ئیسلاما سیاسی … داعش وه‌كو نموونه‌

ئیسلاما سیاسی … داعش وه‌كو نموونه‌

103

د.جمعه‌ بندی ـ دهۆك ده‌سپێك:
ده‌سپێكا ڤی بابه‌تی یا فه‌ره‌ ئه‌م ئیسلاما سیاسی بده‌ینه‌ نیاسین و جوداهیا وێ ژ ئاینێ ئیسلاما راست دروست به‌رچاڤكه‌ین.
زانایێن لۆژیك دبێژن مرۆڤ دشێت هنده‌ك زارڤ و بابه‌تان ب دو رێیا بده‌نه‌ نیاسین، رێیا ژ وان رێیا بكارئینانا نموونا و رێیا دی دابه‌شكرنا بابه‌تی بۆ چه‌ند چه‌قان، د ڤی بابه‌تی دا و تایبه‌ت بۆ شلۆڤه‌كرنا زاراڤێ ئیسلاما سیاسی ئه‌م دێ ڤان هه‌ردو رێیان بكارئینین.
خالا ئێكێ: پێناسا ئیسلاما سیاسی و داعش:
ئیسلاما سیاسی كۆمه‌كا گرۆپێن هزری و عه‌قائیدی و ئایدلۆجی یه‌ و هه‌رئێك ژ وان وه‌ك خوه‌ ئاینێ ئیسلامێ بخوه‌ دایه‌ نیاسین و په‌یرۆكرن و بزاڤكریه‌ بۆ جێبه‌جێكرنا وێ و باشترین نموونه‌ بۆ ڤان گرۆپان:
1ــ گرۆپێن میانره‌و (هه‌ڤسه‌نگ ـ معتدل):
مینا: كۆمه‌لا ئیخوانێن موسلمان ژ ده‌سپێكا دامه‌زراندنێ حه‌تا دووماهیێن سالێن چلان دا، دیسا مینا پارتا ته‌حریر ل ئوردنێ، پارتا دادوگه‌شه‌پێدان ل توركیا.
2ـ گرۆپێن توندره‌و (متگرف):
مینا: كۆمه‌لا ئیسلامی ل مسرێ و بزاڤ حه‌ماس ل فه‌لستین و كۆمه‌لا هجره‌ و ته‌كفیر ل مسرێ…
3ـ گرۆپێن ده‌راڤی (مالی):
كۆمپانیێن ره‌یان ل مسرێ، رێكخراوا هه‌وارهاتنا ئیسلامی ل سعوودیێ و رابیتا ئیسلامی ل كوردستانێ.
4ـ گرۆپێن چه‌گدار(قتالی):
مینا: رێكخراوا قاعده‌ و بزاڤا تالیبان و حزب الله‌ و ئه‌نسار ئیسلام ووو.
5 ـ گرۆپێن سه‌له‌فی:
ئه‌ڤ جۆره‌ گرۆپه‌ دو جۆرن:
أ ـ گرۆپێن سه‌له‌فی ل سه‌ر ئاستێ تاكه‌ كه‌سا، ئه‌ڤ كه‌سه‌ پتریا وان كاردكه‌ن ب رێیا نڤێسین ئیسلامی، وه‌ك: پرتووكێن زانستێ حه‌دیسا و پێشێن ئۆمه‌تا ئیسلامێ و پتریا وان چارچووڤه‌ كرینه‌ ژ لایێ هزرێ ڤه‌ بۆ سیێ سه‌د سالێن ئێكێ ژ دیرۆكا ئیسلام.
