باشوورێ كوردستانێ و كوردفرۆش ب هه‌موو ره‌نگ و ده‌مان! ‌

باشوورێ كوردستانێ و كوردفرۆش ب هه‌موو ره‌نگ و ده‌مان! ‌

64

كورد فرۆش: ئه‌و مرۆڤێ هزر، هه‌ست، هشیاریا وی یانه‌ته‌وی نه‌یی، نه‌ به‌رهه‌ڤی كاروكریار و به‌رپرسیارێن ل سه‌ر هه‌نه‌ ب ره‌نگه‌گ دروست ئه‌نجامبده‌ت، نه‌به‌رهه‌ڤه‌ خوه‌ ب پێشمه‌رگه‌ بزانیت و پێشمه‌رگاتیێ بكت، ئه‌ڤ مرۆڤ گه‌ف و مه‌ترسیه‌ بۆ سه‌ر شۆره‌ش و هه‌بوون و ئاسایشا نه‌ته‌ویا خوه‌، هه‌ر چ مه‌ره‌مێن هه‌یین ئه‌و پالدایه‌ كوردفرۆشیێ بكت دوورن ژ به‌رژه‌وندیا گشتی و نه‌ته‌ویا گه‌ل و وه‌لاتی، به‌لكو بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا دژه‌ كوردانه‌، كوردفرۆشی ب گه‌له‌ك ره‌نگان دیار دبن: سیاسی، ئابووری، جڤاكی، له‌شكری،.. . هتد.
زڤرین بوَ پێڤاژۆیا ناسیۆنالیزما كوردی ل باشوورێ كوردستانێ ل دوهی و ئه‌ڤرۆ ب قۆناغێن: شۆره‌ش، سه‌رهلدان، هه‌رێمه‌ك قانوونی و دستووری، باشوور ب هژماره‌یێن پیڤای كوردفرۆش ناسكرینه‌ تایبه‌ت پشتی سه‌رهلدانێ و ئه‌ڤرۆ، ئه‌ڤه‌ ل ده‌مه‌كی پێدڤیا باشوور ب كوردێن دلسۆز هه‌یه‌ داكو كاروانێ شۆره‌شێ ب سه‌ركه‌فتیانه‌ ده‌وله‌تبوونێ ژدایك بكت، ئه‌و دلسۆزێن خوه‌ ب پێشمه‌رگه‌ دزانن و پێشمه‌رگاتیێ دكن و هه‌موو كار وخه‌بات و شیانێن وان پێخه‌مت كورداینێ، ل بلندترین ئاستێن :
هزر، هه‌ست، هشیاریا خوه‌ یانه‌ته‌وی، ئه‌و ژی بهێت گۆتن: باشوور ئه‌ڤرۆ هنده‌كێ باشه‌ و راگرتی مایه‌ ژ كه‌د و خه‌باتا ئه‌ڤان دلسۆزان.
به‌لێ د قۆناغا شۆره‌شێ دا باشوور كوردفرۆشێن: سیاسی و له‌شكری و سیخوَری و جڤاكی ناسكرینه‌، دیسا د قۆناغا سه‌رهلدانێ و سه‌ربه‌خوه‌یێ دا پشتی دامه‌زراندنا ستوونێن ته‌مامكه‌رێن ئاسایشا نه‌ته‌وه‌ی: كارگێری، ئابووری، قانوونی، په‌روه‌رده‌، ساخله‌می، چاند و هونه‌ر و په‌یوه‌ندیان.. . هتد هاتیه‌كرن، هه‌مان ده‌م كار بۆ دابینكرنا جڤاكه‌ك سڤیل هاتیه‌كرن، سه‌روه‌ریا قانوونێ، سیسته‌مێ دیمۆكراسی، فورمێ حوكمه‌تا باش و مه‌رجێن وێ: شه‌فافیه‌ت و لێپرسین و سه‌روه‌ریا قانوونێ و پشكداری، رێزگرتنا مافێن مرۆڤان، ره‌وشه‌نبیریا گه‌ف و مه‌ترسێن ئاسایشێ، هه‌ڤپه‌یمانی و سیاسه‌تا ده‌رڤه‌ ب مه‌ره‌ما پشته‌ڤانیا ده‌راڤی و مانه‌ڤی و به‌رژه‌وه‌ندیان، پشكداری د راگرتنا ئاسایش و ئارامیا جیهانی دا، ل ده‌مه‌كی ئه‌ڤرۆ هه‌موو ستوونێن دیاركری ل گه‌ل كاركرنا دورون ژ بابه‌تی و ئه‌كادیمیا خوه‌، ده‌رئه‌نجام ره‌وایه‌ ئه‌گه‌ر بێژین: باشوور ل ئه‌ڤان هه‌ردو قۆناغان ژی كوردفرۆش ناسكرینه‌.
