Rojnameya Evro » گۆتار https://rojnameyaevro.com/ku Wed, 29 Jul 2026 12:53:05 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 د ناڤبه‌را مۆبایلێ و توندوتیژیێ دا؛ چاوا سنێله‌یێن مه‌ دكه‌ڤنه‌ د داڤا تاوانكاریێ دا؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af-%d9%86%d8%a7%da%a4%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d8%b1%d8%a7-%d9%85%db%86%d8%a8%d8%a7%db%8c%d9%84%db%8e-%d9%88-%d8%aa%d9%88%d9%86%d8%af%d9%88%d8%aa%db%8c%da%98%db%8c%db%8e-%d8%af%d8%a7%d8%9b-%da%86/266911/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af-%d9%86%d8%a7%da%a4%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d8%b1%d8%a7-%d9%85%db%86%d8%a8%d8%a7%db%8c%d9%84%db%8e-%d9%88-%d8%aa%d9%88%d9%86%d8%af%d9%88%d8%aa%db%8c%da%98%db%8c%db%8e-%d8%af%d8%a7%d8%9b-%da%86/266911/#comments Wed, 29 Jul 2026 12:24:57 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266911 ئه‌دیبا عزه‌ددین تاهر

د چه‌رخێ بیست و ئێكێ دا، جیهان ب رێكا ته‌كنۆلۆژیایێ د ناڤ ده‌ستێن زارۆك و سنێله‌یێن مه‌ دا بوویه‌ ئاشۆپه‌ك یان ته‌له‌كه‌ك، ئه‌ڤه‌ ده‌ستكه‌فته‌كێ مرۆڤایه‌تی یه‌، لێ یا مخابن ئه‌وه‌، ڤێ ڤه‌كریبوونا بێ سنوور، بێ چاڤدێرییا ده‌یبابان، زارۆك و سنێله‌یێن مه‌ یێن كو دڤێت هیڤییێن داهاتوویا مه‌ بن، تووشی كێشه‌یێن دژوار كرینه‌، هه‌تا گه‌هشتییه‌ وێ رادێ كو سنێله‌ ببنه‌ “تاوانبارێن” روودانێن دژوار.
موبایل؛ چاوا دبیته‌ ئامرازێ داڤێ؟
سنێله‌ د قووناغه‌كا هه‌ستیار یا گوهۆڕینێن هزر و سۆزداری دانه‌. د ڤێ قووناغێ دا، ئه‌گه‌ر دایباب نه‌بنه‌ هه‌ڤال و چاڤدێر، مۆبایل و سۆشیال مێدیا دبنه‌ “مامۆستایێ وان یێ بێ بێژه‌“. هنده‌ك سایت و یاریێن ئۆنلاین، هزرێن توندڕه‌ویێ و توندوتیژیێ وه‌كی “رێیا زالبوونێ” ل به‌ر چاڤێن سنێله‌یان شیرین دكه‌ن. ده‌مێ سنێله‌ د ناڤ جیهانه‌كا ئۆنلاین دا ڤه‌دژی، ئه‌و ده‌ستپێدكه‌ن ب تقلیدكرنا وان ره‌فتارێن خراب، و بێ هزركرن د ئه‌نجامان دا، دكه‌ڤنه‌ د داڤا تاوانكاریێ دا.
مال؛ قوتابخانه‌یا ئێكێ و قه‌لغانا پاراستنێ
پێدڤییه‌ ئه‌م بێژین كو كێماسیا مه‌زن د “مالێ” دا یه‌. دایك و بابێن مه‌، د ناڤ مژوولیێن ژیانا رۆژانه‌ دا، مۆبایلێ دكه‌نه‌ “جێگرێ خوه‌“ د په‌روه‌رده‌كرنا زارۆكان دا. یا راست ئه‌وه‌ كو زارۆك نه‌ د پێدڤی مۆبایله‌كا پێشكه‌فتینه‌، به‌لكو د پێدڤی “په‌یوه‌ندییا سۆزداری” یا راسته‌قینه‌نه‌. ئه‌گه‌ر مال نه‌بیته‌ جهێ باوه‌ریێ، سنێله‌ دێ ل ده‌رڤه‌ و ل ئۆنلاینێ ل وێ باوه‌ریێ گه‌ڕیت و ئه‌و جهێن تاری دێ وێ باوه‌ریێ ب “هزرا پیس” بۆ وان دابین كه‌ن.
په‌یامه‌ك بۆ ده‌یبابان: هوشیاری، نه‌ توندوتیژی
پاراستنا سنێله‌یان ژ هزرا توندڕه‌ویێ و تاوانكاریێ، پێدڤی ب رێكارێن پراكتیكی یه‌:
دیالۆگێ دروست بكه‌: باوه‌ریێ د ناڤبه‌را خۆ و زارۆكێ خۆ دا چێ بكه‌، دا كو هه‌ر تشته‌كێ د موبایلێ دا ببینیت یان ل ده‌رڤه‌ ل گه‌ل ڕووبده‌ت، بسڵمینن بۆ ته‌ بێژیت.
چاڤدێرییا زیره‌ك: مۆبایلێ ژ زارۆكی نه‌بڕه‌، به‌لكو فێری بكارئینانا وێ یا دروست بكه‌ و سنوورێن وێ دیار بكه‌.
مالا دووێ (قوتابخانه‌): ته‌نێ نه‌ ڤه‌گوهاستنا ئه‌ركی بۆ قوتابخانێ یه‌. دایك و باب دڤێت به‌رده‌وام ئاگه‌هدارێن هه‌ڤالێن زارۆكێن خۆ بن، چونكی “هه‌ڤال” د ڤی ته‌مه‌نی دا كاریگه‌رترین كه‌سن ل سه‌ر ره‌فتارێن سنێله‌یان.
ل داوویێ ژی هه‌ر زارۆیه‌كێ دكه‌ڤیته‌ د داڤا تاوانكاریێ دا، برینه‌كه‌ د ناڤ ویژدانێ مه‌ هه‌میان دا. بلا ئه‌م هه‌می ببنه‌ پالده‌ره‌ك بۆ پاراستنا سنێله‌یێن خۆ، چونكی زارۆك داهاتوویا مه‌ نه‌ و ژ ده‌ستدانا وان واته‌ ژ ده‌ستدانا به‌خته‌وه‌ری و هیڤییا نه‌ته‌وه‌یه‌كێ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af-%d9%86%d8%a7%da%a4%d8%a8%d9%87%e2%80%8c%d8%b1%d8%a7-%d9%85%db%86%d8%a8%d8%a7%db%8c%d9%84%db%8e-%d9%88-%d8%aa%d9%88%d9%86%d8%af%d9%88%d8%aa%db%8c%da%98%db%8c%db%8e-%d8%af%d8%a7%d8%9b-%da%86/266911/feed/ 0 جـەنگ هێشتا دەست پێ نەكریە و گـەردەلـوول ب ئێكەم بـرووسكێ نـاهێتە پیڤان https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%ac%d9%80%db%95%d9%86%da%af-%d9%87%db%8e%d8%b4%d8%aa%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b3%d8%aa-%d9%be%db%8e-%d9%86%db%95%d9%83%d8%b1%db%8c%db%95-%d9%88-%da%af%d9%80%db%95%d8%b1%d8%af%db%95%d9%84%d9%80%d9%88/266890/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%ac%d9%80%db%95%d9%86%da%af-%d9%87%db%8e%d8%b4%d8%aa%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b3%d8%aa-%d9%be%db%8e-%d9%86%db%95%d9%83%d8%b1%db%8c%db%95-%d9%88-%da%af%d9%80%db%95%d8%b1%d8%af%db%95%d9%84%d9%80%d9%88/266890/#comments Wed, 29 Jul 2026 12:02:05 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266890 شهاب ئاكرەیی

گەلەك هەنە ئەوێن هزر دكەن رۆژهەلاتا ناڤەڕاست ژ جەنگی رزگاربوو، بەلێ ئەز وەسا دبینم كو ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست هێشتا نەكەفتییە د شەڕی دا. ئەوێن مێژوویێ ب چاڤێ سیاسەتێ دخوینن، باش دزانن كو شەڕێن مەزن ب هاڤێتنا مووشەكان دەست پێ ناكەن، لێ دەمێ ئەو بڕیار دهێنە دان ئەوێن مووشەكان دكەنە تەنێ هووربینیەك د دیمەنەكێ مەزنتر دا.
