ئینسكلوپیدیا پارێزگهها دهوكێ
- بهیار باڤى –
ل مهها سۆباتا 2013 ێ ل هۆلهكا هۆتێلا ژیان ل دهوكێ ئهم كۆمهكا نڤیسهر و رهوشهنبیرێن پارێزگههێ هاتینه داخواز كرن بۆ گهنگهشه كرن و پێش كێش كرنا راوو بۆچونان دهربارهى ئینسكلوپیدیایهكێ بۆ پارێزگهها دهۆكێ , كۆ ژئالیێ نڤیسهرێ بهرنیاس ماموستا مصدق تۆڤى ڤه دهاته سهرپهرشتى كرن .. و رهنگه دوهختى دا بۆمه گهلهك برادهران ئهڤ تشته وهكو خهونهكێ بۆ ؛ وهكو خهونهكێ كۆ یا ب زهحمهته كارهكێ هۆسا مهزن و كێم ئهزموونى و كۆمهكا فاكتهرێن دى بهێته ئهنجامدان و روناهیێ ببینیت , و ههروهسا وهكو خهونهكێ بو بۆ ههمویان كو بهرههمهكێ هۆسا دلخۆشكهر و ب مفا بكهڤیته بهردهست نهخاسم كۆ بۆ جارا ئێكێ یه ..
رۆژ هاتن و رۆژ چون .. ژ بهریا دوو رۆژان داخوازنامهیهك بۆمه ههر ژئالیێ ماموستایێ بهرێز ڤه هات بۆ ئامادهبون ل رێ و رهسمێن دهرچونا ئهڤێ ئینسكوپیدیا یا پارێزگهها دهۆكێ لهۆلا كونفرانسان ل زانكویا دهوك ل رۆژا 12ى ئهڤێ مههێ. ب راستى ئهڤه وهكو مزگینى یهكا دلخوشكهربو كۆ ئهڤ بهرههمێ ههژى بكهڤیته بهر دهستێ خواندهڤانا كۆ پتریا وهڵاتێن جیهانێ د بوارێن جودا جوداده گرنگیێ ب ئهڤێ چهندێ ددهن و بویه ئێك ژ بنهمایێن پێناسینا وهڵاتى و جڤاكى د ههمو بواران دا ..
ب تایبهت بۆمه وهكو جڤاكێ پارێزگهها دهۆكێ و ههر وهسا جڤاكێ كوردستانێ ب شێوهیهك گشتى گهلهك مفایێ ئهڤێ ئینسكوپیدیایێ دێ ههبیت چ وهكو پێناسین یان رۆهنكرن و شرۆڤهكرن لسهر پتریا مژارێن گرێداى ژیانا جڤاكى وزێدهبارى ئالیێن سروشتى وجوگرافى:
*ئالیێ جڤاكى :دانا نیاسینا سیستهمێ پێكهاتا جڤاكى و ههر وهسا ئهوان عورف و عادات و رهوشت و بهایێن جڤاكى ل دهڤهرێ كو ب درێژاهى یا سالان د قالبهكى دا هاتینه بۆهژاندن و بوینه خودان مورَكهكا تایبهت ب دهڤهرێ ڤه .. وههر وهسا سهرو بهرێ ژیانا خهلكێ دهڤهرێ چ یێ نها یێن ژیانا سهردهمێ بهرێ بتایبهت ژیانا
گوندان گونداتیێ ..
*ئالیێ دیروكى و سیاسى: بهرچاڤ كرنا ئهوان رودان و بویهر و قوناغ و وهرچهرخانێن گرنگ یێن دیروكى و سیاسى كو دهڤهر تێرا دهرباز بوى وكاریگهرى لسهر ههمو ئالیێن ژیانا جڤاكى .
* ژئالیێ كهلتورى و فلكلورى: بهرچاڤ كرنا كهلتور و فلكلور و میتولوژیا دهڤهرێ ژ ستران و چیرۆك و سهر هاتى و ئهڤسانهیان و ههروهسا یاریێن فلكلورى كو ههر ئالیهك خوهیى رهههندهك سوسیولوژى یه و گهلهك ئالیێن كهسایهتى یا جڤاكى و دهروونى یا تاكێ كوردستانێ تێدا دیار و بهرچاڤ دبیت .. زێدهبارى بهرچاڤ كرنا كهسایهتیێن دهڤهرێ ب رۆل پێگهها خۆ یا جڤاكى ,سیاسى , زانستى ….
* ژئالیێ زمانى : ژ ئهنجامێ نڤیسین و ئاماژهپێ كرنا ناڤێن كهسان و جهێن دهڤهرێ و ههروهسا ئاڵاڤ و كهرهسته و هێمایان مفایهكێ زمانى ههیه كۆ ئهڤ پهیڤێن بوژین و رهسهن فهرههنگا زمانى دهولهمهن دكهن وژنهمان و ناڤچونێ رزگار ببهن ..
* ژئالیێ ئابوورى و چاندنێ : بهرچاڤ كرنا ئهوان ژێدهرێن ئابورى
یێن كو ژیانا خهلكێ لسهر رادوهستا وههر وهسا ئهوان كار وپیشهیێن خهلكێ دهڤهرێ و زێدهبارى دهرامهتێ ئاڤى و هشكاتى یێ كو ل دهڤهرێ بهربهڵاڤ ..
*ژئالیێ رهوشهنبیرى و ئهدهبى و رۆژنامهگهرى: ئاماژه كرن ب بزاڤا رهوشهنبیرى و ئهدهبى و رۆژنامهگهرى ل دهڤهرێ و ههروهسا ناڤێن كهسانێن نڤیسهر و رهوشهنبیر و رۆژنامهڤان و بهرههمێن ئهوان و ههلبهت دگهل بوارێ راگههاندنێ ..
*ژئالیێ زانستى و پهروهردهیى ڤه : ئاماژهكرن ب قوناغێن وهرارا زانست و پهروهردێ ل دهڤهرێ ههر ژ قوبههان و خواندنگههێن فهقیان ههتا دگههیته قوتابخانه و زانكویان ..
ئهڤه و زێدهبارى ئالیێن دى یێن گرێداى ژیانا خهلكى ..
ههلبهت ئهڤ كارێ ههژى دێ بیته شهنگسته و بنامهیهك كۆ ل پاشهرۆژێ تشتێ نوى ل ئهڤان بابهتان بهێنه زێدهكرن یان
ژى ئهو بیاڤ و بابهتێن ئهڤێ ئهنسكلوپیدیایێ بخۆڤه نهگرتین ل چاپێن بهێن لسهر بهێنه زێده كرن .. ودهست خۆش بۆ ماموستایێ نڤیسهر مصدق تۆڤى و ههر ماموستایهكێ دهست د ئاڤاكرنا ئهڤى ئاڤاهیێ جوان و هێژا ده كرى ..
