دیكیۆمێنتاریان، دا كو پتر خەڵك ل دەرڤەی هەرێمێ بنیاسیت.

5-6

نێزیكی ئێڤاری ئە ژووردا هاتینە بێلیزانێ‌ و هێشتا دونیا یا روونە و كەرێن تەرش و كەوالی ل وێرێ‌ هەنە و ئاگرێ‌ ب مالا نە ڤە و خەلكی تەرش و كەوالێ‌ خوە هێلاینە و دبێ‌ دخودانن و پێشمەرگەێن زیرەك ل گەل مە هەبوون و ئەو زەم زەمیێن ئاڤێ‌ هەبوون و پێشمەرگەی ئاڤ پێ‌ ڤەدخار زەم زەمیێن خوە ئینان و پەز بخوە دوتن و شیركرنێ‌ و ئەو زەم زەمی تژیكرن و هەر هندەك ژ مە جانتەك ل مللی بوو و ئەو نانێ‌ هشك و هویرێ‌ مایە لبنێ‌ جانتی دا مە بخوە كرە ئامانەكی ل گەل شیرێ‌ وی پەزی و مە پێ‌ خوار و هندەك هەڤالان گۆتن دا سەحكەین گوندی و مەزانی تەقدما لەشكری و چەكدارێن بەعسیا هاتینە گوندی و ئاگر بەردایێ‌ و كەسەك ل ڤێرە نینە و ئەم ل ناڤ گوندی گەریاین و من پیرەمێرەك و پیرەژنەك ل وێرێ‌ دیتن و بێهنەكێ‌ ل گەل ئاخفتن و بتنێ‌ خانیا وان نەهاتبوو سوتن و من پرسیار ژێ‌ كر بۆچی خانیێ‌ وە نەهاتیە سوتن؟ ئەوا گۆت باوەر بكە هندەك هاتن و جامێر بوون و گۆتن ئەم خانیێ‌ هەوە ناس وژین و هەما ئەم هێلاین و چوون و ئەم گەلەك نەماین و ئەم هاتینە دەف هەڤالێن خوە و ئەم هەمی كومبووینە سەرئێك و مەغرەبەكا درەنگ بوو و ئەم هێدی هێدی هاتین و دەرباز بووین مە گۆت بەلكی ل ڤێرە چەكدارێن حوكمەتێ‌ نەبن و ئەم دەكەرفتین و جهەكی دگۆتنێ‌ دەشتا تشیشێ‌ و پرۆژەكێ‌ سێڤان بوو و حوكمەتێ‌ خوە دایە وێ‌ دەڤەرێ‌ ب بهانا وێ‌ چەندێ‌ كو پێشمەرگەی ئاگەهـ ژێ‌ نەبیت و مە خوە نێزیك كر، و تەماشەكرێ‌ ئەو لەشكر هەمی وەكی كەرێن پەزی دخەون و ئەوا هاژێ‌ نەبوو ئەم نێزیكی وا بووینە و مە پیچەكێ‌ رێكا خوە ڤە گوهاست و ئەم ئەو پێشمەرگە پشت جادێ‌ كەفتین و هە ل دانێ‌ شەڤێ‌ ژی ترۆمبێل دهاتن و دەرباز دبوون و ئەم سەركەفتینە پشتا جادێ‌ و مە هزر كر دێ‌ خەلكی بینین پاشی مە نەدیتن و ئەم ب رێ‌ كەفتین و هاتین و هاتین هەتا گەهشتینە سەر سنوری و خەلكێ‌ مە گەهشت بوو سەر سنوری و دەمێ‌ ئەم گەهشتینە سەر سنوری مە نەزانی دێ‌ چ كەین چونكە مە چ پەیوەندی ل گەل سەركرداتیەتیێ‌ نەمابوون و مە نەبوون و مە پرسیارا بەرپرسێن خوە كر كا كیڤەنە و كیڤە چووینە كەسەكێ‌ نەدزانی و هەر هەمان دەم كەسەكێ‌ بوومە ب دروستاهی ژی نە دگۆت و كەسەكێ‌ پێزانین ل سەر نەبوون و هندەك چووبوونە ئیرانێ‌ و هندەك ژی رەنە ل وارا بووینە و مە نەدیت بوون بەلكو وەكی رۆژا حەشرێ‌ بوو و بتنێ‌ قورتالكرنا روحێ‌ بوو و ئەو هێزا هاتیە دەڤەرێ‌ گەلەك ژ تاقەت و هێزا مە مەزنتر بوویە و هەمی بزاڤ و پێكولێن حوكمەتا بەعس دخراب بوون دەرحەقی مللەتێ‌ كورد، درەنگی شەڤێ‌ هندەك هەڤالێن مە مانە ل وی ئالی و حوكمەتا توركیا هات ئەو دورپێچكرن و ئەم چووینە ئالیێ‌ دی حوكمەت هات ئەم ژی دورپێچكرین و ئەڤێن چەك ڤێ‌ چەكێن وان رۆژا دی گۆتێ‌ هەرن نەمینە ل دەڤەرێ‌ و ئەوانژی چەكێن خوە ڤەشارت بوون و ئەم ژی چووینە ئەوان گوندان و خێزان و زارۆك ژی هەمی ل ئەوان گوندان بوون و مە چەكێ‌ خوە ڤەشارت بوو و ئەم ب چەك ڤە چووینە ناڤ ئاخا توركیا و رەوشەكا ئالوز بوو وی دەمی فرۆكە هاتبوونە ئەوان دەڤەرا و رەنگەكێ‌ جودا بوو، هێشتا من خێزان و زارۆكێن خوە نەدیت بوون و رۆژا سیێ‌ و چارێ‌ من شنی پرسیارا زارۆكێن خوە كرن و مە پرسیار كر و ئێكی گۆت زارۆكێن خوە ل گەرمیسی نە وئەم چووینە گەرمیسی و نێزیكی 20 رۆژا ئەم ماینە ل وێرێ‌ و ئەڤە نە گوند بوون ژی هەما هندەك عەرد بوون وێ‌ هزرێ‌ بكە 13 هەیڤێ‌ لێبورین ئیراقێ‌ دەركر بوو و پشتی بورینا 20 رۆژا حوكمەتا توركیا ئەم ئاگەهدار كرین كو كەمپ دروستكرینە و دێ‌ مە ڤەگوهێزنە ناڤ ئەڤان كەمپان دا و ئەم هاتینە ڤەگوهاستن بۆ كەمپا دیاربەكر و نێزیكی سێ‌ سالان ئەم وەكی هەر خێزانەكا خەلكێ‌ كوردستانێ‌ دناڤ ئەوێ‌ كەمپێ‌ دا مە ژیان دەربازكر، و هەتا سەرهلدانا سالا 1991 دەستپێكری ل كوردستانێ‌ و هەیڤا چار ئەز هاتمە كوردستانێ‌ وی دەمی من دو زارۆك هەبوون و من خێزان و زارۆكێن خوە هێلان وەكی پێشتر من ئاماژە پێكری هاتمە دەڤەرێن ئازادكر و ل پائیزێ‌ زڤریمە ناڤ خێزانا خوە و پشتی چوویم من دی تمە زارۆیەكێ‌ دی زێدە بوویە و خودێ‌ ئەو كەرم ل گەل مە كریە، و من ناڤێ‌ وی كورێ‌ خوە كرە ئازاد و كورەكێ‌ دی من ل وێرێ‌ ب بوو بەری ئازادی من ناڤێ‌ وی كر بوو تێل پێژان ئانكو تێلە پێژانێن مە بوون، و دەمێ‌ من ناڤێ‌ ئازادی دانای ب وێ‌ ڕامانێ‌ كو ئەم وەك مللەتێ‌ كورد ژبن دەستێ‌ زولم و ستەمێ‌ رزگار بووین، و مە ناڤێ‌ وی كرە ئازاد، یا بەری وێ‌ مە ناڤێ‌ وێ‌ كربوو پێلا چونكە مە نەزانی چارەنڤیسێ‌ مە دێ‌ چەوا بیت، و چەوا و دێ‌ چ كەین و دێ‌ كورد رەڤین و چ پلان ل سەر مللەتێ‌ كورد دێ‌ هێتە بجهئینان و لەوما مە ئەڤ ناڤە دانا ل سەر.
هەمان پێشمەرگەیێ‌ هەر دو شۆڕشێن ئیلۆن و گولانێ‌ بەحسێ‌ ژیانا كەمپا دیاربەكر كر، و گۆت: ژیانا كەمپا دیاربەكر گەلەك یا نەخوش بوو و هەیڤێن دەسپێكێ‌ ئێكجا ژیان یا نەخوش بوو، و ژیان دناڤ سیمەی دا بوو و پولیس ل بەر بوون، و نەهێلا خەلك دەركەڤیت و ماوەكی ئەم ماینە لبن چادرا و دووڤدا ئەم ئیناینە ئانكە ڤەگوهاستینە ناڤ خانیان و پشتی ئەم هاتینە ناڤ خانیان و بورینا ماوەكی ئێدی رێك هێدی هێدی هاتەڤەكرن و گۆتن هەر كەسەكێ‌ دڤێت بخوە بچیتە كار بكەت دشێت بچیت بەلێ‌ ئەڤە ژی هەر لبن فەرمانا حوكمەتا توركیا بوو، سپێدێ‌ دا ب رێزبن و چنە دەڤ پولیسان ناڤی مرۆڤی وەرگریت، و دووڤدا تە ماڤ هەبوو، بچیە ناڤ باژێری بخوە كار بكەی، و داهاتەكی بۆ زارۆكێن خوە پەیدا بكەی، بەری ئەم بچینە كاری ژیان ل كەمپان نەبوو و بتنێ‌ هندەك نان و ئەرزاق دامە و بتنێ‌ ئەڤە دا نەمرین وەكی دی چ ژیان نەبوو، و پشتی ئەم چووینە كاری و پارەك كەفتیە دەستێ‌ مە ئێدی ئەم شیاین بخوە جلكان و فێقی و هەر پێدڤیەكا ژیانێ‌ بكرین، و ەكی ب كوردی دبێژن شنی روح لەشێ‌ مە داهات، وەك مە ئاماژە پێكری پێشتر چ ژیان ل كەمپان نەبوو.
هەروەسا پێشمەرگەیێ‌ هەر دو شۆڕشێن ئیلۆن و گولانێ‌ بەحسێ‌ بیروەریێن خوەش ل كەمپا دیاربەكر كر و گۆت: ژیانا هەڤژینێ‌ بەردەوام ل كەمپێ‌ دهاتە پێكئینان و گەلەك كور و كچ چونە دناڤ ژیانا هەڤژینیێ‌ دا و گەلەك ژی ژ نەچاربووینە و گەلەك خێزانا ناڤێن خوە نڤێسی بوون و دڤیا بچنە دەرڤە و ئەگەر كچەك هەبا دڤیا كچا خوە بدەتە كەسەكی بەری بچیت، و ئەگەر مالەكێ‌ ژی كوڕەك هەبا ئێكسەر ئەو كچ دا ل وی كوڕی هێـتە ماركرن، و دووڤدا ئەو خێزان دا چیت و گەلەك خێزان ژ كەمپێ‌ بەرەڤ دەرڤە چوون و خەلكێ‌ مە دشیا كچێن خوە بەتە دەرڤە لێ‌ جڤاكێ‌ كوردەواری هوسا ئاڤا بوویە و خەلكی دڤیا كچا خوە بدەتە مرۆڤەكێ‌ خوە و خوە سەر راست بكەت، و پاشی بچیتە دەرڤە و هزر كرن دێ‌ باشتر بیت ئەگەر خێزانێ‌ پێك بینت، دەمێ‌ دانیال میترانی خانما ئێكێ‌ یا وەلاتێ‌ فەرنسا یا وی سەر دەمی سەرەدانا كەمپێ‌ كری، خەلكی و تایبەت بەرپرسێن كەمپێ‌ داخواز ژێ‌ كر ئەگەر دشیانێن وێ‌ دا بیت هندەك خێزانا ڤە گوهێزیت دەرڤە و جارا ئێكێ‌ هاتبوو دیاربەكر و گۆت هوون دناڤ خانیان دانە و هەر خانیەكی 30 مرۆڤ تێدا دژیان و گەلەك خانیان زێدەتر ژی بوون دو ژوور و هولەك بوون وهندەك خانیا خێزان بووش بووینە رەنگە دو خێزان ل خانیەكی دا بوون و هندەك خێزان ژی بچوویك بوون رەنگە شەش بۆ حەفت خێزانا دناڤ خانیەكی د اژیانا خوە دەربازكربا و ی دەمی گەلەك خێزان چوونە دەرڤە، فەرمانا چوونا دەر ڤە بۆ من دەركەفت بەلێ‌ ب دلێ‌ دایكا من نەبوو و خێزان و زارۆك دا مینن وەك پێشتر من ئاماژە پێكری چوونا دەرڤە ب دلێ‌ دایكا من نەبوو و هوسا هزر كر دێ‌ چەوا قەستا ناڤ كوفرێ‌ كەن و من ژی خاترا وێ‌ گرت و نەچووم و هەمان دەم سەرهلدانا 1991 ژی ل كوردستانێ‌ دروست بوو و ئەم زڤرینە كوردستانا ئازاد.

