ئاماژهیهك ل سهر گۆتارا نێچیرڤان بارزانی ل كۆنفرانسێ سهرخوهبوونا كوردستانێ
ل رۆژا پێنجشهمبا 2016/12/15 ێ ل باژێرێ دهۆك كاك نێچیرڤان بارزانی، سهرۆكوهزیرێن ههرێما كوردستانێ ل كۆنفرانسا (سهربهخۆیی كوردستان.. دهرفهت و ئاستهنگ)، گۆتی: ئهم وهك كورد مه ههر تشتهك كر ههتا عیراق ببیته عیراق
نێچیرڤان بارزانی ل دهستپێكا گۆتارا خوه ڕاگههاند: “ل ساڵا ٢٠٠٣ێ و شووندا رهوشا مهیا ئابووری پێشڤهچوونهكا نهئاسایی ب خوهڤه دیتیه و چهند هۆكارێن سهرهكی ههنه وهكری رهوشا مه خراب بیت: و ژ وانا بابهتێ شهڕێ داعشه و بوونا ملیۆنان ئاواراران و بهایێ نهفت و گازێیه”.
ب دیتنا من چهندی ئهم سهر ب بهغدا ڤهبین و ههروهك ژ ناڤونیشانێن ڤێ كۆنفرانسێ دیار ئهم سهرخوهبوونا خوه نهڕاگههینین رهوشا مه باشتر نابیت، لهورا دێ ئاماژهیهكێ دهمه سهر گۆتارا رێزداری، هیڤیدارم بكهڤنه د وارێ كریارێدا:
1- سهبارهت سیاسهتا حوكمهتێ بۆ چاكسازیێ رێزداری گۆت: پێویسته سیاسهتهكێ دانین ل سهر ئهوێ بنهمایێ كو مه نهفت و گاز نینن، بۆ ئهوێ ژی مه دهست ب هندهك ریفۆرمان كریه، ههر چهنده ئاسان نینه، لێ ههردێ سهركهڤین..
ب هزرا من یا پتر باوهریا خهلكی پێ بهێت دڤیا چاكسازی و ریفۆرم ژ سهری بۆ بنی دهست پێ بكهن و جارێ ژ بنی بۆ سهری دێ گهلهك ڤهكێشیت، دێ ل سهری گهلهك ئاستهنگان چێكهن دا زوو نهگههیته وان و و دێ بێباوهری ل ناڤ خهلكیدا چێبیت و هۆسا نه سهركهفتی دبیت و نه باندۆر ههدبیت.
لێ یا بالكێش ئهوه دهما گۆتی”مه ژی هندهك شاشی ههنه، وهك زێدهبوونا هژمارا فهرمانبهر و پێشمهرگهی” ب راستی ههكه ئهو فهرمانبهر و پێشمهرگهیێن ئهركێ خوه ب دروستی ب جهدئینن بان نهدبوو ئارێشه، لێ دوبهرامبهر مه بندیوار و خانهنشینێن ب پهسهندا ڤی لایهنی و لایهنێ هه مفاداربووین و ژبلی لهشكرهكێ بێكارێ خانهنشینێن پهرلهمانتار و وهزیر و پلهدار و پاسهوان و مووچهخۆرێن سهخته.
2- بۆ پهیوهندیێن ل گهل بهغدا دبێژیت: بۆ بڕینا بۆدجا ههرێمێ، بهغدا ل شوونا چارهدیتنێ، چهوتیان دوباره دكهتهڤه و ههر ل سالا 2003 ێ مه ههر تشتێ كربیت بۆ ئایندهیێ عیراقێ بوو، پشتی 12 ساڵان ئهمێ پرسیار دكهین ئهم له كیڤهینه و مه چكر؟..
بۆ ڤێ چهندێژی یا ئاشكرایه دهمێ پشتی نهمانا سهدام دچارچووڤێ عیراقهكا ئێكگرتیدا هاتیه قهبوولكرن، هینگێ دڤیا مه سهرخوهبوونا خوه راگههاندبا و ئهڤرۆ ژی ئهم سهرخوهبوونا خوه ڕابگههینن باشتره ژ سوباهی یان ژیانا بندهستیێ ب ههلبژێرین كو ئهڤه ژی شهرمزاریهكا مهزنه و یا دیاره ژی دبێژن ماف دهێته ستاندن و بلا ئهم چاڤهڕێ نهبین بهغدا ب ئاشتی ههریكار بیت بۆ سهرخوهبوونا كوردستانێ!!
3- ل دۆر قهیرانا ئاواره و پهنابهران ژی ئاماژه دا وێ گرانیا ل سهر ملێن حوكمهتێ و دهرئهنجامێن وێ كو 1.8 ملیۆن ئاواره و پهنابهر ل ههرێما كوردستانێ ههنه و پتر ژ 60 ههزار ژ وان 100 ههزار ئاوارێن نوو یێن ژ مووسل هاتینه ههرێما كوردستانێ مههانه ملیارهك 200 ملیۆن دۆلار تێچوویێ وانه.
