ئهرێ ل دووماهیا ههر چاخهكی هیڤی نوو دبنهڤه؟!
دبیت كێم مللهت ل جیهانێ ههبن وهكو مللهتێ كورد یێ ئومێدهوار بیت بۆ دهولهتێ و سهربهخویێ، و بێگومان چ مللهت ژی نینن وهكو یێ كورد خودان مهزنترین خهلك و بهفرههترین جوگرافیا مایه بێ قهوارهیهكێ سهربخۆ. كورد ئهو مللهتێ خودێ ل سهر روویێ ئهردێ خۆ دای چ داخوازیێن پتر ژ مافێن خوه یێن ڕهوا و سادهترین مافێن خوه یێن ژیانێ ژ ڕهفتار و دابونهریته و زمان و نهتهوهیێ خوه داخواز نهكرینه. لهوا بگره ژ دیرۆكهكا خویناویا ههره درێژ و تا نوكه كێشهیا كوردی نه تنێ ئهوه مافێ ئۆتۆنۆمی یان یێ فیدرالیهتێ بدهستڤه نهئینا بیت، یان ژی ههتا دانپێدان ب زمانێ دایكێ یێ كوردی نههاتبیته دان، بهلكی مهزنترین كێشهیا كوردی مللهتهك ژمافێن نهتهوهیی هاتیه بێ بههركرن، رژێمێن دژی گهلێ كورد ل دهردورێ ئاخا كوردستانێ یا داگیركری ههردهم فشارهكا دهروونی ئێخستیه ل سهر گهلێ كوردستانێ پێخهمهت لاوازكرنا ههستا نهتهوهیی یا كوردی و ڤیانا وان بۆ ئاخا نشتیمانی، كێشهیا مللهتهكی یه ئهردێ وی ژێ هاتیه دزین و داگیركرن، مللهتهكه ژ ههمی مافێن خوه یێن شارستانی و ئابۆری و سیاسی و جڤاكی بێبههر بوویه. چ پێ نهڤێت بێ ئهرد دێ چهوا مللهت هێنه ئاڤاكرن و دێ مللهتی سهروهریا خوه یا نهتهوهیی ههبیت؟! ئهو دانپێدانێن رژێمێن دكتاتۆری بۆ گهلێ كورد ههمی شێوازی بووینه. لهوا ههردهم تنێ ئومێدێن كوردهكێ شۆرهشگیرێ وهكو پێشمهرگههی پشتی ناڤێ خودێ بگهرماتیا سهرێ لیلیا تڤهنگا خوه سویند دخوار و تا ئهڤرۆ سویند دخۆت كو رۆژهكێ ئهڤ مللهته دێ ئازاد بیت و بیته دهولهتهك ب ناڤێ كوردستان، قوتابیێ كورد ب سهرێ خامهیێ خوه دگۆت و ههتا ئهڤرۆ دبێژیت ب فێرگهه و پرتووكا دێ بینه دهولهت، هوزانڤان و سترانبێژێن كورد هاوار هاوارا وانه بۆ ئازادیا گهلێ كورد و ناڤێ كوردستانێ بخوینێ بێته فرشكرن.