دەروونناسەکی بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار کر کو مۆندیال نەک بتنێ قارەمانیا وەلاتانە، بەلکو تێروانینەکا دەروونی یا ب هێزە د لایەنێ هەرە کویر یێ مرۆڤایەتیێ دا و گۆت؛ لێ دەمێ ئەڤ حەزژێکرنە ژ سنورێ کەیفخۆشیێ دەرباز دبیت، کارتێکرنێ ل دەروون و ژیانا مروڤی دکەت.

دەروونناس ڕەیان یوسف دیار کر، موندیالێ کارتێکرنەکا مەزن ل سەر دەروون و ژیانا خەلکی کریە، ژبەرکو هەر چار سالان جارەکێ ئەڤ ڕوودانا مەزن موندیال بڕێڤە دچیت و تێدا سەرۆک و بەرپرسێن وەلاتێن زلهێز ژی پشتەڤانیێ ل تیمێن خۆ یێن نیشتمانی دکەن دا کو ئەنجامێن باش ب دەستڤە بینن و ئالایێ وەلاتێ خۆ بلند کەن.
ڕەیان دیار کر کو نوکە ل هەر جهەکێ مرۆڤ بچیتێ، هەموو تەخ و چینێن جڤاکی بەحسێ موندیالێ دکەن، هەروەسا د سۆشیال میدیایێ ژی دا، گەلەک دایک و باب درێسێن وان تیمێن پشتەڤانیێ لێ دکەن دکەنە بەر زارۆکێن خۆ.
دەروونناسی گۆتژی؛ ژلایەکێ دیڤە، گەلەک جاران مرۆڤ دبینیت کو پتریا گەنجێن هاندەر کارێن نەدرست دکەن، وەک گرێدانا شەرتانێ ل سەر ئەنجامێن یاریان، یان ژی گەهشتنا وان ب قۆناغا شەڕ و ئالۆزیان دگەل ئێکودو.
دەروونناس ڕەیان دیار کر کو، ژلایێ دەروونیڤە، مۆندیالێ پەیوەندیەکا بهێز ب کارڤەدانێن هاندەران ڤە هەیە، دەمێ یاری ب دووماهیک دهێت و دادڤان فیکا خۆ لێ ددەت، ئەگەر تیما وی سەرکەفتبیت، دێ بینی کەسەک ل پێش تەلەڤزیۆنێ دێ ڕابیتە سەرپێیان و کەتە هەوار و ب کەیفخۆشی ڤە بێژیت: “ئەم ب سەرکەفتین و دێ هەر ب سەرکەڤین و گۆت؛ ڕاستیێ دا، ئەوی بتنێ سەحکریە یاریێ و چ پشکداری تێدا نەکریە، بەلێ ب ئەڤی ڕەنگی دەروونێ وی ئارام دبیت و هەست دکەت کو جیهان هەموو یا وی یە.
دەروونناسی د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا گۆت؛ ل لایێ دی، ئەگەر فیکا دووماهیا یاریێ لێبدەت و تیما وی دۆڕاندبیت، ئەو قەت قەبوول ناکەت و دێ بێژیت کو دڤیا تیما وان ب سەرکەفتبا. ئەڤ یەکە دێ بیتە ئەگەرێ تێکچوونا بارێ دەروونی یێ وی؛ ب ڕادەیەکێ ئەگەر ئەو کەسە خودان کار ژی بیت، دبیت دو سێ ڕۆژان ژ مال دەرنەکەڤیت و نەچیتە سەر کارێ خۆ ژبەر خەمۆکی و دوراندنا تیما خۆ، هەتا چەند ڕۆژ ب سەر دا دەرباز دبن و هێدی هێدی دزڤڕیتە سەر بارودۆخێ خۆ یێ سروشتی.
ڕەیان یوسف زێدەتر گۆت؛ ژبەر مۆندیالێ، تەخا گەنجان تووشی جۆرەکێ ئالۆدەبوونێ دبیت؛ چونکە د نوکە دا کا دەمژمێر چەند بۆ یاریێ هاتیە دیارکرن، ئەو دێ ل هیڤیا وی دەمی بن دا کو تەماشە بکەن.
سەبارەت چاوا مرۆڤ دشێت حەزژێکرنا مۆندیالێ بپارێزیت بێی کو کەیفا یاریێ ببیتە ئەگەرێ تێکچونا ژیانا مروڤی؟ دەروونناسی گۆت؛ هشیاریا دەروونی و ڕێکخستنا دەمی، کلیلا چارەسەریێ نە، پێدڤییە گەنج مۆندیالێ تنێ وەکو کەیفخۆشیەکا دەمکی ببینن، نەک وەک شەڕەکێ ژیان و مرنێ، هەروەسا و فێری گیانێ وەرزش دوستیێ ببن و دووڕاندنێ قەبیل بکەن.
هۆشیاریا دەروونی و کاتڕێکخستنێ”. پێویستە گەنج مۆندیالێ تەنێ وەک خولەکا کەیفخۆشی و کاتبەسەربرنێ بببینن، نەک وەک شەڕەکێ چارەنووسساز کو پاشەڕۆژ، خێزان و کارێ وان بخەتەر بینیت. هەروەسا دایک و باب ژی ئەرکەکێ مەزن ل سەر شانۆیی یە کو زارۆکێن خۆ فێری چەمکێ “وەرزش دۆستی و قەبوولکرنا دۆڕاندنێ” بکەن، دا کو جڤاک ژ ئەنجامێن نەرێنی یێن ئالۆدەبوونێ بهێتە پاراستن.