ل ڤێره‌ هنده‌ك ژ نموونێن كوردفروشیێ: چ ئاسایشه‌ك كارگێری هه‌یه‌ ل داموده‌زگه‌هه‌كێ دیاركری: چه‌ند قانوون سه‌روه‌ره‌، چه‌ند پله‌ و پۆست ب قانوونێ دهێنه‌ دان، چه‌ند فه‌رمانبه‌ر خودان ماف و ئه‌ركه‌، چه‌ند فه‌رمانبه‌رێ گه‌نده‌ل دهێت لێپرسین و قانوونیكرن، ئابووری:چ هاتیه‌ كرن ب مه‌ره‌ما دابینكرنا خوارن و ڤه‌خوارنا رۆژانه‌یا مرۆڤی، كا مه‌زنه‌ كارگه‌ه، مه‌زنه‌ پرۆژه‌ ب ره‌نگێ ده‌وله‌تی، كا به‌رهه‌مێ چاندن و پیشه‌سازی، كا بازرگانی و فرۆتنا به‌رهه‌می؟، قانوون: كا قانوونێن هاتین ده‌ركرن بۆ پاراستنا ئاسایشا باشوور ب تاك و كۆم، قانوون چه‌ند سه‌روه‌ر، په‌روه‌رده‌ ، ساخله‌می، چاند و هونه‌ر، په‌یوه‌ندیان. .. هتد ب هه‌مان نه‌رینیان، ل گه‌ل گوَمانا به‌رده‌واما جڤاكێ سڤیل، سه‌روه‌ریا قانوونێ، سیسته‌مێ دیمۆكراسی، حوكمه‌تا باش، مافێن مرۆڤ، هه‌ڤپه‌یمانی و سیاسه‌تا ده‌رڤه‌ یا ئه‌رینی، به‌لێ ل ده‌مه‌كێ ئه‌ڤ ستوونێن ئاسایشی ب ئه‌ڤێ ره‌وشا دۆر ژ ئه‌كادیمی و بابه‌تیا خوه‌ ، ئانكو هه‌ر مرۆڤه‌كی پشكدار د كارگێریا ڤان ستوونێن ئاسایشی ل ده‌مه‌كێ دروست كارێ خوه‌نه‌كریه‌ كوردفرۆشه‌، به‌لێ كوردفرۆشیه‌: نیڤا فه‌رمانبه‌رێن باشوور بندیوار، فه‌رمانبه‌ره‌ك دوو پارچه‌ عه‌رد وه‌رگرتینه‌ و ئێكێ چ نه‌ وه‌رگرتینه‌، خانه‌نشینه‌ هێشتا گه‌نج، راوێژكار ل ده‌ف وی: هاردپه‌وه‌ر + سۆفت په‌وه‌ر= گه‌شته‌كا خێزانی، خزمه‌تا پێشمه‌رگاتی= تالانكرنا سامانێ وه‌لاتی، هه‌ر 100 م و پانزینخانه‌ك و بازرگانیكرن ب ته‌خا هه‌ژاران، 500 م باژێره‌ك ئاكنجیبوونێ ب ناڤێ مودرینیزمێ بێ ره‌وشه‌نبیریا وێ، پرۆژه‌ێن ده‌وله‌تێ ژ بلی كێمن سه‌رسالا خوه‌ ده‌ربازناكه‌ت ژ كاردكه‌ڤت، په‌روه‌ردا ئاسایشی و نه‌ته‌وی خالا داویێ د فه‌رهنگا پارتێن سیاسی، دیپوَرتا كوردان بهێته‌كرن بۆ جیهانا ئیسلامی ب ناڤێ جیهادێ، قه‌یران بوویه‌ دیارده‌ و چاره‌سه‌ری ژی خاڤ، ستراتیژی=. كۆمبوون بێ ئه‌نجام، زانكۆ: داشكاندنا خواندنێ بۆ زارۆكێن خوه‌، میدیا: تۆلڤه‌كرنا پارت و بزاڤێن سیاسی و ره‌شكرنا روویێ باشوور، پێشمه‌رگه‌ = پره‌ك بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا،. .. هتد ژ دیمه‌نێن كوردفرۆشیێ ل ئه‌ڤرۆیا باشوور.
