Rojnameya Evro » ساخله‌مى https://rojnameyaevro.com/ku Tue, 02 Jun 2026 23:12:55 +0000 ar hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.0.38 ئێشانا سەری کەنگی جهێ ترسێ یە؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%db%8e%d8%b4%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8c-%da%a9%db%95%d9%86%da%af%db%8c-%d8%ac%d9%87%db%8e-%d8%aa%d8%b1%d8%b3%db%8e-%db%8c%db%95%d8%9f/263552/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%db%8e%d8%b4%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8c-%da%a9%db%95%d9%86%da%af%db%8c-%d8%ac%d9%87%db%8e-%d8%aa%d8%b1%d8%b3%db%8e-%db%8c%db%95%d8%9f/263552/#comments Tue, 02 Jun 2026 11:20:36 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263552 د. رباد جمیل ئەترووشی، تایبەتمەندێ نشتەرگەریا کۆمادەمارا و مێشکی دیارکر کو ب شێوەیەکێ گشتی دو جۆرێن سەرئێشانێ هەنە، ​سەرئێشانا دەسپێکێ، ئەڤە ئەو جۆرە سەرئێشانە یا کو چ ئەگەر و نەخۆشیێن دی یێن بنەرەتی ل پشت نەبن، هەروەسا​سەرئێشانا دوەمین کو ئەو جۆر وەک نیشانەکێ ژ ئەگەرێ هەبوونا کێشەکا دی یا ساخلەمیێ د ناڤ لەشی یان مێشکی دا پەیدا دبیت.
​​تایبەتمەندێ نشتەرگەریا کۆئەندامێ دەماران، هۆشداریێ ددەتە هاولاتیان کو هندەک نیشان هەنە هەکە د گەل سەرئێشانێ دا پەیدابوون، ب چ ڕەنگان نابیت بهێنە پشتگوھ هاڤێتن، ژبەرکو دبنە نیشانێن تێکچوونێن دژوار د مێشکی دا، ژوانژی،​سەرئێشانا دەمێ ڕابوونا ژ خەو، هەکە نەخۆشی هەست پێ کر کو سەرئێشانا وی پتر سپێدێ و دەمێ ژ خەو ڕادبیت دەستپێدکەت، و ئەڤ چەندە بۆ چەند ڕۆژان بەردەوام بوو، یان ​هەبوونا تایێ د گەل ئێشانێ:، کۆمبوونا سەرئێشان و تایێ پێکڤە نیشانەکا هەستیارە، دیسان
​سەرئێشانا نوو و گەلەک دژوار، هەکە مرۆڤ تووشی سەرئێشانەکا هۆسا ببیت کو د ژیانا خۆ دا دژواریا وێ نەدیتبیت، یان شێوازێ وێ یێ هەمیشەیی ب ئێکجاری بهێتە گۆهرین، دگەل ​نیشانێن دەمارگیریا تێکچووی:ک، وەک گرانبوونا ئەزمانی ئاخافتنێ، سستبوون یان لاوازبوونا ژ نشکەکێڤە د دەستەکێ یان پێیەکێ دا، یان تێکچوونا دیتنێ، هەروەسا ​تێکچوونا هۆشیاریێ، یان تێکچوونا هزر و تەرکیزا نەخۆشی.
​“ئەگەر ئەڤ نیشانە هەبن، پێدڤی یە ئێکسەر پێنگاڤێن بلەز بهێنە هاڤێتن و سەرەدانا نۆشدارێ پسپۆر بهێتە کرن ل شوونا پشتبەستنێ ب حەبکێن ئێشکێمکرنێ بکەت..”
​​د. رباد جمیل، جوداهیا د ناڤبەرا ئازارێن سادە و یێن بەردەوام دیارکرن و گوت:
​سەرئێشانا نۆرمال پتریا جاران ل نیڤەکا سەری پەیدادبیت و هۆکارێن وێ دزڤڕن بۆ وەستیانێ، کارێ زێدە، یان کێم ڤەخوارنا ئاڤێ و شلەمەنیا.
​شەقیقە و سەرئێشانا دژوار، پتر ل ڕەخەکێ سەری دهێت، ئێشانەکا توندە و جاران دچیتە پاشیا سەری یان دەروبەرێن چاڤی، و نەخۆش دشێت چەندین سالان د گەل ڤان ئازارێن کێم کێم بژیت بەری ببنە نۆبە.
​​د. رباد ئامۆژگاریەکا زێڕین ئاڕاستەی هاولاتیان دکەت و دبێژیت: هەکە سەرئێشانا مرۆڤی یا کەڤن و ناسیار بیت، بکارئینانا حەبکەکا وەک پاراسیتۆل چ کێشان دروست ناکەت چونکی دەرمانەکێ بێ ئاریشەیە.
​بەلێ، د حالەتێ پەیدابوونا سەرئێشانەکا نوی و دژوار دا، ب چ شێوان نابیت حەبکا ئەسپرینێ بهێتە خوارن و د. رباد هۆکارێ ڤێ چەندێ بۆ وێ یەکێ دزڤرینیت کو ئەگەر سەرئێشان ژ ئەگەرێ خوینبەربوونا مێشکی بیت، ئەسپرین دێ وێ خوینبەربوونێ زێدە کەت و ژیانا نەخۆشی دێ کەڤیتە د مەترسیەکا ئێکجار مەزن دا.