ئەوا ئەڤرۆ دبینین نە دوماهیا قەیرانێ یە، بەلكو ئارامیەكا خشتەكەرە بەری ڕێكخستنڤەكرنا نەخشەیێ دەڤەرێ، چونكی ئارامی د جیهانا جیۆپۆلیتیكێ دا نە نیشانا ئاشتیێ یە، لێ دبیت مەترسیدارترین قووناغا شەڕی بیت؛ نەخشە د ژوورێن دانوستاندنێ دا زێدەتر دهێنە كێشان ژ مەیدانێن جەنگی و ئیمپراتۆریەت ژی ژ كەرب و كینێ نالڤن، بەلكو ب لۆژیكێ بەرژەوەندیان كار دكەن.
ئەو كەسێ شەڕێ د ناڤبەرا ویلایەتێن ئێكگرتی و ئیرانێ دا تەنێ د دۆسیەیا ئەتۆمی دا كورت دكەت، ئەو سەردێڕی دخوینێت و تێكستی پشتگوهـ دهاڤێژێت، كێشە — ب دیتنا من ـ نە ئامێرێن سەنتەرفیۆجن، نەسزایێن ئابوورینە و نەژی ئاڵۆگۆڕكرنا لێدانێن سەربازی نە، كێشە یا ڕاستەقینە ئەڤە یە: كی دێ سیمایێن ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاستا بێت نڤیسیت؟ و كی دێ كلیلا وزەیێ و دەربەندێن دەریایی و ڕێكێن بازرگانییا جیهانی د داهاتی دا گریتە دەست؟
كەنداڤا عومان و تەنگاڤا هورمز تەنێ رووبەرەكێ ئاڤی نینن، لێ خالا ڕاگرتنێ نە كو ئابوورێ جیهانی و ئاسایشا نێڤدەولەتی ل وێرێ دگەهنە ئێك، ژ بەر هندێ ئەز وەسا دبینم كو هەر ڕووبەڕووبوونەكا داهاتی ـ ئەگەر روو بدەت — نە دێ جەنگەك بیت ژ بۆ ئیرانێ ب تەنێ و نە ژ بۆ ئەمریكا ب تەنێ، لێ دێ ڕووبەڕووبوونەك بیت سەر شێوازێ سیستەمێ هەرێمی یێ نوی، ئەڤە جەنگا جوگرافیایێ یە بەری كو جەنگا چەكی بیت.
ئەز باوەردكەم واشنتۆن باش دزانیت ل كیش مەیدانێ دڤێت شەڕی بڕێڤە ببەت، و دزانیت هەلبژارتنا مەیدانا شەڕی نیڤا سەركەفتنێ یە، د هەمان دەم دا، تاران ژی باش دزانیت كو جوگرافیا چەكێ وێ یێ هەرە كاریگەرە، و گرتن یان گەفكرنا سەر دەربەندان دبیت بازاڕێن جیهانی زێدەتر بهەژینیت ژ هەمی مووشەكان، د ناڤبەرا ئەڤان هەردوو تێگەهشتنان دا، دەڤەر ل سەر بەرمیلەكی ژ لێكدانەڤەیێن ئاڵۆز راوەستیا یە، نە تەنێ ل سەر بەرمیلەكێ باروودێ.
چێدبیت خەلك د تێگەهشتنا روودانان دا جودا بن، بەلێ مێژوو وی كەسی خەلات ناكەت ئەوێ تەنێ تەماشەی دووكەلێ دكەت، لێ وی كەسی خەلات دكەت ئەوێ ل دویڤ وی ئاگری گەڕیای ئەوێ دووكەل ژێ ڕابووی، ژ بەر هندێ، گەشبینییا زێدە ب دوماهیك هاتنا قەیرانێ، ب دێتنا من، خواندنەكا سۆزدارانە یە بۆ دیمەنەكێ كو سۆز حوكمی لێ ناكەن.
ئەز داخوازا لێبۆرینێ ژ گەشبینان دكەم، بەلێ ئەز نابیژم كو جەنگ ب دوماهیك هاتیە، لێ ئەز دبینم كو جەنگ ب شێوازێ خۆ یێ ڕاستەقینە هێشتا دەست پێ نەكریە، ئەوا ئەڤرۆ ڕووددەت تەنێ دابەشكرنا ڕۆلانە، بۆ ئامادەكرنا قووناغەكێ كو دێ تێدا تەرازویا هێزێ هێتە گوهۆرین، هەڤپەیمانی دێ هێنە دارشتن ڤە و چێدبیت نەخشە یێن نوی ژ زكێ قەیرانێن كەڤن ژ دایكببن.
ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست ئەڤرۆ ل هەنبەر ساتەكا مێژوویی ڕاوەستیا یە كو چ وێنەیێن خۆ ل ڕابردووی نینن، د ئەڤێ هەرێمێ دا، نە تەنێ سۆپا دلڤن، بەلكو ئابوور، بەرژەوەندی، پرۆژەیێن هەژموونگەریێ و خەونێن نەتەوەیان ژی د گەل دا دلڤن، نەتەوا كورد ژی خەونەك هەیە و ئەگەر یێن ئێكگرتی بن دێ یێن ب دەستكەفت بن، دەمێ پڕۆژەیێن مەزن هەڤدژ دبن، دەولەتێن بچووك دهێنە كورتكرن د پەرتووكەكێ دا كو زلهێز دنڤیسن، ئیلا ئەگەر ئەڤ دەولەتە خاوەن دیدگەهەكێ بن كو بەرژەوەندیێن وان د ناڤ ئەڤێ گەردەلوولێ دا بپارێزیت.
و چێدبیت ژ بەر ئەڤێ چەندێ ئەز ب باوەریڤە دبێژم: جەنگ هێشتا دەست پێ نەكریە، چونكی ئەوا دهێتە ڕێكخستنڤە نە تەنێ مەیدانا جەنگی یە، بەلكو پاشەرۆژا هەمی دەڤەرێ یە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%ac%d9%80%db%95%d9%86%da%af-%d9%87%db%8e%d8%b4%d8%aa%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b3%d8%aa-%d9%be%db%8e-%d9%86%db%95%d9%83%d8%b1%db%8c%db%95-%d9%88-%da%af%d9%80%db%95%d8%b1%d8%af%db%95%d9%84%d9%80%d9%88/266890/feed/ 0 شـەڕێ ئـەمـریكا و ئێرانـێ.. چما هەرێما كوردستانێ دبیتە قوربانی؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%d9%80%db%95%da%95%db%8e-%d8%a6%d9%80%db%95%d9%85%d9%80%d8%b1%db%8c%d9%83%d8%a7-%d9%88-%d8%a6%db%8e%d8%b1%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e-%da%86%d9%85%d8%a7-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%d8%a7/266888/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%d9%80%db%95%da%95%db%8e-%d8%a6%d9%80%db%95%d9%85%d9%80%d8%b1%db%8c%d9%83%d8%a7-%d9%88-%d8%a6%db%8e%d8%b1%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e-%da%86%d9%85%d8%a7-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%d8%a7/266888/#comments Wed, 29 Jul 2026 12:00:46 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266888 زاگرۆس بەرواری

هەلبەت مەبەست ژ رەوشا ناڤبەینا ئەمریكا و ئیرانێ، چ پێشبینیێن دلئارامیێ بۆ چارەنڤیسێ جەنگێ ناهێتەكرن. بەلێ ب گشتی سێ ئەگەرێن سەرەكی یێن هەین:
كێمبوونا ئالۆزیان: ب رێیا دیپلۆماسی و دانوستاندنێ، هێرش بهێنە ڕاوەستاندن و ئالۆزی كێم ببن.