3-6

پێشمەرگەیێ‌ شۆرەشا گولانا پێشكەفتنخواز، هەروەسا گۆت: هەر پێشمەرگەكی جانتەك ب ملێ‌ وی ڤە هەبوو و هەر پێدڤیەكا رۆژانە دناڤ وی جانتەی دا بوو، و دەمێ‌ ئەم چووینە گوندەكی خوارنا رۆژانە بۆ پێشمەرگەی دادگرت و مە دناڤ جانتەی دا دهەلگرت و دیسا هەتا دەرزیك تێدا هەبوو، و هەتا قوریكێ‌ چایی ژی ل گەل مەبوون جانتێ‌ مە دا و هەر پێشمەرگەی وەكی مالەكا گەشتیاری هەر هەمی پێدڤیێن رۆژانە پێدڤی دبیتێ‌ دناڤ جانتێ‌ وی دا هەبوون.
پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانێ‌ قادر حەكیم شوكری تیلەری، گوت: هەمی گوندێن كوردستانێ‌ و بێ‌ جوداهی گەلەك هاریكاریا شۆڕشێ‌ كریە و هەر ل دەسپێكێ‌ خوارن و ڤەخوارنێن مە ل سەر خەلكێ‌ گوندان بوو، و مە چ خوارن نەبوو و ئەم گەلەك نەدماینە ل بارەگایێ‌ پێشمەرگەی و زێدەتر ئەم ل جەولا بووین، و جەولە ژی زێدەتر گوند بوون و لەوما خوارن و هەر پێدڤیەكا پێشمەرگە پێدڤی ب بایێ‌ ل سەر خەلكێ‌ گوندان بوویە، و ئەڤە ژی ناهێتە ژبیركرن و بۆ دیرۆكێ‌ دێ‌ بێژین خەلكێ‌ كوردستانێ‌ گەلەك هاریكاری و پشتەڤانیا شۆڕشێ‌ كرینە، و ئەڤە ناهێتە ژبیركرن، لێ‌ زێدەتر مە نانێ‌ گوندێن بەرگارەیی یا خواریە و زێدەتر ئەم ل دەڤەرێن واب ووینە و گەلەك هەژار بوون، و هەمان دەم ژی گەلەك قەدر و قیمەت و بها پێشمەرگەی ل دەف هەبوو، بیرا من دهێت گەلەك جاران درەنگی شەڤ دچووینە گوندان و ژنێن ئەوان گوندان دارابن خارنێ‌ چێكەن و دانن و هەر پێدڤیەكا پێشمەرگەی هەبا دا بوو دابین كەن، و دا جانتێن خوە تژی كەین و بهێنا خوە ڤەدەین و چایا خو ڤە خوین و گەلەك قەردێ‌ مە دگرت و دەڤەرێن دوسكیا ژی یێن سپنەی ئەوا ژی گەلەك هاریكاریا مە كرینە و هەتا دوكەرێ‌ و ئەوا گوندان ژی هەر قەدرێ‌ مە دگرت و ئەم گەلەك ماینە ل ئەوان گوندان ژی، هەتا گوندێن بەرواری یا ژی.
پێشمەرگەیێ‌ شۆرشا گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری، ئەوژی گۆت: زێدەتر جەولە و چوون و هاتن و دەركەفتنێن پێشمەرەی ب شەڤ بووینە و ئەگەر دناڤ حوكمەتێ‌ ژی را دەرباز ب باینە و زێدەتر مە ب رۆژ خوەە ڤەدشارت و هاتن و چوون نەبوو هەتا دانێ‌ مەغرەب و دووڤدا ئەم دەركەفتین.
پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری، گوت» ل شۆرشێ‌ چ جارا كەیف بوومە چ نەبوویە كو ئەم بێژین كەیفەكا مەزن بوو مە چ بوویە بەلكو ئەم پێشمەرگەی بووین و هەمی خەبات و ڤیانا مە ئەو بوویە مللەتێ‌ مە بهێتە ئازادكرن و بگەهیتە مافێن خوە و ئەڤە بوو هیڤی و ئومێدا هەر پێشمەرگەكی، هندەك جاران كەیف بوو مە دروست بوون و تایبەت دەمێ‌ چالاكیەكا لەشكری مە ئەنجام دابا و دوژمن نەچاركربا و كەیفا مللەتێ‌ مە هاتبا و بشكوریبا یان بیرهاتنەكا نەتەوەی هاتبا ساخكرن وەك نەوروزێ‌ و پێشمەرگەی چالاكیەك كربا گومان نینە ئەڤە كەیف بوون ، بەلێ‌ ئەو كەیفا مە دڤیا كو ئەم بگەهینە مافێن خوە مە نەدیت و ل سالا 1987 حوكمەتا بەعس بریار دا ل دەڤەرێن ئازادكری و ئەو خەلك و پێشمەرگە و گوند هەر هەمی هاڤێتنە دلیستا رەش دا، پتریا مالێن پیشمەرگەی دناڤ شۆرشێ‌ دا بوون و مالێن مە ل گەل مە دا بوون و لەوما ئەم دپشست رابووین بۆ زیانێ‌ ناگەهینە خێزانێن مە و ئەگەر مالێن مە دناڤ باژێرات دابا گومان نینە دا گەلەك ئیزعاجا وان وەكی هەر خەلكەكی هێتەكرن و بتنێ‌ بابێ‌ من ل خوارێ‌ بوو و مەترسی ل سەر گرتنا وی هەبوو ژلایێ‌ حوكمەتا بەعس ڤە بەلێ‌ ئەو ژی هاتە ناڤ شۆرشێ‌ و گەهشتە كەس و كارێن مە و دەمێ‌ هەوا ئەنفالا دروست بووینە وەكی هەر خێزانكا كوردستانێ‌ ئەم پێكڤە بەرەف وەلاتێ‌ توركیا ڤە چووین.
ل دور جوداهی دناڤبەرا شۆرشێن ئیلۆن و گولانێ‌ دا هەر هەمان پێشمەرگە گۆت: دەڤەرێن شۆرشا ئیلۆنێ‌ تێدا گەشەدكر ئەو دەڤەر چەپەرێن شەری بوون و ئازادكری بوون و هزر بكە گەلیێ‌ بێسرێ‌ جەبهە بوو و هەتا شێخان و ئاكرێ‌ و هەتا دگەهیتە گەلیێ‌ زاخو و ئەو گوند و خەلك هەمیێ‌ ئازادكری بوون، و بخوە ئیدارا خوە دكرن و كار دكرن و 10% ژ وی داهاتی و دەرمەتی دا شورەشێ‌ و ئەوژی ئیدارا خوە پێ‌ دكر، و هەر خێزانەكێ‌ هەر چ وارد هەبا تەرش و كەوال و دەرمانەت و بەرهەمێ‌ چاندنێ‌ و دەخل و دان وەك پشتەڤانی بۆ شۆرشێ‌ دایێ‌ وی دەمی شانێن نهێنی هەبوون بڤی كاری رادبوون و ئەوا 10% رادكر و رەوانەی شۆرشێ‌ دكر.
هەمان دەم چەپەرێن شەری گەلەك دڤەدەر بوو و دناڤ خەلكی دا نەبوون و ئێك كەس سەركردایەتیا شۆرشێ‌ بگشتی دكر، و هەر دەڤەرەكێ‌ لەشكرێ‌ خوە هەبوو و ئەسعەد خوشەڤی بەرپرسێ‌ لەشكرێ‌ ئێك بوو ل دەڤەرا بەهدینان، ئەڤی كەسی سەرپەرشتی ل سەر چار هێزا دكر ئەو ژی هێزێن، دهۆك، زاخو، شێخان، ئامێدیێ‌، وەكی مە پێشتر ئاماژە پێكری ئەڤ هێزە هەمی سەر ب لەشكرێ‌ ئێك ڤە بوون، ئەگەر ئەم سەحكەینە شۆرشا گولانێ‌ شێوازێ‌ شەركرنێ‌ ل گەل حوكمەتا بەعس جوداهی هەبوویە، و ل شۆرشا گولانێ‌ شەر زێدەتر پارتیزانی بوو و هەر چالاكیەكا پێشمەرگەی ئەنجامدا با ژ 10 بۆ 12 پێشمەرگا زێدەتر نەدشیان پێكڤە هاتن و چوونێ‌ بكەن.

