ئاڤاكرنا كوردستانهكا ب هێز پێدڤى ب ریفۆرمهكا هزریه
خۆرشید یوسف بانى
ل ئهنجامدانا پرۆسێسا ههلبژارتنێن پهرلهمانێ كوردستانێ دا، خهلكى باوهریهكا باش دایه پارتى و رێژهیهكا باش یا كورسیان بدهسڤهئینایه كو دبنه(45) كورسى و كو بوویه هێزا ئێكێ یا بێ ركابهر و بۆ قووناغا ئهڤرۆ یا سیاسى ل كوردستانێ سهركهفتنهكا مهزنه. بێگومان بۆ قووناغا داهاتى پێگههێ پارتى موكمتر لێهات د ژیانا سیاسی دا و پێدڤى یه دهستێ وێ یێ ڤه كریتر بیت بۆ خهلكێ كوردستانێ د ههموو واران دا و خهلكێ كوردستانێ ژى ل هیڤیا پارتى یه بۆ ئهنجامدانا پرۆژێ ریفۆرمهكا هزرى د ههموو واران دا و ب ئیرادهیهكا موكم بۆ پێكئینانا كابینهیا حوكمهتهكا ب هێز، حوكمهتا بهێت دێ یا ب هێز بیت ئهگهر ژێگرتنا وهزیران ل سهر بنهمایێن تایبهتمهندیێ و پیشهیێ بیت و ئهو كهس بن یێن كو د شههرهزا د هونهرێ كارگێریا دامهزراوهیێن دهولهتێ دا، ههروهسا وهزیرێن تازه ب تێگهه و میتۆدهكا تازه كارێ خوه ئهنجام بدهن نهكو ب میتۆدا كهڤن كو ئهو میتۆدهكا تێكههل بوو، چونكهو ئهم یێن ژ قووناغا ناڤنجى دهربازبووین بهر ب قووناغا جیهانا سهردهم دچین و كابینا داهاتى پێدڤى ب هزرێن تازهیه ههیه بۆ حوكمرانیهكا سهركهفتى، دیسا بۆ دروستكرنا بریاران پێدڤى یه شرۆڤه و لێكۆلینێن زانستى ل سهر ههر بریارهكێ بهێتهكرن و پاشى ئهو بریار بهێته جێبهجێكرن ل سهر ههركهسهكى بیت بیێ جوداهیا جینایهتى د وهلاتێ مه دا، ئهڤه ژى دێ هێتهكرن ب ریفۆرمهكا هزرى د وارێ بریاردروستكرنێ دا. دیسا بۆ ئهنجامدانا كارێ شهفاف و بۆ پهیداكرنا دادپهروهرى یا جڤاكى و بنبركرنا گهندهلیێ د ناڤا ههموو دامودهزگههێن كارگێرى و لهشكرى داد ناڤا ههموو وهزارهتان دا د كابینهیا حوكمهتا داهاتى دا و دیسا ئهڤه ژى ههموو پێدڤى ب ریفۆرمهكا هزرى ههیه د وارێ قانوونێ دا. دیسا یا فهره كو حوكمهت ب گهرم و گۆری ڤه داخوازیێن خهلكى بكهته نهخشه رێ ژبۆى پێشكێشكرنا خزمهتگوزاریا و پهیداكرنا باوهریێ د ناڤبهرا خهلكى و حوكمهتێ دا، ههروهسا حوكمهت ژ جهماوهرى دوور نهكهڤیت داكو بهرههمێ ڤێ كابینێ ببیته پاشكهفتهك بۆ نهڤیێن داهاتى و بۆ قووناغ و جارێن بهێت خهلك پتر باوهریێ بدهته پارتى، دیسا بۆ بجهئینانا ههر بریارهكێ یان ژى بهرنامه و پرۆژهكى پێدڤى یه كارگێریا حوكمهتێ لێڤلهكا دهمكى (سقف زمنى) یا دهستنیشانكرى ههبیت، ژ لایهكێ دی ڤه د پرۆسێسا دهسههلاتدارى یا ههرێما كوردستانێ دا یا فهره گوهۆرینهك و ریفۆرمهكا هزرى د ناڤا لایهنێن ئوپوزسیۆنێ ژى دا دروست بكهن داكو یا راستگۆ و ئاڤاكهر بیت و دیسا كاربكهت بۆ دهستنیشانكرنا كێموكاسى و شاشیێن كارناما حوكمهتێ، زۆر مخابن ههتا ئهڤرۆ ل وهلاتێ دا ئوپۆزسیۆنهكا ئاڤاكهر مه نینه، ب تنێ كارێ وان سڤكاتى پێكرن و ئاستهنگ دروستكرن و ژناڤبرن و ههڕفاندنا پرۆسێسا سیاسى یا ههرێما كوردستانێ یه و ههتا ئهڤرۆ ژى دبهردهوامن، ههروهكو دروونشتنا ئێكێ یا پهرلهمانێ كوردستانێ دا ئاشكرا بووى ژلایێ نوونهرێ كۆمهلا ئیسلامى ڤه، لهوما پێدڤى یه حوكمهت هندهك رێكاران بگریتهبهر و بۆ خهلكى زهلال و ئاشكهرا بكهت كو ئهو كارێ ئوپوزسیۆن دكهت و دبێژیت درهوه و چو راستیهك ژ بۆى نینه داكو نهشێت درێژیێ بدهته كارێ خوهیێ وێرانكهر و ئهو فهوزا و گێلهشۆكا سیاسى ب دووماهى بهێت ل وهلاتێ مه و قووناغهكا تازه یا دهستههلاتداریهكا ئارم و تهنا دهسپێبكهت و خهلكێ كوردستانێ ژى دهمهكێ درێژه ل هیڤى یا وێ دهسههلاتێ یه یا كو شیان ههبن دهستورهكى بو كارێن حوكمهتێ بدارێژیت و پهسهند بكهت داكو حوكمهتێ ئێك ئاراسته ههبیت و قانوونێ جێبهجێبكهت و ژیانهكا ژههژى و بهختهوهر و ههڤچهرخ بۆ خهلكێ كوردستانێ پهیدا بكهت. وهسا دیاره كو چار سالێن بهێن و دوور نینه ههتا راددهیهكى كابینا حوكمهتا داهاتى یا ههرێما كوردستانێ بكهڤیته ل بن هندهك فشار و كاریگهریێن مهزن، ئهڤجا چ ناڤخوهی بن یانژى دهرهكى، ژ بهر وان ئاراسته و ئهگهر و گورانكاریێن سیاسى و لهشكرى و جیۆپولوتیكى كو دێ ل نهخشێ دهڤهرێ دا روودهن د پاشهرۆژێ دا ب تایبهتى پشتى وان گوهۆرینێن هاتینهكرن د سیاسهتا دهرڤهیا ئهمریكا دا ل بهرانبهر سیاسهت و ستراتیجیهت و پاوانخوزیا ئیرانێ ل دهڤهرێ، لهورا ب بۆچوونا من، ژبهر ڤان ئهگهرێن ل سهرى مه بهحسكرى، دێ بارێ كابینا نههێ گرانتر بیت ژ یێن چووى، دهرمان بۆ راگرتنا ڤێ بهلانسێ ژى ئهو حوكمهتا بهێزه ئهوا پارتى ل ههلبژارتنێن بۆرى دا كریه دوورشمێ خوه، وه یا ئاشكرایه كو خالێن بهێز بۆ ههر حوكمهتهكا ب هێز بجهئینانا قانوون و بریارانه د شێوازێ ئیدارهدانێ دا د ههموو واران دا، ئهڤجا ئابوورى بیت، یان لهشكرى یانژى دبلۆماسى و سیاسى بیت.
