پرۆسێسا سیاسی د نهرینا كۆمهلگههێ دا
ئهڤروَ ژ ههر قۆناغهكا بوری پتر ئهڤ زاراڤێ گرێدایی ب سیاسهتكرنێ و دهستههلاتێ ڤه دهێته بكارئینان د ناڤ دهزگههین راگههاندنێ و كوَر و كوَمبوونێن لایهنێن سیاسی و كوَمهلگههێن جودا دا ژبهر وان گوَراِنكاریێن سیاسی د سیستهمێ دهستههلاتان دا پهیدابووین و دروست دبن و بهرفرهه بوونا چهند هێز و لایهنین سیاسی یێن نوو. ههر چهنده سیاسهت هموو وهك هونهر و زانستهكی یه ئارمانجا وێ لێك نیزیك كرن و پهیوهندیێ یه د ناڤبهرا دهستههلات و كوَمهلگههان دا ژبهركو ئهڤ پهیوهندی یه دبیته ئهگهرێ بجه ئینانا داخازی و ماف و ئهركێن ههردوو لایهنا. سیاسهتكرن كارهكێ ههمه لایهنه و زورێ ئالوَزه و رهههندێن ژیانا تاك و كوَمهلگههێ تێكهلی ئێك دكهت و دوو ئهركێن مهزن دكهڤنه پێشییا سیاسهتمهدار و سهركردێن سیاسی ئێك ژوان ڤهكرنا ئهوان دهرگههین دائێخستی و چارهسهركرنا ههموو گیروگرفت و ئاستهنگێن دكهڤنه د ناڤ كوَمهلگههێ و پروَسێسا سیاسی دا و ئهركێ دووێ یێ لایهنێ دی گرتنا ههموو دهرگههان و دروستكرنا كێشه و گرفتا بوَ تێكدان و ئالوَزكرنا رهوشا سیاسی و ناڤمالیا كوَمهلگههێ ب مهرهما گههشتن یان ههر مانا وێ ل دهستههلاتێ دا. ل ڤێره روَل و نهرینا ههر كومهلگهههكێ دیار دبیت و ههر ئێك ب نهرینهكا جودا ل پروَسێسا سیاسی دگههن و دههلسهنگینن. بوَ نموونه ل كوَمهلگههێن كو هشیاریا نهتهوهیی و نیشتیمانی و كوَمهلایهتی و رهوشهنبیریا گشتی د ئاستهكێ باش و بلند دا بیت ل ژێر پرهنسیبێن سیستهمێ دیموكراسی و فرهحزبی دهێته پهیڕهوكرن، نهرینا وان ئێك دید و بوَچوون نینه بوَ سهركردێن سیاسی یان لایهنێن سیاسی و خوَدان روَل و پێگههـ بهلكو ل روانگهها پرسێن نهتهوهیی و نیشتیمانی و چارهنووس ساز و بهرژهوهندیێن بالا و سیاسهتا گشتی ئهوا دهێته پهیڕهوكرن، دههلسهنگینن و گرنگیێ پێ ددهن و دبنه پالپشت بوَ بهردهوامی دان ب ئهوی پروَژێ نیشتیمانی و كو ئهڤه باشترین رێگه چارهیه بوَ پاشهروَژهكا گهش و دهربازبوونا وان ژ ههر ئاستهنگ و گرفتهكا دكهڤیته پێشیا وان. ل ڤێره گرنگیا ئهوێ هشیاریێ دهێته دیتن و دهردكهڤیت كو ب دروستاهی و ب دلسوَزانه ئهو پروَسێسا سیاسی یان ئهو لایهنێ دهستههلاتدار ملكهچێ وهلاتی و كوَمهلگهه و گهل و نیشتیمانێ خوه بیت و ب سینگهكێ بهرفرهه و چاڤهكێ ڤهكری و گوهدان یێ ئامادهبیت بوَ ههر رهخنه و نهرازیبوون و گله و گازندهكا ههبیت. ژبهر هندێ گهلهك گرنگه پهیوهندیێن ب هێز و بهردهوام و ب رێكێن ئاسان و بێ گیروگرفت ههبن د ناڤبهرا كوَمهلگههێ و سهركردێن سیاسی و دهستههلاتێ دا چنكو ل دووماهیكی ئهو سهركرده ژی خهلكێ ههمان كوَمهلگههێ نه و دڤێت بزانن كوَمهلگهه و گهل و نیشتمان چاڤهرێ چ جورێن سیاسهت و دهستههلاتێ نه ئارمانج و بهرنامێن وان یێن نوكه و پاشهروژێ چنه؟ ب چ رێك دێ بدهست خوڤه ئینن و تا چهند دشیانێن وان دایه و تا چهند كوَمهلگهه باوهریێ ددهته ئهوان سهركرده و دهستههلاتدارێن خوه؟ داكو پتر خوه نێزیكی كوَمهلگههێ بكهن و بهشداربن تێدا. یا دیاره بهرنامه و ئارمانجێن ههر لایهنهكێ سیاسی ژلایهنهكێ دی جیاوازی ههیه و ژێك جودانه وهك دهستههلاتدار و لایهنگرێن وێ یان نهیارێن وان كو ب ئوپوَزسیوَن دهێنه ناڤ كرن و ئهڤ جیاوازی و جودابوونه ب شیوهیهكێ روَهن و بهرچاڤ دهێنه دیتن ژ گوتارێن وان یین سیاسی و دهزگایێن راگههاندنێن وان یێن فهرمی بهلێ ل دووماهیكێ ئارمانجا ههر لایهنهكی یه بگههیته دهستههلاتێ !!!