رێڤه‌به‌رێ گشتیێ چاكسازیێن هه‌رێما كوردستانێ ئاشكرا كر، ل شه‌ش هه‌یڤێن بۆری سێ هزارو 565   كه‌سێن حوكمکری هاتینه‌ ئازاد كرن و گوت؛ چو هۆلێن ڤی ئای پی دناڤا چاكسازیان بۆ كه‌سێن دیاركری نینه‌ و هه‌ر كه‌سه‌كێ بهێته‌ سزادان و هنارتن بۆ چاكسازیان دێ وه‌كی وه‌لاتیه‌كێ ئاسایی سه‌ره‌ده‌ری دگه‌لدا هێته‌ كرن و حوكمێ خۆ ده‌رباز كه‌ت.

ئیحسان بابان، رێڤه‌به‌رێ گشتیێ چاكسازیێن هه‌رێما كوردستانێ بۆ رۆژناما ئه‌ڤرۆ دیار كر، ل شه‌ش هه‌یڤێن ئێكێ یێن ئه‌ڤ ساله‌ چار هزار و 94 كه‌سێن هاتینه‌ سزادان ژلایێ دادگه‌هێ ڤه‌ بۆ ده‌ربازكرنا حوكمێ خۆ هاتینه‌ هنارتن بۆ چاكسازیێن هه‌رێما كوردستانێ، د هه‌مبه‌ردا سێ هزار و 565 كه‌س هاتینه‌ ئازاد كرن و پشتی حوكمێ وان ب دووماهی هاتی ڤه‌گه‌ڕیاینه‌ ناف مالێن خۆ.
ئیحسان گۆت؛ هه‌روه‌سا ل شه‌ش هه‌یڤێن بۆری هندەک كه‌س ب مه‌رج هاتینه‌ ئازادكرن، هه‌روه‌سا به‌رده‌وام خۆلێن راهێنانێ بۆ كه‌سێن ناڤا چاكسازیان دهێنه‌ ڤه‌كرن و پرۆسا خواندنێ ژی یا به‌رده‌وام بۆ هه‌ر كه‌سه‌كی هاتیه‌ حوكمکرن و گۆت؛ ل گوره‌ی قانوونێ سالانه‌ هژماره‌كا كه‌سێن سزادای ل زانكۆ و په‌یمانگه‌هان درێژیێ ب پرۆسا خواندنێ دده‌ن و رێنمایێن تایبه‌ت ب خواندنا وان هه‌نه‌، هه‌تا كه‌سێن هاتینه‌ حوكمکرن ماف هه‌یه‌ گوتارێن ئایینی ژی بۆ بهێنه‌دان و تنێ شه‌ش هه‌یڤێن بۆری 73 گوتارێن ئاینی ل چاكسازیان هاتینه‌ دان.
رێڤه‌به‌رێ گشتیێ چاكسازیان دیار کر کو ل هنده‌ك كه‌نالێن راگه‌هاندنێ و سۆشیال میدیایێ به‌حسێ هنده‌ك بابه‌تان دهێته‌كرن دناڤا چاكسازیێن هه‌رێما كوردستانێ كو چو راستی بۆ نینه‌ و گۆت؛ ب چو شێوه‌یه‌كی هۆلێن ڤی ئای پی ل چاكسازیان نینن و هه‌ر كه‌سه‌كێ بهێته‌ سزادان و هنارتن بۆ ناڤا چاكسازیان ل گوره‌ی تاوانا لسه‌ر هاتیه‌ سزادان دێ هێته‌ ره‌وانه‌ كرن بۆ هۆلا تایبه‌ب ئه‌ڤێ تاوانێ، چونكه‌ هه‌ر تاوانه‌كێ هۆلا خۆ هه‌یه‌ و تێكه‌ل نینه‌.
ئیحسان بابان زێدەتر گۆت؛ به‌لێ ئه‌م وه‌لاتیان پشتڕاست دكه‌ین چو ژۆر یان هۆلێن ڤی ئای پی بۆ كوڕێن به‌رپرس و هه‌ر پێگه‌هه‌كێ هه‌بیت نینه‌، هه‌موو كه‌سه‌كێ هاتیه‌ سزادان بۆ مه‌ جیاوازی نینه‌ كیه‌ و كوڕێ كێیه‌.
رێڤه‌به‌رێ گشتیێ چاكسازیان زێدەتر گۆت؛ هه‌روه‌سا ئامیره‌كێ سۆنه‌رێ یێ پێشكه‌فتی هاتیه‌ دانان ل هه‌موو چاكسازیێن مه‌ هه‌ر كه‌لوپه‌له‌كێ قه‌ده‌غه‌كری بیت ناچیته‌ دناڤا چاكسازیان و رێوجهێن توند هه‌نه‌ بۆ چوونه‌ ژۆرا چاكسازیان.
ئیحسان بابان ئاماژه‌ پێ كر، ل شه‌ش هه‌یڤێن ئێكێ یێن ئه‌ڤ ساله‌ خۆلێن چاره‌سه‌ركرنێ بۆ ئالۆده‌بوویێن ماددێن هۆشبه‌ر هاتینه‌ ڤه‌كرن و ب رێیا كه‌سێن بسپۆر كار لسه‌ر چاره‌سه‌ركرنا وان هاتیه‌ كرن هه‌تا بشێن ده‌ستان ژ بكارئینانا مادێن هۆشبه‌ر به‌رده‌ن و 226 كه‌سێن ئالۆده‌بوویێن ماددێن هۆشبه‌ر مفادار بووینه‌ و گۆت؛ چونكه‌ مه‌ سه‌نته‌رێ شیاندن و چاره‌سه‌ركرنێ بۆ كه‌سێن ئالۆده‌بوویی ب ماددێن هۆشبه‌ر هه‌یه‌ و سالانه‌ چه‌ندین كه‌س دهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن.
ئیحسان بابان د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا گۆت؛ زۆرترین كه‌سێن هاتینه‌ سزادان ل هه‌رێما كوردستانێ ب تاوانا ماددێن هۆشبه‌ره‌ لسه‌ر ئاستێ هه‌ر شه‌ش چاكسازیان، به‌لێ وه‌ك ئه‌ركه‌كێ نیشتیمانی و مرۆڤی مه‌ سه‌نته‌رێن چاره‌سه‌ركرنێ ل هه‌موو پارێزگه‌هان ڤه‌كرینه‌ و سالانه‌ هژماره‌كا زۆر یا كه‌سێن ئالۆده‌بووی ب مادێن هۆشبه‌ر دهێنه‌ رزگاركرن.