​​د.رباد وێ چەندێ ئاشکرا دکەت کو ئەگەرێن سەرئێشانا بەردەوام پتر دزڤڕن بۆ بلندبوونا فشارا خوینێ، کێمخوینیێ، یان نەخۆشیا شەکرێ. بەلێ د حالەتێن مەترسیدارتر دا، ڕەنگە ئەگەر کۆمبوونا ئاڤێ د سەری دا بیت، یان هەبوونا وەرەمەکێ، خوینبەربوونا مێشکی، یان هەوکرنا پەردەیێن مێشکی و گۆت:​بۆ ڤێ چەندێ، نۆشدارێ پسپۆر پشت بەستنێ ل سەر پشکنینێن تیشکێ دکەت وەک تیشکا(CT Scan) یان ڕەنین (MRI) دا کو ئەگەرێ ڕاستەقینە دیار ببیت و ل سەر وێ بنەمایێ بڕیارا چارەسەریێ بهێتە دان.
​​د دووماهیا دیدارێ دا، د. رباد جمیل ئەترووشی دیار کر کو پشتی پشکنینێن تیشکێ ئەگەرێ سەرئێشانێ ئاشکرا دکەن، دەستێوەردانا نشتەرگەریێ د ڤان حالەتان دا دهێت وەک تاکە چارەسەری، ​کۆمبوونا ئاڤێ د ناڤ مێشکی دا، ​هەبوونا وەرەمەکێ و ​حالەتێن خوینبەربوونا دژوار ژ ئەگەرێ پەقینا دەماران و​هەبوونا کیسکێن عەداڤێ د ناڤ مێشکی دا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a6%db%8e%d8%b4%d8%a7%d9%86%d8%a7-%d8%b3%db%95%d8%b1%db%8c-%da%a9%db%95%d9%86%da%af%db%8c-%d8%ac%d9%87%db%8e-%d8%aa%d8%b1%d8%b3%db%8e-%db%8c%db%95%d8%9f/263552/feed/ 0 گرۆپێ خوینێ کارتێکرن ل سەر جەلتا دلی و مەژی هەیه https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d8%b1%db%86%d9%be%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86%db%8e-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8e%da%a9%d8%b1%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%95%d9%84%d8%aa%d8%a7-%d8%af%d9%84%db%8c-%d9%88-%d9%85/263549/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d8%b1%db%86%d9%be%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86%db%8e-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8e%da%a9%d8%b1%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%95%d9%84%d8%aa%d8%a7-%d8%af%d9%84%db%8c-%d9%88-%d9%85/263549/#comments Tue, 02 Jun 2026 11:19:43 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263549 ​پشکەک ژ ڤەکۆلینەکا زانستی یا نوی دیار دکەت کە جۆرێ گرووپێ خوینا مرۆڤی پەیوەندیەکا راستەوخۆ ب ئاستێ مەترسیا تووشبوونێ ب جەڵتا مێشکی ڤە هەیە د عەمرێ بەری ٦٠ سالیێ دا.
​ل دویف مالپەرێ زانستی یێ “ScienceAlert”، ڤەکۆلینەکا بەرفرەهـ کو ئەنجامێن ٤٨ ڤەکۆلینێن جیناتی بخۆڤە دگریت و پشکنین بۆ داتایێن ١٧ هزار نەخۆشێن جەڵتا مێشکی کرینە، ئاشکرا دکەت:
​گرووپێ خوینێ (A): ئەو کەسێن ڤی گرووپێ هەڵدگرن، ب ڕێژەیا ١٦٪ مەترسیا وان زێدەترە بۆ تووشبوونێ ب جەڵتا مێشکی یا پێشوەخت (بەری عەمرێ ٦٠ سالیێ) بەراورد ب گرووپێن دی یێن خوینێ.
​گرووپێ خوینێ (O): د بەرامبەر دا، ئەو کەسێن گرووپێ خوینا وان (O) یە، مەترسیا تووشبوونا وان ب ڕێژەیا ١٢٪ کیمترە.
​ئەگەر چ نە؟
​زانایێن زانکۆیا مێریلاند ئاماژێ ب هندێ دکەن کو جەڵتا مێشکی د عەمرێ گەنجاتیێ دا پتر پەیوەندی ب فاکتەرێن مەهینا خوینێ، کارکرنا خڕۆکێن سپی و پەڕۆکێن خوینێ ڤە هەیە، نەکو ژبەر چەوریێ د دەماران دا (کو ئەڤە پتر د عەمرێ پیریێ دا رووددت).
​هەروەسا دیار بوویە کو گرووپێ خوینێ (B) ژی ب ڕێژەیا ١١٪ مەترسیا جەڵتا مێشکی هەیە بێی کو عەمر بهێتە بەرچاڤگرتن.
