حزبێن گه‌نده‌ل. . حوكمه‌ته‌كا دزیكه‌ر. . په‌رله‌مانه‌كێ له‌نگه‌ر

حزبێن گه‌نده‌ل. . حوكمه‌ته‌كا دزیكه‌ر. . په‌رله‌مانه‌كێ له‌نگه‌ر

132

پشتی گه‌ش بۆ خێزانێن وان دگه‌ل حكومرانیه‌كا دیمۆكراسی دووری به‌لا و ئاریشه‌ و شه‌ڕا دگه‌ل پارێن مشه‌ و بێ كابیس به‌لێ ب نێرینه‌كا ب له‌ز سالا (2003) خه‌ونا عیراقیان ئه‌و بوو هزره‌كا ئازاد، ژیانه‌كا به‌خته‌وه‌ر، پاشه‌رۆژه‌كا دێ سه‌حكه‌ینێ چ په‌یدا بوو.
پارتێن گه‌نده‌ل كو پتریا وان شیعه‌ بوون و ب ناڤێ ئیسلامێ دخواستن زۆلم و زۆریێ ل سه‌ر شیعا راكه‌ن، به‌لێ هه‌ری بابێ وی لیژنه‌كا ئابووری و لیسته‌كا ب ناڤێ وه‌زیر و رێڤه‌به‌رێن گشتی و جهێن تایبه‌ت بۆ خوه‌ دانا بو په‌یداكرنا ئابوورێ پارتێ خوه‌ دا زه‌نگین بن، سه‌ره‌ڕای هندێ هه‌ر حزبه‌كێ بۆ خوه‌ چه‌كدار چێكرن و شه‌رمه‌ بێژین (میلشیات) چونكه‌ ئه‌و په‌یڤ ل هه‌می جیهانێ یا پیرۆزه‌، ب تایبه‌ت ئه‌گه‌ر بۆ ملله‌تی بكه‌ن، به‌لێ ڤان پارتا بۆ خوه‌ كرێگرتی (مرتزقه‌) قه‌یدكرن و سه‌را ڤێ چه‌ندێ مه‌ته‌لوكه‌ك یا هه‌ی ئه‌و ژی: دو سێ دزیكه‌ره‌ك چوونه‌ ماله‌كێ تالان بكه‌ن و خودانێ مالێ یێ هشیار بوو، ده‌مێ دزیكه‌رێ ئه‌ولی سه‌رێ خوه‌ كره‌ دژوورڤه‌ خودانێ مالێ كێر ل دفنا وی دا و بڕی، دزیكه‌ری ژی ده‌رسوكا خوه‌ دفنا خو ئالاند و خوه‌ ڤه‌كێشا، هه‌ڤالێن وی گوتنێ ( خێره‌ تو زڤری ؟) ئه‌وی ژی گۆتێ ل ژوورڤه‌ دوكێل و مژه‌ و من چ نه‌دیت یێن دی گۆتنێ پا ئه‌م دێ چینێ و هوسا هه‌ر دوكێن دی ژی دفن لێ هاته‌ بڕین: پاشی ب ئێك و دو حه‌سیان بێ كو ئێك بێژیته‌ یێ دی كا ئه‌ڤ چ بسه‌ری هات و ئه‌ڤه‌ واقع حالێ پارتێن عه‌ره‌به‌.