2-6

هەمان پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانا پێشكەفتنخواز گۆت: چونكە دەڤەرا مە دەڤەرەكا پر شەر و ئالوزی بوویە، و لژنا ئامێدیێ‌ رۆلەكێ‌ كاریگەر ل دەڤەرێ‌ هەبوو، و رێكخراوا مە ل پتریا چالاكیێن لەشكری پسكداری تێدا دكر، و دەمێ‌ تو پرسیار بكەی پتریا چالاكیان ئەم پشكدار بووینە و مە خەبات بۆ گەل وەلاتێ‌ خوە كریە سەخمراتی سەرفەرازی یا مللەتێ‌ مە ژ زورداری و بن دەستیێ‌، تایبەت ئەڤ چالاكیێن مەزن وەكی داستانێن دێرەلوكێ‌ و كانی ماسێ‌ و فرۆكخانا بامەرنێ‌.
پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا ئیلۆن و گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری گۆت: پتریا چالاكیێن لەشكری دنەخوش بوون، بەلێ‌ نەخوشترین چالاكی داستانا دێرەلوكێ‌ بوو و مە گەلەك شەهید دان، سێ‌ شەهید بەرپرسێن رێكخراو بوون (بورهان ئامێدی، خسرو بامەرنی، سەعدی) ئەڤە گەلەك یا نەخوش بوو، دیسا مە گەلەك نەخوشی ژی وێ‌ رۆژێ‌ دیتن و هزر بكە ل دانێ‌ مەغرەب ئەم رونشتینە خوارێ‌ و سەقایەكێ‌ گەلەك نەخوش بوو، و بارانەكا مەزن دهات و هەوایەكێ‌ نەخوش دهات، و ل دەمژمێر 1ی شەڤێ‌ چالاكیا پێشمەرگەی دەستپێكر و نڤستن و بهێنڤەدان نەبوو، و ئەم ماینە چالاكیێ‌ دا هەتا رۆژا دی دەمژمێر 9ی سپێدێ‌ و ئەو جهێ‌ بومە هاتیە دەستنیشانكرن جهێ‌ رێكخراوا حزبی یا بەعسییا بوو، ل دەمژمێر (10) رۆژێ‌ بارەگایێ‌ وێ‌ رێكخراوا حزبی هاتە ستاندن، و دووڤد ا مە جەنازێن شەهیدێن خوە و بریندارێن خوە ڤەگوهاستن و بەرەف مەغرەب چوو ، و ئەم بەرەف گەلیێ‌ ڕەشاڤا چووین وێ‌ شەڤێ‌ ژی ئەم مێهڤانێن هندەك مالا بووین، و ئەو مال ژی ئاوارە بوون و ئەم نێزیكی 20 بۆ 30 مرۆڤان ل ژوورەكا بچیك دا بووین و خوە ئەم نەشیاین پێن خوە راست بكەین، و رۆژا پاشتر ئەم دەرباز بووین و بەرەف لقێ‌ چووین، و دووڤدا هاتینە دەڤەرا بەرواری یا و گوندی دگۆتنێ‌ ئێكمالێ‌ و هەتا پیچەكێ‌ بهێنا مە هاتی، و مە شەهیدێن خوە ئینان و هەر ئێك یێ‌ دەڤەرەكێ‌ بوو و ئەم رابووین مە شەهیدێن خوە رادەستی ئاخا كوردستانێ‌ كرین.
پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری گۆت: هێشتا جوداهی دناڤبەرا پێشمەرگەی و تایبەت شەهیدان دا نەبوو، و رێكخراوا مە گەلەك شەهید داینە هەر ژ رۆژ دامەزراندنا وێ‌ هەتا هەوا ئەنفالێن رەش، بۆ (عەلی) گەلەك عاجز بووم چونكە دەمەكی ئەم ل گەل ئێك دا بووین ،سەعید سپینداری ئەو ژی بەرپرسێ‌ رێكخراوا مە بوو، و گەلەك بۆ عاجز بووم، و دووڤدا ژی گەلەك شەهید مەدان و بەرپرسێ‌ رێكخراوا مە دگۆتنێ‌ سەعید چەلكی و مرۆڤەكێ‌ گەلەك زیرەك بوو و شەهید بوو، بورهان ئامێدیی بەرپرسێ‌ رێكخراوا مە بوو ئەو ژی شەهید بوو بۆ وی ژی گەلەك عاجز بووم، هەتا 17 شەهیدان بتنێ‌ رێكخراوا مە هەبوون، ئەڤە هەمی ل گەل ئێك ئێك هەیف و سال دا شەهید نەبووینە بەلكو هەر ئێك دەمەكی دا و هەر ئێك رۆژەكێ‌ دا شەهید بووینە لێ‌ بگشتی رێكخراوا مە ژ رێكخراوێن چالاك بوویە، وەك پێشتر مە ئاماژە پێكری ژ رێكخراوێن دەسپێكێ‌ بوو ل شۆرەشا گولانێ‌ لژنا ناوچا ئامێدیێ‌ هاتیە دامەزراندن و هەر ئەندامێ‌ رێكخراوێ‌ بووم و ماوەكی داخازی ژ من هاتەكرن بەرپرسایەتی یا رێكخراوێ‌ وەربگرم بەلێ‌ راستی من نەخوشی هەبوو و ئەو رازیبوون كو یێ‌ نەخوش بم ژی بتنێ‌ بەپرسایەتی یا رێكخراوێ‌ وەربگرم و من نەدڤیا وەربگرم وی دەمی دەستیردان نەبوو و ئەم هەر دئەركێ‌ خوە داب ووین.
پێشمەرگەیێ‌ شۆرشا گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری، زێدەتر گۆتژی: وی دەمی جوداهی دناڤبەرا پێشمەرگان دا نەبوو و جوداهی نەبوو ئەڤە برپرسێ‌ رێكخراوێ‌ یە و ئەڤە ئەندامێ‌ رێكخراوێ‌ یە و گەلەك جاران ئەندامێ‌ رێكخراوێ‌ ب قەدر و قیمەتر بوون ل دەف پێشمەرگەی و سالێن دووماهیێ‌ فەرمان هات هندەك پاران بدەنە پێشمەرگەی و باوەربكە هەر هەمی شتی ئێك بوون، زگورد 25 دینار وەردگرتن و ئەگەر پێشمەرگە خودان خێزان و زارۆك با 50 دینار وەرگرتن و ئەف بریارە ل سەر هەمیان دهاتە چەسپاندن، هەر ژ ئەندامێ‌ لقێ‌ و هەتا دگەهیتە پێشمەرگەكێ‌ ئاسان ئانكو ئەڤە نموونەك بوو من گۆتی چ جوداهی نەبوو و هەر هەمی ئێك رێز بوون، ئەڤە ل سالا 1986 هێرڤە بوو و پێشتر هەر چەند هەیڤان جارەكێ‌ 10 دینار دانە مە و ئەڤە ژی بۆ پێدڤیێن رۆژانە بوو بۆ پێشمەرگەی، بەلێ‌ ڤیان و حەزا پێشمەرگەی گەلەك بوو و هەمی بزاڤ و كار و خەباتا وی خزمەتكرنا ئاخ و مللەتێ‌ كورد بوویە.
دەربارەی چەكێ‌ پێشمەرگەی ل شۆڕشا گولانا پێشكەفتنخواز، پێشمەرگەیێ‌ شۆرشا گولانێ‌، گۆت: ل شۆڕشا ئیلۆنێ‌ زێدەتر پێشمەرگەی بڕنو هەبوون، بەلێ‌ ل شۆڕشا گولانا پێشكەفتنخواز زێدەتر پێشمەرگەی كلاشینكوف هەبوون، بەلێ‌ خەباتا خوە من چەكێ‌ گران ژی هەلگرتینە وەك بیكەسیێ‌ و ئارپیچی ژی و چەكەكێ‌ ئەمریكی ژی هەبوو، وەكی نارنجووكێ‌ و قەوس دبوو چوو، دیسا من پشكداری خولەكا لەشكری یا هەندسێ‌ یا راكرنا مینان كر بوو، و ئەو خول ل ئیرانێ‌ بوو و پشتی من پشكداری خولێ‌ دا كری ئەز فێربووم چەوا مینان بدانم و چەوا مینان ڕاكەن، و بتنێ‌ ئەز وێ‌ خولێ‌ پشكدار ب بووم، ئەڤ خولە چەوا هات وی دەمی چوومە نوژداری و عبدولسەلام بەرپرسێ‌ لقێ‌ بوو و هەڤالەكێ‌ من ژی ئاكرەیی بوو و گۆت لقێ‌ فەرمان دایە كو ئەگەر هندەك گەنج هەبن، و دێ‌ هەر چنە كوردستانێ‌ و بلا پشكداری خولەكێ‌ بن و حەفتیەك و دێ‌ مفا ژێ‌ وەرگرن و ئەم نێزیكی 10 رۆژا پشكداری خولا ناڤبری بووین .
پێشمەرگەیێ‌ شۆڕشا گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری دیاركر: هەر دو شۆرشێن ئیلۆن و گولانێ‌ من خاك كرینێ‌ و زێدەتر پێشمەرگەی خاك كرنێ‌ ل شۆرشا گولانا پێشكەفتنخواز و بەرگیز پتر خەلكی ل رۆژێن خوشی ئانكو دەوات و شەهیان دكرنێ‌.