بەردەوامبوونا هەڤركییا سنوورداركری: هێرش و بەرسڤێن سنوورداركری د بەردەوام بن، بێی كو ببیتە جەنگەكا سەرانسەری.
جەنگا سەرانسەری: ئەگەر شاشیەكا مەزن یان هێرشەكا نوی ڕووی بدەت، ئەڤە دبیت وەلاتێن دی ژی تێكهەل ببن و دەڤەر ئاڵۆزتر ببیت.
بۆ هەرێما كوردستانێ‌ و ئیراقێ، هەر ئالۆزی و هەڤركیەك دشێت باندۆرێ ل سەر ئاسایش، ئابووری، و نرخێ پەترۆلێ و رەوشا سیاسی بكەت.
هەلبەت ل گۆرەی ڕەوشا داویێ نووچەیێن هەری داویێ و یێن باوەرپێكری ڕەوشا ناڤبەینا ئەمریكا و ئیرانێ هێشتا گەلەك ئالۆزە و جەنگ ب تەڤاهی نەسەكنییە.
ل قادا شەڕی دا هێشتا هێرش و بەرسڤدانا لەشكری بەردەوامە، ب تایبەتی ل دەوروبەرێن كەنداڤا فارسی و تەنگاڤا هۆرمز.
ل واشنتۆن، جڤاتا نوونەران بڕیارەك پەژراندییە كو داخوازێ ژ سەرۆك كۆمارێ ئەمریكا دكەت بێی ڕەزامەندیا كۆنگرێسێ جەنگێ فرەهتر لێنەكەت، بەلێ ئەنجوومەنێ پیران ئەو بڕیارە ڕەتكر.
پەترۆل ژی ل بازارێن جیهانێ هێشتا ل ژێر كاریگەریا ئالۆزیان دا یە و دلگرانی ل سەر ڤەگوهاستنا پەترۆلێ ل تەنگاڤا هۆرمز یا بەردەوامە. پێشبینێن نێزیك:
پڕانیا شڕۆڤەكاران د وێ باوەریێ دانە ل دەمەك نێزیك ئەگەرێن بەردەوامبوونا هێرشێن سنوورداركری زێدەترن ژ راوەستاندنا تەڤاهیا جەنگێ یان فرەهبوونا جەنگەكا مەزنتر، هەرچەندە چ ژ ڤان د پشتراست نینن.
تایبەت ئاماژە و باندۆرا ئەڤێ ڕەوشێ ل سەر هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ دكەن ئەگەر ئالۆزی د ناڤبەینا ئەمریكا و ئیرانێ دا بەردەوام ببیت، هەرێما كوردستانێ و ئیراق زێدەتر د چەند ئالیەكان دا باندۆر دێ لێ هێتەكرن.
ئاسایش: ژ بەر هەبوونا هێزێن هەڤپەیمانان ل هەرێما كوردستانێ، هندەك باژار وەك هەولێر و تایبەت نێزیكی فرینگەهێ دێ بنە ئارمانجا هێرشێن درۆن یان مووشەكان. ل بەریا حەفتییا دەربازبووی چەندین هێرشێن درۆنی ل هەولێرێ هاتنە ئەنجامدان. و دەمێن دەربازبووی چەندین شەهید و بریندار ل پاش خوە هێلان.
ئابووری: نرخێ پەترۆلێ دشێت زێدەتر بلند ببیت و قەیران ژی دروست ببن، بەلێ ل هەمان دەم دا هاتن و بەرهەمئینان یان راوەستاندنا كاری ل هندەك كێلگەهێن پەترۆلا هەرێما كوردستانێ دێ زیانێن ئابووری دروست كەت.
هندەك كۆمپانیێن پەترۆلێ ژ بەر رەوشا ئەمنی، بەرهەمهئینان یا راگرتی.
سیاسی: حوكمەتا ئیراقێ بزاڤا د ناڤبەینا ئەمریكا و ئیرانێ دا دكەت دا هەڤسەنگیێ بپارێزیت و ب سەرەدانا سەرۆك وەزیرێ ئیراقێ عەلی زەیدی یا بۆ ئەمریكا و ئیرانێ ئەڤ چەندە زێدەتر سەلماند. بەلێ ئەڤ رەوشە فشارەكا مەزن ل سەر بەغدا دكەت و ململانێ ل گەل گرۆپێن چەكدار ئاڵۆزتر دكەت.
سنوورێ هەرێمێ: ژ سنوورێ ئیرانێ‌ و هەرێما كوردستانێ چاڤدێری و بزاڤێن هێزێن ئێرانێ یێن زێدەبووین، چونكو دلگرانیا هەی ژ چالاكی و هێزێن پێشمەرگێن كوردێن رۆژهەلاتێ كوردستانێ.
ل نوكەدا، پڕانیا شڕۆڤەكاران د وێ باوەریێ دانە. ئەگەرێ بەردەوامبوونا ئالۆزیێن سنوورداركری، زێدەترن ژ ئەگەرێ جەنگەكا فرەهتر ل ناڤبەینا ئەمریكا و ئێرانێ دا، لێ بەلێ ڕەوش زووتر دهێتە گوهەرتن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%d9%80%db%95%da%95%db%8e-%d8%a6%d9%80%db%95%d9%85%d9%80%d8%b1%db%8c%d9%83%d8%a7-%d9%88-%d8%a6%db%8e%d8%b1%d8%a7%d9%86%d9%80%db%8e-%da%86%d9%85%d8%a7-%d9%87%db%95%d8%b1%db%8e%d9%85%d8%a7/266888/feed/ 0 پاراستنا دۆزا كــوردی ژلایـێ تاكێ كـورد ڤە https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%a7-%d8%af%db%86%d8%b2%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c-%da%98%d9%84%d8%a7%db%8c%d9%80%db%8e-%d8%aa%d8%a7%d9%83%db%8e-%d9%83%d9%80%d9%88/266886/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%a7-%d8%af%db%86%d8%b2%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c-%da%98%d9%84%d8%a7%db%8c%d9%80%db%8e-%d8%aa%d8%a7%d9%83%db%8e-%d9%83%d9%80%d9%88/266886/#comments Wed, 29 Jul 2026 11:59:39 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266886 بێوار حەمدی

جڤاكا كورد هەموو كاودان و نەخۆشیێن ژیانێ دەربازكرینە ژ پێخەمەت پێشخستنا ناسنامەیا خوە، یان ژ پێخەمەت وی ئالایێ پیرۆزێ چار رەنگی یێ كو بۆ هەر كوردەكی و ل هەر قۆلاچەكا دونیایێ دبیتە جهێ شانازیێ و پێناسەیا كوردینیێ، دۆزا كوردی پەیوەندیەكا نێزیك ب پاراستنا ناسنامە و زمان و كولتوور و مێژوویا كورد ڤە هەیە، وەكو دیار ژی هەر نەتەوەیەكی ماف هەیە ناسنامە و میراتا خوە بپارێزیت و دیسا بكەتە چەكەكێ پیرۆز د دەستێ نەڤیێن داهاتی دا، دیسا ژی پاراستنا دۆزا كوردی ژبۆ پاراستنا زمانێ كوردی و بەردەوامیا فێركرنا ئەدەب و هۆنەر و نەریتانە و ئەگەر ئەڤ بەهایێن هە نەهێنە پاراستن و نەهێنە شرۆڤەكرن و ب گرنگی زانین ژبۆ هەرتاكەكێ كورد بێگومان دێ مەترسیا ژ دەستدانا هەرچو نەبیت بەشەك ژ میراتێ كوردی هەبیت، بێگومان ژی كو دچارچووڤەیێ مافێ مرۆڤی د قانوونا ناڤدەولەتی دا دیار دكەت كو هەموو نەتەوە و گەلان مافێ پاراستنا زمان و كولتوور و شۆناسا خوە هەیە، ژ بەر هندێ ژی داكو دۆزا كوردی یا پاراستی بیت پێدڤیە ئەڤ مافێن هەنێ‌ ل دەسپێكێ بهێنە پاراستن و دیسا ژبۆ تاكێ كورد و ب تایبەت لایەنێ پەروەردێ و هەتا كو دگەهیتە باخچەیێن زارۆیان دڤێت ئەڤ بابەتە ب گرنگی و ب پیرۆزی بهێتە زانین و شرۆڤەكرن، ژبۆ وێ چەندێ داكو د داهاتی دا ئەڤ كەسێن هەنێ‌ بشێن ب جوانی ناسنامەیا نەتەوەیێ خوە بزانیت و بپارێزیت، ب گشتی مرۆڤ د ژیانێ دا ژبەر هندەك ئەگەران دژیت و ئەگەرێ سەرەكی ژی كەرامەت و ناسنامەیا وی یە، ئەرێ مە جارەكێ پرسیار ژ خوە كریە كا بۆچی: دبێژن فلانە كەسی وەلات فرۆش؟ ئەرێ یا رەوایە كەسەكێ ساخلەم پەروەردەكری وەلاتێ خوە بفرۆشیت؟ بێگومان نەخێر، دبیت ئەڤ كەسێن هەنێ‌ ب وی شێوەی نەهاتبنە پەروەردەكرن كو مرۆڤ ب نەتەوە و زمان و كولتوورێ خوە مرۆڤە، هەر ژبەر هندێ ژی ئەڤ بابەتە و گرنگیا وی دزڤریتەڤە بۆ بنیاتێ مرۆڤی، بنیاتێ سەرەتایی یێ هەر تاكەكێ كورد پێدڤیە ل سەر ڤیان و حەزژێكرنا دۆزا كوردی بهێتە ئاڤاكرن، داكو چ جاران و د چ دەراڤ و نەخۆشی دا ژی نەبیتە پاریەكێ ب ساناهی بۆ دوژمنێن خوە، هەردەم بلا رستەیا « دۆزا شرین گەلێ خوە بەرنادن ئەم بەرنادن» ببیتە سترانەكا خۆش ل سەر دەڤێ مە هەموویان دا چ جاران نەهێتە ژبیركرن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%a7-%d8%af%db%86%d8%b2%d8%a7-%d9%83%d9%80%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c-%da%98%d9%84%d8%a7%db%8c%d9%80%db%8e-%d8%aa%d8%a7%d9%83%db%8e-%d9%83%d9%80%d9%88/266886/feed/ 0 سـۆشیال میدیا، د ناڤبەرا كانییا زانیاریان و بەنداڤـا پـاشكەفـتنێ دا https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%d9%80%db%86%d8%b4%db%8c%d8%a7%d9%84-%d9%85%db%8c%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%8c-%d8%af-%d9%86%d8%a7%da%a4%d8%a8%db%95%d8%b1%d8%a7-%d9%83%d8%a7%d9%86%db%8c%db%8c%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7/266884/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%d9%80%db%86%d8%b4%db%8c%d8%a7%d9%84-%d9%85%db%8c%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%8c-%d8%af-%d9%86%d8%a7%da%a4%d8%a8%db%95%d8%b1%d8%a7-%d9%83%d8%a7%d9%86%db%8c%db%8c%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7/266884/#comments Wed, 29 Jul 2026 11:56:17 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266884 هیڤی كـەریم

ئەڤرۆكە، تۆڕێن جڤاكی یێن (سۆشیال میدیایێ) بووینە بەشەكێ سەرەكی و نە ڤەقەتیایی ژ ژیانا مە یا ڕۆژانە. ئەڤ تەكنەلۆژیایە وەك پرەكێ یە، كو دووریان نێزیك دكەت، هزر و زانیاریان د چڕكەیەكێ دا دگەهینیت و دەرگەهێن فێربوون و كولتوورـ گۆهوڕینێ ب بەرفرەهی ل بەر مرۆڤایەتیێ ڤەكرینە. لێ وەك هەر داهێنانەكا دی یا سەردەم، سۆشیال میدیا ژی چەكەكێ دو دەڤە، لایەنەكێ گەش و تژی دەستكەفت هەیە و لایەنەكێ تاری و تژی مەترسی ژی هەیە.
١. لایەنێن ئەرێنی و باشیێن سۆشیال میدیایێ.
دەما ئەم سەحدكەینە لایەنێ ئەرێنی یێ ڤان تۆڕان، گەلەك بوارێن بەرهەمدار خۆ دیار دكەن، ژوان ژی:
• گەهشتنا ب لەز ب زانیاری و فێربوونێ: بۆ قوتابی، مامۆستا و ڤەكۆلەران، سۆشیال میدیا بوویە كەنالەكێ مەزن یێ زانست و مەعریفەتێ. هەر كەسەك دشێت ب ساناهی فێری زمانەكێ نوی، پیشەیەكێ دەستی، یان پێزانینێن زانستی ببیت كو بەری نوكە پێدڤی ب سەرفكرنا پارە و دەمەكێ زۆر هەبوو.
• بهێزكرنا پەیوەندیێن جڤاكی: ڤان تۆڕان شیان داینە مرۆڤی كو د چڕكەیەكێ دا پەیوەندیێ ب كەسۆكار و هەڤالێن خۆ یێن دویر بكەیی، ئەڤ چەندە ئەگەرە بۆ ساخكرن و ڕاگرتنا خزمایەتیێ و كێمكرنا هەستا بێریبرنێ (غەریبیێ).
• پێشخستنا وارێ بازرگانی و ئابووری: بۆ خۆدان كار، كۆمپانی و تەنانەت گەنجێن دەستپێكەر، ئەڤە باشترین و ئەرزانترین ڕێكە بۆ ڕیكلامكرن و ناساندنا بەرهەم و خزمەتگوزاریان، كو دەرپێچەكێ مەزن یێ كاركرنێ ل مال دروست كریە.
• هشیاركرنا جڤاكێ: ل دەمێ ڕوودانان یان كارەساتێن سروشتی، سۆشیال میدیا دبیتە ئامرازێ هەرە بلەز بۆ بەلاڤكرنا ڕێنمایان، كۆمكرنا هاریكاریان و دروستكرنا بۆچوونا گشتی ل سەر كێشەیێن هەستیار.
٢. لایەنێن نەرێنی و خرابیێن سۆشیال میدیایێ
ل هەنبەر ڤان باشییان، ئەگەر بكارئینان یا بێ ڕامان و بێ هوشیاری بیت، زیانێن وێ یێن وێرانكەر دەردكەڤن:
• كوشتنا دەمی و تەمبەلی: گەلەك جاران مرۆڤ بێ چاڤدێری دەمژمێرێن درێژ ل سەر شاشەیێ دەربازدكەت، ئەڤ چەندە دەمێ گرانبها یێ خواندنێ، كاركرنێ، و ئەنجامدانا وەرزشێ ژ ناڤدبەت.
• دووركەفتن ژ واقیعی و لاوازییا پەیوەندییان: سۆشیال میدیایێ مرۆڤ ب خۆڤە گرێدان، بەلێ ل سەر حسابا خێزان و دۆستێن د واقیع دا هەیی. گەلەك جاران ئەندامێن ئێك خێزان ل ئێك ژوورن، لێ هەر ئێك یێ د جیهانا خۆ یا مەجازی دا، ئەڤە ژی پەیوەندیێن مالباتێ سست دكەت.
• بەلاڤبوونا دەنگوباسێن درەو: چونكی چ چاڤدێری و فلتەرەكێ فەرمی ل سەر نینە، فەوزایەكا مەزن د بەلاڤكرنا دەنگوباسێن بێ بنەما دا هەیە، كو گەلەك جاران ترس، دلەڕاوكێ و گۆمانێ د ناڤ جڤاكی دا دروست دكەت.
• توندوتیژی و هێرشێن دەروونی: دیاردەیێن وەك قەسەگۆتنێن كرێت، سۆفكاتیكرن و بەلاڤكرنا ئاخفتنێن نەخۆش د ناڤبەرا بكارهێنەران دا، بوویە ئەگەرێ تێكچوونا ناڤودەنگێ خەلكی و تێكدانا ئارامییا گشتی.
