Rojnameya Evro » گۆتار https://rojnameyaevro.com/ku Tue, 08 Sep 2026 09:25:30 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 بزاڤێن شێخ عوبەیدولایێ نەهری و شێخ عەبدولسەلامێ بارزانی وەك نموونە https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%db%8e%d9%86-%d8%b4%db%8e%d8%ae-%d8%b9%d9%88%d8%a8%db%95%db%8c%d8%af%d9%88%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e-%d9%86%db%95%d9%87%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%b4%db%8e%d8%ae-%d8%b9%db%95%d8%a8/269421/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%db%8e%d9%86-%d8%b4%db%8e%d8%ae-%d8%b9%d9%88%d8%a8%db%95%db%8c%d8%af%d9%88%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e-%d9%86%db%95%d9%87%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%b4%db%8e%d8%ae-%d8%b9%db%95%d8%a8/269421/#comments Tue, 08 Sep 2026 09:03:31 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269421 سەباح ئیبراهیم

پشكا دویێ‌

پشتی كو حوكمەتا ئوسمانی شیایی بزاڤا شێخ عوبەیدولایێ نەهری كپ بكەت، ئەو شێخێ كو مۆرەكا دیار د مێژوویا شۆرەشا كوردی دا هێلای، لایەنگرێن وی ل وی دەمی دابەش بوون؛ هندەك ژ وان بێدەنگ بوون و هندەكێن دی ژی كەتنە بن دەستێ حوكمەتا ئوسمانی، ل وی دەمی سەرنج و چاڤێن هەمیان چوونە سەر گوندەكێ ل بنارێ چیایێ شێرین، كو زەلامێن زانا و ئاقل لێ دژیان؛ ئەوێن چو جاران قەبوول نەدكرن زۆرداری ل وان یان ل دۆستێن وان بهێتە كرن و چو پەیوەندی ب وان حوكمەتان ڤە نەبوو یێن كو خاكا وان داگیركری، ئەو جهـ ژی گوندێ بارزانە و خەلكێ وێ ب خۆڕاگرتنێ دهاتنە نیاسین، وەك چاوا ویكرام د پەرتۆكا خۆ یا ب ناڤێ (مهد البشریە) دا ب درێژی بەحسێ سلوك و ڕەوشت و ئازایەتیا زەلامێن دەڤەرا بارزان دكەت.
مێژوونڤیس (أیوب البارزانی) د پەرتۆكا خۆ یا ب ناڤێ (بارزان والحركە الوعی القومی الكوردی، 1826-1914) دا دیار دكەت، كو ڕەهـ و ڕیشالێن مەشیخەتا بارزان دزڤرن بۆ لایێ مەلا تاجدین، شێخ عەبدولڕەحمان، شێخ عەبدوڵڵا، ئەوێ كو تەكیە ل سەر ڕێبازا نەقشەبەندی ئاڤاكری، و مەولانا شێخ خالید بانگەشە بۆ دكر، پاشان برایێ وی شێخ عەبدولسەلامێ ئێكێ هاتە جهێ وی، شێخ عەبدولسەلامێ ئێكێ پێگەهێ ئاینی یێ تەكیێ بێهێزتر لێكری و دەسەڵاتا وێ بەرفرەهـ بوو، و ل دووڤ گۆتەنا نڤیسەری، دەمێ ئەو ل سالا ١٨٨٤ێ چۆییە بەر دلۆڤانیا خودێ، ئێكسەر كورێ وی شێخ موحەمەدی بارزانی پۆستێ مەشیخەتێ وەرگرت، و خۆ دیت كو بوویە میراتگرێ بنیاتەكێ ئاینی و جڤاكی.
ل سەر دەمێ شێخ موحەمەدی، خودێ پێنج كوڕ دانێ كو ئەو ژی پێكدهاتن ژ: شێخ عەبدولسەلامێ دووێ، شێخ ئەحمەد، موحەمەد سدیق، بابۆ و مەلا مستەفا. د سەردەمێ دەسەڵاتا وی دا، تەكیە و دەڤەرا بارزان ببوو پەناگەهەكا ئارام بۆ مەزلوم و زۆرداریا عەشیرەتێن دەوروبەر، ڤێ چەندێ ژی وەكر كو سەرۆك عەشیرەتێن جیران سكالا و پێشكێشكاریان دژی شێخ موحەمەدی بدەنە دەسەڵاتدارێن ئوسمانی.
گەلەك ژ ڤەكۆلەران ب لەز د سەر قووناغا شێخ موحەمەدی بارزانی ڕا دەرباز دبن، سەرەڕای وێ چەندێ كو ئەڤ قووناغه ئێك ژ گرنگترین قووناغێن گۆڕانكاریێ و وەرچەرخانێ یە د مێژوویا كوردی دا ل دوماهییا سەدێ نۆزدێ، چونكی ئەڤ سەردەمە پشتی سەرنەكەفتنا بزاڤا شێخ عوبەیدولایێ نەهری (١٨٧٧–١٨٨١) هات، و ئەو گۆڕانكاریێن ئاڵۆز یێن كو پشتی هینگێ د سیاسەتا دەولەتا ئوسمانی دا چێبووین بەرامبەر دەڤەرێن كوردی، ب تایبەت دگەل بەرفرەهبوونا پرۆژێ مەركەزیەتا كارگێڕی د سالێن هەشتێ و نۆتاندا یێن وی سەدەمی.
د ڤێ چارچووڤەی دا، شێخ موحەمەدی بارزانی كەسایەتیەكێ سەرەكی و كارتێكەر بوو ل بارزان و ناڤێ وی ب چەندین ڕوودانێن گرنگ ڤە هاتبوو گرێدان، ژ وان ڕوودانان داخوازكرنا شێخی بوو بۆ مووسڵ د سالا ١٨٨٥ دا و زیندانیكرنا وی ل سەر سكالا و گۆتنێن ئاغا و دەرەبەگێن دەڤەرێ ل دەف دەسەڵاتدارێن ئوسمانی؛ بەلێ وی شیا خۆ ژ گرتێخانا ئوسمانیان ڕزگار بكەت و ب مەلەڤانیان د ڕووبارێ دجلە ڕا دەرباز ببیت و بەرەڤ بارزان بزڤریتەڤە، هەروەسا وەك د كورتیا ڤەكۆلینا مێژوونووس متین فاچل گه دا هاتی د پەرتۆكا خۆ یا ب ناڤێ (حركە الشیخ عبد السلام البارزانی 1903-1914)، د سالا ١٨٩٣ دا جارەكا دی شێخ موحەمەد هاتیە دەستەسەركرن ل بەدلیسێ، د ناڤ چارچووڤێ هەڤركیێن نوو دا ل گەل عەشیرەتێن لایەنگری ئوسمانیان یێن كو بزاڤ دكرن پێگەهـ و دەستهەلاتا وی لاواز بكەن.
بەلێ گرنگیا ڤێ قووناغێ نە تنێ د هووركاریێن ڕوودانان دا كورت دبیت، بەلكو د وان گۆڕانكاریان دا دیار دبیت یێن كو كارتێكرن ل سەر بنیاتێ ناڤخۆیی یێ بارزان كری؛ چونكی شێخ موحەمەدی بارزانی شیا پێگەهێ خۆ یێ سەركردایەتیێ یێ ئایینی بپارێزیت و ئێكەتیا كۆمەلگەها بارزان و ئەو تۆڕا پێوەندیێن جڤاكی و مریدی یێن كو ببوو بنیاتێ دەسەلاتا وی یا دەڤەری ڕابگریت، ل گەل بەردەوامبوونا جۆرەكێ هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا عەشیرەتان دا و هەبوونا سەربەخۆییەكا ڕێژەیی د ڕێڤەبرنا كاروبارێن ناڤخۆیی دا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%db%8e%d9%86-%d8%b4%db%8e%d8%ae-%d8%b9%d9%88%d8%a8%db%95%db%8c%d8%af%d9%88%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e-%d9%86%db%95%d9%87%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%b4%db%8e%d8%ae-%d8%b9%db%95%d8%a8/269421/feed/ 0 نابیت مامۆستا چاڤتاری دەست ب سالا نوو یا خواندنێ بكەت https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%aa-%d9%85%d8%a7%d9%85%db%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7-%da%86%d8%a7%da%a4%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%af%db%95%d8%b3%d8%aa-%d8%a8-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7-%d9%86%d9%88%d9%88-%db%8c/269419/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%aa-%d9%85%d8%a7%d9%85%db%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7-%da%86%d8%a7%da%a4%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%af%db%95%d8%b3%d8%aa-%d8%a8-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7-%d9%86%d9%88%d9%88-%db%8c/269419/#comments Tue, 08 Sep 2026 09:02:20 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269419 سینەم چێی