1-6

ئێك ژ پێشمەرگەیێن هەر دو شۆڕشێن ئیلۆن و گولانێ‌ و پشكدارێ‌ شەڕێ‌ داعش بەحسێ‌ ژیانا خوە یا پێشمەرگایەتیێ‌ ل قوناغێن خەباتێ‌ دكەت، دیار دكەت كو ڤی مللەتی گەلەك ماندیبوون و زەحمەت و شەهید و قوربانی بۆ ئەڤێ‌ ئاخێ‌ داینە هەتا گەهشتیە ڤێ‌ قوناغێ‌، هەمی هیڤی و ئومێدێن وی ئەو بووینە كو جارەكا دی ناڤ مالا كوردی ئێكرێز تێدا پەیدا ببیت، و زێدەتر خزمەتا گەل و وەلاتی بهێتەكرن، و كار بۆ ئاڤاكرنا كابینا نووی یا حوكمەتا هەرێ ما كورستانێ‌ بهێتە كرن.
پێشمەرگەیێ‌ هەر دو شۆڕشێن ئیلۆن و گولانا پێشكەفتنخواز، قادر حەكیم شوكری تیلەری، ل سالا 1957ێ‌ ژ دایك بوویە، ژ بەر رەوش و كاودانێن دەڤەر تێدا دەرباز بووی نەچوویە چ قوتابخانێن فەرمی، بەلێ‌ شیایە دناڤ شۆڕشێ‌ دا خوە فێری خواندن و نڤێسینێ‌ بكەت.
قادر حەكیم شوكری، زێدەتر بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: ل سەر دەمێ‌ شۆڕشا مەزنا ئیلۆنێ‌ گوندێ‌ مە ل دەڤەرا بەرواری ژووری یا بوو، و دەمێ‌ مە فام ژ دونیایێ‌ كری ئەم دناڤ شۆڕشێ‌ دا مەزن بووینە، و مە بەردەوام هاتن و چوونا پێشمەرگەی و چەك و رەختێن ملێن وان دیتن و مە زانی ئەڤە پێشمەرگەنە و بەرەڤانیێ‌ ژ ئاخ و كەرامەتا مللەتێ‌ كورد دكەن، وی دەمی بابێ‌ من موختارێ‌ گوندی بوو و بەرپرسێ‌ شانەكا حزبی بوو، ل دەڤەرێ‌ و كارێ‌ وان ئەو بوو داهات دهاتە پیڤان و 10% بۆ حزبیێ‌ دهاتنە هنارتن، مامێ‌ من پێشمەرگە بوو و هەتا پشتی نسكۆیا سالا 1975 كارتێكرن ل سەر من هەبوو، كو ئەز ژی ببمە پێشمەرگە و هاریكاریا من گەلەك كر و چەند جاران من بزاڤكر ببمە پێشمەرگە بەلێ‌ ژیێ‌ من گەلەكێ‌ بچوویك بوو نەدهاتمە وەرگرتن، و هاتمە دەڤ (سەلیم ئەسعەد خوشەڤی) ل بامەرنێ‌ سالا 1974ێ‌ ل گوندێ‌ زێوێ‌ وەك پێشتر من ئاماژە پێكری چەند جاران من سەرەدان بۆ دكر، گۆت تو هێشتا یێ‌ بچوویكی، و وی دەمی خودێ‌ ژێ‌ رازی (رەمەزان رەشو) ئامر سری بوو، و من ل گەل خوە بر و من گۆتێ‌ هاریكاریا من بكە دا بهێمە وەرگرتن، وەك پێشمەرگە و ئەم هاتین پێكڤە چووینە دەف (سەلیمی) و ئەز وەرگرتم وەك پێشمەرگە و ناڤێ‌ من نڤێسی و بلندكر، و پشتی بورینا هەیڤەكێ‌ رازیبوون ل سەر وەرگرتنا من هات، و ئەز بوومە پێشمەرگە و چەكێ‌ شەرەفێ‌ من هەلگرت.
هەمان پێشمەرگەی، قادر حەكیم شوكری تیلەری، گۆت: پشتی هاتیمە وەرگرتن پێشمەرگە ل سالا 1974 ل دووڤ رێنمایێن سەركردایەتیێ‌ مە دەست ب هەلگرتنا چەكی كر، و هەمی رێنمایێن شۆڕشێ‌ مە بجهئینان و بەردەوام بووین هەتا سالا 1975ێ‌ دەمێ‌ نسكۆیا خیانەتكاری دروست بووی، 6/3/1975 نسكۆ دروست بوو، بەلێ‌ 18/3/1975 مە خوە ڤەكێشا و چەپەرێن شەری هاتنە بەردان، و ئەم چووینە ناڤ بەروارییا چونكە مالێن مە ل وێرێ‌ بوون، وی دەمی زگورد بووم و هەیڤك دو هەیڤ دەبازنبەوون و مە بەرهەڤیێن خوە دكرن و ئەم بەرەف وەلاتێ‌ ئیرانێ‌ چووین، و مە ژیانا ئاوارەیێ‌ دەستپێكر و گەلەك خێزان ژی ل گەل مە بوون، و ئەم ل وەلاتێ‌ توركیا بەرەف وەلاتێ‌ ئیرانێ‌ چووین، ژوان كەسێن ل گەل مە، خەلیل محەمەد تەمەر، عبدولخالق بوو، بابێ‌ عەلی حسێن بوو، زوبێر، ئەم دەسپێكێ‌ چووینە ئوردیگایێ‌ زێوە وی دەمی كوردێن ئیراقێ‌ ل وێرێ‌ بوون، و چەند هەیڤان ل وێ‌ دەڤەرێ‌ ئاكنجیبووین وی دەمی حوكمەتا شاهی بوو و فەرمان دا ئەف كوردە بهێنە بەلاڤەكرن، و دەست ب بەلاڤەكرنا كوردێن ئیراقێ‌ كر، ل سەر باژێرێن جودا جودا ل ئیرانێ‌ ب وێ‌ مەرەمێ‌ بوویە دا چ لڤینێن سیاسی دروست نەبن، و ئەز هاتمە ڕەوانەكرن بۆ باژێرێ‌(بەندەر بۆ شەهر) عەردێ‌ نوە جهێ‌ نەوەیێن ئیرانێ‌ لێ‌ و ئەم كومەكا هڤالان وی باژێری نشتەجێبووین و ئەم دو سالان ماینە ل وێرێ‌ و هەر دەم مە بزاڤكرن بهێنە ناڤ شۆڕشێ‌ و بهێین و رێك نەبوو، و دیسا كاودانێن وی دەمی ژی گەلەك بەرتەنگ بوون، و نەدهاریكار بوون، و ئیرانێ‌ گەلەك رێگری ل مە دكر، و نەدهێلا دەركەڤین ژ وی باژێری، بەلێ‌ جارەكێ‌ ئەز و هەڤالەكێ‌ خوە هاتینە كەرج و حەمید بەرواری مرۆڤێ‌ مە بوو و یێ‌ نیاس بوو، و هاریكاریا مە دكر خودێ‌ ژێ‌ رازی بیت بەری چەند سالان چوویە بەر دلوڤانیا خودێ‌، وی ل دەف ئدریس بارزانی خودێ‌ ژ هەردوكا رازی بیت، ب رێكێن نەقانوونی و رێك بوومە ڤەكر و هاریكار و پشتەڤانیا مەدكر و ب رێكێن جودا ئەم هاتینە كوردستانێ‌، وی سەردەمی سەركردایەتیا بەروەخت بوو، ئانكو (قیادە موئەقت) بوو وەك پێشتر مە ئاماژە پێكری ئەم هاتینە كوردستانێ‌ سالا 1977ێ‌ بوو و ئەم دو سالان ماینە دناڤ شۆڕشێ‌ هەتا سالا 1979 دەمێ‌ بارزانی چوویە بەر دلوڤانیا خودێ‌، و ئەم ماینە ل دەڤەرێ‌ هەتا كونگرە نەهێ‌ هاتیە ئەنجامدان، دووبارە ئەم زڤرینە كوردستانێ‌ و فەرمان دا بچینە دەڤەرێ‌ و هەر ئێك ژ مە 100 دینار ژی وەك هاریكاری وەرگرتن، وی دەمی ئەڤ كوژمێ‌ پارەی گەلەك بوو و ئەم هاتینە رەوانەكرن بۆ دەڤەرێ‌، وی دەمی شنی لق هاتبوونە دانان چونكە پێشتر سەركردایەتی یا بەروەخت بوو و لقێن پارتی شنی هاتە دەڤەرێ‌، وی دەمی بەرپرسێ‌ لقێ‌ خودێ‌ ژێ‌ رازی د. جەجیس بوو، و دووڤدا كارگێر و ئەندامێن لقێ‌ هاتنە دەست نیشانكرن، و دووڤدا لژنێن محلی ل سنورێ‌ قەزا هاتنە دروستكرن، و دووڤدا كار بۆ دروستكرنا رێكخراوا هاتەكرن و ئەو ژی هاتنە دروستكرن، ئێكەم رێكخرا ل ئامێدیێ‌ هاتیە دروستكرن رێكخراوا شەهید عەلی عوبیدوللا بوو، و من دناڤ وێ‌ رێكخراوێ‌ دا دەست ب خەباتا خوە یا شۆرشگێری ل شۆرشا گولانێ‌ دەستپێكر، وی دەمی بەرپرسێ‌ هێلەكا سەرەكی یا رێكخستنێ‌ بووم، و مامە ل گەل وێ‌ رێكخراوێ‌ هەتا دووماهیێ‌ ناڤێ‌ وێ‌ هاتیە گوهۆرین بۆ رێكخراوا پیرس، من بەردەوامی دا خەباتا خوە هەتا هەوا ئەنفالێن رەش ل سالا 1988ێ‌ و ئەم بەرەڤ وەلاتێ‌ توركیا چووین، هەر ئەز ل گەل وێ‌ رێكخراوێ‌ مام یا سەر ب لژنا ناوچا ئامێدیێ‌ یا پارتی دیموكراتی كوردستان ڤە بوو.

