Rojnameya Evro » ساخله‌مى https://rojnameyaevro.com/ku Sun, 25 Oct 2026 22:22:42 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 دێ چاوا زانی تە ڤاکسینێ مێلاکێ ژ جۆرێ B دانایە؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8e-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%aa%db%95-%da%a4%d8%a7%da%a9%d8%b3%db%8c%d9%86%db%8e-%d9%85%db%8e%d9%84%d8%a7%da%a9%db%8e-%da%98-%d8%ac%db%86%d8%b1%db%8e-b-%d8%af/272243/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8e-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%aa%db%95-%da%a4%d8%a7%da%a9%d8%b3%db%8c%d9%86%db%8e-%d9%85%db%8e%d9%84%d8%a7%da%a9%db%8e-%da%98-%d8%ac%db%86%d8%b1%db%8e-b-%d8%af/272243/#comments Mon, 19 Oct 2026 21:51:54 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=272243 جگەر (مێلاک) ئێکە ژ ئەندامێن هەرە گرنگێن لەشێ مرۆڤی. ئەڤ ئەندامە چەندین کارێن گرنگ دکەت، وەک پاقژکرنا خوینێ ژ مادەیێن زیانبەخش، هاریکاریکرنا هەرسکرنا خوارنێ، کۆمکرنا وزەیێ و چێکرنا هندەک پرۆتینێن پێدڤی بۆ لەشی. و ئەگەر جگەر تووشی ڤایروسێ ببیت، دێ کارتێکرنەکا مەزن ل سەر تەندروستیا هەمی لەشی هەبیت. و دبیت گەلەک جارا تە ل سوشیال میدیا کەسەک دیت بیت کو مێلاکا خو ژ دەست دای و پێدڤی ب چاندنا مێلاکێ هەیە کو نەشتەرگەرییەکا ب بها و زەحمەتە کەواتە خوپاراستن باشترین چارەسەرە!
هەوکرنا جگەرێ ژ جۆرێ B نەخۆشییەکا ڤایرۆسییە، کو ب ڤایرۆسا (HBV) پەیدا دبیت.
ئەڤ ڤایرۆسە دشێت ب ڕێکا خوینا کەسێ تووشبووی، دەرزیێن پیس، ب رێکا کەل و پەلێن چارەسەریا ددانان یێ کو نە هاتینە پاقژ کرن ب رێکێن زانستی ، پەیوەندیێن سێکسی و ژ دایکێ بۆ زارۆکی ل دەمێ ژدایکبوونێ بهێتە ڤەگوهاستن، هەروەسا ئەڤ هەوکرنا ڤایروسی دبیتە ئەگەرێ نەخوشیێن تێکچوونا جگەرێ (تليف الكبد  – Cirrhosis) و شێرپەنجەیا جگەرێ.
ڤاکسینا جۆرێ B ئێک ژ باشترین ڕێکێن پاراستنا لەشیە ژ ڤێ نەخۆشیێ. ئەگەر هەر ٣ دوزێن وێ ب تەمامی بهێنە وەرگرتن، دشێت ب ڕێژەیا ٩٨–١٠٠٪ پاراستنێ پێشکێش بکەت.
و لگۆر ڕێنماییێن ڕێکخراوا تەندروستیێ یا جیهانی (WHO)، پێدڤییە زارۆک د ٢٤ دەمژمێرێن ئێکەم یێن پشتی ژدایکبوونێ دا دۆزا ئێکەم وەربگریت، پاشی دۆزێن دیتر یێن پێدڤی تەمام بکەت.
ل عیراقێ و هەرێما کوردستانێ ژ مێژەیە ئەڤ پرۆگرامێ ڤاکسین دانانێ بو خەلکێ خو بەرهەڤ کرییە بەس ب تایبەتی ل هەرێما کوردستانێ ل سالێن ٨٠ و ٩٠ زاینی و بەری وان دبیت ب تمامی نەگەهشت بیتە هەمی دەڤەران و هەمی کەسان ئەڤ ڤاکسینە نەدانا بیت. بەس ئەوێن پشتی سالا ٢٠٠٠ ژ دایکبووی ب رێژەیەکا زوور گەهشتیە هەمی کەسان.