گۆتژی نهتهوێن ئێكگرتی بۆ ڤێ ئارێشێ راستهوخوه سهرهدهریێ ل گهڵ ههرێما كوردستانێ ناكهت و بهغدا ژی خوه دوورپهرێزكریه. رێژا ئاكنجیێن ههرێما كوردستانێ ژ بهر وێ چهندێ 29% بلند بوویه و خزمهتگوزاریێن ئاڤ و كارهبێ گڕانیهكا مهزنا ئێخستیه سهرملێن حوكمهتێ..
ئهڤه راسته بۆ حوكمهتهكا بچووكا وهك ههرێمێ ئهڤ رێژهیا پهنابهر و ئاواران بارگرانیهكا گهلهك مهزنه و كۆنترۆل نابیت ههكه چهند هاریكاریێن نێڤدهولهتی ژی ههبن دیسان بێ باندۆر نابیت، لێ چما ئهم قهبوول دكهین سهرهرای قهیرانێ ڤان پهنابهر و ئاوارهیان قهبوول بكهین؟ بۆچی مه رێك نه ددایێ ئاوارهی توركیا و ئیرانێ ببن؟ ب تایبهتی ئاوارێن عهرهب، ئهرێ دهما ئهم ئاواره دبووین یا ئهم بۆ وان دكهین وان بۆ مه دكر یان بهرۆڤاژی …؟! بلا ئهم بحهوینین و توركیا و عیراق ب ترلیۆن دۆلاران پێ وهربگرن!!
4- كوردستان فاكتهرێ ئارامیا دهڤهرێ یه… سهبارهت رۆلێ پێشمهرگه و ههرێما كوردستانێ ل دهڤهرێ ئاماژه دا كو پێشمهرگه نهك تهنها بۆ كوردستانێ بهڵكو بۆ گشت جیهانێ شهڕێ تیرۆرێ دكهت و ئهم وهك كورد هۆكارهكێ گرنگین بۆ پاراستنا مرۆڤایهتیێ..
ب درێژاهیا دیرۆكێ پێشمهرگێن قارهمان ئهركێ وی د ناڤ خوینا ویدا جهگرتیه و وهك دیرۆكا خوه یا نهتهوی مرۆڤایهتیێ دپارێزیت، لێ مرۆڤایهتی خهمساره ل بهرامبهر ئهركێ پێشمهرگهی و ب دیتنا من دڤیا دهمێ ئهمریكا مووچێ پێشمهرگهی ب ئهركێ خوه زانی ههر چ زووتربا داتا و ئامار و پێزانینێن پێشمهرگێن د سهنگهرێن دژی شهرێ داعش و یێن وان پێشمهرگێن د وی شهری دا شههید بووین ژی دابانه دهستێ ئهمریكا و راستهوخوه ژ لایێ وانڤه هاتبانه پڕچهككرن و مهشقدان و مووچه ژی مههانه ژ دهستێن وان وهرگرتبا هندی شهرێ تیرۆرێ مابیت، مادهم پێشمهرگه بۆ مرۆڤایهتیێ شهرێ داعش دكهت و رێزگرتن بۆ پێشمهرگه و خانهنشین و شههیدێن پێشمهرگێن دی ئهو سهر ب حوكمهتا ههرێمێ ڤهبان ئهڤه دیتنا منه.
5- پێكڤهژیان ل كوردستانێ … كاك نێچیرڤان بارزانی ئاماژه ب تابلۆیا جوانا پێكڤهژیانێ ل كوردستانێ كر و ب ئینانا نموونا مهسیحییان گۆت: مهسیحیێن كوردستانێ رههوریشالێن كوور ل كوردستانێدا ههنه و كوردستان ب وێ پێكڤه ژیانێ جوانه..
ئهڤ خالهژی گهلهك راسته خالا پێكڤه ژیانێ، ههروهك (پیر بێجان) ڤێدا دچیت و دبێژیت: ل دهڤهرێن كوردستانێ ئهوێن كورد لێ ئاكنجی و فهرمانرهوایی لێ كرین رهنگ و وێنێن پێكڤه ژیانێ ژ تهڤ جهێن دی و دهڤهرێن نهتهوێن دی لێ دژین جوانتربوون و نهۆ ژی جوانترن و ئهڤهژی دزڤریته بنگهها كوردان ههر ژ كهڤندا و نه تشتهك تازه و نوویه زهردوشتێ كال بهری سێ هزار سالان ئهڤه ئانیه ئهزمان هزرا چاك، گۆتنا چاك. كریارا چاك، ئانكو بنهمایێ ژیانێ ژ دهرڤهی قالبێ نهتهوی و ئۆلی د قالبهكێ مرۆڤبوونێدا هژمار دكهت و دبێژیت بهری ئهم نهتهوه و ئۆلبین مرۆڤین و یاراست ئهوه بهری ئهم كار بۆ نهتهوه و ئۆلان بكهین بۆ مرۆڤان و مرۆڤبوونا خوه بكهین.
6- سهبارهت پهیوهندییێن حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ل گهل توركیا ئاماژه دا وێ چهندێ كو مه پهیوهندییێن ئاسایی ل گهڵ توركیا و جیرانان ههنه، مه ل گهڵ توركیا تهنیا رێككهفتنهكا ئابووری ههیه و مه تشتهكێ ڤهشارتی نینه.