ڕاوێژکارەکێ دەروونی د دیدارەکێ دا بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار کر کو تۆڕێن جڤاکی کاریگەریەکا خراب ل سەر دەروونێ مرۆڤی هەیە بێی کو مرۆڤ هەست پێ بکەت و گۆت؛ پێدڤیە ئەم ڕۆژانە ب کێمی دەمژمێرەکێ مۆبایلێ ژ خۆ دوور بکەین و بکارنەئینین.

ڕاوێژکارێ دەروونی سوبحان سەید، د دیدارەکێ دا بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار کر کو تۆڕێن جڤاکی کاریگەریەکا خراب ل سەر دەروونێ مرۆڤی هەیە بێی کو مرۆڤ هەست پێ بکەت و گۆت؛ چونکی توڕێن جڤاکی دبنە ئەگەرێ وێ چەندێ کو ئەم نەخۆشترین ڕۆژێن ژیانا خۆ ب خۆشترین و جوانترین دەمێن خەلکی هەڤبەر بکەین، ئەڤ چەندە ژی دبیتە ئەگەرێ وێ چەندێ کو ئەم هەست ب نە ئارامیێ بکەین و دەروونێ مە تێك بچیت و هەست ب کێماسیێ بکەین.
سوبحان گۆتژی؛ گەلەك جاران ئەم ل تۆڕێن جڤاکی ب تایبەت ل ئینستگرام و فێسبۆکی هندەك کەسان دبینین دبنە جهێ دل ئێشانا مە، چونکی ئەم وان کەسان ژ خۆ کەیفخۆش تر و بەختەوەرتر دبینین، ژبەر هندێ ئەم گازندان دکەین و پرسیارێ ژ خۆ دکەین و دبێژین بۆچی ژیانا من ژی نە وەکو یا ڤان کەسانە.
ڕاوێژکارێ دەروونی زێدەتر گۆت؛ پێدڤیە ئەم بزانین کو ئەوا ئەم ڕۆژانە د تۆڕێن جڤاکی دا دبینین بتنێ ب ڕێژا 1٪ێ ڕاستیە، ئەوا دی هەموو دیمەنێن سەرڤەنە، دیارکرنا جوانی و خۆشیانە، چونکی خەلك بتنێ وێنەیێن خۆشی و سەرکەفتنێن خۆ ل تۆڕێن جڤاکی بەلاڤ دکەن، و نەخۆشی و شکەستنێن خۆ د ڤەشێرن و بەلاڤ ناکەن.
سوبحان سەید زێدەتر گۆت؛ داکو تۆڕێن جڤاکی کاریگەریەکا خراب ل سەر دەروونێ مە نەکەن، پێدڤیە ئەم ڕۆژانە ب کێمی بۆ دەمێ دەمژمێرەکێ مۆبایلێ ژ خۆ دوور بکەین و بکارنەئینین و ل جهێ وێ ئەم دەمی لگەل خۆ و خێزانا خۆ ببورینین، دا ئەم تام بکەینە خۆشیا درست یا ژیانێ.
ڕاوێژکارێ دەروونی د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا گۆت؛ پێدڤیە ل تۆڕێن جڤاکی ئەم دووڤچوویا کەسێن ئەرێنی بکەین، نەکو وان کەسێن نەرێنی یێن کو کاریگەریێ ل سەر دەروونێ مە دکەن کو ئەم هەست ب بێزاریێ و کێماسیێ بکەین.

