ئاڤ دێ‌ گوهۆرینێن دیموگرافی ل عیراقێ‌ په‌یداكه‌ت

ئاڤ دێ‌ گوهۆرینێن دیموگرافی ل عیراقێ‌ په‌یداكه‌ت

38

 

دهۆك، له‌زگین جوقی:

شاره‌زایه‌كێ‌ ستراتیجیه‌ت و سیاسه‌تا ئاڤێ‌ ل دهۆكێ‌ به‌حسێ‌ مه‌ترسیێن گوهورینێن سه‌قایێ‌ دكه‌ت و دبێژیت: عیراق د دوسه‌یا ئاڤێ‌ دا دوو جاره‌كی تووشی مه‌ترسیه‌كا مه‌زن و درێژخایه‌ن دبیت، هه‌ر نوكه‌ ئه‌ڤ مه‌ترسیا ل عیراقێ‌ یا ئاشكرادبیت و گلۆپا سۆر هه‌لبوویه‌ و ده‌لیڤه‌كا زێرین د ده‌ستێ‌ هه‌رێما كوردستانێ‌ دایه‌ بۆ كۆمكرنا ئاڤێ‌، دێ‌ رۆژه‌ك هێت ژبه‌ر نه‌مانا ئاڤێ‌ ل عیراقێ‌ گوهۆرینین دیموگرافی رووده‌ن”.

 

د. ره‌مه‌زان حه‌مزه‌ ئاشكرا كر، ده‌لیڤه‌كا زیرێن د ده‌ستێ‌ هه‌رێما كوردستانێ‌ دایه‌، بۆ هندێ‌ ئاڤێ‌ كۆگه‌ه بكه‌ت و به‌نداڤێن مه‌زن و بچووك دروست بكه‌ت، ئه‌ڤه‌ دێ‌ بیته‌ ئه‌گه‌ر هه‌تا چار یان پێنچ سالێن بهێت ره‌وشا هه‌رێما كوردستانێ‌ گه‌له‌ك باش بیت، چونكو دێ‌ رۆژه‌ك هێت ێ‌ هه‌رێما كوردستانێ‌ بیته‌ پێگوهۆر بۆ ده‌وله‌تان و دێ‌ ئاڤ د ده‌ستێ‌ هه‌رێما كوردستانێ‌ دا بیت، ل وی ده‌می هه‌كه‌ هه‌رێما كوردستانێ‌ ئاڤێ‌ بكاربینیت دێ‌ بۆدجه‌ و مۆچی كوردستانێ‌ ئاسانتر ژ به‌غدا هێت، ئه‌ڤ ئاریشه‌یێن به‌غدا بۆ هه‌رێما كوردستانێ‌ دروست دكه‌ت نه‌شێت بجهبینت، ژبه‌ر سیاسه‌تا ئاڤێ‌.

ته‌كه‌ستكر، نوكه‌ عیراق كه‌ڤتیه‌ د مه‌ترسیه‌كا مه‌زن دا، دوور نینه‌ شه‌ر دناڤبه‌را عه‌شیره‌تاندا چێبیت، ژبه‌ر ئاڤێ‌ ژبه‌ر نه‌مانا ئاڤێ‌ دێ‌ گوهۆرین دیموگرافی دروست بن و دێ‌ كاره‌ساتێن نه‌چاڤه‌رێكری ل عیراقێ‌ رووده‌ن، ئه‌ز پێشبینی دكه‌م خه‌لكێ‌ پارێزگه‌هێن عیراقێ‌، ژبه‌ر ئاڤێ‌ قه‌ستا هه‌رێما كوردستانێ‌ بكه‌ن، چونكو ره‌وشا هه‌رێما كوردستانێ‌ دێ‌ گه‌له‌ك باشتر بیت ژ عیراقێ‌ هه‌ر نوكه‌ عێراق یا تووشی مه‌ترسیێ‌ دبیت ئه‌ز وه‌سا دبینم رۆژه‌ك دێ‌ هیت بتنی هیڤی و ئومیدا خه‌لكێ‌ عیراقێ‌ دێ‌ ئاڤ بیت.

د. ره‌مه‌زان حه‌مزه‌ خویاژی كر، ئه‌م پێشبینی دكه‌ین ئه‌ڤ ساله‌ هه‌تا هه‌یڤا 12 ساله‌ 2022ێ‌ بارانێن باش نه‌هێن و پشتی هه‌یڤا 12 دێ‌ هنده‌ك باران هێن ژ ئه‌گه‌ر گوهورینێن سه‌قایی، هه‌ر 200 یان 300 سالان دروست بن. پێدڤیه‌ ئه‌م خوه‌ د گه‌ل دا بگونجینین، ئه‌و داروبارێ‌ به‌رێ‌ دهاته‌ چاندن، پێدڤیه‌ نوكه‌ نه‌هێنه‌ چاندن، به‌لكو ئه‌و داروبار بهێنه‌ چاندن یێن خۆ ل به‌ر گه‌رمێ‌ و بێ‌ ئاڤیێ‌ بگریت. ئه‌ڤ گوهۆرینا سه‌قایی هه‌تا سالا 2050ێ‌ دێ‌ یا به‌رده‌وام بیت، دبیت ل سالا 2030ێ‌ دێ‌ بینی ل چلێ‌ هاڤینێ‌ یه‌ بارانه‌كا بهێز هات و مه‌رج نینه‌ چه‌وا بیت. دبیت له‌هیه‌ك ل جهه‌كێ‌ بهێـت وه‌رزێ‌ هاڤینی دا زیانێ‌ بگه‌هینته‌ وه‌لاتیان ئه‌و خۆلبارینا نوكه‌ هه‌ی ژ ئه‌گه‌رێ‌ هشكه‌سالیێ‌ و نه‌مانا ئاڤێ‌ هه‌یه‌ گوهورینا سه‌قایێ‌ چێبوویه‌ و پێدڤیه‌ ئاڤ بهێته‌ كۆمكرن و پاراستن  و ئابۆری دئاڤێ دا بهێته‌ كرن”.

کۆمێنتا تە