تـەنگـا هـۆرمزی و سەر ژ نوی پێناسەكرنا دەرفەتـان ژ بۆ هـەرێما كـوردستانـێ
شهاب ئاكرەیی
د ڤێ چركەساتا گوهۆڕینێن مەزن دا، شارەزایا نەتەوەیان نەتنێ ب شیانا وان ژ بۆ ژیانێ و خۆپاراستنێ دهێتە پیڤان، لێ د هەمان دەمی دا ب شیانا وان ل سەر ڤەگۆهڕینا قەیرانان بۆ دەرفەتێن دیرۆكی ژی دهێتە پیڤان.
ئەڤڕۆ ب دبیتەكا زێدە یا گرتنا تەنگا هۆرمزی ژ بەر شەڕێ بەردەوامێ د ناڤبەرا ئەمریكا و ئیسرائیلێ ژ لایەكی و ل گەل ئیرانێ ژلایەكێ دیڤە، هەرێما كوردستانێ ل هەمبەر وەرچەرخانەكا ستراتیژی راوەستیایە كو دشێت سەر ژنوی شێوە و نەخشەیێ هەرێمێ یێ ئابۆری و سیاسی كارگێڕی وێنا بكەتەڤە.
هەر ئاستەنگەكا بزاڤا پەتڕۆلێ ب رێ یا تەنگا هۆرمزی، یەك ژ شا دەمارێن وزەی یێن هەرە گرنگێن جیهانێ، دێ ڤاڵاهییەكا گرنگ و كاریگەر د بازاڕێن جیهانی دا چێكەت. ئەڤە ژی بۆ هەرێما كوردستانێ دەرفەتەكا راستەقینە و زێڕین پێشكێش دكەت، كو پەیتا پەیتا بەرهەمئینانا خۆ یا پەتڕۆلێ و گازێ زێدەبكەت، ژ بۆ نێزیكی ملیۆنەك، هەتا ملیۆنەك و پێنج سەد هزار بەڕمیلان د رۆژەكێ دا.
پێشكەفتنەكا ب ڤی رەنگی نە بتنێ ژمارەیەكا ئابۆری یە، لێ كارتەكا جیوپۆلیتیكی یە، كو گرنگیا كوردستانێ د هەڤكێشەیا وزەی یا هەرێمی و ناڤدەولەتی دا مەزنتر دكەت.
ئەڤ كەتوارێ نوی د هەمان دەم دا؛ رێ یێ ڤەدكەت ژ بۆ كو سەر ژ نوی هەڵسەنگاندنا شێوازێ پەیوەندی و تێكەلی یا دارایی ل گەل بەغدا بهێتە پێناسەكرنەڤە، و هەڤكێشە یێن كەڤن یێن گرێدایی ب بودجە و مووچە یێن كارمەندێن هەرێمێ پێ دهاتە برێڤەبرن، ئێدی نە شێن پشتی گوهۆڕینێن چێبووین و رویدای ب هەمان شێوە بهێنە برێڤەبرن و هەڤدەمییا گوهۆڕینێن نها بكەت. ژ بەر ڤێ ئێكێ هەرێم دشێت دیالۆگەكا رژد بكەت، دا كو بودجە یا فیدڕالی ژ نویڤە ئاڤا بكەتەڤە و مافێن خۆ ین دەستووری مسۆگەر بكەت و چارەسەرییەكا بنەڕەتی و كۆتایی بۆ قەیرانا مووچەیان و خەرجكرنا بودجەیێ هەرێمێ ڤەبینیت و رێكەفتنەكا نوی ئیمزا بكەت، ب ڤی شێوەی دێ ل قەیرانێن سیاسی یێن هەر ساڵ دوبارە دویر كەڤیت.
د ناڤ ڤێ ناكۆكییا ئالۆز دا، هەرێما كوردستانێ و سەرۆكایەتییا سیاسی ب پابەندبوونا بێلایەنیێ و دویركەفتنا چوونە د ناڤ ناكۆكیێ دا و لایەنگرییا لاینەكێ ناكۆیێ، هشمەندی و داناییەكا سیاسی یا بەرچاڤ نیشا دا، ڤێ هەلوەستا هەڤسەنگ، نە ب تنێ ئارامییا هەرێمێ پاراستی یە ژ تێكدانێ، لێ د هەمان دەم دا، وێنێ هەرێمێ ژی وەكو ئەكتەرەكێ بەرپرسیار و باوەڕپێكری و جهێ متمانێ د هەرێمەكا تژی ئالۆزی كو د پەقین و كەلینێ دایە، ب خۆرت و بهێز كر و چەسپاند. د قووناخا داهاتی دا، دبیت كو سەر ژ نوی ڤە پێدڤی ب هەلسەنگاندنا تێكەلی یا د ناڤبەرا هەرێمێ و بەغدایێ دا هەبیت، دبیت ببیتە سەدەما نێزیكبوونەكا هەڤسەنگتر و دادپەروەرتر و سەربخۆیانەتر د بڕێڤەبرنا ژێدەرێن داهاتی و بریارێن ئابۆری دا.
دیرۆكێ ئەم فێركرینە كو گوهۆڕینێن مەزن ل بەندا دودلان نامینن، هەكە ئەڤ چڕكەساتا دیرۆكی ب باشی سەرەدەری ل كەل دا بهێتەكرن و بهێتە بكارئینان و جڤاتەكا سیاسی یا ب ئەزموون ژ هێزێن سیاسی یلن كوردستانی بهێتە ئاڤاكرن، دبیت كو هەرێما كوردستانێ خۆ ل هەنبەر دەرفەتەكا دەگمەنا دیرۆكی دا ببینتەڤە بۆ بهێزكرنا پێگەهێ خۆ یێ ئابۆری و سیاسی د نەخشەیێ گوڕاوێ رۆهەلاتا ناڤین دا، ببیتە سەدەمێ خێرێ ژی بۆ هەر چارپارچێن وەلاتی.