کەواتە چەوا مرۆڤ دێ زانێت  کا ڤاکسین ب تمامی وەرگرتییە ؟ و کا هێشتا ڤاکسین لناڤ لەشی وی چالاکە یان نە؟
– ئێکەم پێنگاڤ سەحکرنا کارتێن ڤاکسین دانانێ یێن کەڤنن… بەس ئەگەر ئەڤ کارتە لبەردەست نەبن دشێن ب رێکا پشکنینەکێ کو ب رێکا خوینێ دهێتە کرن بناڤێ (Anti-HBS) بزانی ، ئەگەر ئەنجام:
Anti-HBs ≥ 10 mIU/mL: کەواتە تو یێ پاراستی و ڤاکسین لەشێ تە دا چالاکە بەس ئەگەر:
Anti-HBs < 10 mIU/mL
دڤێت سەرەدانا ئێک ژ نێزیکترین بنگەهێن تەندروستی لنێزیک مالا خو یان رێڤەبەریا خوپاراستنێ بکەی بو راوێژ وەرگرتن و دانانا ڤاکسینێ کو بێ بەرامبەر دهێتە کرن.
هەروەسا ئەگەر کەسەک پێشتر ڤاکسین نەدانابیت، دشێت ل هەر تەمەنەکی ڤاکسینێ وەربگریت. ئەڤ ڤاکسینە ب تایبەتی بۆ پزیشک، پەرستار، کارمەندێن تەندروستیێ و قوتابیێن بەشێن پزیشکی و کەسێن کو پەیوەندییا وان ب خوینێ ڤە هەیە، گەلەک گرنگە.
کەسێن کو پێشتر دۆزێن ڤاکسینێ تەمام کرین و سیستەمێ بەرگریێ وان ساخلەمە، ب گشتی پێدڤی ب دووبارەکرنا ڤاکسینێ نینە. لێ بۆ کەسێن مەترسیدار، وەک کارمەندێن تەندروستیێ، دشێت پشکنین و دۆزێن زێدە ب پێی ڕێنمایێن پزیشکی وەربگریت.
ڤاکسینا Hepatitis B نە بتنێ پاراستنە ژ نەخۆشییەکا ڤایرۆسی، بەڵکو ڕێکەکا گرنگە بۆ ڕێگرتن ژ تێکچوونا جگەرێ و شێرپەنجەیا وێ. ژ بەر هندێ دانانا ڤاکسینێ ل دەمێ گونجای و تەمامکرنا هەر ٣ێ  دۆزێن وێ، پێنگاڤەکا گەلەک گرنگە بۆ پاراستنا تەندروستیا تاک و جڤاکی.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%af%db%8e-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%aa%db%95-%da%a4%d8%a7%da%a9%d8%b3%db%8c%d9%86%db%8e-%d9%85%db%8e%d9%84%d8%a7%da%a9%db%8e-%da%98-%d8%ac%db%86%d8%b1%db%8e-b-%d8%af/272243/feed/ 0 کەسێن دوهنێ مێلاکێ هەی، پێدڤییە خۆ ژڤان خوارنان بپارێزن https://rojnameyaevro.com/ku/%da%a9%db%95%d8%b3%db%8e%d9%86-%d8%af%d9%88%d9%87%d9%86%db%8e-%d9%85%db%8e%d9%84%d8%a7%da%a9%db%8e-%d9%87%db%95%db%8c%d8%8c-%d9%be%db%8e%d8%af%da%a4%db%8c%db%8c%db%95-%d8%ae%db%86-%da%98%da%a4%d8%a7/272240/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%a9%db%95%d8%b3%db%8e%d9%86-%d8%af%d9%88%d9%87%d9%86%db%8e-%d9%85%db%8e%d9%84%d8%a7%da%a9%db%8e-%d9%87%db%95%db%8c%d8%8c-%d9%be%db%8e%d8%af%da%a4%db%8c%db%8c%db%95-%d8%ae%db%86-%da%98%da%a4%d8%a7/272240/#comments Mon, 19 Oct 2026 21:44:07 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=272240 - شەکر: هەتا ژ دەستێ هەوە بهێت شەکرێ د چا یا خۆ دا کێم بکەن، یانژی چایێ بێ شەکر بخۆن وەکۆ چەوا قهوەیا تەحل ڤەدخۆن. شەکر ماددەکا کاربۆهایدراتە، هەمی ب هێزێ ناسۆژیت، بەلکو پشکەکا زۆر ژێ دمینیت و دبنە چەوری.