سالا نوو یا خواندنێ دەستپێكەكا نوی و تژی هیڤی یە بۆ مامۆستا و قوتابیان. سەركەفتنا هەر پرۆسەیەكا پەروەردەیی ب پلەیا ئێكێ د ڤەڕێژا وێ چەندێ دایە كو مامۆستا چەندە خۆ بۆ بجهئینانا ئەركێن خۆ یێن پیرۆز بەرهەڤ دكەت. خۆ بەهەڤكرنا باش بۆ سالا نوی ب تنێ ئامادەكارییا دەفتەر و پێنڤیس و پەرتووكان نینە، بەلكو پرۆسەیەكا هایداربوون و ڤەكۆلینێیە د ئەزموونێن سالا بۆریدا.
بەرهەڤبوونا پێشوەختەیا مامۆستای گرنگییەكا مەزن هەیە ژبۆ بجهینانا ئارمانجێن پەروەردەیی و فێركاریێ. دەمێ مامۆستا ب پلانەكا زانستی و هۆشیارانە دەست ب سالا نوی یا خواندنێ دكەت، ب باوەریەك پتر پۆلێ كۆنترۆل دكەت. هەر ژ دەسپێكێ هزر و سەرنجا قوتابیان بۆ بابەتی رادكێشیت و پتر دشێت مفای بگەهینیتە قوتابیان.
ژ بۆ خۆسەلماندنێ و پێشكەفتنێ، پێدڤییە هەر مامۆستایەك بەری دەستپێكرنا سالا نوی ل كارێ خۆ یێ سالا بۆری بزڤڕیت و ب چاڤەكێ رەخنەرگرانە هەلسەنگاندنا خۆ و كارێ خۆ بكەت. مامۆستا دشێت ب ئەڤان خالان مفای ژ كێماسیێن خۆ وەربگریت:
هەڵسەنگاندنا خودی.. دیاركرنا وان خالێن لاواز یێن د شێوازێ وانەگۆتن یان ڕێڤەبرنا پۆلی دا هەین.ژ پێخەمەت باشتر كرنا وان بزاڤان بكەت.
وەرگرتنا بۆچوونان.. یا گرنگە مامۆستا گۆهداریكرنا بۆچوونێن قوتابیان بكەت بزانیت ئەو چ ژ وی چاڤەرێ دكەن و مفای ژ لایەنێ وان یێ باش وەربگریت.
چارەسەریا ئاریشەیان.. دانانا پلانێن جێگیر بۆ ڤەدیتنا ڕێكارێن نوی ل جهێ وان ڕێبازێن بەربەلاڤێن چ مفا نەگەهاندییە پرۆسێسا فێركرنێ.
مامۆستا دێ چاوا خۆ بۆ گۆتنا وانێ بەرهەڤ كەت؟ ژ بۆ بەرهەڤبوونەكا سەركەفتی بۆ سالا نوو یا خواندنێ، پێدڤییە مامۆستا ڤان ڕێكارێن پراكتیكی پەیڕەو بكەت:
نویكرنا پێزانینان.. خواندنا پەرتووكێن نوی یێن تایبەت ب بابەتێ ویڤە، هەر چەندە د سیستەمێ پەروەردێدا پەرتووك ژ لایێ وەزارەتێ ڤە دهێنە دابینكرن و دانان، لێ باشترە مامۆستا یێ ئاگەهداری نویترین پێزانینان بیت ل سەر بابەتێ خۆ.
گوهۆڕین د پلانێ دا.. دانا پلانەكێ و دابەشكرنا وانەیان ل سەر رۆژ و حەفتی و هەیڤان كارەكێ هەر سالە مامۆستا دكەت و د ئەڤێ پلانێدا رێك و شێوازێ وانە گۆتنێ ژی دهێتە دیاركرن، یا گرنگە مامۆستا پشتی هەلسەنگاندن و دویڤچوونێ د پلانێن خۆ یێن سالا بۆری دا هندەك گوهۆڕینان د پلانا خۆ دا بكەت ب تایبەت د ئەوان خالان هزر دكەت لاوازی د كاری دا هەبوویە. دڤێت ئەو گوهۆڕین و نویكارییە ب شێوەیەكی بن كو د شیان دا بیت، بهێنە بجهینان و مەرەم ژێ باشتر كرنا پرۆسێسا خواندێ بیت.
بكارئینانا تكنۆلۆژیایێ.. د ئەڤی سەردەمی دا وانە گۆتنا بێ ئامرازێن فێركاری یێن سەردەم و ڤیدیۆ و كەرەستێن نوی نابیت. ئەڤ تشتە بۆ زێدەكرنا سەرنجڕاكێشیا وانەیان دگرنگن. زێدەباری دژوارییا بارێ ژیانا مامۆستایان و هەبوونا قەیران و كێماسیان ل قوتابخانان، مامۆستا دڤێت بزاڤێ بكەت ل دویڤ شیانێن خۆ ئەڤان تشتان بۆ خۆ دابین بكەت، چونكی هەبوونا ئەڤان هۆیێن فێركرنێ دێ كارێ وی ئاسانتر لێ كەت و تێگەهشتنا قوتابیان ژی دێ باشتر بیت.
بەرهەڤبوونا ڕاستەقینە و وەرارا بەردەوام یا مامۆستایی ئەوێ چەندێ دۆپات دكەت، سالا نوییا خواندنێ دێ یا تژی بیت ژ سەركەفتن و دەستكەفتێن زانستی بۆ قوتابیان.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%d8%a7%d8%a8%db%8c%d8%aa-%d9%85%d8%a7%d9%85%db%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7-%da%86%d8%a7%da%a4%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%af%db%95%d8%b3%d8%aa-%d8%a8-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d8%a7-%d9%86%d9%88%d9%88-%db%8c/269419/feed/ 0 دیپلۆماسییا نەرم.. چاوا كەلتوور و هونەر دبنە هێزا بنەڕەتی یا وەلاتی؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%86%db%95%d8%b1%d9%85-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d9%83%db%95%d9%84%d8%aa%d9%88%d9%88%d8%b1-%d9%88-%d9%87%d9%88%d9%86%db%95%d8%b1/269417/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%86%db%95%d8%b1%d9%85-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d9%83%db%95%d9%84%d8%aa%d9%88%d9%88%d8%b1-%d9%88-%d9%87%d9%88%d9%86%db%95%d8%b1/269417/#comments Tue, 08 Sep 2026 09:01:27 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269417 دلسۆز تەلحە

د جیهانا سیاسەتا ئەڤڕۆ دا، چەمكێ هێزێ گوهۆڕینەكا بەرچاڤ ب خۆ ڤە دیتییە. د بەرێ دا مەزناهیا وەلاتی ب ژمارەیا سەربازان، چەكێن گران و هێزا ئابووری دهاتە پێڤان، كو ئەڤە د فەرهەنگا سیاسەتێ دا ب هێزا ڕەق (Hard Power) دهێتە نیاسین. بەلام د سەردەمێ نوكە یێ گەهاندنێ و جیهانگیریێ دا، مۆدێلەكا گەلەك بهێزتر و كاریگەرتر هاتیە گۆڕەپانێ كو بەرنیاسە ب دیپلۆماسییا نەرم (Soft Power). ئەڤ هێزە پشتبەستنێ ل سەر چەكی ناكەت، بەلكو ب ڕێیا كولتوور، هونەر، ئەدەب، دراما و بەرهەمهێنانا هزری، دل و مێشكێ مللەتێن دی دگریت و وێنەیەكێ مەزن ب وەلاتی ددەت.
سیاسەتا ئاقلانە بەرێ خۆ ددەتێ كو دروستكرنا وێنەكێ ئەرێنی بۆ وەلاتی، گەلەك سڤكتر و كێم مەزاختیترە ژ ململانێیێن سەربازی. دەمێ وەلاتەك بشێت سینەما، مۆزیك، و كولتوورێ خۆ ب شێوازەكێ سەردەمانە ئامادە بكەت و بۆ جیهانێ بەلاڤ بكەت، ئەو ب ئۆتۆماتیكی سەرنجا بازرگان و گەشتیاران بەر ب خۆ ڕادكێشیت. بۆ نموونە، ئەم دبینین كا چاوا هندەك وەلاتێن ئاسیا ب ڕێیا دراما و مۆزیكێ، یان وەلاتێن ئۆڕۆپی ب ڕێیا وەرزشێ و یانەیێن تەپاپێ، دشێن كارتێكرنا خۆ یا سیاسی ل سەر بڕیارێن نێڤدەولەتی زێدە بكەن. ئەڤە دیار دكەت كو هونەر تنێ بۆ خۆشگوزەرانیێ نینە، بەڵكو ئامرازەكێ ئاست بلندێ دیپلۆماسییا نیشتمانی یە.
ل سەر ئاستێ دەڤەرێ ژی، وەلاتێ كو ژینگەهەكا دەولەمەند یا كولتووری هەبیت، شێوازێ ناڤودەنگیا وێ د ناڤ جڤاكا نێڤدەوڵەتی دا جودایە. هەبوونا فێستیڤالێن نێڤدەوڵەتی، پێشەنگەهێن پەرتووكان، و پشتگیرییا هونەرمەند و نڤیسەران وەلاتەكێ ب هێز د ناڤ نەخشەیا دیپلۆماسی دا ئاڤا دكەت. سیستەمێ زیرەكێ سیاسەتێ پێدڤییە تێبگەهیت كو پشتگوهـ ئێخستنا بیاڤێ كەلتووری، سستبوونا پێگەهێ سیاسی یێ وەلاتی یە د كۆبوونەوە و پەیوەندیێن دەڤەرێ دا. دەمێ تە گۆتارەكا رەوشەنبیری یا بهێز هەبیت، خەلك ب خۆشی ڤە حەز دكەت ببتە هەڤپەیمانێ تە و ڕێزێ ل دۆزا تە بگریت.خالا بنەڕەتی ئەوە كو دیپلۆماسییا نەرم باوەریا د ناڤبەر مللەتان دا دروست دكەت. چەك سنووران دپارێزیت، و كولتوور ژی سنووران دبڕیت و بچیتە د ناڤ مالا خەلكێ جیهانێ دا. ئەڤ چەندە هێزەكا بێ وێنە ددەتە وەلاتی دا كو ب شانازی ب ناسنامەیا خۆ باخڤن و ل سەر ئاستێ جیهانی دهێنە نیاسین.
دەمێ وێ هاتییە ئەم تێگەهێ سیاسەتێ ژ بیاڤێ تەنگ یێ ململانێ و درووشمان دەربێخین بەر ب بیاڤێ بەرهەمهێنانا فەرهەنگی. پشتەڤانیكرنا هونەر، ئەدەب و چالاكیێن كولتووری، تنێ مەسرەفەكێ لاوەكی نینە، بەلكی وەرگرتنا وەبەرهێنانەكا ستراتیجی یە د پاشەرۆژ و دیپلۆماسییا وەلاتی دا. مللەتەك كو خۆدان كەلتوورەكێ زندی و زەلال بیت، چو جاران د نەخشەیا سیاسی یا جیهانێ دا پاش ناكەڤیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%be%d9%84%db%86%d9%85%d8%a7%d8%b3%db%8c%db%8c%d8%a7-%d9%86%db%95%d8%b1%d9%85-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d9%83%db%95%d9%84%d8%aa%d9%88%d9%88%d8%b1-%d9%88-%d9%87%d9%88%d9%86%db%95%d8%b1/269417/feed/ 0 لۆ مە چ كر، مە چ كر.. مە خوەلی ب سەرێ خوە كر! https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84%db%86-%d9%85%db%95-%da%86-%d9%83%d8%b1%d8%8c-%d9%85%db%95-%da%86-%d9%83%d8%b1-%d9%85%db%95-%d8%ae%d9%88%db%95%d9%84%db%8c-%d8%a8-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%95-%d9%83%d8%b1/269415/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84%db%86-%d9%85%db%95-%da%86-%d9%83%d8%b1%d8%8c-%d9%85%db%95-%da%86-%d9%83%d8%b1-%d9%85%db%95-%d8%ae%d9%88%db%95%d9%84%db%8c-%d8%a8-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%95-%d9%83%d8%b1/269415/#comments Tue, 08 Sep 2026 09:00:22 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269415 سەرجان مەحموود

