خـانی یـان مـال؟
سیلاڤ بازێركی
د كوردەواریێ دا ئاخافتنەكا گەلەكا جوان یا هەی هەر دەمێ كەسەك قەنجیێ ل گەل كەسەكی بكەت ل جهێ پەیڤا”سوپاس” یان “دەست خوەش”دێ بێژیت”مالا تە ئاڤا” ئەرێ بوچی نابێژیت “خانیێ تە ئاڤا”؟ چونكی د ناڤبەرا پەیڤا مال و خانی دا جوداهیەكا زۆر یا هەی، د ژیانێ دا دبیت ئارمانجا پترییا مە ئاڤاكرن و بدەستڤەئینانا خانیەكێ جوان و خۆش و ب ڕێك و پێك بیت، لێ دبینم گەلەك كەسان خانیێن ب ڤی شێوەی ئاڤاكرینە و جوانترین كەلوپەل تێدا بكارئیناینە لێ مالەكا ئاڤا د ناڤا وی خانیدانینە! كورد دبێژن مال ب مێڤانا یا ئاڤایە لێ د نهو دا هندەك مال یێن هەین هەتا ب ئەندامێن خێزانا خوە د ئاڤا نین! هەر ئەندامەكێ خێزانێ دێ ل قولاچكا ژۆرا خوە ل گەل مۆبایلا خوە ڕووینیت هەتا دەمێ خوارن و ڤەخوارنا هەمی ئەندامێن خێزانێ ژی دگەل ئێك نینە، دبیت مە هەموویان ژ باب و باپیرێن خوە گوهلێ ببیت ل دەمێ ژیانا گوندان كێم ڕۆژ هەبوون پێشمەرگە یان رێڤینگەك ل مالێ نە ببا مێهڤان خودانێ مالێ ژی ب سینگەكێ بەرفرهە دێ پێشوازییا مێهڤانی كەت هەتا ئەگەر ب نانەكا ب ترسی ژی با ئەرێ د نهوو دا كی ژمە یێ بەرهەڤە ڕێڤینگەكی ل مالا خوە بحەوینیت سەرەڕای هندێ كۆ مە ژوورێن ڤالا ژی هەنە ئاخفتنا ژنەكا بیانی یا دانعەمر سەرنجا من ڕاكێشا دەمێ دگۆت: ئەگەر تەمەن زڤریبا ڤە دا خووشیێ ب هەمی وی تشتی بەم یێ من هەی ئانكو ل سەر وان قەنەپێت بها گران دا ڕوینم د ئەوان قازان و سێنێن جوان دا، دا خوارنێ لێنم و خۆم چەندا سەیرە دایكەك د خانیێ خوە ڤە ڕێكێ نەدەت زاڕوك ب ئازادی یاریان بكەت یان هەتا وی ڕاددەی خانی و ناڤمالیا وێ یا بوو گرنگە هەتا ب هاتنا مێهڤانا یا دلخوەش نینە اها د ئەڤێ ڕەوشێ دا خانیێ هەی بەلێ مال نینە، خانی پارچەیەكا ئەردی و دیوار و بانە بەلێ پا“ مال دیوار و دیكۆر نینن مال دەنگێ دایكوبابێن تەیە گرنژین و دەنگێ یاریێن زاڕۆكێن تەیە”یا ب ساناهیە تو خانیەكی ئاڤا بكەی ڕێك یا دیارە، لێ یا ب ساناهی نینە تو مالەكێ ئاڤاكەی چنكو مال پێدڤی ب ستووینێن بهێز هەیە پێدڤی ب دایكوبابێن خۆراگر و خوە گۆری كەر هەیە، چ جاران خوەزیا ب كۆچك و خانی و دیكۆرێن ژیانا چ كەسان نە خوازە چنكو تو نزانی د ناڤا وان خانیان دا مالەكا چاوا هەیە هندی تو خانیێ نوی و سەردەم ئاڤا بكەی و هندی تو باوەرنامەیان ب دەستخوەڤە بینی و هندی گەشتان بكەی تو بەختەوەر نابی هەتا تە مالەكا ئارام نەبیت ئەگەر تە خێزان نەبیت تو ژی نینی ئەگەر تو هەبی ژی دێ ب هەبوونەكا پشت شكەستی هەبی! مالا تە پشتا تەیە و هێزا تەیە، دێ چەند پەروەردەیەكا بهێز بیت ئەگەر دایك باب بێژنە كچ و كۆرێن خوە: ئەگەر دلێ هەوە شكەست بزڤرنە مال ئەگەر هەوە هەست ب تنێبوونێ كر، بزڤرنە مال ئەگەر هەوە هەست ب ماندیبوونێ كر بزڤرنە مال ل هەر جهەكێ هوون ئاسێ بوون بزڤرنە مال … بزڤرنە مال ڕامان ئەو نینە دەستا ژ وێ ڕێكا توو چوویێ بەردەی بزڤرنە مال داكو هێزا خوە نویژەن بكەن دا بزانن هەوە هێز و پشت تێرا بارگرانیا ژیانێ یا هەی، بزڤرنە مال ڕامانا نازداركرنا كچ و كوڕ نادەت چونكی نازداركرن و پشتەڤانی دو تشتێن ژێكجودانە، چەندا بێ خۆدان و شكەستیە ئەو كچا مالا وێ دەرگەهێ خوە لێ گرتی و ب دلەكێ سار و شكەستی ل دەڤ هەڤژینێ خوە دژیت ئێدی هەر بایەكێ ژیانێ دشێت وێ كچێ بهەڕفینیت یان بهێزتر بكەت! چونكی هندەك كەس خوە ڕادەستی نەخۆشیان دكەن و هندەك كەس ژی ب نە خۆشیان بهێز دكەڤن، ئەڤجا بڕیار د دەستێ مەدایە ئەگەر تو دایكەكا بێ هێز و ناخ هەڕفتی بی دێ زارۆیێت تە د چاوا بن، لەوما پترییا دایكان ژ بۆ خاترا زاڕۆكێن خوە بهێز مینە و خوە ل بەر هەر بارگرانیەكا ژیانێ گرتیە دایكە ستوونا ب هێزا مالێ.
