بـۆچـی ڕەنگـێ پـرتـەقـالـی بۆ توندوتیژیا دژی ئافرەتێ دهێتە بكارئینان؟
چرا رەمەزان
دڤێ ڕۆژێ دا، جیهان ب ڕەنگێ پرتەقالی گەش دبیت وەك نیشانەیەك بۆ هیڤی بەخشان و بۆ داهاتەكێ بێ توندوتیژی. نەتەوەیێن ئێكگرتی ئەڤ ڕەنگە هەلبژارتیە بۆ ڕۆناهیكرنا جادەیان، ئاڤاهییان و جهێن بناڤ و دەنگ، چونكو هەولدا گوهۆڕینا ئازاران بۆ وزەیا ڕۆناهی و بۆ جەختكرنا هندێ چ دی لسەر ئەڤێ چەندێ بێدەنگ نەبن و پاراستنا ئافرەتێ جهێ بەرپرسیاریەتەكا هەڤپشكە د ناڤبەرا دەولەتان، جڤاكان دا و تاكێن جڤاكێ دا.
ئەڤ ڕەنگە پەیامەكا بهێز دەگەهینیت ل سەر پێدڤی و دویماهیئینان ب توندوتیژیا دژی ئافرەتان.
ڕەنگێ هەلمەتا نەتەوەیێن ئێكگرتی: ئەڤ ڕەنگە هاتیە هەلبژارتن وەك ڕەنگێ هێمایان بۆ هەلمەتا سكرتێری گشتی یێ نەتەوەیێن ئێكگرتی كو ئێك بگرن بۆ دوماهیئینان ب توندوتیژیا ئافرەتان، ئەڤ هەلمەتە ١٦ رۆژان بەردەوام دبیت. هۆكارێن هەلبژارتنا ٢٥ی هەیڤا ١١ وەك ڕۆژا جیهانیا توندوتیژی ل دژی ئافرەتان هاتیە نیاسین. د ڤێ هەڵمەتێ دا چەندین ئارمانج هەبوون وەك هشیاریكرن و دابینكرنا دەلیڤەیان بۆ دانوستاندنێ ل سەر ئاستەنگان و چارەسەركرن بۆ قەیرانا توندوتیژییا ئافرەتان. هەر ژكەڤن وەرە تا نها توندوتیژی بەرانبەر ئافرەتان دهێتەكرن، ب تایبەتی ئافرەتێن كورد دهێتە ئەنجامدان، زۆلم و زۆرداری ل هەنبەر ئافرەتێ دهێتەكرن. لێ ل ڤی سەردەمی دا جودا بوویە، ئەو ژی جۆرەكێ توندوتیژیێ دهێتەكرن ب رێكا ئەلیكترۆنی. توندوتیژییا ئەلیكترۆنی وەك دیاردەیەكا نوی د جڤاكا مە دا سەرهەلدایە و ڕۆژ ب ڕۆژێ زۆرتر دبیت و ب شێوەیەكێ دڕندانە بەرانبەر ئافرەتێ دهێتەكرن. توندوتیژی ل دژی ئافرەتێ ل سەردەمێ دیجیتالی دا بەرفرەبوویە. ئەڤ توندوتیژیە ب شێوەیەكێ گشتی و ب تایبەت ل جڤاكێن داخستی دا كاریگەرییەكا زۆر وكویر و كارتێكرنا دەروونی و جڤاكی دژوار هەیە، ول گەل دابونەریتێن جڤاكی ناگونجیت. چونكی ژ هەڕەشەكرنا وێنەیان و ڤدیۆیان و زانیاریێن كەسی و سڤكاتیپێكرن و چاڤدێریا بەردەوام ل رێكا تۆڕێن جڤاكی دا پێكدهێت. ئەڤە وەدكەن كو ئەڤ ئافرەتە قەستا خوە كوشتنێ بكەت یان بارێ دەروونێ وێ تێكبچیت ژترسێن بەلاڤبوونا وێنەیێن وێ..