بۆچی رێژا پشكداریێ د ههلبژارتنێت ڤێ جارێ دا یا كێم بوو؟
هزرهك
بۆچی رێژا پشكداریێ د ههلبژارتنێت ڤێ جارێ دا یا كێم بوو؟
د. رهشید فندی
تشتهكێ سهرنج راكێش بوو, رێژا پشكداریا خهلكێ مه د ههلبژارتنێت ڤێ دوماهیێدا یێت پهرلهمانێ كوردستانێ رێژهیهكا كێمتر بوو ژ جارێت دی و نزم بوو ئاستهكێ بهرچاڤ، ئهڤ ئاسته ژی جهێ گرنگی پێدانێ یه ژ لایێ خهلكی ڤه.
رێژه لسهرانسهری كوردستانێ 57% بوو و ل پارێزگهها دهۆكێ گههشتبوو 60%.
ههر چهنده ئهڤ رێژهیه ل پهی ئهندازێت جیهانی رێژهیهكا گهلهك كێم نینه، لێ ئهڤه بۆ دهولهتێت جێگیر و تهنا و بێ مهترسی یا بهرئاقله، لێ بۆ دهڤهرهكا وهكی ههرێما مه، ههرێما كوردستانێ یا پری نهحهز و دوژمنێت ناڤهكی و دهرهكی و دهوردای ب مهترسیا، رێژهیهكا كێمه و جهێ پویته دان و سهرنجێ یه، كو پشكداریا زۆرینهیا خهلكێ مه د ههلبژارتنا دا د بیته جهێ پشت راستیێ.
بێگومانه كێم پشكداریا خهلكی د كارهكێ گرنگێ وهسا دا بۆ ههلبژارتنا نوینهرێت خۆ، كلۆپهكێ سووره بۆ كریارا سیاسی ل كوردستانێ ب گشتی، ئهگهر گلۆپێ سوور ژی نه بیت، یێ پرتهقالی یه.
بلا ئهم بخۆ ههلبژارتنێت عیراقێ و رێژا پشكداریا وان نهكهینه نموونه، بلا ئهم سهروبهرێ خۆ بخوینین بێی تهماشهی وان بكهین.
ل پهی دیتنا من، خهلكێ مه ب ئاشكهرایی دگۆت: ما خولێت پهرلهمانێ كوردستانێ یێت بهری نوكه بۆ مه چ كریه دا ئهڤه بكهن؟
بهرێ خهلكی ل وێ چهندێ بوو، كو خولێت جودا جودایێت پهرلهمانی هندهك یاسایێت باش بۆ ههرێمێ دهربكهن كو یاسا و سیستهماتیك جهێ خۆ ل ههمی قولاچكێت ژیانا مه ببینیت، لێ خهلكی ئهو چهند سهحنهكر، نهمازه خولا دووماهیێ یا پهرلهمانێ كوردستانێ، ئاریشه و بگر و ڤهكێش تێ كهتن، ههتا داویا ژیێ خۆ خۆشی ب خۆ نهبر، هیڤیدارین خولا نوی وی ئهركی ههلگریت و دلێ خهلكێ مه خۆشكهت و تامهكا خۆش بێخته سهر ئهزمانێ وان.
ل دویف دیتنا من، ئهگهرا دووێ یا كێم چوونا خهلكی بۆ سهر سندووقێت دهنگدانێ ڤێ جارێ ئهوبوو، خهلكێ مه یێ شارهزا بووی د كارێ نیاسینا مرۆڤا دا و رهوشا ههلبژارتنا دا، چنكی گهلهك ههلبژارتن یێت كرین و ئهنجام نه دیتینه، خهلكێ مه تهماشهی وان كهسا د كهت یێت خۆ بهربژێر كرین و وێنێت خۆ ههلاویستین، خهلك چاڤهرێ بوو، هژمارهكا كهسێت شارهزا و پسپۆر د ههمی وارێت ژیانێدا د ناڤ بهربژێرا دا ههبن، ژ بۆ ئهنجامدانا هندهك بریار و یاسایێت باش د دهمێ چار سالێت داهاتی دا ژ ژیێ پهرلهمانی. ئارمانجا من ئهوه، مه ژ وان بهر بژێرا چهند كهسێت شارهزایێت ئابووری و دارایی ههنه وشارهزایێت سیاسی و قانوونی و چهندێت پهروهری و چهندێت سنعهكاری و چاندنێ؟ چنكی وهلات لسهر دهستێ ڤان تۆڤ كهسا ئاڤا دبیت.