٣. كاریگەریا سۆشیال میدیایێ ل سەر ئاستێ تاكە كەسی و جڤاكی
بۆ وێ چەندێ كاریگەرییا وێ باشتر تێبگەهین، پێدڤیە ل سەر دو تەوەران دابەش بكەین:
ئێك: ل سەر ئاستێ تاكە كەسی (دەروون و ساخلەمی)
ئەگەر مرۆڤ ب هشیارانە بكاربینیت، دەرفەتە بۆ گەشەپێدانا كەسایەتیێ. بەلێ ئەگەر یا بێ سنوور بیت، كاریگەرییەكا مەترسیدار ل سەر دەروون و هەستان دكەت. چاڤلێكرنا ژیانا خەلكی و نمایشكرنا دیمەنێن بێ مفا و درەو، هەستا كێماسیێ و حەسۆدیێ ل دەڤ گەنجان زێدە دكەت، كو ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ خەمۆكی، دلتەنگی و كێمبوونا باوەری بخۆبوونێ. دیسان ژلایێ تەندروستی ڤە، زیانێ دگەهینیتە چاڤان و خەوا مرۆڤی تێك ددەت.
دوو: ل سەر ئاستێ جڤاكی (ڕەوشەنبیری و پێكڤەژیان)
ل سەر ئاستێ كۆمەڵایەتی، سۆشیال میدیا دشێت ببیتە پلاتفۆرمەك بۆ ئێكگرتنێ، بەڵاڤكرنا كلتورێ پێكڤەژیانێ، و بلندكرنا ئاستێ هشیاریێ. لایەنێ خراب ل ڤێرێ ئەوە كو ئەگەر بۆ مەرەمێن تێكدەرانە بهێتە بكارئینان، دبیتە ئەگەرێ بەڵاڤبوونا كین و دژایەتیێ، پارچەبوونا بۆچوونێن دروست، و سستبوونا بهایێن ڕەسەن یێن جڤاكی.
ل دوماهییێ، سۆشیال میدیا نە ب تمامی یا باشە و نە ب تمامی یا خرابە؛ ئەو ئامرازەكە وەك دەرزیكێ، یان دێ بیتە دەرمان بۆ ساخلەمیێ، یان دێ بیتە ژەهر بۆ كوشتنێ. هەمی تشت گرێداینە ب شێوازێ بكارئینانا مەڤە. ئەگەر ئەم ب هشیاری، دانانا سنووران، و بۆ ئارمانجێن ب مفا بكاربینین، دێ بیتە كلیلەك بۆ سەركەفتن و ئاڤاكرنا پاشەڕۆژەكا گەشتر بۆ تاك و جڤاكی.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%d9%80%db%86%d8%b4%db%8c%d8%a7%d9%84-%d9%85%db%8c%d8%af%db%8c%d8%a7%d8%8c-%d8%af-%d9%86%d8%a7%da%a4%d8%a8%db%95%d8%b1%d8%a7-%d9%83%d8%a7%d9%86%db%8c%db%8c%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7/266884/feed/ 0 رەخنەگـرتن بلا بـۆ كـوردینیێ بیت https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%db%95%d8%ae%d9%86%db%95%da%af%d9%80%d8%b1%d8%aa%d9%86-%d8%a8%d9%84%d8%a7-%d8%a8%d9%80%db%86-%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c%d9%86%db%8c%db%8e-%d8%a8%db%8c%d8%aa/266879/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%db%95%d8%ae%d9%86%db%95%da%af%d9%80%d8%b1%d8%aa%d9%86-%d8%a8%d9%84%d8%a7-%d8%a8%d9%80%db%86-%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c%d9%86%db%8c%db%8e-%d8%a8%db%8c%d8%aa/266879/#comments Wed, 29 Jul 2026 11:48:37 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266879 زوهێر كورەماركی

چ گەل و مللەتێ بڤێت پێشدا بچیت و بپێشبكەڤیت، دڤێت دەرگەهێن رەخنەگرتنێ د ناڤ خۆ دا زێدە و بەرفرەه بكەت، چونكی كاكلكا پێشكەفتنێ رەخنەگرتنە ل شاشیان و راستڤەكرنا وان شاشیانە. گەلەكا گرنگە ئەو رەخنەیا تو دگری؛ بۆ ئاڤاكرنێ بیت، نەكو بۆ شكاندنێ بیت، ئەگەر مرۆڤی مللەتێ خۆ خۆش بڤێت و حەزژێ بكەت و نەڤێت شاشیان بكەت و ئالۆزی بۆ پەیدا ببن، دێ هەرتم رەخنێ ل كارو كریارێن وی یێن خەلەت گریت. رەخنەگر، گەلەك ژ گەندەل و مستر یێسان كوردترن ئەوێن هەمی تشتێن حكومەت و دەستهەلاتێ راست و باش دبینن. دڤێت د رەخنەگرتنێ دا ئەم ئەخلاق و وژدانێ بكەینە حەكەم، بێژینە رەشی رەش و بێژینە سپی ژی سپی. ئەو مللەت و دەستهەلات و حوكمەت و دەولەتا رەخنێ قەبوول نەكەت، دێ گەل و مللەتەكێ پاشكەفتی و ڤەمای بیت، دبیت هندەك كەس و لایەن هەبن ب رەخنێ بئێشن و تووڕە ببن لێ دڤێت مرۆڤ یێ بەردەوام بیت، هەر كارێ خۆ بكەت، چونكی ئەو بەرژەوەند ـ پەرستن و بەس ل بەرژەوەندیا خۆ دگەڕن، لێ چێنابیت ئەز و تو ویێ هەنێ رێبازا كوردایەتیێ، رێبازا ئاخێ رێبازا خوینا شەهیدان، رێبازا دۆزا گەل و مللەتی بكەینە قوربانی نەرازیبوونا هندەك كەس و لایەن و مرۆڤان كو خۆ پەرێسن بەس ل بەرژەوەندیا خۆ دگەڕن. دڤێت رەخەنگرتن هەمی سەكتەرێن ژیانێ ڤەبگریت و كەس ژێ قوڕتال نەبیت ژ گزیری حەتا میری، وەلێ دڤێت رەخنەگرتنەكا نەرم و ل سەرخۆ و ئارام و پاقژ بیت، بۆ هندێ بیت كو گەل و مللەت و جڤاكی دانیتە سەر رێكا راست یا ژیانێ و ئاسۆیین گەش بۆ مللەتی دیار و بەرچاڤ بكەت، دڤێت د جڤات و كۆمبوون و سمیناران دا، د ناڤ هۆلا پەرلەمانی دا رەخنەگرتن گەرم ببن بێی ناڤزڕاندن و ئێكودو شكاندن، ئانكو دڤێت بۆ راستڤەكرنا خەلەتییان بیت. رەخنەگرتن نیشانا هشیاربوون و زانابوونا و رەوشەنبیربوونا تاك و جڤاك و مللەتانە، ئەرێ هوون دزانن ئەگەر گەل و مللەت زانابوون، دێ چەند گوهۆڕینێن مەزن د هزركرن و بیركرنا مرۆڤان پەیدا بن؟ دێ هەستكرن ب بەرپرسیاریەتیێ زێدەتر لێهێت، وژدان و زانین و ئەخلاق دێ رۆلێ خۆ گێڕن، دێ مللەتی ژ دەستێ چەپێ كەنە د دەستێ راستێ دا و دێ ڤیان و مەحەببەت د ناڤ هەمی تەخ و چینێن جڤاكێ دا پەیدا بیت و دێ جڤاكەكا ئێكگرتی و ب هێز پەیدا بیت كو ئەرك و مافان باش بزانیت، ڤێجا كەس مافێ كەسێ ناخۆت. گرنگە نڤێسەر، رەوشەنبیر، هورمەند و سیاسەتمەدار پیشەنگ بن د رەخنەگرتنێ دا، چونكی ل سەر دەستێ وان مللەت هشیار و ئاڤا دبن.