​نۆشدار دلنیاییێ ددەن کو ئەڤ ڕێژەیە هێشتا د بچووک خۆیا دکەن و پێدڤی ب دڵڕاوکێ یان پشکنینێن تایبەت ناکەت. ئەڤە ب تنێ دەرگەهەکێ نوو یە بۆ تێگەهشتنێ ژ میکانیزمێن جودا یێن جەڵتێ د ناڤبەرا گەنجان و کەسێن ب تەمەن دا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d8%b1%db%86%d9%be%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86%db%8e-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8e%da%a9%d8%b1%d9%86-%d9%84-%d8%b3%db%95%d8%b1-%d8%ac%db%95%d9%84%d8%aa%d8%a7-%d8%af%d9%84%db%8c-%d9%88-%d9%85/263549/feed/ 0 هندەک ژ مفایێن باجانسۆرکان https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%da%98-%d9%85%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%a8%d8%a7%d8%ac%d8%a7%d9%86%d8%b3%db%86%d8%b1%da%a9%d8%a7%d9%86/263546/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%da%98-%d9%85%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%a8%d8%a7%d8%ac%d8%a7%d9%86%d8%b3%db%86%d8%b1%da%a9%d8%a7%d9%86/263546/#comments Tue, 02 Jun 2026 11:18:46 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263546 ​باجانسۆرک ئێکە ژ وان کەرەستێن کو زێدەترین بکارئینان ل لێنانگەهان هەی. ژبەرکو یا دەوڵەمەندە ب ڤیتامین، کانزا و پێکهاتەیێن رووەکی، چەندین مفایێن ساخلەمی یێن گرنگ هەنە.
​ل دویڤ نووچەیەکێ مالپەڕێ “lebanon24”، باجانسۆرکان رێژەیەکا زۆرا ڤیتامینێن A ، C ، K دگەل پۆتاسیۆم و فۆلیک ئەسید تێدانە. ئەڤ چەندە بوویە ئەگەر کو گەلەک ب مفا بیت بۆ ساخلەمیا پیستی، چاڤان و کۆئەندامێ بەرگریێ. هەروەسا ماددێ ڵایکۆپین تێدایە، کو دژە-ئۆکسانەکێ ب هێزە و هاریکارە بۆ کێمکرنا مەترسیا تووشبوونێ ب نەخۆشیێن دل و هندەک جۆرێن پەنجەشێرێ.
​خوارنا باجانسۆرکان ب شێوەیەکێ رۆژانە ئەڤان مفایان دگەهینیت:
​ب هێزکرنا ساخلەمیا دلی: پاراستنێ ل دلی و دەماران دکەت.
​باشترکرنا هەرسا خوارنێ: هاریکاریا کۆئەندامێ هەرسێ دکەت.
​پشتەڤانیا هەستیان: ساخلەمیا هەستیان دپارێزیت.
​تەڕکرنا لەشی: هاریکارە بۆ هندێ لەش یێ شهدار بیت و هەوکرنان کێم دکەت.
​باجانسۆرک دشێت د ناڤ زەڵاتان دا بهێتە خوارن، یان ب کەلاندی د ناڤ سۆس و شلەیا دا بهێتە بکارئینان، ب بێ کو بهایێ خۆ یێ خوارنێ ژ دەست بدەت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%da%98-%d9%85%d9%81%d8%a7%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%a8%d8%a7%d8%ac%d8%a7%d9%86%d8%b3%db%86%d8%b1%da%a9%d8%a7%d9%86/263546/feed/ 0 هزرکرنا زێدە دوژمنێ ئارامیێ یە https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d8%b2%d8%b1%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%b2%db%8e%d8%af%db%95-%d8%af%d9%88%da%98%d9%85%d9%86%db%8e-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%85%db%8c%db%8e-%db%8c%db%95/263166/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d8%b2%d8%b1%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%b2%db%8e%d8%af%db%95-%d8%af%d9%88%da%98%d9%85%d9%86%db%8e-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%85%db%8c%db%8e-%db%8c%db%95/263166/#comments Tue, 19 May 2026 22:40:23 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263166 زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

ڕاهێنەرەكا نێڤدەولەتی یا گەشەپێدانا مرۆڤی د دیدارەکێ دا بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار کر کوهزرکرنا زێدە و بەردەوامبوونا دوودلیێ ل سەر ئاریشەیان بێی گەهشتن ب چو چارەسەریان، بارێ مروڤی یێ دەروونی ئاڵۆزتر لێدکەت و فشار و دوودلیێ زێدە دکەت.

ئەڤین عەبدولڕەحمان، ڕاهێنەرا گەشەپێدانا مرۆڤی، دیار کر کو هزرکرنا زێدە بۆ چەندین ئەگەران ڤەدگەڕیت ژ وان ژی، فشارێن بەردەوام، دوودلی و ترسا ژ شاشی و شکەستنان و کێمبوونا باوەری بخۆبوونێ و گۆت؛ هەروەسا سەربۆرێن نەرێنی و نەخۆش د ڕابردووی دا کو بەردەوام دهێنە بەرچاڤێن مرۆڤی و ئەڤ چەندە ژی دبیتە ئەگەرێ هزرکرنا زێدە و بەردەوام.