ب ـ گرۆپێن سه‌له‌فێن بزاڤگیر (حركی):
ئه‌ڤ جۆره‌ كه‌سێن سه‌له‌ڤێ نه‌ بتنێ ب ریێن بزاڤێن هزری كاردكه‌ن بۆ زڤراندنا خیلافه‌تا ئیسلامێ، به‌لێ ئه‌و د هه‌مان ده‌مدا باوه‌ریێ ب توندوتیژیێ وچه‌كی دئینن بۆ گوهۆرینا جڤاكى بۆ جڤاكه‌كێ به‌ری هزار سالان، ئه‌ڤه‌ژی مه‌حاله‌ ب پیڤه‌رێن ئاینێ ئیسلامێ بخوه‌ په‌یرۆ كرین و تایبه‌ت بۆ شێوازێ ده‌ستهه‌لاداریێ و سیسته‌مێ سیاسی گوهۆر ل دووڤ ده‌م و جهێن هه‌ر چاغه‌كی، هنده‌ك ژ ئێخوانان و پتریا كۆمه‌له‌ێن چه‌گدارێن ئیسلامی دكه‌ڤنه‌ د بن ڤی گرۆپی دا.
باشه‌ پسیار ل ڤێرێ گرۆپێ (داعش) جهێ وان لكیڤه‌یه‌؟ د ناڤ ڤان گرۆپان دا؟، به‌رسڤ: داعش ژ هه‌ر گرۆپه‌كی ژ ڤان گرۆپان تاریاتی و قرێژا وان یائینای و تایبه‌ت مرۆڤ دشێت بێژیت: داعش كۆمكرنه‌ د ناڤبه‌را گرۆپێن چه‌گدار و گرۆپێ سه‌له‌فیێن (حه‌ره‌كی)، له‌ورا یا شیای چه‌گدارێن هه‌می ره‌گه‌زێن جیهانێ د ناڤ خوه‌دا كۆم بكه‌ت.
ب كورتی: داعش كۆمپانیه‌كه‌ نیڤده‌وله‌تی و فرهـ ره‌گه‌زا و ئارمانجا وێ یا ئێكێ كافركرن و كوشتن و ژناڤبرنا ئاخ و مرۆڤی یه‌، قوتابخانه‌كه‌ ده‌سپێكێ ده‌ته‌ خوین رێتنێ و به‌لاڤه‌كرنا ترسێ و سه‌همێ د ناڤا هه‌ر جهـ وه‌لات و دل و مێشكێ مرۆڤان و مرۆڤایه‌تیێ دا.
خالا دوویێ: ده‌سپێكا دامه‌زراندنا داعش:
ده‌ستپێكا دامه‌زراندنا گرۆپێ داعش دزڤریت بۆ سالا 2004 و هاتنا ئه‌بۆ مسعه‌ب زه‌رقاوی بۆ ناڤ عیراقێ ژلایێ گرۆپێ قاعده‌ و تایبه‌ت ژ لایێ ئوسامه‌ بن لادن ڤه‌، بناڤێ (جماعه‌ التوحید والجهاد فی بلاد الرافدین)، ب هێجه‌تا شه‌ركرنێ د گه‌ل هێزێن هه‌ڤپه‌یمان و تایبه‌ت ل گه‌ل هێزێن ئه‌مریكی.
و ل سالا 2006/2/15 ئه‌بۆ مسعه‌ب زه‌رقاوی ده‌ركه‌ت بۆپێ مه‌ره‌ما راگه‌هاندنا جڤاته‌كێ هه‌می گرۆپێن چه‌گدار بخوه‌ڤه‌ كۆمكه‌ت بناڤێ (مجلس شوری المجاهدین) ب سه‌ركێشیا عبدالله‌ رشید بغدادی و ژ ڤان گرۆپان پێكدهات:
((تنڤیم قاعده‌ الجهاد فی بلاد الرافدین وجیش الگائفه‌ المنصوره‌ وسرایا انصار التوحید وسرایا الجهاد الاسلامی وسرایا الغربا‌و وكتائب الاهوال وجیش اهل السنه‌ والجماعه‌)) ئارمانجا سه‌ره‌كی ژ ڤێ چڤاتێ كۆمكرنا هه‌می گرۆپێن چه‌كدار د بن خیڤه‌تا (قاعده‌) دا ورێخستن و نووكرنا شه‌ری ل گه‌ل هێزێن ئه‌مریكی و هه‌می پارتێن سیاسی یێن پشكدار د حوكمه‌تا به‌غدا دا و تایبه‌ت پارتێن شیعی و كوردی. و دووماهیا ڤێ جڤاتێ هاته‌ هه‌لوه‌شاندن و پتریا ڤان گرۆپان د ناڤ گر قاعده‌ دا حه‌لیان.