هونەرمەندێ مەزن و ناڤدار یێ كوردستانێ شڤان پەروەر بەری 35 سالان ڕەوشا نها یا سیاسەتمەدارێن كورد خوا‌ند بوو. مخابن هەكە كورسیكەك ژ وەلات شیرینتر لێ هات، هەموو نرخێن نەتەوەیی، دەستكەفت و ئارمانجێن نشتیمانی ژ هۆلێ ڕادبیت. د ڤێ مژارێ دا دو خوا‌ندنێن جودا ل سەر قووناغا ئاشتیێ یا د ناڤبەرا ئۆجەلانی و دەولەتا توركیا دا هەیە. رۆژئاڤایێ كوردستانێ ژی پشكەكە ژ رێككەفتنا د ناڤبەرا ئیمرالیێ و دەولەتا توركیا دا.
خوا‌ندنا یەكەم ل دووڤ پشكەك ژ شرۆڤەكا‌رێن سیاسی و وەلاتیێن كورد، دۆزا كوردی ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و باكورێ كوردستانێ تووشی شكەستنێ هاتیە و ئۆجەلان و مەزلوم عەبدی گەریلا، شەرڤان و دەستكەفتێن گەلێ كورد كرینە قوربانیا بەرژەوەندیێن خوە، گەلەك كەس رەوشا نها یا ل رۆژئاڤا و باكورێ كوردستانێ وەك تەسلیمكرنا دۆزا كورد و كوردستانێ ب ناڤ دكەن. وەرگرتنا كورسیكا ڕاوێژكاریا سەرۆك كۆماریا سووریێ ژی وەك بنپێكرنا نرخێن پیرۆز یێن كوردی دبینن.
د خوا‌ندنا دویەم دا ژی پشكەك ژ وەلاتیێن كورد و ئالیگرێن ئۆجەلانی، پەكەكێ و سیاسەتمەدار و كەسایەتیێن نێزیكێ وان، قووناغا نها و چارەسەریا داویێ یا ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و پۆستێن كو مەزلوم عەبدی و هەڤبیرێن وی وەرگرتینە، ب دەستكەفتێن دیرۆكی ب ناڤ دكەن و ل دووڤ خوا‌ندنا وان رۆژئاڤایێ كوردستانێ ژ ژناڤچوونێ رزگار كرینە و ئێدی كورد پشكەكن‌ ژ دەولەتا سووریێ. سیاسەتا ئینتیگراسیۆنێ‌ كو گەلەك كەس ژ بۆ وێ دبێژن سیاسەتا شرین نیشاندانا خوەرادەستكرنێ، ل سووریێ تەمام بوو. ل ئالیێ دی پشكەك‌ ژ ئەقل و دلێ من هەتا نها ژی ب هێڤیە، لێ پشكا دی یا دل و ئەقلێ من ژ ڤێ قووناغێ دترسیت و مخابن شكەستیە.
بەلێ دۆست و هەڤالێن هێژا ئەز ژی وەك پرانیا وەلاتیێن كورد ل هەمبەر رەوشا داویێ یا رۆژئاڤایێ كوردستانێ مەندەهۆش مایمە، دو دلم، بێ زمانم و لال بوومە. هێڤیێن خەلكێ بریندارە، ژ بەر ئێش و ئازارا زێدە دلەرزیت و تۆرەبوونەكا گەلەك دژوار هەیە. راستە ئاشتی هەر دەم ژ شەری باشترە، لێ ڤەگەرا ژ دۆزا كوردی و دووركەفتنا ژ خەون و خەیالێن وەلاتەكێ ئازاد ئەقلێ هەی ژی درزنیت. ل دووڤ ئەنجامێن داوی وەك هونەرمەندێ هێژا گۆتیە، «دبێژن شام شەكرە ژ وەلات شرینترە» مخابن شام ژ وەلاتێ مە شرینتر بوویە. ئەڤینداریا ل هەمبەر ئەنقەرە یا پایتەختا توركیا و دەولەتا تورك دۆزا كوردی بریندار كریە.
گەلەك گۆتن ئانكۆ پەیڤ د رەوشا نها د گەوریا مرۆڤی دا ئاسێ دبیت، نە دهێتە داقورتاندن و نە ژی ژ دەڤ دەردكەڤیت. ئاخڤتنا ب تۆرەیی ئانكۆ شرۆڤا پێشوەخت و یەك ئالی ژی گەلەك جاران كێم دمینیت. هێڤیدارم بلا ئێدی كەس خەیالان نەفرۆشیتە ئەڤی گەلێ بریندار و فیدا‌كار. دیسا هێڤیدارم كو رەوشا باكور و رۆژئاڤا یا نها، هشێ مە بینە سەرێ مە كو ئەم جارەكا دی ل پەی خەیالێن خاڤ نەچین. د ڤان رۆژان دا ئەز ل گەلەك سترانا «لۆ مە چكر مە چكر، مە خوەلی ل سەرێ خوە كر» گوهداری دكەم. ئینشاڵا وەك ئالیگرێن ئۆجەلانی دبێژن، ڕۆژێن ڕۆناك نێزیك بن! هەكە نا باجا وێ گەلەك گرانە. هەكە ڕۆژێن ڕۆناك هەبن سەركەفتن یا ئۆجەلان و هەڤبیرێن وی یە، لێ هەكە شكەستن هات گونەهێ وێ ژی د ستویێ ئۆجەلان، مەزلۆم عەبدی و پەكەكێ دایە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%84%db%86-%d9%85%db%95-%da%86-%d9%83%d8%b1%d8%8c-%d9%85%db%95-%da%86-%d9%83%d8%b1-%d9%85%db%95-%d8%ae%d9%88%db%95%d9%84%db%8c-%d8%a8-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%95-%d9%83%d8%b1/269415/feed/ 0 شـەڕێ چـالدێرانێ.. دابـەشكرنا ئـاخـا كـوردستانێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%d9%80%db%95%da%95%db%8e-%da%86%d9%80%d8%a7%d9%84%d8%af%db%8e%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8e-%d8%af%d8%a7%d8%a8%d9%80%db%95%d8%b4%d9%83%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%ae%d9%80%d8%a7-%d9%83/269413/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%d9%80%db%95%da%95%db%8e-%da%86%d9%80%d8%a7%d9%84%d8%af%db%8e%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8e-%d8%af%d8%a7%d8%a8%d9%80%db%95%d8%b4%d9%83%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%ae%d9%80%d8%a7-%d9%83/269413/#comments Tue, 08 Sep 2026 08:59:35 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269413 نەوزاد زادە