– برنج: برنج ژی پشکەکا مەزن ژ ماددەیێ کاربۆهایدراتە، د لەشی دا دهێتە گۆهورین بۆ چەوری و د ناڤ مێلاکا مرۆڤی دا د دابەزینت. دڤێت مرۆڤ ل جهێ برنجی ساڤارێ بخۆت.
– کشمش، مێویژ و قەسپا نەخۆن: کشمش، مێویژ و قەسپا ڕێژەیەکا مەزن ژ شەکرا فرەکتۆز تێدا هەیە، ئەڤ شەکرە ناسۆژن و دهێتە گۆهورین بۆ چەوری و ل ناڤ جگەری دا کۆمڤەدبیت.
– تشتێن سار (ڤەخوارنێن غازی) و شەربەتێن پاکێتکری زۆر کێم بخۆن یانژی هشکەر نەخۆن: ئەڤان ڕێژەیەکا زۆر ژ شەکرا فرەکتۆز تێدا هەیە، ئەڤ شەکرە ناسۆژیت و دهێتە گۆهورین بۆ چەوری و ل ناڤ جگەری دا کۆمڤەدبیت.
– کێمکرنا خوارنێن چەور ژی ئێکە ژ پارێزێن گرنگ بۆ وان کەسێن چەوری ل جگەرا وان هەی.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%a9%db%95%d8%b3%db%8e%d9%86-%d8%af%d9%88%d9%87%d9%86%db%8e-%d9%85%db%8e%d9%84%d8%a7%da%a9%db%8e-%d9%87%db%95%db%8c%d8%8c-%d9%be%db%8e%d8%af%da%a4%db%8c%db%8c%db%95-%d8%ae%db%86-%da%98%da%a4%d8%a7/272240/feed/ 0 هندەک شیره‌ت بۆ نه‌هێلانا كه‌ڤشكێ‌ پرچێ‌ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d8%b4%db%8c%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%d8%aa-%d8%a8%db%86-%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%db%8e%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%83%d9%87%e2%80%8c%da%a4%d8%b4%d9%83%db%8e%e2%80%8c/272236/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d8%b4%db%8c%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%d8%aa-%d8%a8%db%86-%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%db%8e%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%83%d9%87%e2%80%8c%da%a4%d8%b4%d9%83%db%8e%e2%80%8c/272236/#comments Mon, 19 Oct 2026 21:42:05 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=272236 - پشتی سه‌رشووشتنێ‌ باشتره‌ بهێلی پرچێ‌ ته‌ ب خو هشك ببیت و فیری بو هشككرنێ‌ ب كارنه‌ئینه‌.
– كریمه‌كی بو ته‌راتیا پرچێ‌ ب كاربینه‌ به‌ری فیركرنێ‌.
– رۆژانه‌ چه‌ند جاره‌كان ل دووڤ ئێك پرچێ‌ خو نه‌شوو.
– ل ده‌مێ‌ تشته‌كی بو پرچێ‌ ب كاردئینی( ژ نیڤێ‌ و پێدا) ب كاربینه‌، دانه‌بیته‌ ئه‌گه‌رێ‌ گرتنا كونكێن كه‌ڤلێ‌ پرچێ‌.
– كه‌ڤلێ‌ پرچێ‌ باش ب په‌رخینه‌ ل ده‌مێ‌ سه‌رشووشتنێ‌ و شامپویێ‌ بو ده‌مه‌كێ‌ بهێله‌ ل سه‌ر.
– باشتره‌ پرچێ‌ خو ب ئاڤا تێن شیر بشووین و ئاڤا گه‌له‌ك كه‌ل بیت ب كارنه‌ئینین.
– پشتی پرچ هشك دبیت شه‌ بكه‌ین و ل ده‌مێ‌ یێ‌ ته‌ر بیت شه‌ی نێزیك نه‌كه‌.