و پشتی كوشتنا ئه‌بۆ مسعه‌ب زه‌رقاوى ل سالا 2006 ل باژێرێ دیالا ل ناڤه‌راستا عیراقێ، ئه‌بۆ حمزه‌ المهاجر ل جهێ وی هاته‌ ده‌ستنیشانكرن وه‌ك زه‌عیم (القاعده‌) ل عیراقێ، و ل دووماهیا سالا 2006 و پشتی پتریا گرۆپێن چه‌كدار خوه‌ لێكدایه‌ڤه‌، پشتی كوشتنا (زه‌رقاوى) گرۆپه‌كێ نوو دامه‌زراند ب ناڤێ (الدوله‌ الاسلامیه‌ فی العراق) ب سه‌ركێشیا ابو عمر بغدادی.

و ل سالا 2010 وپشتی فرۆكێن ئه‌مریكی شیاین د هێرشه‌كێ دا ل باژێری (پرپار) هه‌ر ئێك ژ (ابو عمر بغدادی و ابو حمزه‌ المهاجر) بكوژیت، ئێكسه‌ر پشتی ده‌هـ رۆژان ل2010/4/19 (ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی) هاته‌ ده‌ستنیشانكرن وه‌ك زه‌عیمێ ده‌وله‌تا ئیسلامی ل عیراقێ.
خالا سێی: ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی و رێخستنا داعش:
ناڤ وی سێقولی: ئیبراهیم عه‌واد ئیبراهیم ل سالا 1971 ل باژێرێ سامرا ‌و ل عیراقێ هاتیه‌ سه‌ردونیایی، پشتی شه‌شێ ئاماده‌یی ته‌مامكری دڤیا بچته‌ كۆلیژا قانوونێ، به‌لێ تێكرا نمرێن وی رێ نه‌دایێ و پاش دڤیا بچیته‌ كۆلیژا سه‌ربازی وه‌ك ئه‌فسه‌ر ژێ ده‌ركه‌ڤیت، به‌لێ ل وێرێ ژی رێ پێنه‌دایه‌ و ل دووماهیێ بوویه‌ قوتابیێ كۆلێژا زانستێن ئیسلامی ل به‌غدا حه‌تا پلا دكتۆریێ ژێ وه‌رگرتی.
بۆ زانین ل سالا 2004 هێزین ئه‌مریكی ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی گرتبوو ب تۆهمه‌تا كوشتنا سه‌ربازێن ئه‌مریكی ل زیندانا بۆكا ل باژێرێ به‌سرا ل ژێریا عیراقێ و دبێژن د ناڤا ڤێ زیندانێ دا پتر ژ بیست هزار كه‌سان هه‌بوون و پتریا وان ژ ئیسلامیێن چه‌كدار و به‌عسیا بوون، به‌لێ هێزێن ئه‌مریكی پتریا ڤان كه‌سان ئازادكرن ب هیجه‌تا نه‌بوونا به‌لگه‌یێن ته‌مام بۆ زیندانكرنا وان و ئێك ژ ڤان كه‌سێن هاتینه‌ ئازادكرن ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی بوو، و ل ڤێ زیندانێ ئه‌مریكیا DNA ژ به‌غدادی وه‌رگرتی یه‌، بۆ وێ رۆژا وان دڤێت.
