حكومه‌تا هه‌ریمێ د هه‌لسه‌نكاندنه‌كا ستراتیژى دا

حكومه‌تا هه‌ریمێ د هه‌لسه‌نكاندنه‌كا ستراتیژى دا

63

قانوون

ره‌مه‌زان نسره‌ددین كێڤلى
قانوون ئانكو كۆمه‌كا شه‌نگسته‌ و بنه‌سترێن قانوونێ نه‌ دهێنه‌ داریشتن بۆ رێخستنا جڤاكى ب مه‌ره‌ما رێڤه‌به‌رنا هه‌مى كاروبارێن وه‌لاتى ب شێوه‌كێ رێكخستى و رادبیت ب كونترۆلكرنا ره‌فتار و كریارێن كه‌سان و گرۆپان و كه‌سانێن مه‌عنى ل گۆر ئه‌وان شه‌نگستێن قانوونێ و ژ تایبه‌تمه‌ندیێن قانوونێ گشتى یه‌ ل سه‌ر هه‌مى ته‌خ و كه‌س و چینان دهێنه‌ چه‌سپاندن و بۆ هه‌ر ره‌فتاره‌ك یان كریاره‌ك مرۆڤى یان كه‌سێ مۆرالى قانوونێن گشتى و تایبه‌ت هه‌نه‌ و دهێنه‌ خه‌ملاندن ب سزایێن مادى یان مه‌عنوى فه‌.
پشتى سه‌رهلدانا پیرۆز و دورستبوونا قه‌وارێ هه‌رێما كوردستانێ تایبه‌ت پشتى هه‌لبژارتنێن 1992 كۆمه‌كا قانوون و رێسایێن تایبه‌ت ل كوردستانێ ده‌رچووینه‌ و سه‌رچاوێ ئه‌ڤان قانوونان زڤرى بۆ قانوونێن رژێما عێراقێ یا ژناڤچوویێ و هه‌لبه‌ته‌ ژ رویێ قانوونێ ڤه‌ ڤالاتیه‌ك ل به‌رچاڤ ل كوردستانێ هه‌بووینه‌ نه‌خاسمه‌ پشتى شه‌رێ ناڤخوه‌ و دورستبوونا دو ئیدرایێ له‌ورا قانوونێ وه‌كو پێدڤى رۆلێ خوه‌ نه‌بوویه‌، به‌لكو ده‌ستهه‌لاتا عورفى و جڤاكى و ئاینى ل كوردستانێ بهێزتر بوویه‌ ژ ده‌ستهه‌لاتا قانوونێ سه‌رئه‌نجامێ وێ ژى كۆمه‌كا شاشى و ره‌خنێن توند ل سه‌ر ئه‌زموونا هه‌رێما كوردستانێ هه‌بووینه‌، له‌ورا ده‌ربازبوونا ژ قووناغا شه‌رعیه‌تا شۆره‌شگێرى به‌ر ب شه‌عیه‌تا قانوونێ ل كوردستانێ ده‌ستپێكر و هێدى هێدى رێره‌وێ قانوونێ ل كوردستانێ كه‌فته‌ ل سه‌ر وێ راستیا كو دڤێت قانوون سه‌روه‌ربیت.
به‌لێ زۆر ب مخابنى ڤه‌ پشتى چه‌ندین كۆلیژ و په‌یمانگه‌ه و رێكخراو ل كوردستانێ هاتینه‌ ڤه‌كرن مه‌ نه‌شیا ل كوردستانێ كه‌لتوورێ قانوونێ، ئانكو ره‌وشه‌نبیریا قانوونێ ل سه‌ر رایا گشتى بسه‌پینن و په‌نا برنا خه‌لكى بۆ ده‌رڤه‌یێ قانوونێ بۆ چاره‌سه‌كرنا ئارریشێن خوه‌ یێن جڤاكى و مولكى بوویه‌ هۆكاره‌ك كو ده‌سهه‌لاتا قانوونێ لاواز بیت.
و ل قووناغا پشتى 2003 دا و دورستبوونا هه‌رێما كوردستانێ وه‌كو هه‌رێمه‌ك دستوورى ل عێراقێ ره‌وشا قانوونێ به‌ر ب باشتر ڤه‌ چوویه‌ و ئه‌و ئالاڤ و میكانزمێن قانوونێ ئه‌وێن هاتینه‌ داریشتن تایبه‌ت كاراكرنا په‌رله‌مانێ كوردستانێ شیایه‌ رۆلێ قانوونێ بهێز بكه‌ت، به‌لێ ل خواست هێڤێن خه‌لكێ كه‌سێن قانوونى نه‌بووینه‌ و دیاره‌ ژى مایتێكرنا حزبى و ئاینى و جڤاكى زۆر بوویه‌ و تانوكه‌ ژى به‌رده‌وه‌امه‌ له‌ورا ئه‌وا دهێته‌ خواستن كو ل كوردستانێ قانوون سه‌روه‌ربیت، بیت ل گۆر حه‌ز و خواستێن یاساناسان نه‌بوویه‌ و نوكه‌ ژى زۆر ب مخابنى ڤه‌ كه‌س هه‌نه‌ ل سه‌ر قانوونێ دا و دیسا گرۆپ و حزبێن سیاسى هه‌نه‌ پێشێلا قانوونێ دكن هه‌تا كو ده‌ستهه‌لاتا ته‌شریعى ژى ل قووناغێن بۆرى دا پێشێلا قانوونێ كریه‌ نه‌خاسمه‌ ل پێكئینانا كابینا هه‌شتێ دا و ئێك ژ بنه‌مایێن دیمۆكراسیه‌تێ ل گشت دونیایێ سه‌روه‌ریا قانوونێ و ب جێبه‌جێكرنا پره‌نسیپێن قانوونێ بوویه‌ و نوكه‌ ژى مه‌ترسى ل سه‌ر ئه‌زموونا قانوونێ هه‌نه‌ ل كوردستانێ، له‌ورا ئه‌گه‌ر مه‌ بڤێت ژلایێ سیاسى و جڤاكى ڤه‌، ئه‌م ده‌ربازى قووناغه‌كا مه‌زن ببنن و گه‌شه‌یا سیاسى و قانوونێ بكه‌ن پێدڤى یه‌ ل سه‌ر ده‌ستهه‌لاتدارێن هه‌رێمێ رۆلێ قانوونێ وان داموده‌زگه‌هێن قانوونێ دپارێزن بهێز بكن و هه‌ولدان بهێنه‌كرن ره‌وشه‌نبیریا قانوونێ ب هێز بیت و نه‌هێلن چ كه‌س و لایه‌ن ل سه‌ر قانوونێ دا بن. ب ئۆمێدا هندێ ل كابینا داهاتى قانوون سه‌روه‌ر بیت.

کۆمێنتا تە