ئهڤرۆ ههمی گهلێ كورد ب خامهنڤیس و رهوشنبیر و سیاسهتمهدارێن خوه رۆژانه بابهتێ سهرخوهبوونا كوردستانێ و ریفراندومێ ڤهدگێرن، پشتی ب دووماهی هاتنا رێكهفناما سایكس بیكو و چاڤهرێی نهخشهیهكێ نوو بۆ رۆژههلات و چارهنڤیسێ گهلێ كورد بوون، كا ئهڤ جاره بهختێ وان دێ چ بیت؟! ل وی دهمی ژی هیڤی و ئومێدێن مهزن بۆ گهلێ كوردستانێ نوو بوونهڤه، لێ دادڤانهكێ نه دادپهروهر ل گۆرهپانا یاریا سیاسی وهنهكر كورد ب سهربخۆیا خوه شاد ببن و پشتی دانانا دهولهتا عیراقێ و ههڤپهیمانیا لوزان ب سهر یا سیڤهر دا هاتی و وهلاتێن رۆژئاڤا ئهردێ كوردستانێ كره سێڤهكا پارچهكری د نێڤبهرا ئوسمانی و سهفهوی و عهرهبان دا. لهوا ئهڤرۆ ل دهمێ بهحسێ ریفراندوم و سهرخوهبوونێ دكهین دزانین عیشق و ڤیانا گهلێ كورد تنێ بۆ ئاڤاكرنا دهولهتهكێ بهس نینه، بهلكو كا وهلاتێن زلهێز چ پلان بۆ دانانا نهخشهیهكێ نوو بۆ گشت دهڤهرێ و بناغهیهكێ موكم بۆ ئاڤاكرنا دهولهتا كوردستانێ ب تایبهت ههنه. دهمێ هیڤی نوو دبن، پشتی سهد سالهكا و هزر ل ڤێ دهولهتێ دهێته كرن جارهكا دی هیڤی دچرمسن و گهلهك جاران ئهو فلم و هوڤاتی و نهمرۆڤاتی و كۆمكوژی و دلتهزین دهێنه پێش چاڤێن وهلاتیێن كورد ژ نههێلانا كۆمارا كوردستانێ ل مهابادێ و سێدارهدانا قازی محهمهدی، شۆرهشێن درێژێن خویناوی یێن ئیلۆن و گولانێ، كارهساتێن مهزنێن نهمرۆڤی وهكو كارهساتا ههلهبجه و ئهنفالێن جهرگبڕ، و ترس ژ شهڤهكا تاڕی ب سهر مللهتێ كورد دا بهێت ههكه سهد سالهكێن دی ژی پاشڤهچوو و مه سهرخوهبوون بدهستڤه نهئینا. لێ ئهڤرۆ ل چاخێ 21ێ، چاخێ تهكنۆلۆژیایێ ههكه مللهت ئێك دل و ئێك گیان و ئێك هێز بیت دوژمن نهشێن پهڕێن رۆژا راستیێ ببێژینكێن خوه ڤهشێرن. لهو ههكه د ڤی دهمی دا كوردستان نهبیته دهولهت، مهحاله كاودانهكێ دی وهكو ئهڤجاره بڤهگهریتهڤه.
كورد دڤێت ببانه دهولهت ل وی دهمێ جڤاتا ئێمناهیا نێڤدهولی ل 5ی نیسانا 1991ێ كوردستانا باشوور كریه دهڤهرهكا تهنا ژ مهترسیا رژێما عیراقێ ب رێكا بنگههێ سهربازی یێ ئهمریكی ل ئهنجرلیكێ توركی، لێ مخابن گهلهك هێزێن سیاسی و ههڤركیا وان یا دووری نهتهوایهتیێ سال بۆ سالێ پرۆژهیێ دهولهتێ پاشڤهبر و شهرێن برا كوژیێ ژی برینێن خوه ئێخستنه ل سهر ئاخا كوردی. لێ دسهر ههمی بارودوخاڕا كوردستان ئاڤهدان بوو، نهخاسمه پشتی 2003ێ و كهتنا رژێما عیراقێ، مهزنترین كۆمپانیێن گازی یێن جیهانێ هاتنه ناڤ ههرێما كوردستانێ و باژیرێن كوردستانێ بوونه شێوازهكێ دی و رۆژ بۆ رۆژێ كۆژمێن بهرمیلێن گازێ بلند بوون. لێ مخابن، هێزێن مه یێن سیاسی ل جهێ ههڤڕكیێ د دهولهتبوونێ دا بكهن ههڤڕكی د گهندهلیێ دا كر و رژد بوون ل سهر كورسیێن دهستههلاتێ. ل جهێ پتر دادوهریا جڤاكی بدهسڤهبینن و ژیارا وهلاتیان وهكو ئێك خۆش بكهن پتر ژ سهروهتێن وهلاتیان خارن و ههتا ئهڤرۆ ژی ههر یێ ژ سامانێ گشتی دهێته خارن و مووچه ژی ب نیڤی چهند مهها جارهكێ بدهستڤه ناهێن. گهلهك ژ وان ئهڤێن د حزب و دهستههلاتێ دا كار كرین پۆستێن خوه بۆ هندهك مهرهمێن خوه یێن تایبهت ب كارئینان و ب شهڤ و رۆژهكا بوونه خودان مهزنترین سهروهت ل سهر حسێبا ههژارێن مللهتی. ئهڤه ژی بوویه سهدهما دهستپیكرنا چاكسازیان و دهستنیشانكرنا گهندهلچیان ژ لایێ سهرۆكێ ههرێمێ ڤه. ل وی دهمێ بهحسێ ریفڕاندومێ دهێته كرن بۆ راگههاندنا دهولهتا كوردی حوكمهتا نهچار بووی كهیسێن گهندهلیێ ژی چاره بكهت، چونكی دڤێت ئهم بهری ببینه دهولهت رێزێ ل وهلاتیبوونا وی دهولهتێ بگرین.