دیسا یا فه‌ره‌ ل ڤێرێ بهێته‌ گۆتن، كو مه‌زنترین هێرشێن تیرۆری ب ده‌ستێن گرۆپێ ده‌وله‌تا ئیسلامی ل عیراقێ دژی حوكمه‌تا عیراقێ هاتینه‌ ئه‌نجامدان ل سه‌ر ده‌مێ ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی بوو ژ وان:
ٲ ـ هێرشا ل سه‌ر مزگه‌فتا (ام القرى).
ب ـ سه‌د تۆلڤه‌كرن بۆ ئوسامه‌ بن لادنی.
ج ـ هێرشا ل سه‌ر به‌نكا ناڤه‌ندیا عیراقێ.
د ـ هێرشا ل سه‌ر وه‌زاره‌تا داد یا عیراقێ.
هـ ـ هێرشا ل سه‌ر زیندانا ئه‌بۆ غریب.
پشتی سه‌رهلدان و روودانێن وه‌لاتێ سووریێ و تایبه‌ت ل سالا 2011 كه‌سه‌كی ب ناڤێ (ابو محمد جولانی) چه‌قه‌كێ قاعده‌ ل سووری ده‌مه‌زراند بناڤێ (جبهه‌ النصره‌).
و ل هه‌مان سالدا رێكه‌فتی 2011/4/9 ب رێیا به‌لاڤۆكه‌كێ ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی (ده‌وله‌تا ئیسلامی ل عیراق و شام) راگه‌هاندن، پشتی تێكهه‌لكرنا هه‌دو تایێن قاعده‌ ل هه‌ر ئێك ژ عیراق و سووریێ، ئه‌وا دئێته‌ نیاسین بناڤێ (داعش).
به‌لێ چه‌قێ سووریێ قاعده‌ ئه‌ڤ چه‌نده‌ ره‌دكر ل سه‌ر زارێ (ابو محمد جولانی) و جاره‌ك دی دۆپاتكرنا به‌یعا خوه‌ بۆ رێكخراوا قاعده‌ ل ئه‌ڤغانستانێ راگه‌هاند.
خالا چارێ: هزرێن داعش:
مرۆڤ دشێت بێژیت كو هزرێن داعش دزڤرنه‌ دو تێگه‌هێن سه‌ره‌كی یێ ئێكێ هه‌می كۆمه‌لگه‌هـ د چاڤێن وان دا د ناڤ (جاهلیه‌تێ) دا دژین و دڤێت جاره‌ك دی بێنه‌ ب هیدایه‌تكرن و تێگه‌هێ دووێ (حاكمیه‌ت) تنێ بۆ خودێ یه‌ و ئه‌ڤ هه‌ردو تێگه‌هه‌ ژی دبه‌رچاڤن د ڤان خالان دا:
1 ـ ته‌كفیركرنا هه‌ر لایه‌نه‌كی ژده‌رڤه‌ی چارچووڤێ وێ یێ هزری كاربكه‌ت.
2 ـ كارئینان تیرۆرێ ب هه‌می جۆرێن وێڤه‌ و تایبه‌ت تیرۆرا هزری و چه‌كداری بۆ ئارمانجێن خوه‌.
3 ـ باوه‌ری ب دوباره‌ ئاڤه‌كرنا خیلاڤه‌تا ئیسلامی هه‌روه‌ك ئه‌و هزردكه‌ن.
4 ـ قه‌بوولنـه‌كرنا یێ دن، هه‌كه‌ خوه‌ موسلمان ژی بیت و تایبه‌ت هه‌كه‌ شیعه‌ بیت.
5 ـ ره‌تكرنا هه‌می شێواز و رێیێن دیمۆكراتی بۆ گه‌هشتنا ده‌ستهه‌لاتێ.
6 ـ ئاین و مه‌زهه‌ب و نه‌ته‌ویێن نه‌موسلمان هه‌می پله‌ دو و سێ دئێن د خیلافه‌تا وان دا.
