بیرهاتنا دانانا ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد
هزرهك
بیرهاتنا دانانا ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد
د. رهشید فندی
پشتی رێككهفتنا 11ی ئادارا سالا 1970 ێ لناڤبهرا حكوومهتا ئیراقێ یا وی سهردهمی و سهرۆكاتیا شۆرهشا مهزنا ئهیلوولێ، ئێك ژ بهندێت وێ رێككهفتنێ ئهوبوو، رێكخراوێت جهماوهری ل كوردستانێ ب ئاوایهكێ ئاشكهرا و فهرمی بێنه دانان، لهوما ب گۆرهی وێ رێككهفتنێ چهندین سازی و رێكخراوێت جهماوهری ل كوردستانێ هاتنه دانان، وهكی نڤیسهران و قوتابیان و كرێكاران و جۆتیاران و ئافرهتان و ..هتد.
ئێك ژ وان سازیا ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد بوو، كو دهستوورناما ئاڤاكرنا وێ ل 10ی شواتا سالا 1970 ێ كهته وارێ فهرمی بوونێ و كۆنگرێ خۆ یێ دامهزراندنێ ل خزیرانا وێ سالێ ل بهغدا ئهنجام دا، پاشی دهست پێ كر و لقێت ئێكهتیا نڤیسهران ل ههر چار پارێزگههێت كوردستانێ دانان، سلێمانی، ههولێر، دهۆك، كهركووك.
ڤێ ئێكهتیێ د میژوویا درێژا خۆدا رۆلهكێ نهتهوهیێ بهرچاڤ گێرا و ئهندامێت وێ ئێكهتیێ بسهدان وهزاران گوتار و ڤهكۆلین وپارچه هۆزان و چیرۆك گههاندنه چاپێ و بهلاڤكرن وههر وهسا بسهدان پهرتووكێت وان نڤیسهران رۆناهی دیت و لایهنێت ڤهشارتی ژ مێژوویا كوردی و ئهدهبێ كوردی چاپ كرن وخهلكێ مه زانی چهندێ دهولهمهنده د وارێ كهلتووریدا.
هه ر وهسا هه لویستێ وان نڤیسهران یێ پیرۆز بوو نهخاسمه ل وی سهردهمێ شۆرهشا كوردستانێ شكهستن خواری لسالا 1975 ێ .
گهشترین ههلویستێ نڤیسهرێت كورد ل وی دهمی دیار بوو ، كو حكوومهتا ئیراقێ دهست ب عهرهب كرنا كوردستانێ كری وڤیای رۆیٍێ گهشێ كوردستانێ شێلی بكهن ، ههر ژ سالا 1975 ێ وههتا سهرههلدانا سالا 1991 ێ .
ئهگهر پێشمهرگێ قههرهمانێ كوردستانێ ژ ۆی دهمی ههتا سهرههلدانا سالا 1991 ێ خهباتا چهكداری كربیت و دربێت مهزن ل دوژمنی دابن، لێ بارا پتر ژ نڤیسهرێت كورد ژی ههر وی دهمی ل شوینا تڤهنگێ قهلهم بدهست بوون بۆ بهرهڤانیكرنێ ژ نهتهوا خۆ و وهلاتێ خۆ .
ئهگهر حكوومهتا ئیراقێ د وان شازده سالا دا شیابیت بارا پتر ژ وان رێكخراوا بینیته بن دهستێ خۆ ،لێ قهت و قهت نه شیا ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد بینیته بن سیبهرا خۆ ، بۆ وێ مهرهمێ ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد چهندین شههید دان و داگێران ژ هزرا كوردینیێ نه كر .
زێدهباری وێ چهندێ ، فهره بێژم ، باشترین و جوانترین پارچێت ئهدهبی و تێكست هنگی یێت هاتینه نڤیسین و ههر دهم بارهگایێت ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد جهێ خرڤهبوون و كۆمبوونا ههمی رهوشهنبیران بوون بۆ دل دهرێژكرنێ .
پشتی سهرهلدانێ ژی، ئێكهتیا نڤیسهرێت كورد یا بهردهوامه لسهر خهباتا خۆ یا ئهدهبی و رهوشهنبیری و لسهر ههمان رێبازێ دچیت و نها ژی دهستخۆشیێ ل وان دكهین.
