حوكمه‌تا فیدرال و هه‌رشاندنا مووسل

حوكمه‌تا فیدرال و هه‌رشاندنا مووسل

65

دبیت ژناڤبرنا هزرا داعشێ یا گرنگ و هه‌ڤسه‌نگ بیت, ل گه‌ل ژناڤبرنا داعشێ ژ لایێ له‌شكرى ڤه‌, هه‌ر چه‌نده‌ مه‌ گه‌له‌ك جاران د بابه‌تێن خوه‌ دا ته‌كه‌س و به‌رچاڤكریه‌ دێ چاوا هزرا توندره‌و یا داعشێ ژناڤبه‌ین, به‌لێ هنده‌ك هێله‌ راستێن دیتر هه‌نه‌ ژبۆ ژنافبرنا تیرۆرا داعشێ ژ لایێ له‌شكرى و هزرى ڤه‌, ئه‌ڤه‌ ژى ب گرنگى پێدانا حوكمه‌تا فیدرالیه‌ ب تایبه‌تى ب مووسل و پارێزگه‌ها نه‌ینه‌وا ب گشتى, دا كو نه‌ ڤه‌گه‌رین بۆ پێشى سالا 2014, ل ده‌مێ مووسل و ده‌ڤه‌رێن سه‌ر ب وێڤه‌ بووینه‌ جهێ كێشوبێشێن حوكمه‌تا فیدرال و بزاڤكرى جڤاكێ مووسل ژ مافێن وان یێن سیاسى بێ بار بكه‌ت و ببیته‌ ڕێگر د رێیێن مافێن وان یێن ئابووری دا و ئه‌نجامێ وێ چه‌ندێ گرۆپێن توندره‌و وه‌كو ڕێخستنا قاعیده‌ و پاشى بۆ ده‌وله‌تا ئیسلامى سه‌رهه‌لدا و په‌یدابوون و ئه‌و كاودانێن ناڤخوه‌ى بخوه‌ ب ده‌رفه‌ت زانین و جهێ پێ خوه‌ د ناڤ جڤاكێ سنیێ مووسلی دا كر.
له‌وما دڤێت دادپه‌روه‌رى و به‌رژه‌وه‌ندى ڕۆله‌كێ گرنگ بگریت د ڕێخۆشكرنا كاودانێن پارێزگه‌ها مووسل دا و ب تایبه‌تى د باژێرێ مووسل دا پشتى داعشێ, هه‌ر وه‌سا پێدڤیه‌ نه‌خشه‌ و پلانه‌كا ڕۆن و ئاشكرا بهێته‌ دارێژتن داكو كار و كریارێن تۆلڤه‌كرنێ نه‌هێنه‌كرن و هه‌مى كار ب رێیا دادگه‌هێ و یاسایێ بهێنه‌ ئه‌نجامدان, كو دێ ده‌ستپێكه‌ت ب چینگل كێشكرنا تاوانباران بۆ به‌رسینگێ دادگه‌هێ و دادپه‌روره‌یێ, داكو جودای بكه‌ڤیته‌ د ناڤبه‌را ئه‌وێن ده‌ستێن وان ب خوینا سڤیلان و خه‌لكێ مووسل سۆر بووین و ئه‌ێن دیتر دا.
هه‌ر وه‌سا دڤێت بیر ل ئاڤه‌دانكرنا وان گوند و باژێر و ئه‌ردێ هاتیه‌ ئازادكرن بهێته‌كرن, ئه‌ڤه‌ خاله‌كا گرنگ و دیاره‌ دڤێت هه‌ر زوو كار ل سه‌ر بهێته‌كرن, چونكو ئه‌ڤه‌ دێ بیته‌ ئه‌گه‌رێ كێمكرنا گڤاشتنا ل سه‌ر چادرگه‌هێن ئاواران و هه‌روه‌سا ڕێ بۆ ڤه‌گه‌ریانا ئاواران بهێته‌دان بۆ سه‌ر جه و مالێن خوه‌, د هه‌مان ده‌م دا دڤێت بارودوخێ ڤه‌گه‌ریانا وان باشتر بیت ژ به‌رێ و د ناڤ چادرگه‌هان دا, دیسا دڤێت مووچه‌ و خوارن و