ئـەرێ ئـەڤـڕۆ جڤاكـێ نێر دڤێن یـان مێ؟
ئەحمەد ئەنوەر
ئەم ل سەردەمەكی دژین جیاوازییا ڕەگەزی ژ شیان و زانینێ گرنگتر لێ هاتییە ب تایبەتی د بابەتێ دەلیڤەیێن كاری دا ئەرێ هەتا نهۆ تە چەند كەس ل جهێن نە ژ هەژی دیتینە؟ و ل سەر چ بنەما هاتینە وەرگرتن؟
ژمێژە یە نە دادی و گەندەلیێ سنوور بەزاندین و هەتا نە دادیێ ل گەل دەنگێ مە ژی دكەن هەتا وی ڕاددەی ڕێكێ نادەن دەنگێ مە بگەهیتە جهێن شۆلەژێ، جاران دگۆتن مافێ ئافرەتێ یێ بەرزەیە و كێم ئافرەت هەبوون خۆدان كار و پرۆژە لێ ئافرەتێن هینگی بێهنا ژنا كورد ژێ دهات! مینا چالاكڤانا سیاسی شەهید “لەیلا قاسم”و “گولبهارا” خۆدانا دەنگێ سپێدەهیان و شێرە ژنا كورد “خانزادا سۆڕان” و گەلەك نموونەیێن دی؛ ئەڤە نە بتنێ نموونە بوون د بیاڤێ سیاسەت و هونەر و جەنگی دا بەلكو نموونەیا كەرامەتا ژنا كورد بوون و گەلەك ئافرەتێن دی مینا دایك و داپیرێن مە شێرە ژن بوون و پتر ژ بەهرەیەكێ هەبوو لێ هەتا نهۆ تۆز ل سەر ناڤێ وان مایە، لێ ل ئەڤی سەردەمی ئەس نوزانم بێژم حەیف بۆ ژنا كوردان خۆدانا بەهرە و كەڕامەتێ! یان بێژم حەیف بۆ وان زەلامێن بریارێ ل سەر كارێن ژنان ددەن! دەرگەهێ هەمی كار و چالاكیان ل سەر ژنان ڤە دكەن ب مەرەما ئازادیا ژنێ و پێشكەفتنا جڤاكی لێ ئەڤە ئارمانجا وان نینە! هاریكارییا ژنێ دكەن دا بگەهنە حەزێن خوەیێن تایبەت! و هەر دەما ئافرەت ڕازی نە بوو، ئەو ب ڕێكا وێ بگەهیتە حەزێن خوە یێن تایبەت دێ ڕێكا وێ بۆ كار و چالاكی و پرۆژەیێن وێ گەلەك ب زەحمەت كەڤیت جاران ئەفرەت ژ نە چاری ڕازی دبیت ل بەردەستێ زەلامەكێ حەز پیس كار بكەت و جاران ژی ئافرەت بخوە یا ڕازییە جەستەیێ خوە وەكی شمەكەكێ بازگانی بكاربینیت!