ئەڤینێ دیار کر ژی، چارەسەریا هزرکرنا زێدە ئەوە دڤێت مرۆڤ دژایەتیا هزرێن نەرێنی بکەت و سەرنجا خۆ دانیتە سەر کریارێن بچووك یێن ڕۆژانە و گۆت؛ دڤێت مرۆڤ هزرا هندێ نەکەت کا خەلك دەربارەی مرۆڤی چ هزر دکەن، هەروەسا هەناسەدانا کوور و ڕێڤە چوون”.
ئەڤینێ د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا گۆت؛ دڤێت مرۆڤ سنۆرەکێ بۆ دوو دلیا خۆ دانیت، وەکو پێدڤی بنڤیت، هەروەسا ڕۆتینێ ژ ژیانا خۆ کێم بکەت و بۆ هەموو ڕۆژان دڤێت مرۆڤی پلانا خۆ هەبیت.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d9%87%d8%b2%d8%b1%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d8%b2%db%8e%d8%af%db%95-%d8%af%d9%88%da%98%d9%85%d9%86%db%8e-%d8%a6%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d9%85%db%8c%db%8e-%db%8c%db%95/263166/feed/ 0 سایکوپات تێکچوونا کەساتییە نەک نەخۆشی https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%d8%a7%db%8c%da%a9%d9%88%d9%be%d8%a7%d8%aa-%d8%aa%db%8e%da%a9%da%86%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7-%da%a9%db%95%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c%db%8c%db%95-%d9%86%db%95%da%a9-%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4/263163/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%d8%a7%db%8c%da%a9%d9%88%d9%be%d8%a7%d8%aa-%d8%aa%db%8e%da%a9%da%86%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7-%da%a9%db%95%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c%db%8c%db%95-%d9%86%db%95%da%a9-%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4/263163/#comments Tue, 19 May 2026 22:39:25 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263163 بێوار حەمدی:

پتریا ئەو کەسێن تێکچوونا کەسایەتییا سایکۆپاتی ل دەڤ هەبیت، هەستێ وژدانێ ل دەڤ نامینیت. دەروونناسەکی ژی دیار کر کو سایکۆپاتی نەخۆشیەکا دەروونی نینە، بەلکو تێکچوونەکا کەسایەتییە، و ژلایێ ساخلەمییا گشتی ڤە، بارودۆخێ ڤان کەسان باشترە ژ نەخۆشێن دەروونی.

دەرونناس، رەشاد بەشار د دیدارەکێ دا بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار کر کو سایکۆپاتی نەخۆشیەکا دەروونی نینە، بەلکو جۆرەکە ژ تێکچوونێن کەسایەتییا مرۆڤی و گۆت؛ ئەو کەسێن ئەڤ تێکچوونە ل دەڤ هەین، ژلایێ ساخلەمییا عەقلی و گشتی ڤە باشترن ژ نەخۆشێن دەروونی، لێ ئەگەر ئەڤ حالەتە بەردەوام بوو و چارەسەر نەکر، ڕەنگە ل پاشەڕۆژێ بچیتە د خانا نەخۆشیێن دەروونی یێن دژواردا.
رەشاد د بەردەوامیا ئاخفتنێن خۆدا دیار کر کو ئەو کەسێن تێکچوونا سایکوپاتێ لدەڤ هەی پتریا وان هەستێ وژدانێ لدەڤ نامینیت و دبنە ئەو مرۆڤ یێن کو ب ئازاردان و بریندارکرنا کەسێن بەرامبەر دلخۆش دبن و گۆت؛ ب گشتی ئەڤ کەسە د بێ بەرپرسایەتی و فێلبازن، هەرچەندە زمانەکێ خوش وسادە هەیە، لێ بو هندێ یە دا کەسێن دەوروبەر د سەردا ببەن “