ئەڤ شەڕە ل رۆژا (٢٣) ئابا سالا (١٥١٤) د ناڤبەرا دەولەتا ئوسمانییان، ب سەركردایەتیا سولتان سەلیمێ ئێكێ و دەولەتا سەفەوییان، ب سەركردایەتیا شاه ئیسماعیل سەفەوی، روی دا. ئەڤ شەڕە دهێتە هژمارتن ژ ناڤودەنگترین شەڕێن د ناڤبەرا ئوسمانی و سەفەوییان دا. شەڕ ل سەر ئاخا كوردستانێ، ل دەشتا چالدێران، ل باكورێ رۆژهەلاتا وانێ، ل باكورێ كوردستانێ، رویدا.د ڤی شەڕی دا، ئوسمانی سەركەفتن و ئیسماعیل سەفەوی، شاهێ سەفەوییان، هاتە برینداركرن. ئوسمانییان چەكێن تۆپ و چەكێن سەردەمی بكارئینان، كو ئەڤە كارتێكرنەكا گرنگ ل سەر ئەنجامێ شەڕی هەبوو. هەروەسا، پشتەڤانیا پتریا میرنشینێن كوردان بۆ ئوسمانییان، ئێك ژ ئەگەرێن سەركەفتنا ئوسمانییان د ڤی شەڕی دا بوو. ئەڤ پەیوەندی و پشتەڤانیا میرنشینێن كوردان بۆ ئوسمانییان، ژ لایێ مەلا ئیدریسێ بەدلیسی ڤە هاتبوو رێكخستن؛ چونكو ناڤبری پەیوەندیێن بهێز ل گەل سولتان سەلیمێ ئێكێ هەبوون، هەروەها دگەل میرنشینێن كوردان ژی پەیوەندیێن بهێز هەبوون.
ل ئەنجامێن ڤی شەڕی، ب شێوەیەكێ درێژخایەن و كاریگەر، كوردستان كەفتە د ناڤبەرا دو دەولەتێن مەزن، ئوسمانی و سەفەوی، دا. پشكەكا هەرە زۆرا ئاخا كوردستانێ كەفتە بن دەستێ ئوسمانییان و دەستهەلات و كاریگەریا دەولەتا ئوسمانی ل سەر پشكەكا مەزن ژ ئاخا كوردستانێ زێدەتر بوو. د هەمان دەم دا، ژمارەكەكا زۆر ژ میرنشینێن كوردان، ب مەبەستا پاراستنا دەستهەلات و پێگەهێن خۆ، پەیوەندیێن خۆ دگەل دەولەتا ئوسمانیا بهێزتركرن. لێ ب مخابنی ڤە پشتی كو دەستهەلاتا ئوسمانییان بهێزكەفتی، دوماهیك ب دەستهەلاتا میرنشینێن كوردان ئینا و ژناڤبرن.
پشتی ڤی شەڕی، كێشە، ناكۆكی و هەڤڕكیا درێژخایەن د ناڤبەرا ئوسمانییان و سەفەوییان دا بدوماهیك نەهات؛ بەلكو بەردەوام بوو. ئاخا كوردستانێ بوو ئێك ژ گۆرەپانێن سەرەكی یێن شەڕ، ركابەری و ناكۆكیێن د ناڤبەرا هەردو دەولەتان دا.
شەڕێ چالدێران د دیرۆكا كوردستانێ دا ڕوودانەكەكا زۆر گرنگ و كاریگەرە؛ چونكو كاریگەریێن ئەنجامێن ڤی شەڕی بۆ چەندین چەرخ ل سەر كوردستانێ بەردەوام بوون. ئەڤ شەڕە، ل هەمان دەم دا، كاریگەرییەكا زۆر ل سەر بارودۆخێ سیاسی، جڤاكی و ئابووری یێ كوردان دانا و دەرئەنجاما وی، سنوورێن سیاسی دناڤبەرا بەشێن كوردستانێ دا هاتنە دانان و كوردستان كەفتە د ناڤبەرا دەستهەلاتێن دەولەتێن ئوسمانی و سەفەوی دا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%d9%80%db%95%da%95%db%8e-%da%86%d9%80%d8%a7%d9%84%d8%af%db%8e%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8e-%d8%af%d8%a7%d8%a8%d9%80%db%95%d8%b4%d9%83%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%a6%d9%80%d8%a7%d8%ae%d9%80%d8%a7-%d9%83/269413/feed/ 0 دیوانا (بزاڤا ژینێ)‌ و هۆزانا فێركاری و پەروەردەیی https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%d8%a7-%da%98%db%8c%d9%86%db%8e%e2%80%8c-%d9%88-%d9%87%db%86%d8%b2%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%81%db%8e%d8%b1%d9%83%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88/269411/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%d8%a7-%da%98%db%8c%d9%86%db%8e%e2%80%8c-%d9%88-%d9%87%db%86%d8%b2%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%81%db%8e%d8%b1%d9%83%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88/269411/#comments Tue, 08 Sep 2026 08:58:13 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269411 جەگەر كەمال ڕێكانی

دڤێ‌ ژیانێ‌ دا گەلەك كەس هەنە و هەر ئێك ب شێوەكێ‌ ڕۆلێ‌ خۆ دگێریت، لێ‌ هندەك ژ وان دبنە ڕێنیشاندەر و ناڤێن دیار و كەسایەتیێن ب سەنگ و ب خزمەتا خۆ دشێن ناڤێ‌ خۆ بۆ هەتا هەتا دناڤ دیرۆكا ملەتێ‌ خۆ دا بهێلنە زیندی و نەمر، ئەڤ كەسێن هەنێ‌ شانازینە بۆ جڤاك و وەلاتان، ژیان ب بزاڤ و خەبات و بەرهەمێ‌ پێنوسێ‌ وان گەش و خەملدار و ئاڤا دبیت، ئەحمەدێ‌ خانی سەركێشێ‌ هۆزانا فێركاری یا كوردی یە نەخاسمە بەركارێ‌ وی (نووبارا بچووكان 1683ز)، لەوما دێ‌ د ڤێ‌ گۆتارێ‌ خۆ دا ژی ب كورتی بەحسێ‌ دیوانا شعری یا هەلبەستڤانەكێ‌ ژێهاتی و خودان خزمەت و ناڤەكێ‌ دیار د بوارێ‌ هۆزانا فێركاری دا كەین، ئەو ژی دیوانا شعری یا نڤیسەر و هەلبەستڤانێ‌ خەمخوور و هێژا مامۆستا (كەمال مەلا یاسین ڕێكانی)یە، بەری چەند تیرۆشكەكان بەردەینە سەر دیوانا ناڤهاتی ب فەر دزانین كورتییەكێ‌ ل دۆر ژیاننامەیا هەلبەستڤانی ژی بۆ هەوە بدەینە خویاكرن.

كەمال مەلا یاسین ڕێكانی كیە؟
نڤیسەر و هەلبەستڤان و فلكلورناس و زیندانیێ سیاسیە و ناڤێ‌ وی یێ دروست (كـەمـال یـاسین مـحـەمەد) ل ناڤەندێن پەروەردەیی و ڕەوشەنبیری ب ( كـەمـال یـاسین رێكـانی ) بەرنیاسە، ل سالا 1957ێ‌ ل گوندێ‌ (بەنستان) هاتیە سەر دونیایێ. ل سالا 1969ێ‌ خواندنا خۆ یا سەرەتایی ل (مووسل)ب دووماهیك ئینایە، ل سالا 1972ێ‌ پەیمانگەها ئیسلامی ل مووسل و خواندنا خۆ یا زانكۆیێ كۆلیژا شەریعەتێ‌ ل بەغدا ل سالا 1982ێ‌ ب دووماهیك ئینایە، ل سالا 1986ێ‌ ژلایێ رژێما گۆڕبە گۆڕا بەعس ڤە ژبەر هەلویستێ‌ وی یێ كوردینیێ و نیشتیمانپەروەرانە هاتبوو زیندانكرن، ل سالا 1999ێ‌ ب كارێ‌ گۆتار خواندنێ‌ ل مزگەفتا مەزن یا شێلادزێ‌ رابوویە و تا نوكە یێ بەردەوامە، چەندین بابەت ب هەردو زمانێن كوردی و عەرەبی ل ڕۆژنامە و گۆڤار و مالپەرێن ناڤخۆیی و دەرڤە بەلاڤكرینە و چەندین پەرتووكێن چاپكری و ئامادە بۆ چاپێ‌ هەنە. ژ پەرتووكێن چاپكری ژی ئەڤەنە: أنوار المعرفە (1999)، حدیقە المعرفە (2000)، خەملین (2003)، ئەڤەنە ڕێكێن بەهەشتێ‌ (2008)، بزاڤا ژینێ‌ 2022. ل سالا 2003 ـ 2004 بوویە رێڤەبەرێ‌ دواناڤنجیا شێلادزێ‌ .2005ێ‌ بوویە ئێكەم بەرپرسێ‌ سەنتەرێ‌ رەوشەنبیری یێ شێلادزێ‌ و هەر ل هەمان سالێ‌ بوویە سەرپەرشتیارێ‌ پەروەدەیی ل قەزا ئامێدیێ و ل 2020 هاتیە خانەنشین كرن.
پێكهاتەیا دیوانا بزاڤا ژینێ‌
بزاڤا ژینێ‌ ناڤونیشانێ‌ دیوانا شعری یا هەلبەستڤان (كەمال مەلا یاسین ڕێكانی)ە، كۆمەكا هۆزانێن وی یێن ل سالا 1984 تا 2021 نڤیساین ل ڤێ‌ دیوانێ‌ دا كۆمڤەكرینە، بابەتێن وێ‌ بەهرا پتر (پەروەردەیی و نەتەوەیی)نە، و 117 هۆزانێن جۆرا و جۆر ب خۆڤە دگریت، كو بەشەك ژ وان بۆ زارۆكان نڤیساینە و هندەك ژ وان ژی بووینە ستران و چوینە د ناڤ پرۆگرامێن خواندنێ‌ دا و هندەك ژی ل ڕۆژنامە و گۆڤاران دا هاتینە بەلاڤكرن، ناڤەڕۆكا هەلبەستێن وی تام و سەلیقەیا چیای و سروشتێ‌ جوانێ‌ كوردستانێ‌ و بزاڤا پێشمەرگەیێن جانفیدا و خەمخۆرێن خاك و ملەتی نە و دەنگێ‌ خەباتكارانە دژی زۆرداری و تەپەسەریێ ژ پێخەمەت ئاشتی و سەربەستی و ژیانەكا سەرفەراز ل ڤی وەلاتی و نەمانا عەڤرێن تاری و ستەمێ‌، هۆزان ب تەرزێ‌ كلاسیك و ئازاد ژی ڤەهاندینە، دیوان ژ چاپكری و وەشانێن پەرتووكخانەیا (گازی)یە، و 146 لاپەران پێكدهێت، پێداچوونا زمانی مامۆستا (هێرش كەمال ڕێكانی) بۆ كریە و تیپچنین (جەگەر كەمال ڕێكانی).