هتد. ل جڤاكێن داخستی ئەڤ جۆرێن توندوتیژیا دبیتە ئامرازەك یان ڕەمزەك بۆ بكارئینان و كۆنترۆلكرنا ژیانا ئافرەتێ، مەترسی ل سەر سنوورداركرنا ئازادیا ئافرەتێ، ل جڤاكێن داخستی زەلام پابەند دبیت ب هندەك تایبەتمەندیان پێكدهێت: پابەندبوون ب دابونەریت و بوهایێن دابونەریتان، كۆنترۆلكرنا تۆڕێن جڤاكی ب هێز لسەرئافرەتێ، گرنگیدان ب شەرەفا خێزانی، سنوورداركرنا ئازادیا ئافرەتێ. هەروەسا دشێین بێژین توندو تیژیا ئافرەتێ ل جڤاكا ڤەكری و داخستی چەند جوداهی هەنە ژ ڤان تشتان پێكدهێن:(هێرشێن زندی ل سەر ئافرەتی، شەرمزاكرنا ئافرەتی ل ناڤ ئونڵاینێ دا، دزینا ناسنامەیا ئەلیكترۆنی یان دبێژین هاككرنا فەیسبۆكا ئافرەتێ یان ئینیستگراما وێ یان سناپ هتد) ل جڤاكا داخستی (مەترسیا ژیانێ ل سەر ئافرەتی هەیە وەك كوشتن بناڤێ نامووسێ، قەبوولنەكرنا بیروبۆچوونێن ئافرەتی د ناڤ خێزانێ دا، زۆرداریكرن نەهێلان بۆچوونا سەر كاری، نەچاركرن بۆ ژیانا هەڤژینیێ) هندەك جار زەلام زۆڕیێ ل ئافرەتێ دكەت، بەلا خۆ ژێ ڤەناكەت، هەتا وێنە و ڤدیۆیان و زانیارێن گشتی لێ دبەت پشتی هینگێ گەفان ل ئافرەتێ دكەت دەرئەنجامێ ڤی كاری ژی ئەوە كو ئافرەت شەرمزار دبە د ناڤ خێزان و جڤاكێ دا، ژ دەستدانا كار و دەلیڤەیێن كاری، تووشی نەخۆشیا دەروونی دبە، مەترسیەكا زۆر ل سەر ژیانا وێ چێدبیت.
لێ چارەسەریا ڤێ هێرشا ئەلیكترۆنی ئەوە كو دانانا یاسایەكا تایبەت ب توندوتیژیا ئەلیكترۆنی، سزایەكا دژوار بۆ تاوانباری، پاراستنا مافێ قوربانیێن هێرشا ئەلیكترۆنی، ساناهیكرنا پرۆسەیا سكالایان ل دژی هێرشێن ئەلیكترۆنی، ب هەڤكاریا یاسایا نێڤدەولەتی بۆ دویڤچوونا تاوانباران. دڤێت سالانە ل رێكا رێكخراوێن حكومی و رێكخراوێن جیهانی هەلمەتەكا سەرانسەرێ جیهانێ بهێتە ئەنجامدان ل دژی هەڕەشەیێن ئەلیكترۆنی بۆ بەرەنگاربوونا دابونەریتان و شەرمزاركرنا وان ژبەر قوربانیان و بهێزكرنا ڕۆلێ ئافرەتان د جڤاكێ دا و چو جاران ژ مافێن خوە بێدەنگ نەبن..هتد. ل ڤێرێ بۆ بجههئینانا ڤان مافان ئەم پێدڤی ب حوكمەت و دامەزراندنێن مەدەنی و خێزان و تاكێن جڤاكی دشێین ژینگەهەكا دیجیتاڵی سلامەت و یەكسانتر بۆ ئافرەتان درست بكەین، ژینگەهەكە كو تێدا بشێن ب ئازادی و ئارامی و تەناهی و بێ ترس پشكداریێ بكەن.