دەرووناسی ئەو چەندە ژی دا زانین کو لدووڤ ڤەکۆلینان، ب ڕێژەیا (1.5%) ژ خەلکی ئەڤ ئاریشەیە ل دەڤ هەیە، کو ژ ئەگەرێن جڤاکی، بایۆلۆژی یێن مێشکی و ئەو ژینگەها پەروەردەیی یا مرۆڤ تێدا مەزن بووی پەیدا دبیت و گۆت؛ لەوما ژی یا پێدڤییە چارەسەریا دەروونی ب ڕێیا تەکنیکا ڕەفتاری (CBT) دگەل دا بهێتە ئەنجامدان، و ئەگەر پێدڤی کر، باشترین جۆرێ چارەسەریا ب ئاخفتنێ (Talk Therapy) وەربگرن دا کو فێری ڕەفتارێن دروست و ساخلەم ببن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%d8%a7%db%8c%da%a9%d9%88%d9%be%d8%a7%d8%aa-%d8%aa%db%8e%da%a9%da%86%d9%88%d9%88%d9%86%d8%a7-%da%a9%db%95%d8%b3%d8%a7%d8%aa%db%8c%db%8c%db%95-%d9%86%db%95%da%a9-%d9%86%db%95%d8%ae%db%86%d8%b4/263163/feed/ 0 چ پشکنین بۆ هەودانێن گەدی دهێنەکرن؟ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86-%d9%be%d8%b4%da%a9%d9%86%db%8c%d9%86-%d8%a8%db%86-%d9%87%db%95%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8e%d9%86-%da%af%db%95%d8%af%db%8c-%d8%af%d9%87%db%8e%d9%86%db%95%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%9f/263059/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86-%d9%be%d8%b4%da%a9%d9%86%db%8c%d9%86-%d8%a8%db%86-%d9%87%db%95%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8e%d9%86-%da%af%db%95%d8%af%db%8c-%d8%af%d9%87%db%8e%d9%86%db%95%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%9f/263059/#comments Mon, 18 May 2026 22:17:50 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263059 د. زەینەب ئەحمەد سلێڤانەی، تایبەمەندا دەستنیشانکرنا نەخۆشیان و نەخۆشیێن خوینێ دیاردکەت کو بەکتریا گەدی (H. pylori) ئێک ژ بەربەلاڤترین جورێن هەودانێ یە کو نێزیکی 50% ژ مروڤان ل جیهانێ تووش دبنێ و گۆت: دەستنیشانکرنا وێ یا گرنگە بۆ ڕێگریگرتنێ ژ ئاریشەیێن وێ یێن مەزن وەک قەرحا گەدی و هەودانا دۆمدرێژ یا مەعیدێ، و بۆ کونترۆلکرنا نیشانێن وێ وەک بەرسۆژ، ئێشانا گەدی، و وەرمینا زکی.
د. زەینەب ئەحمەد دیارکر کو گەلەک پشکنین یێن هەین بۆ دەستنیشانکرنا ڤی بەکتریای، هندەک ژ وان ب ڕێكا نازووڕێ دبن و هندەکێن دی پێدڤی ب نازووڕێ نینن و گۆت: ​پشکنینێن پێدڤی ب نازوورێ نەبن و ل تاقیگەهان دهێنە کرن، گەلەکن، ژوانژی؛ ​پشکنینا ب ڕێکا هەناسێ (Urea breath test). و پشکنینا پیساتیێ (Stool for H. pylori Ag).
​دکتۆرێ ئاماژە دا وێ چەندێ کو هەر پشکنینەکێ مفا و زیانێن خۆ یێن تایبەت هەنە، بەلێ ب گشتی باشترین پشکنین ژ لایێ هویربینی و لەزاتیێ ڤە، پشکنینا هەناسێ یە (Urea breath test).
​د. زینب احمەد ڕوونکر ژی کو دەما گۆمان ل سەر هەبوونا ڤێ بەکتریایێ (H. pylori) هەبیت، پێدڤییە هەر کەسەکێ ئەڤ نیشانە ل دەڤ هەبن ڤێ پشکنینێ بکەت و دویڤچوونا ئەنجامی ل دەڤ نۆشدارەکێ تایبەتمەند بکەت و گۆت: بۆ دەستکەفتنا ئەنجامەکێ دروست، دڤێت نەخۆش بەری پشکنینێ ب شێوازەکێ دروست بهێتە ئامادەکرن و ب ڤی رەنگی:
* ​ڕۆژیکرتن: پێدڤییە نەخۆش بۆ دەمێ 4 تا 6 سعەتان یێ ب رۆژی بیت (چ نەخۆت و چ نەڤەگۆت).
* ​دەرمان : ئنەخۆش نەخۆش دەرمانێن دژە-بەکتریا بخۆت، دڤێت بهێنە ڕاگرتن و بۆ دەمێ نێزیکی دووحەفتیان نەخۆت. هەروەسا دەرمانێن گەدی و بەرسۆژێ ژی دڤێت بۆ دەمێ دو حەفتیان بهێنە ڕاگرتن.
* ​نەخۆشیێن دومدرێژ: هەکە نەخۆشی نەخۆشیێن دڵی یان شەکرێ هەبن، دڤێت دەرمانێن خۆ ل دویڤ ڕێنماییێن نۆشداری بخۆت.
​ل دووماهییێ ڕوونکر ژی: ئەڤ بەکتریایە د لەشێ مروڤی دا هەیە ژ زارۆکێ نوی ژ دایکبووی تا مروڤێن مەزن، و دگەل عەمرێ مروڤی مەزن دبیت.، هەکە نەخۆش زارۆک بیت و نیشان ل دەڤ دیار ببن، ئەم پشکنینێ بۆ دکەین، بەلێ دڤێت ژیێ وی کێمتر نەبیت ژ 3 ساڵان داکو بشێت تێبگەهیت کو بۆ دەمێ 4 تا 6 سعەتان چ نەخۆت و نەڤەخۆت، و بشێت وێ کەپسۆلا تایبەت ب پشکنینا هەناسێ ب داعویریت.