به‌لێ ژ به‌ر كوردفرۆشیا هه‌ی باشوور ئه‌ڤرۆ وه‌ك پێدڤی خودانا ستوونێن ئاسایشا نه‌ته‌وه‌ی نینه‌، لێ سه‌ره‌رای ئه‌ڤێ ره‌وشا هه‌ی ده‌م هاتیه‌ ئارمانجێن خوه‌ یێن سیاسی بگوهۆڕت، چاڤ ب ئه‌ڤرۆیا عێراقێ و وه‌لاتێن ده‌ردوۆر و ده‌ڤه‌را رۆژهه‌لاتا ناڤین و هه‌رێمی و جیهانی، گه‌ف و مه‌ترسێن چێكری و سروشتی ژ ئه‌وان: تیرۆر و بوهایێ په‌ترۆلێ و په‌نابه‌ری و برس و بێكار، جیهان به‌ر ب دوباره‌ به‌لانسێن هێزی روسیا و ئه‌مریكا و ئاستێ جیهانا ئیسلامی و ئیران و سووریا و ده‌ڤه‌رێن دی شیعه‌ ب شیعه‌نیزمێ و سعوودیه‌ و توركیا و ده‌ڤه‌رێن سونه‌ ب سونه‌نیزمێ هه‌تا كو ئه‌وره‌پا و ئه‌فریكا و هه‌موو جیهان.
به‌لێ دخوازت ئارمانجێن سیاسی یێن باشوور بهێن گوهۆڕِِین ژ فیدرالیێ بۆ مافێ چاره‌نڤیس و ده‌وله‌تبوونێ، ئه‌ڤه‌ گوهۆڕینا ئارمانجێن سیاسی بێگۆمان دێ گه‌ف و مه‌ترسیان ل سه‌ر ئاسایشا وی زێده‌تر كت ژ لایێ دژه‌كوردان، ل ڤێره‌: بزانن چه‌ند پێدڤیا باشوور ب مرۆڤێ دلسۆز هه‌یه‌، مرۆڤێ پێشمه‌رگه‌، ده‌رئه‌نجام پێدڤیه‌ باشوور ب قانوون و رێسا سه‌رده‌ریێ ل گه‌ل ڤان كوردفرۆشان بكت و بده‌ت دادگه‌ها گه‌ل و وه‌لات ل دووماهیێ باشووره‌ك ساخله‌م هه‌موو ژ كوردێن دلسۆز، ئه‌و هیڤی هه‌یه‌ دێ ستراتیژیه‌كا نه‌ته‌ویا نێزیك و دوور ل سه‌ر ده‌ستێن ئه‌ڤان دلسۆز و نه‌ته‌وه‌پارێزان هێت دارشتن: ئۆرگانێن حكومی، ره‌وشه‌نبیران، پارت و بزاڤێن سیاسی، بێلایه‌ن، ته‌خ و چین، ستراتیژیه‌ك ل ئاسته‌ك هه‌ری باش ب دارێژ و كاركرن و سه‌ركه‌فتنا سوتونێن ئاسایشا نه‌ته‌وه‌ی ل گه‌ل كۆمه‌لگه‌هێ سڤێل و سه‌روه‌ریا قانوونی و رێزگرتن ل مافێن مرۆڤ و حوكمه‌تا باش و هونه‌ر و زانستی هه‌ڤپه‌یمانی و سیاسه‌تا ده‌رڤه‌، ل ئه‌ڤی ده‌می ئه‌و ئارمانجا سیاسیا هاتیه‌ گوهارتن دێ سه‌ركه‌فتنێ ئینت به‌روَڤاژی ئه‌ڤێ هه‌موویێ هه‌ر كوردفرۆش و ستوونێن ئاسایشا نه‌ته‌وه‌ی و كاركرن وه‌ك خوه‌ بمینن باشوور به‌ر ب نه‌مانا ئێكجار دێ چت.

کۆمێنتا تە