خالا پێنجێ: جهێن به‌لاڤبوونا داعش و دیارترین سه‌ركردێ وان:
یا ئاشكرایه‌ كو جهێ داعش لێهاتیه‌ به‌لاڤبوون، هه‌ر ئێك ژ سووریا و عیراقێ بوویه‌ و سه‌رجه‌مێ سه‌ربازێن وان ل سووریێ شه‌ش هه‌تا حه‌فت هزاز چه‌گدارا بوون و ل عیراقێ د ناڤبه‌را پێنج هه‌تا شه‌ش هزار چه‌گداربوون و د هه‌مان ده‌مدا داعش شیا سه‌رێ خوه‌ هه‌لده‌ت ل لیبیا و سینائا مسرێ و سۆمالێ و یه‌مه‌ن و هنده‌ك جهێن دی.
دیارترین سه‌ركردێن داعش ئه‌ڤێن ل خوارێ بوون:
((ابو انس الشامی وابو دجانه‌ الانصاری وابو مصعب الزه‌رقاوى وابو حمزه‌ المهاجر وابو ایوب المصری وابو بكر بغدادی وابو ایمن العراقی وابو احمد العلوانی وابو عبدالرحمن البیلاوی حجی بكر الخلیفاوی ونعمه‌ ابو نایف الجبوری)) بۆ زانین پرانیا ڤان سه‌ركردان یێن هاتینه‌ كوشتن، هه‌كه‌ هه‌می نه‌بن.
دیسا یافه‌ره‌ بهێته‌گۆتن كو پتریا چه‌كدارێن داعش ژ ڤان ره‌گه‌زناما پێكدئێت:
((تونس، مغرب، سعودیه‌، یمن، سومال، جزائر، افغانستان، شیشان، بریتانیا، فرنسا و بلجیكا، استرالیا ـ ژبلی عیراق و سوریا)).
بۆ زانین د شه‌رێ رزگاركرنا باژێرێ مووسل دا شێست حه‌فت تونسی هاتنه‌ كوشتن و چل و هه‌شت سعوودی و سیهـ و حه‌فت مه‌غربی و سیهـ و نه‌هـ جزائری و سیهـوسێ شیشانی وه‌لاتێن سۆفێتا كه‌ڤن وێنماین ژ سۆمالێ و سووریا و یه‌مه‌نێ.
هه‌ژی گۆتنێ یه‌ كو هاتنا داعشا بۆ ناڤ ئاخا عیراق و سووریێ ب ڤان رێییان بوو:
(( ژسووریا بۆ عیراقێ و ژعیراقێ بۆ سووریێ و ژئوردنێ و سعوودیێ بۆ عیراقێ و ژ توركیا بۆ ناڤ سووریێ)) و پتریا وان ب رێیێن پاشپۆرت و به‌لگێن سه‌خته‌ و ب هاریكاریا پتر ژلایه‌نه‌كێ ئستخباراتی.
خالا شه‌شێ: شاپه‌رێن داعش ـ اجنحه‌ داعش ـ:
بۆ خورتكرنا رێخستنا خوه‌ رێخستنا تیرۆرستێن داعش چه‌ند ده‌زگه‌هـ دامه‌زراندن ژ وان:
1 ـ ده‌زگه‌هه‌كێ ـ ده‌سته‌ ـ شه‌رعی، ژبۆ مه‌رما به‌لاڤكرنا فه‌توا و ئه‌حكامێن خوه‌ د ناڤ خه‌لكی و چه‌كدارێن خوه‌دا. 2 ـ تایه‌كێ له‌شكری پێخه‌مه‌ت راهینانا ب چه‌كدارێن خوه‌ بۆ هه‌می جۆرێن چه‌كی و تایبه‌ت قایشێن TNT كری و ژێگرتنا فیدائیان بۆ كریارێن تایبه‌ت.