– خوارنا باش ژ ڤیتامین و كانزایان بخو.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d8%b4%db%8c%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%d8%aa-%d8%a8%db%86-%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d9%87%db%8e%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d9%83%d9%87%e2%80%8c%da%a4%d8%b4%d9%83%db%8e%e2%80%8c/272236/feed/ 0 یەكەیا شووشتنا گولچیسكان ل نەخۆشخانەیا شۆڕەش – هێتویت هاتە ڤەكرن https://rojnameyaevro.com/ku/%db%8c%db%95%d9%83%db%95%db%8c%d8%a7-%d8%b4%d9%88%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%86%d8%a7-%da%af%d9%88%d9%84%da%86%db%8c%d8%b3%d9%83%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4%d8%ae%d8%a7%d9%86%db%95/272093/ https://rojnameyaevro.com/ku/%db%8c%db%95%d9%83%db%95%db%8c%d8%a7-%d8%b4%d9%88%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%86%d8%a7-%da%af%d9%88%d9%84%da%86%db%8c%d8%b3%d9%83%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4%d8%ae%d8%a7%d9%86%db%95/272093/#comments Sun, 18 Oct 2026 10:41:36 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=272093 ئامێدیێ، مەحمود نهێلی:

ب مەرەما پتر خزمەتكرنا وەلاتیێن سنۆرێ دەڤەرا ئامێدیێ، ب تایبەتی ژی دەڤەرا دەشتا زێی، یەكەیا شووشتنا گولچیسكان ل نەخۆشخانەیا شوڕەش – هێتویت هاتە ڤەكرن.
مەسعود محەمەد تاهر، هاریكارێ رێڤەبەرێ ساخلەمیا دەڤەردارییا ئامێدیێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر، ب مەرەما پتر خزمەتكرنا وەلاتیێن سنۆرێ دەڤەرا ئامێدیێ و هەردو ناوچەداریێن دێرەلۆكێ و شێلادزێ، دەرگەهێ یەكەیا شووشتنا گولچیسكان ل نەخۆشخانەیا شۆڕەش – هێتویت هاتە ڤەكرن و ل رۆژێن شەمبی، دوشەمبی و چارشەمبی دێ پێشوازیێ ل نەخۆشان كەت.
ناڤهاتی گۆت: «رۆژانە نەخۆش هەبووینە، پێدڤی ب شووشتنا گولچیسكان بوون و دڤیابا بربانە ئامێدیێ یان ژی دهۆكێ، ژ بەر وێ یەكێ ڤەكرنا ڤێ یەكەیێ‌ گەلەك گرنگیا خوە بۆ دەڤەرێ‌ هەیە».

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%db%8c%db%95%d9%83%db%95%db%8c%d8%a7-%d8%b4%d9%88%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%86%d8%a7-%da%af%d9%88%d9%84%da%86%db%8c%d8%b3%d9%83%d8%a7%d9%86-%d9%84-%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4%d8%ae%d8%a7%d9%86%db%95/272093/feed/ 0 شەکر و خوێ دوژمنێن سەرەکی یێن گولچیسکا چاندینە https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%da%a9%d8%b1-%d9%88-%d8%ae%d9%88%db%8e-%d8%af%d9%88%da%98%d9%85%d9%86%db%8e%d9%86-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%95%da%a9%db%8c-%db%8c%db%8e%d9%86-%da%af%d9%88%d9%84%da%86%db%8c%d8%b3%da%a9%d8%a7/272069/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%da%a9%d8%b1-%d9%88-%d8%ae%d9%88%db%8e-%d8%af%d9%88%da%98%d9%85%d9%86%db%8e%d9%86-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%95%da%a9%db%8c-%db%8c%db%8e%d9%86-%da%af%d9%88%d9%84%da%86%db%8c%d8%b3%da%a9%d8%a7/272069/#comments Sun, 18 Oct 2026 10:24:20 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=272069 د.شاکر سلیم بالندی، تایبەتمەندێ نشتەرگەری و چاندنا گۆلچیسکا دیارکر ئەو کەسێن گۆلچیسکێن خۆ ژ دەستددەن یان لاواز دبن، دەمێ گولچیسک کێمتر ژ 10% کارێن خۆ دکەن، ئەم دبێژن یا لاوازە، و گۆت: نەخۆش دێ هەست ب بهێنتەنگیێ کەت و خوینا وی دێ کێم بیت و رەنگێ وی زەربیت و بێهێزبیت و شیانێن هاتنوچوونێ دێ کێم بن، و ب ئەنجامدانا پشکنینان دێ دیاربیت، یان دێ پێدڤی ب شووشتنێ بیت یان گۆلچیسک بو بهێتە دانان، و گۆتژی: ئەو کەسێن نشتەرگەریێن گۆچیسکان ئەنجامداین، خۆارنێن شەکر دناف دا بو وان د خرابن، چونکو دێ پتر د بەرهەفبن بو نەخۆشیا شەکرێ، و هەروەسا خوێ چونکو ئەوژی دێ فشارا خوینێ زێدەکەت و ئەگەر شەکر و فشارا خوینێ زێدەبوون، هەردو دێ بنە ئەگەرێ دوبارە ژ دەستدانا گۆلچیسکێ.