هەکە نەشیا ڤێ چەندێ بکەت، وی دەمی ئەم دێ پشکنینا پیساتیێ بۆ کەین.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%86-%d9%be%d8%b4%da%a9%d9%86%db%8c%d9%86-%d8%a8%db%86-%d9%87%db%95%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86%db%8e%d9%86-%da%af%db%95%d8%af%db%8c-%d8%af%d9%87%db%8e%d9%86%db%95%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%9f/263059/feed/ 0 گرۆپەکێ نوی یێ خوینێ هاتە دیتن https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d8%b1%db%86%d9%be%db%95%da%a9%db%8e-%d9%86%d9%88%db%8c-%db%8c%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86%db%8e-%d9%87%d8%a7%d8%aa%db%95-%d8%af%db%8c%d8%aa%d9%86/263056/ https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d8%b1%db%86%d9%be%db%95%da%a9%db%8e-%d9%86%d9%88%db%8c-%db%8c%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86%db%8e-%d9%87%d8%a7%d8%aa%db%95-%d8%af%db%8c%d8%aa%d9%86/263056/#comments Mon, 18 May 2026 22:17:04 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263056 ​پشتی 50 سالان ژ نەدیاریێ، زانا شیان کۆمەلەکا دەگمەن یا خوینێ ئاشکەرا بکەن و ناڤێ وێ سیستەمێ “MAL” دانایە.
​ل دویڤ نووچەیەکێ مالپەرێ “scitechdaily”، ئەڤ دیتنە پشتی وێ چەندێ هات دەمێ ڤەکۆلەران ب ڕێیا شیکارکرنەکا هوور یا جینی بۆ دیار بووی کو پرۆتینەکێ بچووک ل سەر خڕۆکێن سۆر یێن خوینێ بەرپرسە ژ چێبوونا دژەتەنێ “AnWj”، ئەوا ژ سالا 1972 وەرە تشتەکێ ڤەشارتیبوو بۆ نۆشداران.
​پتریا مروڤان ئەڤ پرۆتینە یێ ل دەڤ هەین، بەلێ ئەو کەسێن ب دەگمەن و ب شێوەیەکێ بۆماوەیی ئەڤ پرۆتینە ل دەڤ وان نینە، ل دەمێ وەرگرتنا خوینا ئاسایی تووشی مەترسیەکا مەزن دبن؛ چونکی لەشێ وان وەک ماددەکێ بیانی هێرشێ دکەتە سەر خوینا نوی.
​ئەڤ دەستکەفتێ نۆشداری، کو وەک 47تەمین سیستەمێ فەرمی یێ کۆمەلا خوینێ هاتیە نیاسین، ڕێکێ خۆش دکەت بۆ چێکرنا پشکنینێن جینی یێن نوی دا کو ئەو کەسێن دەگمەن بهێنە نیاسین بەری خوین بۆ بهێتە دانان.
​ئەڤ چەندە ژی دێ ئاسایشا ڤەگوهاستنا خوینێ ل جیهانێ ب هێزتر لێ کەت و دێ هاریکاریا وان نەخۆشان ژی کەت یێن کو ژ بەر هندەک جۆرێن شێرپەنجێ ب شێوەیەکێ دەمکی ئەڤ پرۆتینە ژ دەست دابوون.
​زانایان گۆت ژی کو ئەڤێ چەندێ دووماهی ب گەڕیانەکا 20 سالی یا تیمێ ڤەکۆلینێ ئینا، و نوکە دێ شێن چاڤدێریەکا گەلەک هوورتر و بێهێمنتر (سەلامەتتر) بۆ ڤان جۆرە نەخۆشان دابین کەن.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%da%af%d8%b1%db%86%d9%be%db%95%da%a9%db%8e-%d9%86%d9%88%db%8c-%db%8c%db%8e-%d8%ae%d9%88%db%8c%d9%86%db%8e-%d9%87%d8%a7%d8%aa%db%95-%d8%af%db%8c%d8%aa%d9%86/263056/feed/ 0 سێ نهێنیێن کارتێکرنێ ل دلخۆشیێ دکەن https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%db%8e-%d9%86%d9%87%db%8e%d9%86%db%8c%db%8e%d9%86-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8e%da%a9%d8%b1%d9%86%db%8e-%d9%84-%d8%af%d9%84%d8%ae%db%86%d8%b4%db%8c%db%8e-%d8%af%da%a9%db%95%d9%86/263053/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%db%8e-%d9%86%d9%87%db%8e%d9%86%db%8c%db%8e%d9%86-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8e%da%a9%d8%b1%d9%86%db%8e-%d9%84-%d8%af%d9%84%d8%ae%db%86%d8%b4%db%8c%db%8e-%d8%af%da%a9%db%95%d9%86/263053/#comments Mon, 18 May 2026 22:16:04 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=263053 تایبەتمەندێن بواری دەروونی دبێژن کو مەزنترین ڕێگر ل بەردەم دڵخۆشیا مرۆڤی سێ هەستێن سەرەکینە، ئەو ژی: شەرمزاری، هەستکرن ب گونەهباریێ، و دڵەڕاوکی.