ئەگەر ئەم كورد خۆ رەخنەباران نەكەین دێ هەر پاشڤەمای و باركەفتی و وەستییای بین ل نیڤا رێكێ و كەس دەستێ مە ناگریت و مە ناراكەتەڤە دانیتە سەر هێلا ژیانا راست و دروست، ئەگەر ئەم ب خۆ ئەڤێ ل گەل خۆ نەكەین، لەومانێ دبێژین نەترسن رەخنێ بگرن مللەتێ خۆ ئاڤەدان بكەن نەهێلن ماف تێدا بهێنە خوارن و حوكمەت و جەماوەر ل بەر ئێك ببنە رەشە و ئێكودو تۆمەتبار بكەن. بلا حكومەت هەردەم سوپاسیا رەخنەگران بكەت و رەخنەگر ژی حوكمەتێ‌ ل سەر هەر تشتێ شاش ئاگەدار بكەت و دەستێ خۆ بكەنە تێدا بۆ ئاڤاكرنا جڤاك و مللەتەكێ بەختەوەر.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%db%95%d8%ae%d9%86%db%95%da%af%d9%80%d8%b1%d8%aa%d9%86-%d8%a8%d9%84%d8%a7-%d8%a8%d9%80%db%86-%d9%83%d9%80%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c%d9%86%db%8c%db%8e-%d8%a8%db%8c%d8%aa/266879/feed/ 0 بەرپرسـیارەتی ئـەركە یـان منەتـە؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d8%b1%d9%be%d8%b1%d8%b3%d9%80%db%8c%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%aa%db%8c-%d8%a6%d9%80%db%95%d8%b1%d9%83%db%95-%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%86-%d9%85%d9%86%db%95%d8%aa%d9%80%db%95%d8%9f/266866/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d8%b1%d9%be%d8%b1%d8%b3%d9%80%db%8c%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%aa%db%8c-%d8%a6%d9%80%db%95%d8%b1%d9%83%db%95-%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%86-%d9%85%d9%86%db%95%d8%aa%d9%80%db%95%d8%9f/266866/#comments Wed, 29 Jul 2026 11:31:39 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266866 تارق عەبدال

هەلبەت بەرپرسیارەتی ئێكە ژ تێگەهێن بەرفرەهـ و بنەڕەتی یێن ژیانا مرۆڤی یە. بۆ ئاڤاكرنا تێگەهشتنەكا كوورتر و گشتگیرتر، دڤێت ئەڤی بابەتی ژ لایێن ئەخلاقی، قانوونی، جڤاكی و دەرونناسی ڤە شیكار بكەین، داكو بۆ مە رۆهن ببیت كا بۆچی بەرپرسیارەتی سەد ژ سەدێ ئەركە و دروستكرنا وێنەیێ «منەتێ» ل سەر، داهاتێ تێكچوونا تێگەهشتنا دروستە. ڕەهەندێن چارگۆشەیی یێن بەرپرسیارەتیێ وەك «ئەرك» كو لایەنێ ئەخلاقی پەیمانا نەدارێژتی: دەما تە ڕۆڵەك یان پێگەهەك وەرگرت (ژ دایك⁄باببوونێ بگرە هەتا پەیوەندیێن هەڤالینیێ)، تە بەرپرسیارەتیا ئەخلاقی وەرگرتیە.
واتایا ئەركی: جێبەجێكرنا ئەركی ل ڤێرە، پاراستنا كەرامەت و مافێن بەرانبەرە. ئەگەر تو پشتەڤانیا زارۆیێ خۆ بكەی، ئەڤە ئەركێ تە یێ ئەخلاقی یە؛ ب چ ڕەنگان مافێ تە نینە وەك منەت بینیە ب سەردا، چونكی ئینانا وێ ڕوحێ بۆ ژیانێ ب بڕیارا تە بوویە.
ئەگەر بەحسێ لایەنێ قانوونی و كارگێڕی بكەین، وەك گرێبەست و ئێمزا: د كار و فەرمانبەریێ دا، هەر بەرپرسیارەتیەك هەنبەر مووچە، پێگەهـ، یان دەسەلاتەكێ یە.
دیسان هەڤسەنگیا ماف و ئەركان: دەستهەلات + مووچە = ئەرك.
كو ل ڤێرە دا كەسەكێ دەستهەلات وەرگرتی، ل بەرانبەر دا بەرپرسیارەتی هەبوویە. ئینجا كارەكێ ئاسایی یان بجهئینانا ئەركێ رۆژانە، نەك هەر منەت نینە، بەلكو بجهـ نەئینانا وێ تاوان یان خەمساری یا قانوونی یە، لایەنێ جڤاكی و سیاسی پەیمانا جڤاكی: د سیستەمێن مودێرن دا، وەلاتی باجێ ددەت و دەستهەلاتێ ددەتە حوكمەتێ داكو خزمەتگوزاری، ئاسایش و سەلامەتیێ دابین بكەت.
چارەسەركرنا كێشەیان: دەما دامەزراوەیەك جادەیەكی چێدكەت یان ئاسایشێ دپارێزیت، بتنێ مافێ وەلاتییان بۆ جێبەجێ دكەت. گوهۆڕینا ئەڤی ئەركی بۆ «منەت» ژ لایێ دەستەلاتێ ڤە، نیشانا نەبوونا هوشیاریا سیاسی و تێكچوونا پەیمانا جڤاكی یە.
لایەنێ دەرونناسی و كەسایەتی: كەسایەتیا پێگەهشتی، بەرپرسیارەتیێ وەك ئامرازەك بۆ گەشەكرن و بجهئینانا ڕۆلێ خۆ دبینیت. منەتكرن وەك نیشانا بێئاگایێ: منەتكرن ژ كێمبوونا باوەریێ ب خۆ یان ژ حەز ژ دەسەلاتداریێ ل سەر بەرنبەر پەیدا دبیت.
ئەگەر ئەم بهێین بەراوردكاریا پێكهاتەیی دناڤبەرا «ئەرك» و «منەت»دا بكەین.
بۆ هندێ بەرفرەهتر جوداهیێ ببینین، دێ ئەڤ چەندە هێتە دیتن ئەرێ بۆچی جارنا بەرپرسیارەتی وەك «منەت» دهێتە دیتن؟ (دەستنیشانكرنا ئاریشەیێ).
ئەگەر ل سەر ئاستێ فەلسەفی بەرپرسیارەتی بتنێ ئەرك بێت، بۆچی د جڤاكان دا وەك منەت دهێتە بكارئینان؟ داكەتنا ئاستێ هۆشیاریێ: دەما خەلك ژ مافێن خۆ یێن بنەڕەتی بێئاگاهـ ببن، بجهئینانا ئەركەكێ ئاسایی ژ لایێ كەسەكێ ڤە وەك «چاكیەكا مەزن» دهێتە دیتن.
سەپاندنا دەستهەلاتێ: هندەك كەس یان لایەن ژ بۆ كێمكرنا لێپرسینەوەیا ل سەر خۆ، بەرپرسیارەتیا خۆ وەك دیاری یان منەت پێشنیار دكەن دا كو لایەنێ بەرانبەر هەردەم هەست ب قەرزداریێ بكەت.
تێكچوونا رەفتارێن جڤاكی: دەما خەمساری دبیتە تشتەكێ ئاسایی، جێبەجێكرنا دروست یا كاران دبیتە دیارۆكەكا نەئاسایی و دهێتە پیرۆزكرن!
ئەنجامێ دوماهیێ یێ‌ بەرپرسیارەتیێ ب ڤی شێوەیی یە كو بەرپرسیارەتی بەرێ بنەمایێ هەر پەیوەندیەكا ساخلەم و سیستەمەكێ سەركەفتی یە ئەركە: چونكی بەرانبەری ماف و دەستهەلاتێ یە.
منەت نینە: چونكی بجهئینانا وێ بتنێ پڕكرنا وێ ڤالاهیێ یە كە كەسێ بەرپرس ب خۆ بڕیار ل سەر دابوو كو بپرسێت (یان یاسایێ ل سەر سەپاندیە).