3 ـ ده‌ستگه‌هه‌ك بۆ سیخوریێ و كۆمكرنا پێزانیانان ل سه‌ر لایه‌نێن دی.
4 ـ راگه‌هاندن و تایبه‌ت ب رێیا سۆشیال میدیایێ، پێخه‌مه‌ت به‌لاڤكرنا ترس و سه‌هما خوه‌ د ناڤ خه‌لكی دا.
5 ـ لژنێن كۆمكرنا ده‌راڤی: بۆ زانین ئابوور و ده‌راڤێ داعش ژ ڤان خالا پێكدهات:
ٱ ـ فرۆتنا نه‌فت و گازێ ل سووریێ و عیراقێ ب رێیێن قه‌چاغ و ئه‌رزان.
ب ـ سه‌پاندنا باجا گۆمركێ ل سه‌ر بازرگان و خودانێن دوكانان و خودان كارێن ده‌ستی.
ج ـ دزی و تالانكرنا هه‌ر جهه‌كێ ب سه‌رداگرتی.
د. پشته‌ڤانیا ده‌ركی و بازرگانیا نه‌ره‌وا مینا بێهۆشى و له‌شێ مرۆڤان.
ب ڤێ پشته‌ڤانیا ده‌ره‌كی و ب ڤی ده‌راڤێ مه‌زن تیرۆرستێن داعش شیان شه‌رێ ڤان هه‌می لایه‌نان بكه‌ن د ئێك ده‌م دا:
((له‌شكر و پۆلیسێن سووریێ و عیراقێ ب هه‌می جۆرێن خوه‌ڤه‌ و هێزێن پێشمه‌رگه‌ی و هێزێن سووریا دیمۆكرات و میلیشاتێن شیعی ـ جیش المهدی وعصائب اهل الحق وحزب الله‌ العراقی ـ و پاسدارێن ئیرانی و حزب الله‌ لبنانی و جیش الحر)) ل گه‌ل دا شه‌ریێ شه‌به‌كا و ئێزدیا و توركومان و سائیبه‌ و مه‌سیحیا و ژبلی هه‌ڤپه‌یمانیا نیڤده‌وله‌تی ب سه‌رگێشیا ئه‌مریكا و پاش هاتنا هرچا سۆرا رۆسی بۆ ناڤ ڤێ گوڤه‌ندێ.
ل ڤێرێ یا فه‌ره‌ به‌رچاڤترین گرۆپێن تیرۆرست ئه‌وێن هاریكاریا رێكخراوا داعش كری، تایبه‌ت ژلایێ ده‌راڤی و فرێكرنا چه‌كداران ئاشكرا بكه‌ین:
1 ـ ئه‌نسار به‌یت المقدس ل مسرێ.
2 ـ ئه‌نسار ئه‌لشه‌ریعه‌ ل تونسێ.
3 ـ ئه‌بۆ منزر شه‌نقیتی و ئه‌بۆ سعد العاملی.
خالا حه‌فتێ: بۆچی داعش شیا جهێ خوه‌ ل عیراقێ بكه‌ت؟:
ئه‌ڤ بابه‌ته‌ دزڤریته‌ چه‌ند خالێن گرنك ژلایێ تایبه‌تمه‌ندان ڤه‌، ژ وان:
1 ـ پتریا ده‌ڤه‌رێن جوگرافی یێن داعش د ناڤدا به‌لاڤبووی جهێن سونه‌یایه‌، سونه‌ ژی هه‌رده‌م خوه‌ دبینن مه‌غدۆر د عیراقا پشتی سالا 2003 دا.
2 ـ پشته‌ڤانیا هنده‌ك گرۆپێن به‌عسیان وه‌ك خیانه‌ته‌كێ (په‌رده‌پوشی) سیاسی بۆ داعشا.