ئهگهر ب شیوهیهكێ تایبهتی تهماشهی پروَسێسا سیاسی ل ههرێما كوردستانێ بكهین و نهرینا كوَمهلگهها مه بهرامبهر ئهوێ پروَسێسێ ئهوا كو پشتی ئێكهم ههلبژارتنین پهرلهمانێ كوردستانێ ل 19/5/1992 هاتینه ئهنجام دان و ئهو گوَڕانكاریێن چاڤهرێكری و نـه چاڤهرێكری یێن ل دووڤ را پهیدابووین قۆناغ بوَ قۆناغ پێشكهفتن و پاشكهفتن ب خوهڤه دیتین. ل دهمهكی كو بتنێ دوو هێزین سهرهكی دهستههلاتا ههرێما كوردستانێ ب هموو جومگێن خوڤه برێڤه دبرن و ل دووڤ دا هندهك گوَراِنكاری پهیدابوون و پروَسێسا سیاسی كهفته د قۆناغهكا دیتر دا و پتر بهرفرهه بوون ب خوهڤه دیت و پێنج لایهن بوونه دهستههلاتدار ب رێكهفتنهكا پێش وهخت. بهلێ جیاوازی و بیر و بوَچزونێن گهلهك د ناڤبهرا وان دا ههبوون و بهرفرههتر لێ هاتن ب شیوهیهكێ زور نهرێنی و دوور ژ بهرژهوهندیین بالا یێن نیشتیمانی و ئێكرێزیا گهلێ كوردستانێ و ب ڤێ چهندێ پروَسێسا سیاسی توشی قهیران و ئالوَزی و لێك تێنهگههشتنهكا مهزن بوون، نهخاسمه ل ڤان كاودانێن سهخت و نازك یێن گهل و وهلاتێ مه تێدا دبووریت كو ژ ههر قۆناغهكا دیتر پێدڤی بوو ههموو لایهن ب ئێك دهنگ و ئێك گوتار ئێكرێزیا نافمالیا كوردستانێ پاراستبا و ب بهرپرسایهتیا خوه یا مێژوویی و نهتهوهی ڕاببانه بهلێ ب مخابنی ڤه چهند لایهن ههبوون بوَ مهرامێن خو یێن تهسك و حزبی ههموو شیانێن خوه دانه كار كو ئهڤێ پروَسێسا سیاسی تێك بدهن و دووبهرهكی و دوو ئیدارهی و پاشكهفتنێ پهیدابكهن و دهلیڤا ئهڤان قهیرانێن نوكه ههین خوهش بكهن بۆ بدهستڤه ئینانا هندهك مهرهمێن سیاسی دوور ژ هزرا نهتهوهی و نیشتیمانی. بهلێ ب خوهشحالی ڤه ئــهو هشیاریا نهتهوهیی و نیشتیمانی و رهوشهنبیریا گشتی یا خهلكێ كوردستانێ رێك ل ههموو پیلانین تێكدانێ و نه سهقامگیریێ گرتن و نههێلان نهیارێن پروَسێسا سیاسی و پێكڤه ژیانێ ل كوردستانێ ب سهركهڤیت و بگههنه ئارمانجێن خوه. سهرهرایی ئهوان ههموو قهیرانێن بهرووكێن ههرێما كوردستانێ گرتین هێشتا پروَسا سیاسی و رهوشا ئینماهی و ئێكرێزیا گهلێ كوردستانێ یا بهردهوامه و یا پاراستی یه.