11-11

نسرت بادی. زیندانیێ‌ سیاسی و پێشمەرگەیێ‌ شۆرەشا گولانا پێشكەفتن خواز ئەو ژی گۆت: ل سەرهلدانێ‌ مالا مە ل بەرۆشكێ‌ بوو ل جادا سەری ئەز ب پیا ب جادێرا هاتم هەتا گەهشتینە جهێ‌ فرقا بەعسیان جهێ‌ لژنا دهۆك یا بەرێ‌ و هەتا ئەم گەهشتین خەلكی ستاندیە و ئەم هاتینە جادا محلا قەرچان ئەم نوكە دبێژینێ‌ زۆزان و نێزیكی قەسرا واحدێ حەجی مەلۆ و كولانەك ژ وێرێ‌ دەر دكەڤیت پێنج شەش چەتە ژ وێرێ‌ دەركەفتن و تڤەنگێن وان ڤێ بوون و كەسەكێ‌ ژوان ئارپێچیەكا زێدە ڤێ‌ بوو و من خوە لێدا و من گۆتێ‌ بدەڤ من و ئەوی گۆت من بەردە و ئێك ژوانا ئەز نیاسیم و ئەوی گۆتێ‌ كورۆ بدە سەیدایی و من پێن خوە سڤكرن و هاتم هەتا گەهشتیمە نێزیك دادگەها كەڤن ل نێزیگ پارێزگەهێ‌ و ئەم هاتینە وێرێ‌ و من عارف و نەوزاد دیتن و هەر دو پسمامێن منن و ئێك ژوانا غەدارە داف من و ژوورەك ل پشت پارێزگەهێ‌ هەبوو وی دەمی ئەو ژوورا زێرەڤانی بوو و تەخت ل ژوورا زێرەڤانی بوو مە پەردە راكر زێرەڤانێ‌ ل بن تەختی و بكەسیەك ژی یا ل وێرێ‌ و ئێكی ئەو بكەیسی راكر و مە زێرەڤان هێلا و ئەم چووین بەرف ریبار چووین دەرباز بووین وی دەمی بازەبەر بوو و مە دگۆتێ‌ ئاشێ‌ مەلا جبرائیل و مەكرە غار ئەم چوینە بەر دیوارێ‌ باغچێ‌ شەهیدان و شەڕە و ئەڤە دەستپێكا شەری بوو و ئەم چووینە كولانا پشت مالا عەبدوللا جونی مە كەسەك دیت یێ‌ كوشتی بوو و دینارەك ل بەر سەری بوو و دەرسۆك ل سەر سەری بوو و یێ‌ دیار بوو ئەڤ كەسە ئێزدی بوو و ئەم چووینە وێڤەتر ئێك درەڤی ژ ئەمنێ‌ دهات و كرە غار هەتا گەهشتیە دنیڤەكا مە دا و تڤەنگەك ب چەرمێ‌ ئەنیا وی كەفت بوو و كابۆیەك ل بەر بوو و عەرەب بوو كەلەخێ‌ وی یێ‌ زەخم بوو و دنیڤا مەدا رەقسی وێ گاڤێ‌ دو جحێل هاتن و كرنە قێری و گۆتنە مە خوە بدەنە پاش و هەر ئێكی ژلایێ‌ خوە ڤە ئەو زەلام گوللە بارانكر و كوشت و ئەم چووینە دناڤ كۆلانێ‌ دا، جار و باران هندەكێن ئەمنێ‌ ژی دا گولەیان دهاڤێژن و ناڤێ‌ ئێكی ئەسعەد بوو و خزمێ‌ گوندیێن مە بوو و من ب چاڤێن خوە دیت چار مرۆڤان ئەسعەد ئینا بوو و هەر ئێكی دەستەكێ‌ وی گرت بوو و هەر ئێكی پی یەكێ‌ وی و ئینا و من گۆتێ‌ ئەڤە نە ئەسعەدە گۆتن بەلێ‌ من گۆتێ‌ بەختێ‌ خودێ‌ ڤی بگەهینە نەخوشخانێ‌ و ئەم چووینە وێڤەتر بچویكەكێ‌ 10 سالی پەنتەرۆن قەمیسەكێ‌ سپی ل بەر بوون و هاتە بەراهی یا من و گەل من ئاخفت گوت چلێ‌ هات و من ژی هەما دەستێ‌ خوە هاڤێتە قەمیسێ‌ وی من گۆتێ‌ چ بێژی و ئەڤە كورێ‌ ئێكێ‌ ئەمنێ‌ بوو و ئێك ل تەنشت من بوو و گۆت خال ب كوژم ؟ من گۆتێ‌ مام ئەڤە بچویكە و ئەم ڤێ‌ غەدرێ‌ ناكەین، من پالەك پێرا نا و من گۆتێ‌ هەرە مال و چوو مالا خوە و دووڤ دا ئەم چووینە دناڤ ئاڤاهیێ‌ ئەمنێ‌ دا و چوومە بەرامبەر مێزا رێڤەبەرێ‌ ئەمنێ‌ و من دو راپۆرت ژ چەكمەچا مێزا وی ئینانەدەر و ئێك ل سەر بزاڤا رزگاری خوازا مللەتێ‌ كورد بوو و ئەو راپورت هندا بەرفرە بوو ل سەر هەمی ئەندامێن مەكتەب سیاسی یا پارتی بوو و خوە ژ زارۆكینی یا وان هەتا گەهشتینە ڤێ‌ قوناغێ‌ و بەحسێ‌ بەرپرسێن ئێكەتی نشتیمانی كوردستان و پارتی گەل بوون و كا چ پێنگاف ب هاڤێژن و راپورتا دووێ‌ بەحسێ‌ پەیوەندیێن هەوالگێری دناڤبەرا ئیراق و توركی دا دكر و ئەو هەر دو راپورت ب رێكا قادر قاچاخی من بۆ سەركردایەتیێ‌ بلندكرن.
نسرەرت بادی، پێشمەرگێ‌ شۆرەشا گولانا پێشكەفتن خواز زێدەتر ژی گۆت: ل سالا 1992 كولیژا شەرعێ‌ ل دهۆكێ‌ هاتەدانان و كاك فازل میرانی گۆتە ملا حەمدی دڤێت كادرەكێ‌ مەژی دناڤدا هەبیت و هەڤالان گۆت ئەوێ دچیتە وێرێ‌ دڤێت كەسەكێ‌ نڤێژ كەربیت و پێنچ سالان من وانە ل كولیژا شەرعێ‌ گۆتینە، دووڤ دا كاك عەبدولعەزیز تەیب بوو پارێزگەرێ‌ دهۆكێ‌ و رێڤەبەرێ‌ ئەوقافا دهۆكێ‌ هاتە گوهورین و كاك عەبدولعەزیز گازی من كر و گۆت كا چار ناڤا بدەمە بكێر رێڤەبەریا ئەوقافێ‌ بهێن وی دەمی ئەبو عەلی سكرتێرێ‌ پارێزگەری بوو و دووف دا پەیوەندی ب من كر و گۆت سەیدایی گۆتیە بلا بهێتە دەف من ڤە و گۆت چار ناڤێن دی بدەڤ من و من گۆتێ‌ بلا و دووف دا گۆت ئو تو؟ من گۆتێ‌ سەیدا رێڤەبەریا ئەوقافێ‌ كارێ‌ من نینە و من گۆتێ‌ شولێ‌ من نینە و ئەز دەركەفتم و پشتی من ئەو رەحمەتی شەوكەت شێخ یەزدین هەموو ناڤان دەنەڤ كاك نێچیرڤانی دبێژنێ‌ ئەڤە كیە و ئەڤە كیە و كاك نێچرڤانی ژی ناڤێ‌ من نیشان كربوو و گۆتبوو بلا بچیت بیتە رێڤەبەرێ‌ ئەوقافێ‌ ئەبو عەلی ژی هەر دهاتە مالامە ل بەروشكێ‌ دایكا من ئەو دابێژنێ‌ یێ‌ ل گوندی و داهێمە ڤە مال دابێژنە من پرسیارا تەدكر و ئەزدا دەركەڤم و ئەز درەڤیم و من نەدڤیا و ئەز هاتبوومە( كی ئار ئو) لنك كاك فایزی و من هندی ئەبو عەلی ب ژوركەت و گوتی هەی مالاتە تە ئەز كوشتم و هەرۆژ دهێمە مالا هەوە ل تە دگەرم تەنابینم من گۆتێ‌ ما من نەگۆتیە سەیدایێ‌ عەبدولعەزیز ئەز ناكەم گۆت وەرە بێژە وی و ئەڤە ل رێكخرا وا (قەندیل) و ئەز چووم ل باغچەی روینشتی نە و خاكێن ل بەرمن و كەلاشەكا پێن من و هندەك بتل وێرێ‌ بوون من هزرەكا دی كر و كاك عبدلعزیز گۆت وەرە رووینە من گۆتێ‌ وێرێ‌ نارینم و گۆت وەرە فێقی بخوە من گۆتێ‌ من فێقی ژی نەڤێت گۆت پا دێ‌ هەرە ژوور هەتا دهێم وكومبوونا خوە هێلاو هاتە ژوور و گۆت تو كیڤەی من گۆتێ‌ ما من نە گۆتیە ئەز ناكەم ئەوی گۆت ما ب تەیە من گۆتێ‌ پا ب كێ‌ یە؟، گۆت كاك نێچیرڤان بارزانی ئاماژە ب ناڤێ‌ تەكریە و دڤێت تو بكەی و من گۆتێ‌ انا لله و انا الیە راجعون من گۆتێ‌ دێ‌ سێ‌ هەیڤان كەم هەتا هوون بخوە ئێكی دبین، وی گۆت نەخێر بلا شەش هەیڤ بن و دەمێ‌ شەش هەیف تەمام بوون و ئەز چووم من گۆتێ‌ ئەڤە بوونە شەش هەیف گۆت هەرە بخودێ‌ دێ‌ ل وێرێ‌ بی و 14 سالا مامە ل وێرێ‌ و ل دووماهیێ‌ من گۆتە كاك تەمەر رەمەزان نێ‌ ئەز و ئەو پێكڤە پێشمەرگە بووین و من گۆتێ‌ ئەگەر هوون من نەگوهورن ئەز دێ‌ چمە مال و ئەز هاتمە ڤەگوهاستن و چار سالان بوومە رێڤەبەرێ‌ گشتیێ‌ شەهید و ئەنفالان ل باژێرێ‌ دهۆكێ‌ و ل سالا 2016 هاتمە خانەنشینكرن.
ل دوماهیێ نسرەت بادی پێشمەرگێ‌ شۆرەشا گولانا پێكەفتن خواز و زیندانیێ‌ سیاسی گۆت: ژ خودێ‌ خازم چ دەست هەلادارێن وەكی سەدام حسێنی نە ئێختی سەر ڤی وەلاتی و مللەتێ‌ مە و ئەم دێ‌ ژین و ژیارا خوە قەتینین و ئەگەر ب چ رێك مە كار و خزمەت بۆ بدەست ڤە ئینانا پاریێ‌ ژیانێ‌ كربیت و ئەم درازینە و دێ‌ خودێ‌ قەتینت و نینە ژیانا كوردان ژ ڤی دەمی خوشتر نەهاتینە و ئەوێ‌ زولم و زورداری یا سەر دەمێ‌ سەدامی نەدیتی مرۆڤی نە كەرامەت و نە قیمەت و هەر چ بوو نەدما و ئەگەر مرۆف لبن دەست هەلاتا وی رەڤی با دا شنی هەست پێ كەی تو مرۆڤی و هەست ب مرۆڤاتیێ‌ كەی ل سەر دەمێ‌ وی چ مرۆڤاتی نەبوو.