3 ـ راگه‌هاندن و فه‌توایێن ته‌كفیری چ ژده‌رڤه‌ی عیراقێ هه‌ر ژ پشتی سالا 2003 و حه‌تا هاتنا داعش.
4 ـ پشته‌ڤانیا ده‌راڤی و تایبه‌ت یا ده‌ره‌كی.
5 ـ هنارتنا چه‌كداران ژ هه‌می پارچێن دونیایێ ڤه‌ بۆ ناڤ داعشا.
خالا هه‌شتی: خالێن لاوازێن داعش:
1 ـ دووركه‌ڤتن و لاوازیا وان بۆ تێگه‌هشتنا راست و دروست بۆ ئاینێ ئیسلاما پیرۆز و تایبه‌ت د وارێ فقهێ دا كه‌توار و قانوونێن خودێ پاك و دلۆڤان د گه‌ردۆنی دا.
2 ـ هه‌ڤركیا وان دگه‌ل قاعده‌ و جه‌بهه‌ت نوسره‌.
3 ـ گۆتارا وان ل سه‌ر دولایه‌نێ ـ دوقۆلى مینا حه‌رام و حه‌لال و كافر وموئمن و حق و باتڵ وووو.
4 ـ چ پرۆژه‌ هزری و ئاڤاكرنێ ڤێ نه‌بوون هه‌تا بنه‌ شوونگر ل عیراق و سووریێ.
5 ـ هه‌لبژاتنا تیرۆر و توندره‌ویێ بۆ سه‌پاندنا ئارمانجێن خوه‌.
6 ـ هێرشكرن بۆ ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ چ ل سووریێ یان ل عیراقێ.
7 ـ دژاتیا هه‌می جیهانێ و ب رێیا ده‌ركرنا تیرۆرێ بۆ هه‌می مرۆڤایه‌تیێ.
8 ـ پتریا ئیستخباراتێن جیهانێ شیان ده‌ستێن خوه‌ د ناڤ داعشدا بچینن، هه‌كه‌ ئه‌و بخوه‌ سیناعه‌ته‌كێ مخابراتی نه‌بیت هه‌ر ژده‌ستپێكا وان و حهه‌تا نوكه‌.
9 ـ پتریا سه‌ركردێن وان هاتنه‌ كوشتن و ئه‌ڤه‌ژی هندێ دگه‌هینت كو یابوویه‌ رێخستنه‌كا به‌رچاڤ بۆ لایه‌نان و تایبه‌ت یێن سیخوری.
خالا نه‌هێ: كوشتنا ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی:
هێزه‌كا تایبه‌تا له‌شكرێ ئه‌مریكی و پشته‌ڤانیا هه‌شت فرۆكێن هه‌لیكۆپته‌رێن شه‌ركه‌ر ژنشه‌كێ شه‌ڤا 26 ل سه‌ر 27 ل مه‌ها ده‌هـ 10 ل سالا 2019 هێرشه‌كا بله‌ز كره‌ سه‌ر جهێن خه‌لیڤێ داعش د ناڤدا ل باژێرێ ئه‌دلبا سووری ل گوندێ پریشا نێزیك چه‌ند كیلۆمه‌تره‌كا ژ توخیبێ توركیا، و د ئه‌نجامێن شه‌ر و پێكدادانێ پتریا چار سه‌عه‌تان، ده‌نگوباسێ نه‌هێلانا خه‌لیفێ داعش ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی هاته‌ راگه‌هاندن ژلایێ سه‌رۆكێ ئه‌مریكا ڤه‌ دۆنالد ترامپ، و د وی ده‌نگوباسی دا هاته‌ گۆتن كو به‌غدادی قه‌ستا تۆنێله‌كا گرتی كرن و خوه‌ د ناڤدا په‌قاند.