​ئەڤ هەستە مرۆڤی ژ دەمێ نوکە دادبڕن و د ناڤ ڕابردوو یان داهاتوودا دژین. بۆ چارەسەرکرنا ڤێ چەندێ، پێدڤییە مرۆڤ بەرامبەر خۆ یێ میهرەبان بیت و سوپاسگوزاریێ پەیڕەو بکەت دا کو سەرنجا وی ل سەر لایەنێن باش یێن ژیانێ بیت.
​ئەگەرەکێ دی یێ تێکچوونا بەختەوەریێ پێکهاتیە ژ ترسا بڕیاردانێ بۆ گۆڕانکاریێ د ژیانێدا. پتریا خەڵکی د ناڤ پەیوەندیەکا نەخۆش یان کارەکێ بێزارکەردا دمینن ب تنێ ژ بەر هندێ چونکی دترسن پێنگاڤان ب هاڤێژن.
​باشترین ڕێک ئەوە مرۆڤ پێنگاڤێن گەلەک بچووک دەستپێ بکەت و چاڤەڕێی گۆڕانکاریێن مەزن و راستەوخۆ نەبیت، ​هەروەسا هەڤبەرکرنا ژیانا خۆ دگەل وێنەیێن نموونەیی یێن د ناڤ سۆشیاڵ میدیایێدا، ئێکە ژ وان شاشیێن کو تام و خۆشیێ ژ ژیانا مرۆڤی ڕبەت؛ چونکی ئەوا ل وێرێ دهێتە دیتن بتنێ خۆشترین و باشترین چرکەساتێن خەڵکینە، نەکو هەمی ڕاستیا ژیانا وان.
​کێمکرنا دەمێ ل سەر تۆڕێن جڤاکی و گۆهوڕینا وی دەمی بۆ نڤیسینا پێنج تشتان کو تۆ تێدا سوپاسگوزاری، دێ بیتە ئەگەر کو تۆ ڕۆژا خۆ ب ئەرێنی و وزەکا باش دەستپێبکەی.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b3%db%8e-%d9%86%d9%87%db%8e%d9%86%db%8c%db%8e%d9%86-%da%a9%d8%a7%d8%b1%d8%aa%db%8e%da%a9%d8%b1%d9%86%db%8e-%d9%84-%d8%af%d9%84%d8%ae%db%86%d8%b4%db%8c%db%8e-%d8%af%da%a9%db%95%d9%86/263053/feed/ 0 راستڤەکرنا هندەک باوەریێن شاش ل دۆر‌ شیرێ دایکێ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%da%a4%db%95%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d8%a8%d8%a7%d9%88%db%95%d8%b1%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%b4%d8%a7%d8%b4-%d9%84-%d8%af%db%86%d8%b1%e2%80%8c/262846/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%da%a4%db%95%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d8%a8%d8%a7%d9%88%db%95%d8%b1%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%b4%d8%a7%d8%b4-%d9%84-%d8%af%db%86%d8%b1%e2%80%8c/262846/#comments Sat, 16 May 2026 22:22:29 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=262846 د.هشام یوسف بایزید، دیارکر کو گەلەک باوەریێن خەلەت یێن کەڤن ل دور شیرێ دایكێ دناڤ مەدا هەنە، لێ زانستێ نوی دبێژیت: شیرێ دایكێ نەک هەر “ نەخۆشیان ناڤەگۆهێزیت”، بەلکو دیوارەکێ بهێز یێ بەرگریێ یە و ئاماژە کر کو باوەریا کەڤن دگۆتن، هەکە دایك باقلك و گویز یان شیرەمەنیان بخۆت، دێ زارۆکێ خۆ تووشی هەستیاریێ کەت، بەلی راستیا زانستی ئەوە کو خوارنا دایكێ نابیتە ئەگەرێ هەستیاریێ. بەلکو ئەو هندەک پروتینێن کێم یێن خوارنێ یێن دناڤ شیری دا دچنە د لەشێ زارۆکی دا، سیستەمێ بەرگریا وی “فێر دکەن” کو د پاشەڕۆژێ دا تووشی وێ هەستیاریێ نەبیت.
دیارکر ژی کو ب دیتنا هندەک ژنان هەکە خوارنا نەساخلەم بخۆت، شیرێ وی ژی دێ یێ خراب بیت.”، بەلێ یا راست ئەوە لەشێ دایكێ کارگەهەکا مه‌زن یا فلتەرکرنێ یە. هەکە خوارنا وی یا ب مفا ژی نەبیت، لەشی تە دێ ژ مەخزونێ خوە یێن لەشی (وەکو کالسیۆمێ د هەستیان دا) مفای دەتە شیری داکو زارۆک هەر تشتێ پێدڤی بۆ بهێت.
و گۆت: تاما خوارنێن جودا (وەکو سیر، بهارات، کەسکاتی) دچنە دناڤ شیری دا، ئەڤێژی مفا بۆ زارۆکی هەیە داکو ل پاشەڕۆژێ حەز ل سەر خوارنێن جودا هەبیت و زوو فێری خوارنێ ببیت.