د.شاکر سلیم بالندی دیارکر ژی هەر خوارنەکا شەکرا وی زێدەنەکەت و یا خوێ ژی کێم بیت دشێت هەمی خوارنێن دی بخۆت، دا بشێت گۆلچیسکا خۆ ب پارێزیت و گۆت: پێدڤیە ئاڤێ گەلەک ڤەخۆت، و خۆ تێهنی نەکەت و پێدڤیە خو ژ ڤەخارنا کحول و جگارا و نارگیلێ دویربکەت و وەرزشەکا کێم بکەت دێ باش بیت، و نەیا بهێز بیت، پشکنین پێدڤیە بەردەوام بو بهێنەکرن، بەردەوام نۆشدارێ خۆ ببینیت، ژبەر پشکنینا و کارکرنا گۆلچیسکان، و فشارا خوینێ بەردەوام بو بهێتەگرتن و شەکر ژی، و گۆتژی: پێدڤیە ئەف نەخۆشە بەردەوام خۆ پارێزیت، ئەگەر تا یان زکچوون و پەرسیڤ لێ دیاربوون سەرەدانا نۆشدارێ خۆ بکەت دا چارەسەریا پێدڤی بو بهێتەکرن، چونکو ڤان نەخۆشان چارەسەریێن تایبەت ددەینێ و بەرگریا وان لاواز دبیت، ئەگەر نەخۆشیەکا بچووک ژی هاتێ زوی چارەسەریا خۆ نەکەت، رەنگە بو وی یا گران بیت، تشتێ گرنگ سێ جورێن چارەسەریێن گرنگ هەنە پێدڤیە بەردەوام بخۆن، ئەوێن بەرگریاوی لاواز دکەن دا گۆلچیسکا وی نەهێتە رەفزکرن، چارەسەریێن فتریاتاو هەودانا بخۆت، نابیت چ چارەسەریا بێ نۆشدارێ خۆ بخۆت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%da%a9%d8%b1-%d9%88-%d8%ae%d9%88%db%8e-%d8%af%d9%88%da%98%d9%85%d9%86%db%8e%d9%86-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%95%da%a9%db%8c-%db%8c%db%8e%d9%86-%da%af%d9%88%d9%84%da%86%db%8c%d8%b3%da%a9%d8%a7/272069/feed/ 0 نەخۆشیەکا دەروونی یا ڤەشارتی https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4%db%8c%db%95%da%a9%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b1%d9%88%d9%88%d9%86%db%8c-%db%8c%d8%a7-%da%a4%db%95%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c/272066/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4%db%8c%db%95%da%a9%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b1%d9%88%d9%88%d9%86%db%8c-%db%8c%d8%a7-%da%a4%db%95%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c/272066/#comments Sun, 18 Oct 2026 10:22:05 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=272066 پەنیافۆبیا پێکهاتیە ژ ترسێ ل هەژاریێ یان ژ دەستدانی کاری، ل پەیڤا یۆنانی “penia” ئانکو هەژاری و “phobos” ئانکو ترس هاتیە وەرگرتن. پەنیافۆبیا ترسەکا نائاساییە کو دشێت کاریگەرییەکا بەرچاڤ هەبیت ل سەر ژیانا مرۆڤێ. دبیتە ئەگەرێ دودلیێ و فشارێ و هەتا خەمۆکیێ.
ئەو کەسێن کو پەنیافۆبیا هەی، رەنگە تووشی چەندین نیشانان ببن، ژوانژی:
-1 هزرکرنەکا زێدەتر ژ پێدڤیێ سەبارەت ب هەژاریێ.
-2 خۆ دوورگرتن ل هەموو چالاکی و سەرکێشیان ژ ترسا هەژار بوونێ.
-3 زەحمەت ل بڕیاردانا دارایی.
-4 دودلی د دابینکرنا پاریێ ژیانێ.