خزمه‌تگوزاریێن بنه‌ره‌تى ژى بۆ بهێنه‌ دابینكرن, دا كو بشێین ڕێ ل وان كێشێن سیاسى بگرین یێن بووینه‌ ئه‌گه‌رێ پشتگوهخستن و په‌رچقاندنا خه‌لكێ مووسل, دڤیت عێراقا فیدرالى بچه‌سپینیت، چونكو هه‌مى رێیێن فیدرالیێ ل عێراقێ و د هاریكارن بۆ سیسته‌مێ فیدرالیێ, پێدڤیه‌ ئه‌و سیسته‌م ل سه‌ر هه‌مى عێراقێ بهێنه‌ چه‌سپاندن, چونكو هه‌مى پێكهاتێن عێراقێ بزاڤێ دكه‌ن هه‌مان تایبه‌تمه‌ندیان ب ده‌ست خوه‌ڤه‌ بینن و ببنه‌ خودان ماف.
یا خویایه‌ حكومه‌تا هه‌رێما كوردستانێ بتنێ سیسته‌مێ فیدرالیێ جه بجهدكه‌ت و هه‌تا ڕاده‌كێ باش یا تێدا سه‌ركه‌فتیه‌ و شیایه‌ ئاسایشێ و ئارامیێ و ته‌ناهیێ راگریت, فه‌ره‌ حوكمه‌تا فیدرال ده‌رفه‌ته‌كا مه‌زن ل به‌ر سینگێ وه‌به‌رهێنانا ئابوورى ل پارێزگه‌ها مووسل ڤه‌كه‌ت, چونكو ئه‌و پێدڤى ب پێشكه‌فتنێ یه‌، داكو بشێت ب رێیا وێ پێشكه‌فتنێ به‌رسینگێ توندره‌ویێ بگریت و ده‌ست ب پێكهاتنه‌كا جڤاكى یا سه‌رتاسه‌رى بكه‌ین و ب به‌رنامه‌كێ ڕێكوپێك دانین ژبۆ ده‌لیڤێن كارێ و پرۆژێن جڤاكى, هه‌ر وه‌سا پێكئینانا سیسته‌مه‌كێ په‌روه‌رده‌ى یێ نوو بۆ پارێزگه‌هێ و سه‌ره‌ده‌ریێ د گه‌ل وێ راستیێ بكه‌ین كو گه‌له‌ك گه‌نج ئه‌ڤه‌ ئه‌ڤه‌ بۆ ده‌مێ دو سالانه‌ بێ په‌روه‌رده‌ ماینه‌, داكو بشێن یێن نوو ده‌ست ب په‌روه‌ردێ كرین وه‌رگرین و ژنوو ده‌ست ب په‌روه‌ردێ بكه‌ن, ژ به‌ر هندێ پێدڤیه‌ ل سه‌ر كه‌سێن شۆله‌ژێ نه‌خشه‌ و پلانێن ب هێز دانان ژبۆ ڕوو ب ڕووبوونا گه‌نده‌لیێ ل ده‌مێ دوباره‌ ئاڤه‌دانكرنا پارێزگه‌هێ دهێته‌كرن و فه‌ره‌ لیژنه‌كا چاڤدێریێ بهێته‌ پێكئینان ژ بۆ گرێنتیكرنا كارى و خزمه‌تگوزاریێن بنه‌رتى كو ب دورستى بهێنه‌كرن و ئه‌نجامدان, وه‌كو پرۆژێن ئاڤێ و كاره‌بێ و چاڤدێریا ساخله‌میێ و په‌روه‌ردێ كو ئه‌ڤه‌ مه‌رجێن ژیانێ نه‌ و دڤێت ب زووترین ده‌م بهێنه‌ دابینكرن.
ل دووماهیێ هنده‌ك وانه‌ هه‌نه‌ دڤێت ده‌ستهه‌لات ل عێراقێ دابرێژیت بزانیت, داكو دوباره‌ شاشیێن به‌رى 2014 دوباره‌ نه‌بنه‌ڤه‌, ئه‌و ژى پێدڤیه‌ ل سه‌ر وان پرۆگرامه‌كێ ب رێكوپێك و فره‌لایه‌نى بیت ژ بۆ پشتى داعشێ دارێژن و دوورتر بچن ژ چاره‌سه‌ریا له‌شكرى.

کۆمێنتا تە