دەما ئەرك ببیتە منەت، ژیانا جڤاكی و پەیوەندی ل سەر بنەمایێ «منەتباركرنێ» دهێنە ئاڤاكرن نەك «رێزگرتن و ماف»، ئەڤە ژی لایەنێ دروست و بابەتی یێ بڕێڤەچوونا ژیانێ تێكددەت. لەورا دڤێت هەر كەسەك ژ مە وێ چەندێ بزانیت كو بەرپرسیارەتی نەك منەتە، بەلكو ئەركە ل سەر ملێن دڤێت ب دلسۆزانە و باوەری وی ئەركی ب راست و دروستاهی جێبەجێ كەت، ژبەركو ئەو بەرپرسیارە هەنبەر خەلكی و یەزدانێ مەزن، لێ مخابن ل وەلاتێ مە گەلەك كەس هەنە ئەوێ بەرپرسیارەتیا وەردگرن ب درستاهی ئەركێ خو بجهنائینن و خیانەت و خەمساریێ د كارێ خۆ دا دكەن، لەورا پڕانیا كارێن مە ب دروستاهی برێڤە ناچن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d8%b1%d9%be%d8%b1%d8%b3%d9%80%db%8c%d8%a7%d8%b1%db%95%d8%aa%db%8c-%d8%a6%d9%80%db%95%d8%b1%d9%83%db%95-%db%8c%d9%80%d8%a7%d9%86-%d9%85%d9%86%db%95%d8%aa%d9%80%db%95%d8%9f/266866/feed/ 0 وەلات ناسنامە و هەناسەیا ژیانێ یە https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%88%db%95%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%86%d8%a7%d9%85%db%95-%d9%88-%d9%87%db%95%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%95%db%8c%d8%a7-%da%98%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8e-%db%8c%db%95/266864/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%88%db%95%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%86%d8%a7%d9%85%db%95-%d9%88-%d9%87%db%95%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%95%db%8c%d8%a7-%da%98%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8e-%db%8c%db%95/266864/#comments Wed, 29 Jul 2026 11:30:10 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266864 هەدار نێروەیی

وەلات، نە بتنێ پارچەكا ئاخێ یان سنوورەكێ جوگرافی یە، كو لسەر نەخشەیێ جیهانێ هاتبیتە كێشان، بەلكو ئەو ڕهـ و ڕیشالێن هەبوونا مە، ناسنامە و ئەو پەناگەها پیرۆزە كو دەروونێ مرۆڤی تێدا هەست ب ئارامی و سەربەرزیا دروست دكەت. حەزژێكرنا وەلاتی هەستەكێ خورسك و سروشتییە، كو د ناخێ هەر مرۆڤەكێ دا شین دبیت، چونكی ڤێ ئاخێ پیرۆزی و بیرهاتن، ماندووبوون و خوینا باب و كالێن مە د سینگێ خۆ دا حەواندییە، و ل سەر هەمان ئاخ هیڤی و پاشەڕۆژا زارۆكێن مە ژی شین دبیت و ڕەنگ ددەت.
د سەختی و پێچ و پەنایێن ژیانێ دا، وەلات ئەو سیبەرا مەزن و بێمنەتە كو مە ژ بەرزەبوون، بێچارەیی و بێناسنامەییێ دپارێزیت. بێ وەلات، مرۆڤ چەند د ناڤ زێڕ و خۆشییا وەلاتێن بیانی دا بژیت، هەر خەریبەكێ بێ حال و بێ هەوارگەهە. ئاخا ئازاد و سەربەخۆ، بنەما و داینەمۆیا سەرەكی یا ئاسایش، ئاڤەدانی، و گەهشتن ب مەزنترین خەونێن جڤاكی یە. نیشتمان بێ جوداهی، هەمی تەخ، توێژ، ڕەنگ و جوداهییێن مللەتی د باوەشا خۆ دا وەك دایكەكا میهرەبان كۆم دكەت و دپارێزیت.
بەلێ، حەژێكرنا ڤێ ئاخێ تنێ ب درووشمێن گەرم و ئاخڤتنێن سەر زمانان ب ئەنجام ناگەهیت، بەلكو پێدڤی ب كار، زەحمەت و كردارێ یە. تێكۆشان د ئاستێ خواندنێ، زانست و ڕەوشەنبیریێ دا، هێزا سەرەكی و بنەرەتی یا پێشئێخستن و ئاڤەدانكرنا وەلاتی یە. ل پاڵ ڤێ ژی، پاراستنا ژینگەهێ، پاقژ ڕاگرتنا سروشتی، و ڕێزگرتن ژ كەلتوور و پیرۆزییان، ئەركێ ئەخلاقی و نەتەوەیی یێ هەر تاكەكێ جڤاكی یە. هەروەسا بهێزكرنا گیانێ براینیێ، ڕێزگرتن ل ئێكودوو، و تەبایی د بڕیاران دا، تاكە پێژانێ قەیم و نەبەزە بۆ پاراستنا ئاخێ ژ هەر مەترسی، داگیركاری و گڤاشتنەكا دەرەكی.
ل ڤێرێ من دڤێت بێژم، وەلات درست وەك دایكێ یە، مرۆڤ چەند ژێ دویر بكەڤیت یان ل دەڤەرێن دی ئارامیێ بۆ خۆ پەیدا بكەت، هەر پێتڤی حەواندن، گەرمی و دەستێن وێ یێن دلوڤانە. ئەركێ مە هەموویانە ب دلسۆزی و خۆڕاگری خزمەتا ڤێ ئاخا پیرۆز بكەین، دا كو ئالایێ وێ ل بلنداهیا سەربەرزیا مێژوویێ بەردەوام بهەژیت و ب بلندی بمینیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%88%db%95%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%86%d8%a7%d9%85%db%95-%d9%88-%d9%87%db%95%d9%86%d8%a7%d8%b3%db%95%db%8c%d8%a7-%da%98%db%8c%d8%a7%d9%86%db%8e-%db%8c%db%95/266864/feed/ 0 هێزا گـەنـجان https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%8e%d8%b2%d8%a7-%da%af%d9%80%db%95%d9%86%d9%80%d8%ac%d8%a7%d9%86/266862/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%8e%d8%b2%d8%a7-%da%af%d9%80%db%95%d9%86%d9%80%d8%ac%d8%a7%d9%86/266862/#comments Wed, 29 Jul 2026 11:28:13 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266862 دلهین حەمدی

گەنجبوون د ڕاستیا خۆ دا ناسنامەیەكە بۆ توێژا گەنجان و ب چالاكیێن خۆ؛ دشێن پارێزڤانیێ ژ ناسنامەیا خۆ بكەن و بڕیاردەرێن ژیانا خۆ و پاشەڕۆژا جڤاكا خۆ بن چونكی گەنج دشێت ببیتە ئاڤاكەر و د هەمان دەم دا دشێت ببیتە وێرانكەر ژی، گەنج ب هێز و دینەمۆیا جڤاكی هاتیە بناڤكرن واتە بێی ووزە و كاراییا گەنجی هیچ وەلاتەك پێشناكەڤیت و د هەمان دەم دا ب بنیاتێ شۆڕشان و ژیانێ ژی دهێتە پێناسەكرن، گەنج بابەتەكێ گرنگ و مەزنە و ب ژێدەرەكێ پڕ ووزە دهێتە نیاسین یا كو هەولا خۆ دروستكرنێ ددەت ل تەمەنێ خۆ دا و دڤێت خەیال و ئارەزۆیێن خۆ بكەتە ڕاستی و ببیتە بەشەكێ گرنگێ پێشكەفتن و وەراڕا گەل و جڤاكێ خۆ، توێژا گەنجان و یا ژنان كو دیارترین هێزێن جڤاكی نە و بەردەوام د لێگەڕیانێ دانە و لێگەڕیانا وان ژی بۆ ژیانەكا ئازاد و دیتنا ئیرادەیەكێ یە دناڤ هەر سیستەمەكێ دا و گەنجێن كورد ژی ب درێژاهیا مێژوویێ و نەوە ل دویڤ نەوەی بەرانبەری نەدادپەروەریێ و داگیركەرێن ئاخا كوردستانا مەزن ب بەردەوامی د تێكۆشانێ دا بووینە و خەون و خەیالێن دۆژمنێن خۆ و گەلێ خۆ بنئاخكرینە.