ئهم ههمی دبێژین بهلێ بۆ ریفراندومێ و هیڤیێن مه نوو دبن ب دووماهی ئینانا سهد سالێن ڕهش، چ دهلیڤه وهك نوكه بدهستڤه نههاتینه كو مهزنترین وهلاتێن جیهانێ هێزترین چهكی بدهنه پێشمهرگههێ مه دژی شهرێ داعشێن تیرۆریست ژ وان ئهمریكا و ئیتالیا و ئهلمانیا و فرهنسا و بریتانیا و دونیا ههمی شانازیێ ب هێزێن پێشمهرگههی دكهن، ههردو دهولهتێن عیراقێ و سووریایێ تنێ ناڤ ماینه دهولهت، مهزنترین كۆمپانیێن جیهانی یێن گازێ ل ههرێمێ كار دكهن، ههتا وهلاتێن دژی كێشهیا كوردی ژی ههماههنگیێن بازرگانی یێن بهرفرهه دگهل ههرێمێ ههنه ژ وان توركیا، پهیڤا كوردستان یا ل سهر زارێ ههمی رهوشنبیران و ههتا یێن عهرهب و تورك ژی ئهڤرۆ ل ههمی راگههاندنێن وان پهیڤا كوردستانێ دهێته كار ئینان، و ناڤهندێن ڤهكۆلینێن سیاسی دووڤچوونا ژێدهرێن دیرۆكی دكهن و بهحسێ پرۆژهیێن دهولهتبوونا كوردستانێ دكهن بۆ ههبوونا جوگرافی و مێژوویا كوردستانێ، بۆ نموونهئهڤرۆ ڤهكۆلینێن ماستهر و دكتۆرایێ ل سهر بابهتێن كوردستانێ دهێنه پێشكێشكرن. لهوا تهپه د یاریگهها كوردان دایه، لێ دڤێت یاریكهرێن كورد خودان راهێنهرهكێ بهێز بن و ل سهر پلانهكا دارێشتی یاریا خوه یا سیاسی ئهنجام بدهن، ئهو ژی ئێكگرتنا ههمی هێزێن سیاسی و كاركرن بۆ ئیرادا مللهتی و نههێلانا گهندهلی و بێ وژدانیێ د ناڤ ههرێما كوردستانێ دا، لێ دسهر ههمی كاوداناڕا دڤێت ریفراندوم بۆ سهربهخۆیێ ب زووترین دهم بهێته ئهنجامدان، پێخهمهت راگههاندنا دهولهتا كوردی و ببیته فشارهك ل سهر وهلاتێن ئێكگرتی ب دانپێدانا مافێ گهلێ كورد، ب مهرجهكی دڤێت د ههر ههڤبهندیهكا تایبهت دا دگهل وهلاتێن رۆژئاڤا دهشیار بین و بزانین كا گهلێن بیانی دگهل چارهنڤیسێ مهنه و دههر پرۆتۆكولهكێ دا خزمهتا سیاسهت و ئابۆرێ ههرێما كوردستانێ بكهن و لایهنێ كوردی ژی بشێت وان رژد بكهن كو د پهرژهوهندیا گهلێ كورد دا كار بكهن د سهرئێخستنا پرۆسا دهولهتبوونێ دا و ههر دهم سهركهفتنێن پێشمهرگهی بهر چاڤێن وان بمینن وهكو هێزهكا تهناهی ل سهرانسهری جیهانێ.