ژبەركو هەلبەستڤان كەسەكێ‌ گەلەك یێ نشتیمانپەوەرە و ژ مالباتەك ڕەوشەنبیر و كوردپەروەر و كوڕێ‌ زانا و خەباتكار و هەلبەستڤانێ‌ ناڤدارێ‌ بەهدینان (مەلا یاسین ڕێكانی) یە، كو خودان هەلویستێن نەتەوەیی یێن وێرەك و بهێز بووینە، لەوڕا ل سالا 1986ێ‌ مامۆستا كەمال ژبەر هەلویستێن وی یێن نەتەوەیی ژلایێ ڕژێما بەعس یا ژناڤچوویڤە دهێتە زیندانكرن. د دیوانا بزاڤا ژینێ‌ دا د هۆزانا (ئەی ئاخا وەلاتی) دا ل دۆر ڤیانا وەلاتی دبێژیت:
«گــەلــۆ ..
دێ‌ زڤـــــریــنــــە وێ‌ ژینــــێ‌
پشتی مـــــە هێلای گەلــــەك
چیایێت بلند ل وێ‌ شوینێ‌
كـــانێ‌ ئەو پەیت و چەلەك؟
نێ‌ نـــە دویرە ئەم بگەهینێ‌
پـــرچ زەرا چــــــاڤێت بەلەك
دایـكێ‌ .. دایـكێ‌
نەگری .. نەنالینە
كــــراسێ‌ رەش
نــەكــە بەرخۆ
خــەمــــا نەخۆ
رۆندكا قەت نەبارینە
ئـــەڤـ جـــانێ‌ مــن
خەلاتەكە دێ‌ كەم دیاری
بۆ ڤــــێ‌ خــــــاكـــێ‌
چـــونكــــی دایكێ‌
خورت و شوخێت گۆندێ‌ مە
هێشـــت ب هــیــڤـــــــــی نـــــە
بـــۆ بـــهـــــارا
زوی لێ‌ نەبەهیت گیایێ‌ شینە
دایكێ‌ .. دایكێ‌
تۆ چ دخوازی؟ نەبێژە كوڕێ‌ من
دێ‌ مــــــریــــت، ئــــــەز نــــــامرم!
نــــــــــاشـــربـــــــــم و دێ‌ بــــزڤــــــم
دوڵ و چــــیــــا .. دەشــت و دەریا
سەرێت رێیا، ژێهەلی و ژۆردانی یا
دێ‌ تێك شـــلـقــــینـم
و دێ‌ داخواز یا هەمی
گەنج و پیر و كالێت وەڵاتێ‌ خۆ
ب جهـــ ئینــــم ، ب جـهــ ئینــــم»

سەیدای ژبلی كو ئەو ب خۆ ژی ئێك ژ مامۆستایێن دێرین و دلسۆزە و گەلەك خزمەت د بیاڤێ‌ پەروەردەیی دا كریە و شوون تبلێن وی د دیارن، هەمان دەم دا د هۆزانا فێركاری و پەروەردەیی ژی دا یێ دەستهەل بوویە و گەلەك هۆزانێن پەروەردەیی بۆ زارۆكێن كوردستانێ‌ نڤیساینە ژبەر كو ل دەڤ وی ئەو ژی تەخەكا گرنگ یا جڤاك و وەلاتینە و ئاییندەیێن گەلانە، ل ڤێرێ‌ دێ‌ چەند نموونەیان ژ وان هۆزانێن پەروەردەیی دانین یێن د دیوانا بزاڤا ژینێ‌ دا هاتینە كۆمڤەكرن.

«قــــوتابی تـۆ زۆر چـــاكی
خــۆدان ڕەوشتێ‌ پـــاكی
هـــەر زێـدەكـــــە شــیانـــا
خــۆدان وەڵات و خاكی

قـــوتــابی خــــانـدن ژینە
چ بـــەرهەمێ‌ بـــاش بینە
هندی مــــە زانین هەبیت
یــــــا زۆردارا ڕەڤــیــنــــــە

قـــوتــــابی تــــۆ نــاڤـدێری
بۆ جەرگێ‌ خۆ تۆ شێری
سـەركێ‌ ڕمـێ‌ هەر تۆیی
دڤێت نــەیـــارا ب هێری»

د هۆزانەكا دیتر دا بناڤێ‌ (مامۆستا و خواندن)، كو ئەڤ هۆزانە د پرۆگرامێ‌ خواندنا كوردی یا پۆلا پێنجێ‌ بنەرەت دا هاتبوو بەلاڤكرن دبێژیت:
«هــۆ خــــەلكینۆ مامۆستامــــە
بۆ وانێت خـــــۆ یێ‌ هۆستامە
هندی بشێــم دێ‌ هـــــەر بێژم
پێنگـــــاڤا چــــاك دێ‌ هاڤێژم
خۆدان پـــەیـــام و خــەبـــاتین
ئـــــــەم هــــەوارا واری هـاتین
ئـــــەزم گـــەنجێ‌ ڤـــی وەڵاتی
بــۆ وە تینم خـــۆش خەلاتی
وەك شەماڵێ‌ دێ‌ خـۆ سوژم
دۆژمن هـــــارە دێ‌ وی كوژم
هــــــەوڵ بدە و هــــــەر بخوینە
ســـــەرێ‌ نەیـــارا ب چەمینە
مامۆستـــامـــە هــــەتـــا مرنێ‌
وار دێ‌ هێتــــە ئــــاڤــــاكرنێ‌«
هەروەسان د هۆزانا (ئالایێ زانینێ‌) كو ئەڤ هۆزانە ژی د پرۆگرامێ‌ خواندنا كوردی یا پۆلا دووێ‌ سەرەتایی دا هاتبوو بەلاڤكرن تێدا شیرەتێ‌ ل زارۆكێن كوردان دكەت كو دڤێت بخوینن دا رێكا وان رۆهن و گەش بیت و تاریستان ل وەلاتێ‌ مە نەمینیت و بگەهینە سەربەستیێ دبێژیت:
«بـــــرا دڤێت تـــــۆ بخوینی
دا تــــــۆ ئــــــازادیێ ببینی

خــواندن بۆ تــــە روونـاكە
ئـــاڵایێ‌ زانینـــــــێ‌ راكــــە

كوردینی ئــەركێ‌ هــەمان
تۆی دەرمانێ‌ خڕ خەمان

ژ ناڤمـــە هـەڕە تــاریستان
بژیت كـورد و كــوردستان»

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8c%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%a8%d8%b2%d8%a7%da%a4%d8%a7-%da%98%db%8c%d9%86%db%8e%e2%80%8c-%d9%88-%d9%87%db%86%d8%b2%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%81%db%8e%d8%b1%d9%83%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%88/269411/feed/ 0 ئالایێن عەشیرەتان https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d8%a7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%b9%db%95%d8%b4%db%8c%d8%b1%db%95%d8%aa%d8%a7%d9%86/269404/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d8%a7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%b9%db%95%d8%b4%db%8c%d8%b1%db%95%d8%aa%d8%a7%d9%86/269404/#comments Tue, 08 Sep 2026 08:54:08 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269404 سەیفوللا محەمەد

چ پێ نەڤێت جڤاكێ مە یێ كوردی ژ هژمارەكا زێدە یا هوز و عەشیران پێك د هێت  و چێدبیت هەر ئێكی دەڤەرەكا جۆگرافی یا دەستنیشانكری هەبیت، لێ ژ بەر گەلەك ئەگەران تێكهەلبوونەكا زێدە پەیدا بوویە و نوكە عەشیرێن جودا جودا د ئێك دەڤەردا دهێنە دیتن و هەر ژ كەڤندا د گەل ئێكدا دژین، ئەڤە ژی بوویە ئەگەرێ پەیدابوونا خزم و خزماتییەك بەرفرەهـ د ناڤ هەموو هۆز و عەشیران دا، ئەڤ چەندە ژی پتر ڕۆن و دیار دبیت، دەمێ هەڤژینا كەسەكی وەغەرا دووماهیێ‌ د كەت، دێ بینی د پوستەرێن ئاگەهداركرنێ دا، یا نڤیسی  فلان كەسا فلان عەشیرێ هەڤژینا فلان كەسی ژ فلان عەشیرێ (ئانكو عەشیرەكا دی) یا وەغەركری، ڕۆژانە ئەڤ پوستەرە دهێنە دیتن، كو دوو هەڤژینن و هەر ئێك ژ عەشیرەكێ یە، ئەڤ ڕەنگە خزماتی د ناڤ هەموو عەشیران دا هەیە، ئانكو د ناڤ خێزانێن واندا خال و خوارزایی هەیە و خوینا وان تێكەل بوویە، ئەڤ تێكهەلبوون وێ چەندێ د سەلمینیت، كو چ جوداهی د ناڤبەرا چ عەشیران دا نینە و هەموو وەكو ئێكن و ژ هەڤ ناهێنە ڤەقەتیان، هەر چەندە هەر ئێكی تایبەتمەندییێن خوە هەنە و جهێ ڕێزگرتنێ نە، لێ یا من دڤێت بێژم و ب مخابنی ڤە د بینم كو ئەڤرۆ ساخلەتەك گەلەك نە جوان د ناڤ هەموو عەشیر و هەتا بابكان دا پەیدا بوویە، ئەو ژی هەر ئێكی ئالایەك تایبەت بۆ خوە چێكرییە و د ناڤ هەلكەفت و شەهیانان دا دهێنە بلندكرن، وەكو خوە دانە ناسكرن و هێمایەكا عەشیرەتێ ب كار د ئینن، ئەڤ چەندە ب كێماتی دوو كارتێكرنێن نەرینی و خراب ل پاش خۆڤە د هێلن، یا ئێكی جڤاكی د ئێخیتە چارچوڤەیەكی عەشیرگەری بەرتەنگدا و هەڤڕكی و دوبەرەكییێ د ناڤبەرا عەشیران دا پەیدا دكەت، چێدبیت تا ڕادەیەكی كارتێكرنێ د پروسەیا پێكئینانا هەڤژینییێدا ژی بكەت و ئێدی چاڤێ هەر كەسی پتر ل عەشیرا وی بیت خوە جودا ژ عەشیرێن دی ببینیت، یا دویێ بەلاڤبوونا ڤێ دیاردێ ئەو ئالایێ سیبەرا خوە ل هەموو عەشیران دكەت و ل بن چەترێ وێ هەموو عەشیر و پێكهات خڕڤە دبن، بێتە پاش گوهـ خستن و گرنگی پێ نەهێتە دان، ئەو ژی ئالایێ ڕەنگینێ كوردستانێ یە، یێ‌ كو ب هزاران قوربانی بۆ هاتینە دان و بوویە هێمایەك نەتەوی و نیشتیمانی و ژ هەر ئالایەكی پیرۆزتر و ب بهاترە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%d8%a7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%b9%db%95%d8%b4%db%8c%d8%b1%db%95%d8%aa%d8%a7%d9%86/269404/feed/ 0 بەهرەمەندێن دوهی و پشتگوهـ هاڤێتی یێن ئەڤرۆ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d9%87%d8%b1%db%95%d9%85%db%95%d9%86%d8%af%db%8e%d9%86-%d8%af%d9%88%d9%87%db%8c-%d9%88-%d9%be%d8%b4%d8%aa%da%af%d9%88%d9%87%d9%80-%d9%87%d8%a7%da%a4%db%8e%d8%aa%db%8c-%db%8c%db%8e%d9%86/269381/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d9%87%d8%b1%db%95%d9%85%db%95%d9%86%d8%af%db%8e%d9%86-%d8%af%d9%88%d9%87%db%8c-%d9%88-%d9%be%d8%b4%d8%aa%da%af%d9%88%d9%87%d9%80-%d9%87%d8%a7%da%a4%db%8e%d8%aa%db%8c-%db%8c%db%8e%d9%86/269381/#comments Tue, 08 Sep 2026 08:21:32 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269381 نەهلا ئەحمەد