ل سالێن (٦٠)ان دا شۆڕشا گەنجان دەستپێكر ژ بۆ ئارمانجا گوهۆڕینێ و پێشكەفتنێ و هەرگاڤ گەنجان د ئاڤاكرنا جڤاك و وەلاتان دا وەكی ژنان ڕۆلەكێ سەرەكی و گرنگ دیتیە، هەروەسا د هەر شۆڕشەكا جیهانی دا ژی ڕۆلەكێ بەرچاڤ و ب هێز گێڕایە و هەر د كەڤن دا ژی هەتا نها ب ڤی ڕەنگی بوویە و بووینە ڕاستەڕێیەك ژ بۆ جیهانەكا ئازاد و پێشكەفتی، نموونە ژی ل سەر ڤێ چەندێ شۆڕشا گەنجێن فڕەنسایێ بوو ل سالا (١٩٦٨)ێ كو دیارترین قۆناغ بوو و تێدا گەنجان دەست ب سەرهەلدانێ كرن و بوونە پێشەنگ و بڕیاردەر د سیستەمێ نوی یێ وەلاتێ خۆ دا، دەستهەلاتدار بەردەوام هەولا كوشتنا هێزا گەنجان ددەن و هەمی هەولێن خۆ ددەن كو هێزا گەنجان بۆ خزمەتكرنا خۆ یا كەسوكی بكاربینن و دەرفەتێن بەر ب پێش چوونێ ژی نەدەنە گەنجی و هەول ددەن كو گەنجی بێ ئیرادە بكەن و كەسایەتییەكا لاواز د ناخێ وان دا بەرجەستە بكەن چونكی ئەڤ جۆرە دەسهەلاتدارە ل هێزا گەنجان دترسن، هەروەسا ترسا هەڕفینا دەسهەلاتا خۆ ژی ل ڤی گەنجی دكەن و ژ بەر ڤێ چەندێ توێژا گەنجان ڕۆلەكێ سەرەكی هەیە و هەبوویە ژی د ئاڤاكرن و هەڕفاندنا ڕژێم و دەسهەلاتان دا چونكی هێزا گەنجان بەرداوام ئەو هێزە بوویە یا كو وەلات و سیستەمێن وەلاتان نوی دكەت، ژبەر ڤێ چەندێ دڤێت گرنگی ب ڤی سامانێ مرۆڤی و ژێرخانەیا ئابووری و نیشتیمانی بهێتەدان و ب ڤێ گۆتنێ ل سەر گەنجان دێ دوماهیێ ب بابەتێ خۆ ئینم دەما كو دبێژیت (ئەز ژ دایك و بابێن خۆ سەركەفتیترم لێ نەشێم ژ زارۆیێن خۆ سەركەفتیتر بم) ڕامان ل ڤێرێ ئەوە گەنج و زارۆیێن مە پاشەڕۆژا وەلاتێ مەنە و دشێن ل مە سەركەفتیتر بن د وارێ خزمەتكرنا گەل و وەلاتی دا چونكی بەردەوام هێزا نویبوونێ د ناخێ وان دا هەیە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%8e%d8%b2%d8%a7-%da%af%d9%80%db%95%d9%86%d9%80%d8%ac%d8%a7%d9%86/266862/feed/ 0 ئاخا پاقژ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d8%a7%d8%ae%d8%a7-%d9%be%d8%a7%d9%82%da%98/266860/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d8%a7%d8%ae%d8%a7-%d9%be%d8%a7%d9%82%da%98/266860/#comments Wed, 29 Jul 2026 11:25:29 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=266860 سندس سالح سلێڤانەیی

ئەڤرۆ مە دڤێت بەحسێ جوانییا دەڤەرا خوە و وێ گەرماتییا رەسەن بكەین كو بتنێ ل دەڤەرا مە بەهدینان دهێتە هەستكرن، گەلەك جاران ئەم مرۆڤ ژ كار و بارێن ڕۆژانە و ژیانا پڕ مژوول دبین، لێ دەمەكێ مرۆڤ ل نێزیكی رەوشا خۆ و دەڤەرا خوە دبینیت مرۆڤ باشتر دزانیت كو ئەڤ ئاخ و چاند و كەلتوورە چەند ب قەدر و بها نە.
شێوازێ‌ ئاخفتنێ‌ ل دەڤەرا مە، ب تایبەتی ل دهۆكێ و دەوروبەران، تامەكا تایبەت و رەسەنە هەیە، كو ژ باب و باپیران بۆ مە مایە، ئەڤ زمانە بتنێ ئامرازەكێ ئاخفتنێ نینە، بلكو ناسنامە و دیرۆكەكا مەزنە یا كو پڕی یە ژ مۆرا كەڤنار و زاراوەیێن نایاب، چ جاران مرۆڤ بێزار نابیت دەمێ گوهـ ددەتە پەیڤێن دانایێن بەرێ‌، یێن كو گەلەك جاران هەر ئێك ژ وان پەرتووكەكا پڕی شیرەت و پەندێن جڤاكی نە، ئاخڤتنا ب ڤی زمانێ شیرین مرۆڤی ڤەدگەڕینتەڤە بۆ سەر رەهـ و بنەمایێن خوە یێن راستەقینە و ئەڤە ژی جهێ سەربلندیا مە هەموویانە.
ژ ئالییەكێ ڤە، ژینگەهـ و سرۆشتێ دەڤەرا مە ژی كارتێكرنەكا ئێكجار مەزن ل سەر دەروونێ مرۆڤی دكەت، چیایێن بلند و كانییێن پڕی ئاڤ و سار و دەشت و زۆزانێن كەسك و پڕ بەرەكەت، هەموو جوانییا ڤێ دەڤەرێ پێكئیناینە، دەمێ تو سەرەدانا دەڤەرێن وەكی ئامێدیێ، ئاكرێ، شێخان، زاخۆ یا خوشك و سێمێلێ دكەی، مرۆڤ هەست ب ئارامییەكا كوور دكەت كو ب هیچ پارەیەكێ ناهێتە كڕین، هەوایێ‌ پاقژ یێ‌ ڤان چیایان مژوولیێن ژیانێ ژ بیرا مرۆڤی دبەن و مرۆڤی ب سرۆشتێ پاقژڤە گرێ ددەت.
ئەڤ پێكهاتە جوانە هەمەجۆرە د ناڤبەرا چیا و مرۆڤان دا، ئێكە ژ بەختەوەرترین خۆشیێن كو بووینە پشكەك ژ ژیانا مە، هەروەسا هەكە ئەم مە بەحسێ جڤاكێ ڤێ‌ دەڤەرێ‌ بكەین نەشێین دەستبەردای رەوشت و مێڤان پەروەرییا مەزن ببین، ل ڤێرێ هێشتا نڤشێ نوو و یێ كەڤن ب ئێك دەست و ب گیانەكێ پڕ برایەتی پێكڤە دژین، رێزگرتن ل مەزنان و بنەمایێن سەرەكی یێن ژیانا مە نە، دەمێ مرۆڤ ل مێڤان پەروەرییا خەلكێ ڤێ دەڤەرێ دكەت، دبینت مرۆڤ چاوان دەرگەهێ مالێن خوە ب گەرمی بۆ هەر مێڤانەكێ ڤەدكەن و خزمەتەكا ژ دڵ پێشكێش دكەن،ئەڤ رەفتارە نیشانەكا زەلالە ژ رەوشتێ بلند و پاقژێ‌ خەلكێ دەڤەرێ‌ و ئەو پەیوەندییێن كو دناڤبەرا تاكێن جڤاكی دا هەین و ڕۆژ بۆ ڕۆژێ بهێزتر دكەت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d8%a7%d8%ae%d8%a7-%d9%be%d8%a7%d9%82%da%98/266860/feed/ 0