باشترین 10 خـوارن بۆ بەرهنگاربوونا کـۆلیستڕۆلی و پاراستنا مرۆڤی ژ جـەلتێ
مەترسیا هەرە مەزن یا جەلتێ (DVT) ژبەر کێم لڤینێ و هندەک عادەتێن خەلەت یێن رۆژانە پەیدادبیت. ئەڤە ژی هندەک خوارن و عادەتن کو خوینێ روهن دکەن و ناهێلن جەلتە دروست ببیت:
1. ڤەخوارنا ئاڤێ ب رەنگەکێ زۆر:
هشکبوونا لەشی ئێکە ژ ئەگەرێن سەرەکی یێن مەهینا خوینێ. یا فەرە رۆژانە ئاڤێ ب رێژەیەکا باش ڤەخۆی. بۆ هندێ بزانی کا لەشێ تە تێرا خۆ ئاڤ وەرگرتییە، سەحکە رەنگێ میزێ؛ ئەگەر یا زەرا ڤەکری بیت ئانکو باشە، ئەگەر یا تاری بیت ئانکو لەشێ تە یێ هشکە.
2. خوارنا کێوی:
ڤەکولین نیشان ددەن کو کێوی رۆلەکێ مەزن هەیە د کێمکرنا چالاکیا “پەڕوکێن خوینێ” دا، ئەڤە ژی ناهێلیت خوین بمەهیت. دیسان فێقیێن وەک (سێڤ، فراولە، و تری) هەمان مفای ددەن.
3. بکارئینانا بهاراتان:
هندەک بهارات وەک (کەرکەم، زەنجەـیل، و بیبەرێن تیژ) ماددێ “سالیسیلات” تێدایە کو ناهێلیت خوین ل ناڤ دەماران دا بمەهیت.
4. زەیتا زەیتوونا یا سافی:
ئەڤ زەیتە ماددەیێن “فینۆلی” تێدایە کو جەلتێ کێم دکەن. باشترە د چێکرنا خوارنێ دا ل جهێ زەیتێن دی بهێتە بکارئینان.
5. چەرەز و دانەوێلێن تەمام:
چەرەزێن وەک (باهیڤ، گویز) و دانەوێلێن وەک (گەنم و نیسک) دەولەمەندن ب “ڤیتامین E”، کو ئەڤ ڤیتامینە وەک روهنکەرەکێ سروشتی یێ خوینێ دهێتە نیاسین.
6. ماسی و تۆڤێ کەتانی (بذر الكتان):
ئەو خوارنێن “ئۆمیگا 3” تێدا، خوینێ روهن دکەن و ناهێلن دەمارێن خوینێ ستویر ببن. ماسیێن وەک (سەلمۆن و ماکریل) باشترین ژێدەرن.
7. سیر:
سیر دهێتە هەژمارتن وەک دەرمانەکێ سروشتی بۆ روهنکرنا خوینێ و کێمکرنا مەترسیا جەلتێ، زێدەباری مفایێن وێ یێن دی بۆ دلی.
8. شەربەتا تری:
ڤەخوارنا پەرداخەکێ شەربەتا تری ل شەڤێ، هاریکارە بۆ کونترۆلکرنا کارێ پەڕوکێن خوینێ و رێگریێ ل جەلتێ دکەت.
9. شوکولاتا تاری:
ژبەر هەبوونا ماددێ “فلاڤۆنۆید”، شوکولاتا تاری ناهێلیت خوین ل سەر ئێک کوم ببیت.
10. پیڤاز و کڤارکا ڕەش:
پیڤاز دژە-ئۆکسانە و ناهێلیت پەڕوکێن خوینێ ب ئێک ڤە ببن. کڤارکا رەش ژی خوینێ پاقژ دکەت و دل و دەماران دپارێزیت.
ئامۆژگارییەکا گرنگ:
هەوڵ بدە خوارنێن پڕ چەوری (الدهون المشبعة) کێم بکەی، چونکی ئەڤ چەورییە دبنە ئەگەرێ هەوکردنا دەماران و رێگریێ ل چوونا خوینێ دکەن.
