ئهو رۆپهلێن گهنج نهخوینن!..
ئهو رۆپهلێن گهنج نهخوینن!..
قهدهم خێرا مه و قورئانا وان!..
د. سالار عوسمان
ئاخفتن ل سهر شۆڕشا پشتكۆ، د نێڤ وان شۆڕشان دا ڕۆلێ مهزن یێ قهدهم خێرا سهركرده، بهحس و پرسهكا دیرۆكی قسهههلگر فرهڕهههنده و ل ڤێرێ جهێ وێ نابه و نه مهبهستامهیه ژی ل دوور دیرۆكا وێ ژی باخڤین، ئهوا مهبهستامه كو ئهم بهحس ژێ بكهین، پێكهاتیه ژ:(حیلهیێن دوژمنان و دلپاكیا كوردان!..).
قهدهم خێر كچا كوێخوا قهندیێ فهیلی یه و ل سالا ١٨٠٠ ل ناڤچهیا لهكستان له باكۆرێ چیایێن تهنگوان، له (گود) ژدایك بوویه.
ل بهراهیا سهدهیا بیست، وهك ژنهكا سهركرده، ههلكهفتیه و جودا ل گهل زهمهنێ وێ دا، ڕابهرایهتیا شۆڕهشهكێ دكهت پێخهمهت ئازادی، كو ب نیڤهیا شۆڕهشا پشتكۆ بهرنیاسه.
د وی چاخی دا، ل بهراهیا چاخێ بیستێ و ڕێك ل پشتی ساڵێن ١٩٢٠ ڕهزا شا دژایهتیهكا زۆر یا كورد و ئهو ناڤچهیه: (لۆڕستان)دكهت، ههتا دگههیته كوشتنا برایێ قهدهم خێر: (مورادخان) و ههڤژینا وی ژی: (عهلی مههخان)، ئهو ژی ل ڕێیا فرت و فێلان ڤه قهدهم خێر و تێكۆشهرێن دهردۆرێن وێ بهردهوام دهبن ل سهر بهرهڤانیان و مهردانه بهرگریێ دهكهن، ناچار ڕهزاشا شاندهكێ ڤرێدكهت و داخوازا ئاشتیێ دكهت و ل نێڤ داخوازێن وی داخواز دكهت قهدهم خێر شووی پێ بكات، قهدهم خێر نهك ههر دههری و تووڕه دهبێت، بهرسڤهكا كهمهرشكێن بۆ ڕهزا شا دهنێریتهڤه و دبێژیت: (ئهڤه نه ئهزم دڤێت شوو بكهت، ئهڤه ڕهزا شایه د ڤێت شوو بكهت!..)، چونكو قهدهم خێر زرنگ بوویه و زاناتیا ڕهزا شا ب چ نیازهك ئهڤ داخوازیه كریه، لهوما شهڕ گهرمتر دبیت و كوردێن قههرهمان دوژمنی دهشكێنن و جارهكا دی ڕهزا شا نهچار بیت شاندێ ئاشتی بهنێریته خزمهت وێ ژنا مهزن و قههرهمان: قهدهم خێر فهیلی!..
چیرۆكا قورئانێ!..
ڕهزا شا ئهڤ جاره ل ڕێیا شاندهكێ ڤه قورئانهكێ فرێدكهت و ل سهر بهرگێ قورئانێ دامۆرا دهستێ خوه دهچهسپینیت، كو سووند پێ خواریه و داخوازا ئاشتی و دوباره گهشهكرنا ناڤچهیێ دكهت، قهدهم خێر دزانیت فیله و حیلهیه، لێ بهلێ پشتی گفتوگۆ و ل ژێر گڤاشتنا تێكۆشهرێن دهوروبهرێن وێ دا دهچنه دانووستانان و ئێدی ههر ههمی، ژبلی قهدهم خێرێ، كو ١٧ سهركرده دبنه ل سێدارهددهن و قهدهم خێر ژی ب ههسپێ وێ ڤه ڕادهكێشن و مامهلهیهكا زاڵمانه و نامرۆڤانه د گهل دا دكن، كو وهك وێ كێمن د دیرۆكێ دا!..
مه دڤێت چ بێژین؟
ـ كورد گهلهكێ دلپاكه و زۆربهی جاران ل دانوستانان دا دكهڤیته نێڤ تهلههیا فێل و حیلهیان دا، ئێدی پێدڤیه د كارێن سیاسهتێ دا، تایبهت د دانووستان دا دڵسافی و خۆشباوهڕیێ بدانێهن ئالیهكێ !..
ـ مهرج نینه ههمی دهمان دوروبهر و ڕاوێژ و گفتوگۆ ل گهل وان دا ئهنجامێن باش ههبن، سهركرده پێدڤیه دوورتر ببینییت و ل كیڤه زانی دهردۆرێن وێ شاشن و خهلهتن، نابیت هێجهتا زۆرینه ل دووڤ شاشیان دا بچیت، سهركرده كارهكتهرهكێ سهر ڕێی ڕاسته و دبیت ئهوێن ب شاشی ڤه چووینه یان رێیا خهلهت گرتینه ڤهگهرنهڤه سهر رێیا راست و دروست!..
ـ دوژمنێن كوردان بهردهوام ئایین و ئوول بكارئانینه بۆ حیله و فێلان، پێدڤیه د ڤێ راستێ تێبگههین، كو ههر دهمێ د كارێ سیاسهتێ دا ئایین بكارهات، ئهڤه مهبهست سیاسهته نهك ئوول و ئاین: قورئانا ڕهزا شا ب نموونه!..
ـ وان پێ باشه سهركردهێن پله ئێك ئهو ب خوه نهچێنه ناڤ دانووستانان دا، لهوما پێدڤیه بهردهوام تیمهكا دانوستكاری لێزان و به ئهزموون و ب ئاگهه ل مێژوویێ بت دهور سهركردهوه بن و ئهو ئهڤی كاری بكهن.
ـ ژن كێمترنینه، ژ زهلامان قهدهم خێر وهك میناك.
سهرچاوه: زامدار ئهحمهد: قهدهم خێری فهیلی، شۆرهِشگێڕێكی ونی مێژوو ، ههفتهنامهی وشه، ژماره 261