حوكمه‌ته‌كا دزیكه‌ر ئه‌ڤه‌ (١٣ سال)ه‌ خێر و خێراتێن عیراقێ با یێ دبه‌ت و (٢٠٠ ملیار) دۆلار به‌رزه‌بوون و حوكمه‌ت د جهێ خوه‌ دا یا مای و ئه‌ڤه‌ پێنج سه‌رۆك وه‌زیر هاتن و چوون تا نوكه‌ پایته‌ختێ عیراقێ رۆژانه‌ پیستر لێ دهێت و بێ ئارام دبیت و چ كه‌رتێ میری نه‌مایه‌ بێ دژی و له‌شكرێ حوكمه‌تێ بیت پێش چاڤ و ره‌سمی بووینه‌ (عصابات) و خرابتره‌.
په‌رله‌مانه‌كێ له‌نگه‌ر: پرسیاره‌كێ دێ كه‌م بۆچی رێكێ ناده‌نه‌ په‌رله‌مانتارێن كورد یان دێ ته‌همیش كه‌ن یان هزرا وان نا وه‌رگرن و چ پێشنیار و نێرینێت كوردی چ سوننه‌ یان شیعه‌ ژ كوردا نا وه‌رگرن، بۆ نموونه‌، شۆره‌شا (١٩١٧) یا شیوعی بووینه‌ دو چین (په‌لشه‌فیك به‌هرێن پتر) و (مه‌شه‌فیك) به‌هرێن كێمتر ململانێیه‌ك كری و چ ژ ئێك و دو نه‌هێلان و په‌رله‌مانتارێن شیعه‌ نوكه‌ یێ وه‌دكه‌ن و په‌رله‌مانتارێن سونی یێن بووینه‌ دو چین ئه‌و ژی چینه‌ك د كوشا حوكمه‌تێ دا و چینه‌كێ خوه‌ مت كریه‌ و نه‌شێن چ بكه‌ن، به‌لێ هه‌ردو چین كورسیكا نا به‌رده‌ن، ل دووڤ مه‌ته‌لوكا هندی دچن (ئه‌ز نابینم، نا ئاخڤم و نه‌گولێ دبم) ده‌رباره‌ی په‌رله‌مانتارێن كورد دێ بێژین وه‌ك (الجندی المعلوم نه‌مجهول) ب هه‌می شیانێن خوه‌ دۆز و ئازارێن ملله‌تێ خوه‌ به‌رچاڤ دكه‌ن. چونكی ئه‌م پێدڤینه‌ كه‌لا كوردی بهێز بێخین و به‌رچاڤ بكه‌ین و مه‌ دیواره‌كێ فیداكاری و خۆبه‌خش و راگرتی هه‌یه‌، ئه‌و ژی پێشمه‌رگێن قه‌هره‌مانێن كوردستانێ، بلا بزانن لێكدانه‌ك شه‌ڕه‌كی بن بڕ ناكه‌ن و شه‌ڕ ئه‌ڤه‌یه‌ ژ لێكدانه‌كێ دێ سه‌ركه‌ڤی و لێكدانا دی دێ خوه‌ ڤه‌كێشی:
داخوازه‌كێ ژ ملله‌تی دكه‌ین بلا گوهێ خوه‌ نه‌ده‌ینه‌ گۆتگۆتكێن (تابورێ پێنجێ) یان (شانێن نڤستی و شانێن هیرهیرك – ناعمه‌) كورستانێ خوه‌ راگرتیه‌ و تا دووماهیێ بژیت كورد و پێشمه‌رگه‌ و كورستان.