-5 نیگەرانیا دومدرێژ ژ دەستدانا کاری یان ژێدەرێن دی یێن داهاتی.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4%db%8c%db%95%da%a9%d8%a7-%d8%af%db%95%d8%b1%d9%88%d9%88%d9%86%db%8c-%db%8c%d8%a7-%da%a4%db%95%d8%b4%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8c/272066/feed/ 0 کەساتیا زارۆیێ خۆ بهێز بێخە https://rojnameyaevro.com/ku/%da%a9%db%95%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%86%db%8c%db%8e-%d8%ae%db%86-%d8%a8%d9%87%db%8e%d8%b2-%d8%a8%db%8e%d8%ae%db%95/272063/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%a9%db%95%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%86%db%8c%db%8e-%d8%ae%db%86-%d8%a8%d9%87%db%8e%d8%b2-%d8%a8%db%8e%d8%ae%db%95/272063/#comments Sun, 18 Oct 2026 10:14:39 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=272063 پەروەردەکرنا زارۆکەکی کو کەسایەتییەکا بهێز هەبیت ئەرکەکێ ب زەحمەتە ل سەر دایک و بابان، لەورا دڤێت دایک و باب دڵنیابن ل وێ چەندێ کو زارۆکێ وان ژینگەهەکا ئەرێنی هەیە کو هاریکاریا وان بکەت فێرببن و ل جیهانا دەوروبەرێن خوە تێبگەن.
پتریا گەشەیا لەشی و دەروونی ل قۆناغێن دەستپێکا زارۆکینیێ دا رووددەن، لەوڕا دڤێت دەست بکەی ب بهێزکرن و گەشەکرنا کەسایەتیا زارۆکی ل تەمەنەکێ بچووکووا، ئەڤێن خوارێ چەند ئامۆژگارییەکن کو بەرسڤا پرسیارێن دایک و بابان ددەن: چاوا کەسایەتیا زارۆکێ خوە بهێز بکەم؟
-1 مەتحێن زارۆکێ خوە بکە دەمێ کارەکێ باش ئەنجام ددەت.
-2 خۆ بەدوور بگرە ژ بێهیڤیکرنا زارۆکێ خوە ل ئەگەرێ وێ چەندێ کو تشتەکی ب شاشی ئەنجام ددەت.
-3 بەردوام پاڵپشتیا خوە بۆ زارۆکێ خوە دەرببرە.
-5 گوهدارەکێ باش بە، بەردەوام گوهـ ل ئاخفتنێن زارۆکێ خوە بگرە.
-5 هاریکاریا وان بکە و فێری هاریکاریکرنێ بکە.
-6 هەموو داخازیێن زارۆکێ خوە بجهـ نەئینە.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%a9%db%95%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c%d8%a7-%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%86%db%8c%db%8e-%d8%ae%db%86-%d8%a8%d9%87%db%8e%d8%b2-%d8%a8%db%8e%d8%ae%db%95/272063/feed/ 0 شەقەسەر چ ئاریشەیان دروست دکەت و چاوا دهێتە کۆنترۆلکرن؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%d9%82%db%95%d8%b3%db%95%d8%b1-%da%86-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%b4%db%95%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%af%da%a9%db%95%d8%aa-%d9%88-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d8%af/271645/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%d9%82%db%95%d8%b3%db%95%d8%b1-%da%86-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%b4%db%95%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%af%da%a9%db%95%d8%aa-%d9%88-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d8%af/271645/#comments Tue, 13 Oct 2026 08:48:52 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=271645 د. ئەحمەد مستەفا محەمەد، تایبەتمەندێ نەخۆشیێن کۆما دەماران دیار کر کو شەقیقە تنێ سەرئێشانەکا ئاسایی نینە، بەلکو تێکچوونەکا دەماری یا بەربەلاڤە کو دبیتە ئەگەرێ دوبارەبوونا نۆبەیێن سەرئێشانا ناڤنجی هەتا یێن دژوار، و کاریگەرییەکا مەزن ل سەر کوالیتیا ژیانا ڕۆژانە یا نەخۆشان دروست دکەت.
​نیشانێن ڤێ نەخۆشیێ د جۆراوجۆرن، لێ د. ئەحمەد دیار دکەت کو یا ژ هەمیا بەربەلاڤتر ئەوە کو سەرئێشانەکا ب ژان ل ئێک ژ لایێن سەری پەیدادبیت. ل گەل وێ چەندێ، نەخۆش تووشی عێلنجی یان دلرابوونێ دبن، و هەسدارییەکا زێدە بۆ ڕۆناهی، دەنگ و بێهنێن دژوار پەیدادبیت. و گۆتژی: هندەک جاران ژی، بەری دەستپێکرنا سەرئێشێ، نیشانێن سەیر وەکی دیتنا تیشکێن بریقەدار یان هێلێن تێکچووی، و هەتا تێکچوونا دەمکی یا ئاخفتنێ دگەلدانە.