ڤەكرنا خولا دێرینان ژ لایێ‌ فدراسیۆنا فوتبۆلا كوردستانێ پێنگاڤەكا باشە و جهێ‌ دەستخۆشیێ‌ یە، لێ‌ مخابنی نەبوونا پشتەڤانیێ‌ كارتێكرنەكا زور خراب ل سەر ئەنجام و ڕاهێنانێن یاریزانێن دێرین دكەت، جهێ‌ داخێ‌ یە ئەوان یاریزانان ب سالێن درێژ خزمەتەكا باش بۆ یانەیێن باژێرێ‌ خوە كرینە لێ‌ نها ب پشتگوه هاتینە هاڤێتن و هاریكاری بۆ وان نینە، هەتا ئەگەر ئەم بەحسا هاتنووچوونا وان بكەین ژ چوونا وان بۆ یاریێن دەرڤە ئەنجامددەن ب مخابنی ڤە پەنایێ‌ دبەنە لایێ‌ هندەك سەرۆك یانەیان كو پاسێن تیمێن خوە بۆ هاریكاری پێ‌ گەشتێ‌ بكەن، ئەركێ‌ هەمی لایەكییە پشتەڤانیا هەلبژارتیێ‌ دێرینێن پارێزگەها دهوكێ‌ بكەن و پشتەڤانی كرن نە بتنێ‌ ل تیمەكێ‌ یە بەلكو رێزگرتنە ل خەبات و دیرووكا وەرزشیا هەمی پارێزگەهێ‌، ئەگەر ئەم بەحسا كەرتێ‌ تایبەت و بازرگانان بكەین، ب مخابنی ڤە چو هاریكارییەك بۆ تیما دێرینێن هەلبژارتیێ‌ دهوكێ‌ ناهێتە كرن ددەمەكی دا ئەگەر ئەو پشتەڤانیێ‌ لێ‌ بكەن دێ‌ بیتە باشترین ریكلام و رێزگرتن بۆ ناڤێ‌ پارێزگەها دهوكێ‌، ئەگەر ئەم بهێین بەحسا جەماوەرێ‌ دهوكێ‌ بكەین كو هەردەم ب وەفاداری دهێتە نیاسین كو ئامادەبوونا وان ل یاریێن هەلبژارتیێ‌ دێرینێن پارێزگەها دهوكێ‌ دێ‌ هێزەكا دی دەتە یاریزانان، هێشتا پشتەڤانان باوەری و خوشتڤیاتی مایە و چاڤەرێ سەركەفتنانە، ئەگەر بەحسا خەمخورییا یاریزانێن دێرین بكەین ئەو ئەڤرۆ بێی وەرگرتنا هیچ پارەیەكی بۆ ناڤێ‌ دهوكێ‌ دجەنگن، ژ لایەكێ‌ دووڤە ئەگەر بەحسی چێكرنا كادر و تیمەكا رێكخستی یا دێرینان بكەین دێ‌ بیتە هاریكارەكێ‌ باش بۆ راهێنەرێن ژیێن گەنج دا كو ژ نێزیك مفایی ژ ئەزموونا ڤان ستێران وەربگرن، ئەگەر ژ لایێ‌ بەرپرسێن پارێزگەهێ‌ ڤە پشتەڤانی ل تیما ناڤبری نەهێتە كرن باشە دێ‌ یاریزێن گەنج چ هزر كەن مانە دێ‌ كارتێكرن ل وان ژی بیت كو ئەو دێ‌ هزر كەن ل پاشەروژێ‌ هیچ خزمەتەك بو وان ناهێتە كرن، ئەڤچا بۆ هندێ‌ كو ئاستەكێ‌ باش ژ لایێ‌ تیما دێرینێن پارێزگەها دهوكێ‌ بهێتە پێشكێشكرن فەر و پێدڤییە پشتەڤانی ژ لایێ‌ ماددی و مەعنەوی بهێتە كرن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%95%d9%87%d8%b1%db%95%d9%85%db%95%d9%86%d8%af%db%8e%d9%86-%d8%af%d9%88%d9%87%db%8c-%d9%88-%d9%be%d8%b4%d8%aa%da%af%d9%88%d9%87%d9%80-%d9%87%d8%a7%da%a4%db%8e%d8%aa%db%8c-%db%8c%db%8e%d9%86/269381/feed/ 0 پـەیڤێن وەفـاداریـێ بۆ پ. د. عـەبـدولفەتـاح عـەلـی بـۆتـانـی https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d9%80%db%95%db%8c%da%a4%db%8e%d9%86-%d9%88%db%95%d9%81%d9%80%d8%a7%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%80%db%8e-%d8%a8%db%86-%d9%be-%d8%af-%d8%b9%d9%80%db%95%d8%a8%d9%80%d8%af%d9%88%d9%84%d9%81%db%95/269318/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d9%80%db%95%db%8c%da%a4%db%8e%d9%86-%d9%88%db%95%d9%81%d9%80%d8%a7%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%80%db%8e-%d8%a8%db%86-%d9%be-%d8%af-%d8%b9%d9%80%db%95%d8%a8%d9%80%d8%af%d9%88%d9%84%d9%81%db%95/269318/#comments Mon, 07 Sep 2026 08:39:40 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269318 موسه‌ده‌ق تۆڤی