مانشێت: ئه‌ڤه‌ پێنج سه‌رۆك وه‌زیر هاتن و چوون هه‌تا نوكه‌ پایته‌ختێ عیراقێ رۆژانه‌ پیستر لێ دهێت

وێنه‌كرنا به‌روكێن شه‌ڕی د ده‌مێ هێرشكرنێ دا
جه‌عفه‌ر ته‌ها
د ده‌سپێكا شۆره‌شێ دا خه‌بات و زه‌حمه‌تا پێشمه‌رگه‌ی وه‌لاتێ مه‌ هاتیه‌ پاراستن و به‌رده‌وامی ب خه‌باتێ هاتیه‌ دان، هه‌تا ئه‌ڤرۆ پێشمه‌رگه‌ بوویه‌ پارێزڤان بۆ سه‌روه‌ری و ده‌ستهه‌لات و ده‌ستكه‌فتێن ملله‌تێ مه‌، سه‌خمه‌راتی ڤێ بها گرانیا پێشمه‌رگه‌ی، ئه‌م دخوازین پێشمه‌رگێ مه‌ یێ سه‌ركه‌فتی بیت و یێ پاراستی بیت ژ دربێن دوژمنی و زه‌ره‌ر و زیانێن وان دكێمتر بن. ل سه‌ر مه‌ پێدڤیه‌ هه‌ر ئێك ژمه‌ ل جهێ خوه‌ پشته‌ڤان و هاریكارێ پێشمه‌رگه‌ی بیت. دیسان سه‌ركرده‌ و ده‌ستهه‌لاتێن دونیایێ ژی دان پێدان ب قاره‌مانی و خۆراگریا پێشمه‌رگه‌ی كریه‌ ل به‌رامبه‌ر هێزێن تیرۆرستی یێن كو جیهان هه‌می كه‌تیه‌ بن باندورا هێرشێن وان. ژ به‌ر ڤێ ئێكێ ئه‌ز ژی دخوازم چه‌ند تێبینیه‌كا بده‌مه‌ به‌ر چاڤ كرن ژبۆی كو پێشمه‌رگه‌ پتر دپاراستی بن.
یا ئێكێ: چوونا وه‌لاتیان بۆ به‌روكێن شه‌ڕی: چوونا وه‌لاتیان بۆ به‌روكێن شه‌ڕی راسته‌ پشته‌ڤانی و پشتگیری یه‌ بوۆ پێشمه‌رگه‌ی، به‌لێ د هه‌مان ده‌م دا دبیته‌ ئه‌گه‌رێ لێك ئالۆزبوون و زه‌حمه‌تكرنا ئه‌نجامدانا كارێن فه‌رماندێن له‌شكری و كارمه‌ندێن هه‌وار هاتنا ته‌ندروستی یێ، بۆ نموونه‌ د ڤێ بوویه‌را دووماهیێ دا ل میحوه‌رێ تلسقوف ژبه‌ر ئه‌گه‌را چوونا خه‌لكه‌كێ زۆر د ده‌مێ شه‌ركرنێ دا بۆ ئه‌گه‌رێ هندێ كو رێك هاتنه‌ گرتن و خزمه‌تا كارمه‌ندێن ته‌ندروستی و هه‌وارهاتنا تیمێن (122) ب زه‌حمه‌ت كه‌ت و نه‌شیان ب دروستی ئه‌ركێ خوه‌ ئه‌نجام بده‌ن و برینداران زوو بگه‌هیننه‌ جهێن چاره‌سه‌ریێ.
یا دوویێ: وێنه‌كرنا به‌روكێن شه‌ڕی د ده‌مێ هێرشكرن و به‌رگریێ دا، وێنه‌كرنا به‌روكێن شه‌ڕی یێن پێشیێ د ده‌مێ هێرشكرن و به‌رگریێ دا پێدڤیه‌ نه‌هێنه‌ پێش چاڤكرن راسته‌وخۆ ژ به‌ر چه‌ند ئه‌گه‌ره‌كا:
* دێ بیته‌ ئه‌گه‌رێ تێكدانا پلانێن فه‌رمانێن له‌شكری د چه‌په‌رێن شه‌ڕی دا.
* دێ بیته‌ ئه‌گه‌رێ كۆمبوونا پێشمه‌رگه‌ی ل به‌رامبه‌ر كامیرێ و ئه‌ڤه‌ دبیته‌ مه‌ترسی ل سه‌ر پێشمه‌رگه‌ی.
* دێ سستی د چه‌په‌ران دا چێ بیت، ژبه‌ر كو پێشمه‌رگه‌ دێ جهێن خوه‌ به‌رده‌ن.
* دبیت دوژمن ته‌ماشه‌ی وی كه‌نالی بكه‌ت د وی ده‌می دا و پێزانینان بده‌ته‌ شه‌ركه‌رێن خوه‌ كو وێ كۆمبونێ توپ باران بكه‌ن، بۆ خوه‌ ب ده‌لیڤه‌ بزانن.
* دیسان د كه‌ناله‌كی دا ب شێوه‌كێ ئێك سه‌ر ده‌ركه‌تنا فه‌رمانده‌كێ پێشمه‌رگه‌ی یێ پله‌ بلد ب برینداری، نه‌ د جهێ خوه‌ دایه‌، ژ به‌ر كو ئه‌م حه‌ز ناكه‌ین پێشمه‌رگه‌ و قه‌هره‌مانێن خوه‌ ب وی شێوه‌ی ببینین، و دوژمنێن مه‌ ب وی شێوه‌ی ببینن دێ بۆ خوه‌ ب سه‌ركه‌فتنێن مه‌زن هژمێرن.
ل دووماهیێ هیڤی یا مه‌ ژ جهێن په‌یوه‌ندیدار ئه‌وه‌ كو ئه‌ڤ خاله‌ ل به‌رچاڤ بهێنه‌ وه‌رگرتن، داكو زه‌ره‌ر و زیانێن پێشمه‌رگێ مه‌ دكێمتر بن و دا شه‌هید نه‌هێنه‌ دان.

کۆمێنتا تە