به‌لێ ل دووڤ نڤێسه‌رێ ڤی بابه‌تی ماده‌م ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی یێ راپێچا بوو ب قائیشه‌كا TNT كری، رامانا وێ ئه‌وه‌ نه‌ وی خوه‌ كوشتی یه‌ و نه‌ ئه‌مریكا، ئانكو لایه‌نێ سیێ ئه‌و یێ كوشتی ب كونترۆلی.
چنكو مرۆڤێن خه‌لكێ بێ تاوان دكوژن و تایبه‌ت بناڤێ ئاینی ئیسلامێ مرۆڤێن ترسنۆكن، مرۆڤێن ترسنۆك ژی چ جار ئه‌و وێره‌كی نینه‌ خوه‌ بكۆژیت و چنكو به‌ری هه‌ر كه‌سه‌كی دزانیت كا دێ جهێ وی ل كیڤه‌ بیت ل بن دونیایێ.
و ل دووماهیێ بلا ئه‌ڤ پسیاره‌ بۆ خوانده‌ڤانێ هێژا بن:
1 ـ ئه‌رێ یا به‌رئاقله‌ د ڤێ پرۆسا تایبه‌تا له‌شكرێ ئه‌مریكا دا چ كه‌سێن نێزیكێن ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی ن هاتبنه‌گرتن؟.
2 ـ باشه‌ خێزان و زارۆیێن ئه‌بۆ به‌كر به‌غدادی ل گه‌ل وی دا چ دكر؟، هه‌كه‌ مه‌ره‌ما وان ئه‌و نه‌بیت ژ وێرێ به‌ر ب وه‌لاته‌كێ دی نه‌چن؟.
3 ـ بۆچی به‌غدادی بۆ وێ تۆنێلێ دچیت، ئه‌وا دووماهیا وێ یا گرتی.
4 ـ یان به‌غدادی بوو دیاری ژ لایێ سولتانی ڤه‌ بۆ سه‌رۆكێ ئه‌مریكا ل به‌رمبه‌ر ـ تو من هلبگره‌ ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ و ئه‌زژی دێ ل سه‌ر ته‌ سڤكه‌م ل ناڤا گۆنگرێسی و راگه‌هاندنێ و ره‌ئیا گشتیا ئه‌مریكا.
تێبینێ:
1ـ ناڤه‌رۆكا ڤی بابه‌تی هاتیه‌ پێشكێشكرن ژلایێ نڤێسه‌رێ ڤی بابه‌تی وه‌ك سمینیارا ل سه‌نته‌رێ پێشمه‌رگه‌ یێ ره‌وشه‌نبیری، رێكه‌ڤتی 2014/6/12.
2 ـ ل رۆژا سمینارێ ژی مه‌ گۆتبوو بلا كورد چ مفای ژ ڤی شه‌ڕی وه‌رنه‌گرن و یا گرنگ ئه‌وه‌ سه‌رساخ ژ ڤێ شه‌ره‌نێخێ ده‌ربازبن.
3 ـ پتریا سه‌ركردێن داعش نه‌ عیراقی بوون.
4 ـ پتریا پشته‌ڤانیا ده‌راڤی بۆ قاعده‌ و داعش ژ كۆمپانی و كه‌سانێن ده‌وله‌مندبوون و تایبه‌ت ژ كه‌نداڤی.
5 ـ پتریا سه‌ركردێن ئاینی د ناڤا داعشدا سعودی و تونسی بوون.
6 ـ ده‌ستێن گه‌له‌ك سه‌رۆكێن عه‌شائیرا ل گه‌ل داعش دابوون ل ده‌سپێكا هاتنا وان بۆ عیراقێ.
7ـ هه‌می گرۆپێن ئیسلاما سیاسی توندره‌ویێ دكه‌ن، ڤێجا هنده‌ك ژ وان مێشكی دكۆژن و هنده‌ك ژوان گیانی دكۆژن.

*دكتوراه‌ فی الفقه‌ المقارن بالقانون.

کۆمێنتا تە