د. ئەحمەد مستەفا ددەتە زانین کو کۆمەکا هاندەران هەنە ڕێکێ خۆش دکەن بۆ هاتنا نۆبەیان، ژ وانژی کێمی و نەرێکخستنا خەوێ ، بێزاربوون و سترێسا دەروونی یا بەردەوام، هشکبوونا لەشی و کێمیا ئاڤێ، نەرێخستنا ژەمێن خارنێ و ڕۆژی گرتن، هەروەسا خارنێن دیارکری و گۆڕانکاریێن هۆرمۆنی.
هەروەسا دیارکر کو ​تشتێ دلخۆشکەر ئەوە کو دشیاندایە شەقیقە بهێتە چارەسەرکرن و کۆنترۆلکرن. چارەسەری پشتبەستنێ ل سەر دوبارەبوونا نۆبەیان، دژواریا وان و کاریگەریا وان ل سەر ژیانا ڕۆژانە دکەت.
بۆ خۆپاراستنێ ژی، د. ئەحمەد مستەفا ئامۆژگاریێ دکەت کو ئهڤ ڕێنمایە بهێنە بەرچاڤکرن، ژ وان ژی ڤەخوارنا ڕێژەیا پێدڤی یا ئاڤێ ب دروستی، رێکخستنا دەمژمێرێن خەوێ و خوارنێ ل دەمێن خۆ، ئەنجامدانا وەرزشێ ب ڕێکوپێکی، خۆپاراستن ژ زێدەڤەخوارنا کافایینێ، و تۆمارکرنا هاندەران و نۆبەیان د دەفتەرەکا تایبەت یا سەرئێشێ دا بۆ نیاسینا خالێن ڤەدەر.
​دگەل کو پتریا نۆبەیان ب بێهنڤەدانێ و چارەسەریێن دەمکی دکەن، لێ حالەت هەنە کو پێدڤی ب پێنگاڤێن لەز هەنە. د. احمەد جەختێ ل سەر وێ چەندێ دکەت کو ئەگەر سەرئێشان ژ نشکەکێڤە و گەلەک یا دژوار بیت، یان ل گەل لاوازییەکا نوی یان سڕبوونێ، تێکچوونا ئاخفتنێ، ژدەستدانا هۆشێ و ڕەقبوونا ملی، یان گۆڕانکارییەکا دیار د شێوازێ سەرئێشێ ڕا هاتبیت، دڤێت راستەوخۆ هاریکاریا نۆشداری بهێته‌ خواستن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b4%db%95%d9%82%db%95%d8%b3%db%95%d8%b1-%da%86-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%db%8c%d8%b4%db%95%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%af%da%a9%db%95%d8%aa-%d9%88-%da%86%d8%a7%d9%88%d8%a7-%d8%af/271645/feed/ 0 بۆچی هندەک هەشت سەعەتان دنڤن و سپێدەیێ هەر خەوا وان دهێت؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d9%87%db%95%d8%b4%d8%aa-%d8%b3%db%95%d8%b9%db%95%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%86%da%a4%d9%86-%d9%88-%d8%b3%d9%be%db%8e%d8%af%db%95%db%8c%db%8e/271641/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d9%87%db%95%d8%b4%d8%aa-%d8%b3%db%95%d8%b9%db%95%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%86%da%a4%d9%86-%d9%88-%d8%b3%d9%be%db%8e%d8%af%db%95%db%8c%db%8e/271641/#comments Tue, 13 Oct 2026 08:46:21 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=271641 ​هەتا دەمێ مرۆڤ پێدڤیا خۆ ژ نڤستنێ وەردگریت کو هەشت سعەتن، گەلەک کەس ب هەستکرن ب تەمبەڵی و بێخیرەتی رادبن، ئەڤە ژی ئاماژەیە کو جۆرێ نڤستنێ گەلەک گرنگترە ژ رێژا نڤستنێ.
​دکتۆر وێندی تروکسێل، بسپۆرا دەروونی، د داخۆیانیەکا تایبەت دا بۆ مالپەڕێ “فۆکس نیوز” جەخت ل سەر وێ چەندێ کر کو “گەلەک خەلک حەفت بۆ هەشت سعەتان دنڤن، بەلێ بێی کو هەست ب چالاکیێ بکەن ژ خەو رادبن، و هندەک سالان ژی ب دەست نڤستنەکا نەئارام دنالن.”