د.هشام یوسف دیارکر کو ب دیتنا هندەک ژنان، خوارنا نیسک، باقلك، یان کەلەمی دێ زارۆکی تووشی غازاتان کەت و گۆت:غازات تەنێ دناڤ رویڤیکێن دایكێ دا دروست دبن و ناچنە دناڤ خوینێ و پاشان دناڤ شیری دا. غازاتێن زارۆکی پتریا جاران ژبەر وێ چەندێ نە کو سیستەمێ وی یێ هەرسا خوارنێ یێ گەشە دکەت یانژی ل دەمێ شیرخوارنێ هەوای دکێشیتە دناڤ زکێ خۆ دا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%da%a4%db%95%da%a9%d8%b1%d9%86%d8%a7-%d9%87%d9%86%d8%af%db%95%da%a9-%d8%a8%d8%a7%d9%88%db%95%d8%b1%db%8c%db%8e%d9%86-%d8%b4%d8%a7%d8%b4-%d9%84-%d8%af%db%86%d8%b1%e2%80%8c/262846/feed/ 0 بۆچی پشتی خوارنێ دلێ مە دچیتە شریناهیان https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%be%d8%b4%d8%aa%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%b1%d9%86%db%8e-%d8%af%d9%84%db%8e-%d9%85%db%95-%d8%af%da%86%db%8c%d8%aa%db%95-%d8%b4%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%87%db%8c%d8%a7/262843/ https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%be%d8%b4%d8%aa%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%b1%d9%86%db%8e-%d8%af%d9%84%db%8e-%d9%85%db%95-%d8%af%da%86%db%8c%d8%aa%db%95-%d8%b4%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%87%db%8c%d8%a7/262843/#comments Sat, 16 May 2026 22:21:42 +0000 https://rojnameyaevro.com/ku/?p=262843 ​ئەڤ چەندە ب تنێ نە ژ “لاوازیا ئیرادێ” یە، بەلکو ڤەدگەڕیت بۆ ئەگەرێن بایۆلۆژی و ڕەفتاری:
• گۆڕانکاریێن شەکرێ د خوینێ دا: خوارنا دانەکی کو زێدە کاربۆهیدراتێن پاقژکری تێدا بن و کێم پرۆتین و ڕویشال بن، دێ شەکرێ د خوینێ دا ب لەز بلندکەت، لەوما لەش داخوازا شەکرێ دکەت دا کو ووزەیێ قەرەبوو بکەت.
• ​نیشانێن خەڵاتکرنێ د مێشکی دا: ڕاهاتن ل سەر خوارنا شریناهیا پشتی خوارنێ، مێشکی فێر دکەت کو د وێ گاڤێ دا هۆرمۆنێ دۆپامین (هۆرمۆنێ بەختەوەریێ) دەربکەت.
• ​کێمبوونا هندەک توخمان: وەکى کێمبوونا توخمێ مەگنسیۆمی.
• ​شێوازێ ژیانێ: کێم نڤستن، و قەلەقیا بەردەوام (کو هۆرمۆنێ کۆرتیزۆل بلند دکەت).
• سروشتێ دانێ خوارنێ: نەبوونا ڕێژەکا پێدڤی یا پرۆتینی د دانێ خوارنێ دا.
• هەکە تو نەشیای ب تەمامی بەرهنگاری وێ حەزێ ببی، دشیان دایه پەنایێ ببەیە بەر بژاردەکا ساخلەم وەکى فێقی یان چکلێتێن تاری (ب کۆنترۆل و مامناوەندی).
​چاوانیا کۆنترۆلکرنا وێ حەزا شریناهیان؟
• ​خوارنا خۆ هەڤسەنگ بکە: گرنگیێ بدە هەبوونا پرۆتین، ڕویشال و کەسکاتیێ د خوارنێ دا، و هندى بشێی خۆ ژ کاربۆهیدراتێن دوبارەکری دویربکە.
• ئاڤێ ڤەخۆ: پاراستنا تەڕاتیا لەشی (ب تایبەت بەری خوارنێ) ڕێگریێ ل زێدەخوارنێ دکەت.
• ​چ جاران ژەمێن خوارنێ پشتگوهـ نەئێخە: برسیبوونا بۆ دەمەکێ درێژ دێ تە پاڵدەت کو پاشان ب شێوەیەکێ زێدە شریناهیان بخۆی.
• ب باشی بنڤە و بەرهنگاری قەلەقێ ببە: تێر نڤستن و کۆنترۆلکرنا فشارێن دەروونی، هۆرمۆنێن برسیبوون و حەزا خوارنێ کێم دکەن.
• بزاڤێ بکە (وەرزش): چالاکیا لەشی و وەرزش هاریکارن بۆ کێمکرنا ڕێژەیا شەکرێ د خوینێ دا.

]]> https://rojnameyaevro.com/ku/%d8%a8%db%86%da%86%db%8c-%d9%be%d8%b4%d8%aa%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%b1%d9%86%db%8e-%d8%af%d9%84%db%8e-%d9%85%db%95-%d8%af%da%86%db%8c%d8%aa%db%95-%d8%b4%d8%b1%db%8c%d9%86%d8%a7%d9%87%db%8c%d8%a7/262843/feed/ 0