حزب و جههل!..
پشكا دههێ و دووماهی
د.سالار عوسمان
جههل و ڕهێن وێ، ب ڕهنگ و پاساوێن وێ ێین جودا ڤه، ئهوه د ناڤ جڤاكی دا و پشكهك ژی یا چوویه د ناڤ حزبان دا، لهوما دبیت چارهسهریا بنهڕهتی بۆ بهێتهكرن، باشترین چارهسهر ژی ب ڤان (٤) چار رێیان دهێته كرن:(حزب، حوكمهت، زانكۆ و میدیا)، بهلێ ب كیژ میكانیزم و تێگههشتن؟
١ـ حزب نه ههر ئۆرگانهكا سیاسی یه:
ئهو تێگههشتنا وه باوهره، كو حزب ههر ئۆرگانهكا سیاسییه و دخوازیت ب ڕێیا پرۆسا ههڵبژارتنێ بگههیته دهستههڵاتێ، تێگههشتنهكا ڕاسته، لێ نه یا كاملانه، تێگههشتنا كاملان ئهوه، كاری حزبایهتی و پشكداریكرن د پرۆسا ههڵبژارتنێ دا و گههشتنا دهستههڵاتێ بۆ هندێ یه، حهتا ل گهل خوه زانین و هۆشمهندییێ بینیت، چونكی دهستههڵاتا بێ زانین، یان دهستههڵاتهك كو شهڕێ جههلێ نهكهت، جڤاكی وێران دكهت!.
٢ـ حوكمهت و ئهركێ پێشكهفتنا جڤاكی:
حوكمهتا باش پێكهاتیه ژ ڕوئیا یان دیتنا باش، ڕوئیا باش پێكهاتیه ژ باشتركرنا ژیانێ، ژیان وی دهمی باشتر دبیت، كو جههل ژێ دووركهڤیتهڤه، لهوما ئێك ژ پیڤهرێن ههلسهنگاندنا ههر حوكمهتهكێ ئهوه، كو تا چهند كار ل سهر پێشكهفتنا جڤاكی دكهت، باشترین تێگههشتن و ههژیترین میكانیزم بۆ حوكمهتێ ئهوه، ل دهسپێكێ جههل وهك دوژمنێ جڤاكێ بناسینیت و ل دووڤدا شهڕێ وی دوژمنی بكهت و ڕاشكاو بیت د وی شهڕی دا.
٣ـ زانكۆ و دهربازبوون بۆ دهرڤه:
ئێك ژ گرفتێن سهرهكی یێن زانكۆیێن كوردستانێ ئهوه، كو نهشێن ڤهپهڕن و درباز بن، ناكارن هۆلان بجێبهێڵن و ڤهكۆلێنێن خوه بێخنه ناڤ ژیانێ دا، ب رامانهكا دی، نهشێن ژ تیۆر ڤه دهرباز بن بۆ پراكتیزهكرن، چونكی بێ پراكتیزهكرنا تیۆر، تیۆر تنێ وهك دهقهكێ نهكاریگهر و نهبهرههمدار دهمینتهڤه، وی دهمی زانكۆ و ههوڵێن زانستی یێن بێ بهرههم دبن و ههر كۆمهڵگهههك ژی زانكۆ یێن وێ بێ بهرههم بن، جههل د ناڤ دا ڕاوهستا و تهمهندار دبیت.
٤ـ میدیا و بهرپرسیهتیا كۆمهڵایهتی:
میدیا نه تنێ پێكهاتی یه ژ ههوال و زانیاری و ڕوماڵكرنا بۆیهران، ئهو تێگههشتن ژی شاشیه، كو وه باوهره میدیا دبیت بێلایهن بیت، ههر چهمكێ بێلایهنی و لایهنداریا میدیا پرسهكا ئاڵۆز كو خراپ هاتیه یهحسكرن و پێدڤیه بهێته ڕاست كرن.
میدیا د پرسا زانین و جههل دا، لایهنداره، لایهنداره ب وێ تێگههشتنا، پێدڤیه پشكهك بیت ژ زانین و ههمدیس پشكهك بیت ژ شكاندنا جههلێ، چونكی، زۆر ب سادهیی: جههل دوژمنا مرۆڤی یه و ئهرك و بهرپرسیهتیا كۆمهڵایهتیا میدیایێ ئهوه مرۆڤان بپارێزیت، كهواته میدیا پێدڤیه جههل شكێن بیت!.
ئهنجام:
ژ ئهنجامێ ڤان (١٠) گۆتاران:
ـ جههل پشكهكا وێ یا د ناڤ حزبان دا و حزب ژی خهمسارن ژ چارهسهركرنێ.
ئهگهرا وێ ژی:
١ـ ههندهك ژ حزبهكان، تایبهت ئهوێن خوه ل پهنا دهقێن پیرۆزێن ئاینی ڤه خوه ڤهشارتنه، ژ ڕێیا جههلێ ڤه یاری و مهرامێ سیاسی یێن خوه ڕایی دكهن و دخوازن جههل تهمهندار بیت.
٢ـ حزبێن دی ژی، پڕانیا وان، ژبهر كۆمكرنا زۆرترین دهنگ ناخوازن وهك پێویست شهڕێ جههلێ بكهن.
٣ـ پشكهكا دی ژ حزبان، كو ژمارا وان كێمه، شهڕێ جههل ب ئهرك دزانن.
ـ ئهركه و ئهركهكێ كلتووری، كۆمهڵایهتی، سیاسی یه جههل بهێته راوهستان، چونكی ل ههر جههكێ جههل ههبیت، ل وێرێ چرایێن ژیانێ و پێشكهفتنێ خامۆش دبیت، كهواته ژیان ژ مه دهخوازیت شهڕێ جههلێ بكهین.