​تروکسێل ئاماژە ب وێ چەندێ کریە کو چەند ئەگەرەک هەنە جۆرێ نڤستنێ کێم دکەن، بێی کو بەرێخودانا ژمارا سعەتان بهێتە کرن، ژ وانژی:
– ​ڤەخوارنێن کحوولی: کو ئەگەرەکێ سەرەکی یێ تێکچوونا نڤستنێ یە.
– ​ڤەخوارنا کافاینێ: وەک چا و قەهوێ، ب تایبەت ب شەڤێ.
– ​فشار و دلتەنگی: سەبارەت ب کاروبارێن ژیانا ڕۆژانە.
– ​بکارئینانا مۆبایلێ: یان ئامیرێن ئەلیکترۆنی بەری نڤستنێ.
​بۆ ئەو کەسێن کێمتر ژ دەمژمێرێن پێشنیارکری دنڤن، تروکسێل شیرەتا دکەت کو پێنگاڤێن پلەبەندی بگرنە بەر، وەک زێدەکرنا دەمێ نڤستنێ ب نێزیکی ١٥ دەقیقا د هەر شەڤەکێ دا، داکو تێبینی و کاریگەریا وێ ل سەر لەشی و ڕێکخستنا دەمژمێرا بایۆلۆژی بکەن.
​هەروەسا ئاماژە ب وێ کریە کو نڤستنا باش یا گرێدایە ب شێوازەکێ ژیانێ یێ ساخلەم کو ئەڤان خالان ب خۆ ڤە دگریت:
* ​سیستەمەکێ خوارنێ یێ هەڤسەنگ: دویرکەفتن ژ خوارنێن گران بەری نڤستنێ.
* ​وەرزشکرنا بەردەوام: ب مەرجەکێ دویر بیت ژ چالاکیێن جەستەیی یێن ب زەحمەت درست بەری نڤستنێ.
​تروکسێل دبێژیت: “نڤستن پرۆسەیەکا بایۆلۆژی یە و نابیت تەنێ ب پێشبینیێن کەلتووری یان جڤاکی ڤە بهێتە گرێدان، ڕێزگرتن ل پێدڤیێن سروشتی یێن جەستەی کلیلا نڤستنەکا کویر و ئارامە.”

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d9%87%db%95%d8%b4%d8%aa-%d8%b3%db%95%d8%b9%db%95%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%86%da%a4%d9%86-%d9%88-%d8%b3%d9%be%db%8e%d8%af%db%95%db%8c%db%8e/271641/feed/ 0 مفایێن خەسێ ژلایێ ساخلەمیێ ڤە https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%ae%db%95%d8%b3%db%8e-%da%98%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d9%84%db%95%d9%85%db%8c%db%8e-%da%a4%db%95/271638/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%ae%db%95%d8%b3%db%8e-%da%98%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d9%84%db%95%d9%85%db%8c%db%8e-%da%a4%db%95/271638/#comments Tue, 13 Oct 2026 08:44:24 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=271638 خەس یا تژیە ژ ماددێن ب مفا وەک ڤیتامینێن A,K,C,B و هندەک ماددێن کانزای یێن دناڤدا وەک کالسیوم، ئاسن، مەگنسیوم، فسفور، پوتاسیوم.. و گەلەک ماددێن دی.. و ئەڤە 6 ژ گرنترین مفایێن خەسێ نە:
– خەس بەرهنگاریا بهێز دکەت ژبەرکو ڤیتامین C یا دناڤدا و هاریکارە بو پاراستنا مرۆڤی ژ نەخوشیێن سەرمایێ و پەرسیڤێ.
– هاریکارە بو باشکرنا ساخلەمیا ژنێن دوگیان و نەخۆشیێن کێمیا خوینێ. ژبەر هەبوونا ماددێ ئاسنی یێ پێدڤی دناڤ خەسێ دا.
– هاریکارە بو چارەسەرکرنا نەخۆشیێن کۆئەندامێ هەرسکرنێ ب تایبەت، قەبزاتی و مەعیدەی نەرم دکەت.
– ناهێلیت کێشا مروڤی زێدە ببیت.
– پیستێ مروڤی بهێز دکەت ژبەر هەبوونا ڤیتامین A.
– هاریکارە بو نەهێلانا وەریانا پرچێ.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%85%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%ae%db%95%d8%b3%db%8e-%da%98%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8e-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d9%84%db%95%d9%85%db%8c%db%8e-%da%a4%db%95/271638/feed/ 0