پەیڤ ژ فەرهەنگا زمانێ مرۆڤی دووردكەڤن، هزر دئالۆزیێن، شیان هند لاوازدبن تە چەند باوەری ب خوە هەبیت تو نكاری بەرامبەر كارەساتا ژ دەستدانا كەسێن هەرە خۆشتڤی وەك پێدڤی دەربڕینێ بكەی و هەستێن خوە بەرچاڤ بكەی. د ڤان رۆژان دا و پشتی برا و هەڤال پرۆفیسور دكتۆر عەبدولفەتاح عەلی بۆتانی (1950 – 1/9/2026) وەغەرا داویێ كری ئەز د ڤێ رەوشێدا بووم، هندی دهاتمە خوە من نەدزانی دێ چاوا پەیڤێن خوە كۆمكەم و دارشتنەكا نوو بۆ كەم، ئەڤە بچووكترین ئەركە ئەز بەرامبەری خودێ ژێ رازی ئەدا بكەم و ئەڤ چەند پەیڤە بەرهەمهاتن.
بەری سالا 1995ێ من ژ دوورڤە پ د عەبدولفەتاح عەلی بۆتانی دنیاسی و كتەكا نڤیسینێن وی من خواندبوون، دەمێ ل داوییا 1995 گەهشتییە دهۆكی و وەك مامۆستایێ زانكۆیێ و نڤیسكار و دیرۆكنڤیسەكێ خوەدی شیان جهێ خوە گرتی، د مەهێن بەراهیێ دا د دو كەنالانرا مە هەڤدو دنیاسی، وی دەمی ئەز ژ نڤیسكار و هەڤالێن بەردەوامێن كۆڤارا (مەتین) بوون، ئەو ژی نە تنێ نڤیسكار بەلكێ ستوونەكا سەركییا وێ كۆڤارێ بوو. د هەمان دەمدا فەرمانبەرێ باژێرڤانییا دهۆكێ بووم و سەرۆكێ باژێرڤانیێ ئەندازیار یونس عەبدولعەزیز هەڤالێ زارۆكینیێ یێ مامۆستای بوو، ب ڤێ رێكێ پتر مە هەڤدو دنیاسی گەلەك جاران ل جهێ من یێ باژێرڤانیێ دبوو مێڤانێ من. ل بیرا منە دەمێ ئێكەمین پەرتووكا خوە (الملامح الاساسية لشخصية مصطفي البارزاني القيادية و الانسانية) چاپكری ل رۆژا 13/8/1996 ل ئاڤاهیێ كەڤنێ باژێرڤانیێ بۆ من كرە دیاری.
گەلەك پێڤەنەچوو ژ بەرهەمێ هەڤالینییا مە هەر سێیان بیرۆكەیا بەلاڤكرنا كۆڤارا (دهۆك) هاتەبەرچاڤكرن، ل ئیلونا 1997 یەكەمین هژمارا وێ وەك كۆڤارەك‌ وەرزی ب هەردو زمانێن كوردی و عەرەبی هاتەبەلاڤكرن، ستافێ كۆڤارێ ژ یونس عەبدولعەزیز خودانێ ئیمتیازێ و د عەبدولفەتاح عەلی بۆتانی سەرنڤیسەر و موسەدەق تۆڤی سكرتێرێ نڤیسینێ پێكدهات. كۆڤار هەتا نیسانا 2007 یا بەردەوام بوو. پشتی هژمار هەفت ئیلۆنا 1999 ژ بەركارێن كارگێری و زانكۆیێ و هندەك ئەگەرێن دی د. عەبدولفەتاح بۆتانی دەست ژ سەرنڤیسەریێ بەردا و من ئەو ڤالاهی پڕكرەڤە.
ب دەرچوونا كۆڤارا (دهۆك) هەڤالینییا مە كەتە د ئاستەكێ بلندتردا، كەتە د وارێ پێكڤەكاركرنێ و پێكگۆهارتنا هزر و بیران و دانانا پلانان بۆ بەرهەمەكێ سەركەتی ئەو ژی كۆڤارا (دهۆك) بوو، ب شاهدەییا گەلەكان ئەم د وی ئەركیدا د سەركەتیی بووین. هەرچەندە وی پشتی ئیلوونا 1999 دەست ژ سەرنڤیسەرییا كۆڤارێ بەردا، بەلێ هەڤالینی و پەیوەندیێن مە هەتا دوا هژمارا كۆڤارێ هژمار 34 نیسانا 2007 ل ئاستەكی بوون وەك سەرنڤیسەرەكێ نە رەسمی بەردەوام هاریكارییا من دكر و رێنمایی و زانیاریێن پێدڤی ددا‌نە من، من ژی وەك ئەو سەرنڤیسەر بیت سەرەدەری دگەل دكر و پرسێن خوە پێدكر و پێگیری ب رێنمایی و بۆچوونێن وی دكرن. د هەمان دەمدا ئەو وەك دیرۆكنڤیسەك هەتا هژمارا داویێ یێ بەردەوام بوو ل سەر نڤیسینێ بۆ كۆڤارێ. پشتی نەمانا هەردو كۆڤارێن (مەتین) و (دهۆك) هەمان هەڤالینی و پێكڤە كاركرنا مە بەردەوام بوو، ئەو ژ سالا نیسانا 2006ێڤە راگرێ سەنتەرێ ڤەكۆلینێن كوردی و پاراستنا بەلگەنامەیان – زانكۆیا دهۆكێ بوو، بەردەوام من سەرەدانا وی دكر و گەلەك ژ نڤیسینێن خوە نیشا وی ددان و مفا ژ تێبینیێن وی وەردگرت و دو‌ پەرتووكێن من جهێ خوە دناڤا وەشانێن وی سەنتەری دا گرت. ژ سالا 2014ێڤە من دەست ب پرۆژەیێ ئینسكلۆپیدیا پارێزگەها دهۆكێ كر، ل دووڤ ئارەزویا من مە ئۆفیسەك بۆ كارێ خوە ل هەمان ئاڤاهیێ سەنتەرێ ڤەكۆلینێن كوردی و پاراستنا بەلگەنامەیان گرت ل وێرێ ژی د عەبدولفەتاح عەلی بۆتانی هاریكار و پشتەڤانێ مە یێ سەرەكی بوو، ئەز دبێژم كێم ڤەكۆلین تایبەت د وارێ دیرۆكێدا د ناڤا ئینسكلۆپیدیایێدا هەنە من راوبۆچوونا وی پێ وەرنەگرتبیت یان بێی پەسەندا وی هاتبنە بەلاڤكرن. هەر د ڤێ مژارێدا دڤێت بێژم هاریكاری و تێبینیی و ژێدەرێن د عەبدولفەتاح بۆتانی پشتەڤانێن من بوون د ئامادەكرنا پەرتووكا منا سێ بەرگی (دیرۆكا پەروەردە و فێركرنێ ل پارێزگەها دهۆك)، هەژی گۆتنێیە هەڤالینی و تێكەلییا مە ببوو هەڤالینییەكا خێزانی و د خوشی نە خۆشییان دا هاریكار و پشتەڤانێ من بوو.
ل سالا 2015 بوویە سەرۆكێ ئەكادیمیا كوردی و بۆ دەمێ هەشت سالان پرانییا دەمان ل هەولێرێ دما پەیوەندیێن مە د بەردەوام بوون. پشتی خانەنشینیێ قووناغا ڤەكرنا پەرتووكخانەیا بۆتانی ب هەمان شێوە سەرەدانێن مە بۆ ئۆفیسا وی ل پەرتووكخانەیێ د بەردەوام بوون و داوی جار ل ئێڤارا 27 تەباخێ پتر ژ دەمژمێرەكێ ل پەرتۆكخانەیا بۆتانی ئەز مێڤانێ وی بووم، دەمەكێ خوش دگەل بیرهاتنێن وی و نیاز و پرۆژەیێن وی مە بۆراندن، مخابن ئەو داوی دیدار بوو ل گەل وی برا و مامۆستایێ قەت ژ بیرا من ناچیت. ب كورتی ژ 1995- رۆژا ئێكێ ئیلۆنێ وەغەرا داویێ كری برا و رێنیشاندەر و مامۆستایێ من بوو.
د پشكا دووێ یا ڤێ نڤیسینێدا دێ ئاماژە ب سێ خالێن گرنگ د ژیانا رەوشەنبیرییا پ د عەبدولفەتاح عەلی بۆتانی دا بكەم كو ب هزرا من زێدەباری ئاستێ وی یێ ئەكادیمی نهێنییا سەركەتنێن وی و سەنگ و بهادارییا بەرهەمێن وی د ڤان سێ خالان دایە: پەرتووك، بەلگەنامە (دیكیۆمێنت) و هووراتی و كویراتی د ڤەكۆلینێ دا.
پەرتووك: ژ مێژە هاتییەگۆتن گیانێ مرۆڤی ب خوارنێ و وەرزشێ گەشەدكەت بەلێ مێشكێ مرۆڤی تنێ ب خواندنێ و هزركرنێ پێدگەهیت. ل سەر ڤی بنیاتی مامۆستای بەری هەر تشتەكی گرنگی ب پەرتووكێ و ئاڤاكرنا پەرتووكخانەیان دایە، دەمێ هاتییە (دهۆك)ێ و ل كۆڤارا (مەتین)دەست بكاركری گرنگییەك تایبەت ددا پەرتووكخانا كۆڤارێ و ب رەنج و هاندانا وی د دەمەكێ كورتدا كۆڤار بوو خوەدییا پەرتووكخانەیەكا دەولەمەند و پڕ ژێدەرێن سودبەخش. دەمێ بوویە راگرێ كۆلیژا زانستێن مرۆڤایەتی گرتییە، گرنگییا ددا كارێ پەروەردە و پێگەهاندنا قوتابییان ددا ئاڤاكرنا پەرتووكخانەیا كولیژێ و ددەمەكێ كورت دا كۆلیژ بوویە خوەدی پەرتووكخانەیەك نموونەیێن وی ل سەرانسەری پارێزگەها دهۆكێ نەی. ل بیرا منە ل داوییا سالێن نۆتان ئەز و ئەو چووینە هەولێرێ، ئەو كتە كتە ل پەرتووكخانەیێن هەولێرێ دگەریا پەرتووك دكرین هەتا بەریكێن خوە ڤالاكرین، گۆتە من كا چ پارە مانە د گەل تە، ئەو ژی بۆ پەرتووكخانەیا كۆلیژێ دانە ب پەرتووك، ترومبێل هند تەژی كر تنێ جهێ من وی ما. د ڤێ مژارێدا من گەلەك نموونە هەنە، بەلێ تنێ ل داویێ دێ بێژم دەمێ من و گەلەكێن دی پەرتووكێن وی دخواندن مە دگۆت: دیارە ئەڤی مامۆستای ل مالا خوە پەرتووكخانەیەك دەولەمەند هەیە، دەمێ پەرتووكخانەیا بۆتانی ڤەكری ژ نوی مە زانی خوەدیێ پەرتووكخانەیەكێ یە د هزرا كەسەكی دا نە.
بەلگەنامە (دیكیۆمێنت): بەلگەنامە ئێك ژ پێدڤیێن هەر ڤەكۆلینەك یان نامەیەكا دیرۆكینە، دیرۆكنڤیسێ پسپۆر ب بەلگەنامەیان ڤەكۆلینا خوە دەولەمەند دكەت، راستییا بۆیەران بەرچاڤدكەت، لەوما ژی هەر ڤەكۆلەرەك پێدڤی ب بەلگەنامەیان دبیت. ل ڤێرێ شیانێن ڤەكۆلەری د پەیدا كرنا بەلگەنامەیاندا دیار دبن ب تایبەت ل وەلاتێن وەك وەلاتێ مە. ژ ئەنجامێ تێكەلی و روونشتنێن خوەدا دگەل مامۆستایێ رەحمەتی ب باوەریڤە دبێژم ل سنووڕێ بەهدینان كەسەك وەكی وی یێ دەولەمەند‌ ب بەلگەنامەیان نەبوویە و ئەگەر دووڤچوونا خەباتا وی بۆ دەستڤەئینانا وان بەلگەنامەیان بكەین بێ خش دێ بێژین چاوان پێشمەرگەیەك ل بەرۆكێن پێشیی یێن شەریدا ژیانا وی د مەترسیێدا بوو، ژیانا مامۆستای ژی د مەترسیێدا بوویە هەتا ئەڤ بەلگەنامەیە پەیدا كرین و گەهاندینە جهێ تەنا ل دهۆكێ.
هووراتی و كویراتێ د ڤەكۆلینێدا: ئەڤە ئێك پەسنێن سەرەكیێن هەر بەرهەمەكێ پ د عەبدولفەتاح بۆتانی نە، هووراتییا وی د هلسەنگاندن و بەراوردكرنا ژێدەر و بەلگەنامەیاندا، كووراتییا وی دخواندنا ژێدەر و دیدارێن وی دگەل دیدەڤانان كو ژێدەرێن زیندی و كەسایەتیێن خوەدی سەربۆر و بیرهاتنن، یەك ژ نهێنیێن وێ چەندێنە كو بەرهەمێن وی جهێ باوەریێ بن و كەسەك د خوەرا نەبینیت گومانەكێ بێختە سەر. د ڤی واریدا هەر بەرهەمەكێ وی بخوینین، ب هووری پێداچوونێ تێدا بكەین، دێ گەهینە وێ باوەرێ وی مفا ژ هەموو ژێدەران وەردگرت، چاڤێ وی ل هندێ نەبوو، خوەدیێ ژێدەری كییە، د چ ئاستدایە، دگەل بۆچوونا وی دگونجیت یان نە…؟ د داویێدا ژی هندی وی ب راست و بەرئاقل دزانی مفا ژێ وەردرگت و ئاماژە ب ژێدەری دكر.
ب هزرا من سێ خالێن ئاماژەپێكری، ل گەل دلسۆزییا وی د كاری دا زێدەباری ئاستێ وی یێ ئەكادیمی هۆكارێن سەرەكیێن مەزناتییا پ د عەبدولفەتاح عەلی بۆتانی و سەنگینییا بەرهەمێن وی بوون. ب وان بەرهەمان نەمری بۆ خوە تۆماركر، د ئەنجامدا تەبایی وەلاتی ب وەغەرا وی یا داویێ خەمبار بوون و ماتەمینیێ هەموو وەلات ڤەگرت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%be%d9%80%db%95%db%8c%da%a4%db%8e%d9%86-%d9%88%db%95%d9%81%d9%80%d8%a7%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%d9%80%db%8e-%d8%a8%db%86-%d9%be-%d8%af-%d8%b9%d9%80%db%95%d8%a8%d9%80%d8%af%d9%88%d9%84%d9%81%db%95/269318/feed/ 0 هەلوەستێ دەڤـەرا شـڕدێ و دلسۆزییـا خـەلكێ وێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%95%d9%84%d9%88%db%95%d8%b3%d8%aa%db%8e-%d8%af%db%95%da%a4%d9%80%db%95%d8%b1%d8%a7-%d8%b4%d9%80%da%95%d8%af%db%8e-%d9%88-%d8%af%d9%84%d8%b3%db%86%d8%b2%db%8c%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%ae%d9%80/269316/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%95%d9%84%d9%88%db%95%d8%b3%d8%aa%db%8e-%d8%af%db%95%da%a4%d9%80%db%95%d8%b1%d8%a7-%d8%b4%d9%80%da%95%d8%af%db%8e-%d9%88-%d8%af%d9%84%d8%b3%db%86%d8%b2%db%8c%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%ae%d9%80/269316/#comments Mon, 07 Sep 2026 08:38:30 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=269316 عەبدولسەلام شێخ مستەفا بۆسەلی