ئەرێ ما ئەڤ ڕەوشە نە یا ژ هەژییە هزار جاران بێژم حەیف و مخابن !؟ ئەڤ وەلاتە پێدڤی ب پێداچوونێن هوویر هوویر هەیە؛ كانێ چەند ژن ب بازرگانیا جەستەی گەهشتینە ڤی ئاستەكێ نە ژ هەژی وان و چەند ئافرەتێن پاكژ ژی ماینە ل جهێ خوە و چەند ڕێڤەبەران ژی ڕێك بۆ ئافرەتان خۆش كرینە ب مەرەما حەزێن خوە یێن تایبەت ئێدی ئەڤ بابەتە ژ چارچووڤێ نەهێنیێ دەركەفت یا بوویە دیاردەیەكا سۆر و سۆر دیار د ناڤ ڤێ جڤاكێ دا، هەر كەسەكێ پیچەك بەر پرسیارەتی وەلگرت ئێدی دێ بۆ مەرەم و حەزێن خوە یێن پیس بكارئینیت و ل گەل هندێ ژی دا دبێژم ڕێز بۆ خۆدان ڕێزان؛ لێ وژدانا مرۆڤی هەنبەر هندەك دیاردەیان نەشێت یا بێدەنگ بیت؛ ئەڤان جۆرە كەسان نە ڤان جۆرە مرۆڤان ژبەركو نابیت پەیڤا مرۆڤ ل سەر هەموو كەسان دابنین! نە بتنێ ڕێك ل ئافرەتێن خۆدان كەرامەت گرتیە بەلكو ڕێكا ل زەلان ژی گرتی ژ من باوەر بكە ئافرەتەكێ ڤڕێكە فەرمانگەهەكێ و زەلامەكی ڤڕێكە فەرمانگەهەكێ بۆ جێبەجێكرنا ئێك كار كانێ جوداهی دێ د ناڤبەرا وان دا یا چاوا بیت، مەرەمام كێم كرن و بێڕێزی بەرانبەر ئافرەتێ نینە، ژبەر كو هەر باب و باپیرێن مەیا گۆتی: “شێر شێرە چ ژنە چ مێرە” و ژن و مێر تمامكەرێن ئێكن، مەرەما من ئەو كەسن یێن بەر پرسیارەتی هەلگرتی كانێ چاوا بۆ بەرژەوەندیێن خوە بكاردئینن.
ئەوا من دڤێت بێژم گەنجێن مە چ گونەها خوە هەیە بووینە قوربانی دەستێ نە دادپەروەریا ڤان كەسان، ب هزاران دەرچوو و خۆدان هزر و پرۆژەیێن نایابن، لێ ژبەر گەندەلیان؛ ڕێك پێ نە هاتیەدان هزر و پرۆژەیێن خوە جێبەجێ بكەن و ماینە ل پشت دەرگەهێن گرتی ئەرێ هەتا كەنگی ڕەوشا ئەڤی مللەتی دێ ئەڤە بیت؟ ئێدی بلا كار ل سەر ئەوی دەقی بهێتەكرن دەمێ دبێژن “كەسێ ژ هەژی بۆ جهێ ژ هەژی”و دادپەروەری ببیتە هێمایێ سەركەفتنا ئەڤی جڤاكی ژبەر كو پێخەمبەرێ مە “موحەممەد” سلاڤ لێبن دبێژیت: دەمێ دادپەروەری بۆ هندەكان هەبیت و بۆ هندەكان نەبیت، جڤاك دێ ژ ناڤ چیت،” ئیمام بوخاری و ئیمام مسلم” ڤەگوهاستیە.
و هەر ئەڤ نە دادییە ئێك بوو ژ ئەگەرێن وێ چەندێ كو هزارەها گەنجێن ڤی مللەتی بڕیاردای ب ڕێكێن نە یاسای كوچ ببنە دەرڤەی وەلاتی ل جهێ كاری بۆ مللەتێ خوە بكەن كار و خزمەتا مللەتێن بیانی دكەن سەرەڕای هندێ كو چەندەها گەنجان د ڕێكا دەرڤەی وەلاتی دا، گیانێ خوە ژ دەستدایە و دلێ چەندین دایكان هاتیە سۆتن دەریا ئیجە پڕە ژ ڤان كارەساتان، ئێدی كار یێ گەهشتیە وی ڕاددەی گەنجێ مە د ناڤ وەلاتێ خوە دا؛ یێ بێ هیڤی بووی ژ ئەگەرێ نە دادیێ هیڤییە هەر كەسەك ل جهێ خوە كاری ب دادی و یەكسانی بكەت؛ دا ئەڤ مللەتە نەمینیت بۆ گەندەلیان و بەدڕەوشتیا و جارەكا دی دەرگەهێ هیڤیان و ژیانەكا ئارام ل سەر گەنجێن مە بێی جووداهی بهێتە ڤەكرن.
