تراژیدیا سۆتنا سێوانێ و ههر سێ زارۆكێن وێ !
- بهیار باڤى –
بابهتێ مهیێ گۆشهیا جڤاكى ل حهفتیا بۆرى لسهر مژارا كێمى یا گازا سپى و وهرزێ زڤستانێ و سڕو سهڕمایێ بۆ وكارتێكرنا ئهڤێ چهندێ لسهر خێزانێ و بتایبهت زارۆكان .. و وهك گرۆڤه بۆ ئاكامێن ئهڤێ چهندێ مه ئاماژه دا ئهوان بۆیهرێن سۆتنا چهندین مالان دئهڤ ساله رۆداین ژ ئهنجامێ نهبونا سوتهمهنیێ و پهنا برن بۆ بكارئینانا ئالاڤێن كههرهبێ و بخراب كارئینانا ئهڤان ئاڵاڤان و دئهنجام دا ئهڤ رودان و كارهساتێن سۆتنێ ژێ پهیدا دبن و قوربانیان ل دۆڤ خۆ دهێلن بتایبهت ژن و زارۆك , و وهك میناك ئهڤ بۆیهرا ل ناڤهراستا ئهڤێ مههێ ل چهمچهمال روداى و دئهنجام دا ژنهك بناڤێ سێوان و سێ زارۆكێن خۆ بوینه قوربانى ( ژنا ژیێ وێ 23 سالى پشتى بویهرێ ب ههشت رۆژان ئانكو ل 24 ئهڤێ مههێ ل نهخۆشخانێ گیانێ خۆ ژدهست دا ژئهگهرێ سۆتنا دژوار ) ..
تشتێ نه پێَشبین كرى وقهت د خهیالان ژى دا هزر لێ نه دهات كرن پشتى بهڵاڤ بونا بابهتى ب رۆژهكێ ( ئانكو پشتى رودانێ ب چهند رۆژان ) د دهزگههێن راگههاندنێ دا هاته بهڵاڤ كرن كو ئهڤ بویهرا ل چهمچهمال رۆداى و سۆتنا ژنهكێ ودگهل سێ زارۆیێن وێ ( كو دژیێ شهش ههیڤى ههتا ههشت سالى دا بون ) نه رۆدانهكا قهزاو قهدهر بۆ بهلكو ههڤژینێ ئهڤێ ژنێ پێ هاتیه گونههبار كرن و ژبهر ڤێ ئهگهرێ هاتیه گرتن و دوسهیا وى ل ژێر ڤهكولینێ یه ..
بهربهڵاڤ بونا ئهڤى نۆچهى ب زووترین دهم ل ههمو كوژیێت كوردستانێ بهڵاڤ بو و خهم و دلگرانى ئێخسته ناڤ مالا ههر خێزانهكا لبهر شاشا تیڤى ئهڤ نۆچه دیتى و بهیستى بتایبهت دیمهنێ ئهوان چهند پهیڤێت كێم یێن ب زهحمهت ژدهڤێ ئهڤێ خانما د بهارا ژیێ خۆ یێ گهنجاتیێ دهردكهفتن ژبهرى وهغهرا دوماهیێ بكهت ..
ئهڤرۆكه ل جڤاكێ مهیێ ههرێما كوردستانێ توندو تیژى یا خێزانى ئێكه ژئهوان دیاردهیێن ترسناك كو ههرهشێ ل سهلامهتیا جڤاكى بگشتى دكهت ههتا رادهیهكى ژ شێوازێن توندو تیژى یا تهقلیدى و بكار ئینانا ئاڵاڤ و ئامرازێن كلاسیك دهرباز بویه بۆ شێوازێن دى یێن جودا جودا كو رهنگه رێژهیهك مهزن
دبادهكێن دادگههان دا ب شێوێ دروست و هۆكارێن دروست نههاتبن تۆمار كرن !
لدۆڤ هندهك ئامارێن رێڤهبهریا گشتى یا بهرههنگاربونا توندو تیژیێ یا خێزانى ل ههرێما كوردستانێ ( ئهڤ رێڤهبهرى یه ل ساڵا 2007 هاتیه دامهزراندن ) كو ل ئهڤ ساله بهڵاڤ بوینه , هندهك ئامارێن ترسناك لبهر چاڤ دكهڤن كو پێتڤى یه لایهنێن پهیوهندیدار ب رژدى لسهر راوهستن و ل ئهگهران و ههروهسا رێكێن چارهسهریێ بگهرن, كو وهك میناك دماوێ سالێن ( 2008- 2017 ) نیزیكى 57 ههزار حالهتێن توندو تیژى یا دژى ژنێ هاتینه تومار كرن ژوانا ؛ 474 حالهتێن كوشتنێ , 2334 حالهتێن سۆتنێ , 1245 حالهتێن خۆ سۆتنێ …
ئهڤێن خوارێ ژى هندهك ئهو ئامار و داتایێن گرێداى رهوشا ئافرهتێ و توندو تیژى یا خێزانى ل ههرێما مه یا كوردستانێ ل ماوێ ئهڤان ههشت نهه سالێن بۆرى هاتین تۆمار كرن و بهڵاڤ كرن :
– رێژا خۆ كوشتنێ ( تقریبا ) ههر رۆژ ئێك ژن و كچ دبیته قوربان .
– بلندترین رێژا سوتنێ ل ساڵا 2010 ێ بو , 299 ژن و كچ بوینه قوربان .
– بلندترین رێژا خۆ كوشتنێ ب سۆتنێ ههرل سالا 2010 ێ بو, 142 ژن و كچ بوینه قوربان.
– بلندترین رێژا خۆ كوشتنێ ( ژ دهرڤهى خۆ سۆتنێ ) ساڵا 2017 بۆ , 85 ژن و كچ .
– بلندترین رێژا كوشتنێ , ساڵا 2015 ێ بو , 55 ژن و كچ .
زێدهبارى ئهڤان ههژمار و ئامارێن ترسناك و كارهساتى , ههكهر ئهم ل بادهكێن دادگههێن ههر سێ پارێزگههێن ههرێمێ بنێرین دێ بینین دماوێ ههشت سالێن بۆرى دا 52 ههزار حالهتێن ژێكڤهبونا ههڤژینان ( بهردان ) چێ بوینه , كو ئهڤه ژى ههژمارهكا مهزنه و ههلبهت گهلهك نهكبهتى یا ل دۆڤ خۆ دهیلێت و دیساڤه قوربانیێن سهرهكى ژن و زارۆكن …
ب وێ ئومێدى ساڵا نوى 2019 مزگینى یێت خۆش دگهل خۆ بینیت و نهخۆشى و نهكبهتى یێن خێزانا كوردستانێ كێمتر ببن ..