ویستگەها ئێكێ‌
ل ٢٥ێ تەباخێ ساڵا ١٩٨٨ێ، دەمێ ڕژێما بەعس تاوانا گران یا ئەنفالێ ئەنجامدای، ب هەزاران خێزانێن كورد نەچاربوون مال و حالێ خۆ بجهـ بهێلن و ڕێكا كۆچبەریا بێچارەیی بگرنە بەر. د ناڤبەرا تەپوتۆزا گوندان و ترسا بومبەبارانا كیمیایی دا، ژیانێ دەرفەتەكا نوێ ل دەرڤەی سنووران بۆ خەلكی دیت.
ویستگەها ئێكێ دیمەنێ دەڤەرا شڕدێ و دڵسۆزیا خەلكێ دەڤەرێ
پشتی دەربازبوونا سنووری، بەر ب دەڤەرا شڕدێ، كۆچبەران خۆ ل ژێر سێبەرا جەندرمە و حوكمەتا توركیا دیتن. هەرچەندە جهـ وەك قەلایەكا گرتی و ئاسێ هاتبوو دۆرپێچكرن، بەلێ وەفادارییا خەلكێ وێ دەڤەرێ هیڤی بۆ ئاوارەیان ڤەگەراند. د ڤێ بێچارەیێ دا، خەلكێ دەڤەرێ ب دلەكێ فرەهـ دەستێ هاریكاریێ درێژكرن، خوارن و ڤەخوارن و پێدڤیێن سەرەكی گەهاندنە خەلكی. گەلەك كۆچبەران ژی، ژبەر نەبوونا رێیان، ئاژەل و كەلوپەلێن خۆ ل گەل دەڤەرێ ئاڵۆگۆڕكرن دا كو بشێن ژیانا خۆ بۆ چەندەكێ ل وێرێ بڕێڤە ببن.
پشتی ئاگەهداریا حوكمەتا توركیا بۆ ڤەگوهاستنێ، خەلك ل رۆبۆسكێ كۆم بوون و ب ڕێكا بارهەلگران (قەلابەیان) زنجیرەكا نەپچڕای یا ڕێڤنگان دەست پێكر.
كاروانێ ئێكێ مەغربێ دا گەهشتین شەرنەخێ. خەلكێ باژاڕی ب هەستەكێ بلندا كوردایەتیێ پێشوازی ل ڕێڤنگان كر و خوارن و پێدڤی هاڤێتنە د ناڤ بارهەلگران دا، كو وەك بەرهەمەكێ بوو بۆ بیركرنا ئازارێن ئەنفالێ.
«پێشمەرگە قوربانێ وە بم»؛ شەڤا جزیرێ بوو پەناهگەها خەم و هەستێن نیشتیمانپەروەریێ، دەمژمێری 12ێ شەڤێ دا، ل سەردەمەكێ پڕ ل ئازار و ئاوارەیی، خەلكێ نیشتمانپەروەرێ جزیرێ، دیمەنەكێ كەم وێنەیێ دلۆڤانی و شۆڕشگێڕیێ نەخشاند. پێشوازیكرنەكا گەرم كو برینێن ئاوارەیان سارێژ دكرن و رۆندك د چاڤێن هەمویان دا دباراندن.
د ناڤ وێ خەمگینیا ئاوارەبوونێ دا، دەمژمێر 12ێ شەڤێ ل جزیرێ نەبوویە رێگر كو خەلكێ نیشتمانپەروەر ب هەستەكێ پڕ ژ دلۆڤانی د پێشوازیا ئاوارە و پێشمەرگەیان دا نەبن.
ل سەر هەردو رەخێن جادەیان، خەلكێ ب دلەكێ ڤەكری ئاڤ، خوارن و پێدڤییێن بنەڕەتی بۆ ناڤ بارهەلگر و قەلابان دا دهاڤێتن.
د نێڤا وێ خەمێ دا، دەنگێ خەلكی ب گۆتنا «پێشمەرگە… پێشمەرگە قوربانێ وە بم» دەنگ ڤەدان . ئەو پێشوازییا گەرم و پڕ جۆش، ئاگرێ ل هەستێ كوردایەتی و نیشتیمانپەروەریێ دكر و دگریاندن.
سپێدەهیەكا زوو گەهشتین ئامەدێ ل سەر چەمێ ئامەدێ، كەمپەكا مەزن ب چادر، حەمام، تەوالێت، پرسگە و خەستەخانەیەكا سەرپێ هاتبوو ئامادەكرن.
ل ژێر گەرماتییا ڕۆژێ و سەرماییا شەڤێ
ژبەر نەگونجانا كەشوهەوایێ ئامەدێ (گەرمیا ڕۆژێ و سارییا گران یا شەڤێ) گەلەك ژ خەلكی نەساخ بوون. بەلێ سەرباری ڕێگریێن جەندرمەیان، دەرگەهێ دلگەرمیا خەلكێ ئامەدێ هەردەم ڤەكری بوون؛ ب هەمی جۆرێن كەلوپەل و خوارنێ هاریكاریا كەسێن ئاواریا دكرن.
ئەڤ زنجیرەیا ئازاران هەتا مەها یانزدە یا هەمان سال بەردەوام بوو. ب هاتنا وەرزێ پاییزێ و سەرمایا كۆژەك، حوكمەت نەچار بوو كۆچبەرا ژ كەمپێن چادران ڤەگوهێزتە ناڤچەیێن شەقا و بینایێن ئاڤەدانیتر.
ئەڤ زانیارییە بیرهاتنەكا مێژوویی یا زیندی یا هەست و وەفادارییا كوردایەتییا دەڤەرێن باكورە بەرامبەر زۆلم و زۆردارییا ل سەر خەلكێ باشوور بڕێڤەچووی.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%db%95%d9%84%d9%88%db%95%d8%b3%d8%aa%db%8e-%d8%af%db%95%da%a4%d9%80%db%95%d8%b1%d8%a7-%d8%b4%d9%80%da%95%d8%af%db%8e-%d9%88-%d8%af%d9%84%d8%b3%db%86%d8%b2%db%8c%db%8c%d9%80%d8%a7-%d8%ae%d9%80/269316/feed/ 0