لێ ئهز دبێژم ههكه تهنیا تێكهلیێن ئابووریبن نه بهرفرههتربن نابنه جهێ مهترسیێ.
7- سهبارهت رهوشا شنگال و ئاڤهدانكردنا وێ تیشك خسته سهر وێ چهندێ كو هێشتا بۆ ئایندهیێ شهنگالێ سهقامگیریهك ناهێته دیتن، لهورا داخوازا دهرچوونا هێزێن پهكهكێ ل شنگال كر و د بهرسڤا پرسیارهكا پهرلهمانتارهكێ ئیزیدی یێ پهرلهمانێ عیراقێ سهبارهت ب هاریكاریا داراییا بهغدا بۆ پهكهكێ ل شنگال گۆتی:
بۆ ڤێ چهندێ مه ل گهڵ بهغدا ئاخفتییه، كو ئهڤا دهێتهكرن نه د بهرژهوهندیا عیراقێ دایه و نه پهكهكێ..
پیر بێجان دبێژیت: ههر چهنده كوردستان كوردستانه و ئهو سنوورێن بیانیا داناین سنوورێن سهپاندینه و كوردان ئهو سنوور ب فهرمی ناسنهكرینه و ب سنوور نزانن و ههقێ ههر كوردهكییه ل كیژان ناوچا كوردستانێ بژیت و خوهجهبیت. لێ ژبهر نه ئامادهبوونا هزری و ههڤپهژراندنا مانا پهكهكێ ل شنگال دێ پتر زهرهرمهند بیت ژ مفای و دهر كهفتنا وان ژ شنگال دڤان بارودۆخاندا دێ باشتر و ب مفاتر بیت و ههكه بێژن مانا مه یا پێدڤییه بۆ پاراستنا شنگالێ دوور نینه ئهنجام بهروڤاژی بیت و دهمێ ئهم ژی وهك پارتی ل ئیرانێ مه هزر دكر ههبوونا مه ل ئیرانێ دێ بیته ئهگهرا ب هێزكرنا كوردێن رۆژههلات و ب تایبهتی حزبا دیمۆكراتا كوردستانا ئیرانێ. لێ وهسا دهرنهچوو و ئیرانێ ئهم نهچاركرین مل ب ملێ پاسداران و ل سهر تانك و زریپۆشێن ئیرانێ دژی كوردێن رۆژههلات ب تایبهت حیزبا دیمۆكرات بكهڤینه شهر و پێكدادانان و ژ ههڤ بكوژین و شۆرهشا وان حهتا ئیرۆ ژی بێ باندۆر بهێلین. .
8- سهبارهت رۆژئاڤایێ كوردستانێ، سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ تیشك خسته سهر وێ سیاسهتا دهسهڵاتا رۆژئاڤا بهرامبهر لایهنێن دیێن كوردی گرتیه بهر و بۆ ئهوێ ژی ئاماژه ب گرتن و زیندانكردنا واندا. كورد ژى ل رۆژئاڤا یێن بووینه دیلێن دهستێ پهكهكێ و ژ بهر سیاسهتا شاشا پهكهكێ و دێ ئهو دهستكهفت ژی ژ دهستچن كودبیت ب دهستڤههاتبان و گۆت ژی پهكهكێ دڤێت رهوایهتیا خوه ب رێیا رۆژئاڤایێ كوردستانێ ب دهستڤه بینیت.
بێ گومان د ناڤبهرا پهكهكێ و یهپهگێدا ههڤالبهندی و ههڤهزریهك نێزیك و ب هێز ههیه و گوهداریا ههڤدو دكهن،
پیربێجان دبێژیت: ب دیتنا من ئهو دكتاتۆریا بهحس لێ دهێتهكرن ل روژئاڤا نینه و ئهگهرا ل ههڤنهكرنا یهپهكه و ئهنهكهسه ل سهر ڤان جۆڕه بابهتان نینه و یهپهكه ئهزمۆن ژ مه وهرگرتن كو ئهو هێزا چهكدارا تایبهتا ب پارتیڤه گرێدای و ب یهكیتێڤه د ئهنجامدا مه دو هێزێن چهكدار ههنه و زیان و نهبوونا سهقامگیریێ ل گهل ههبوونا دو هێزێن لهشكری و چهكدار ژ بۆ یهك ئارمانج ههیه و ل سهردهمێ شۆرهشێ ژی مه ئهڤ ئهزموونه ههبوو ههتا بهرهی كوردستانی چارهكری، ئهڤه تشتهكێ راسته و بێ گومان ههبوونا دو هێزێن چهكدار ل وهلاتهكیدا دێ ههر ڤێكرا چوون و شهر و پێكدادان ل ناڤبهرا وان روودهن و دێ بنه ئهگهرێ لاوازبوونا ههبوونا مرۆڤی و ئهڤه ئهگهرا نهپهژراندنا مهرجێن ئهنهكهسێیه و رێگری لێ كرن.
