حوكمەتا ئیراقـێ ل سـالا 1968 گوندێ دەحلكـێ ب ناپالمان بومبە بارانكـر
رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ
1- 8
دەمێ نسكویا شەشی ئادارا سالا 1975ی ب سەر شۆڕەشا ئەیلۆنا مەزن دا هاتی، ل ئەوی دەمی پێشمەرگەیی چەكێن خۆە ڕادەستی حكومەتا ئیراقێ كرن.
گەلەك ژ خەبكێ كووردستانێ بەر ب سنۆران ئاوارە بوون و خوە ڕادەستی دەستهەلاتا حكومەتا ئیراقێ نەكرن، دگەل ئەڤێ چەندێ حكومەتا ئیراقێ ل دەزگەهێن خۆە یێن ڕاگەهاندنێ دا گوتن: شۆرەش ب دوماهیك هات و كورد خوە ڕادەستی حكومەتا ئیراقێ دكەن، بەلێ سەركردایەتییا شۆڕەشی ب تایبەتی پارتی دیموكراتی كوردستان د بەیانامەیەكێ دا ڕاگەهاندن و گوت: ئاگرێ شۆڕەشێ نەڤەمریە و دێ یا بەردەوام بیت، بەلێ بۆ دەمەكێ شۆڕەش هاتیە ڕاوەستاندن و كاروانێ خەباتێ دێ بەردەوام بیت. بەلێ هەر ل ئەوی دەمێ هەژمارەكا كادرێن خوین گەرم و نیشتمان پەروەر ل دەڤەرێ مان و دەست ب خەباتا نهێنی یا پارتی دیموكراتی كوردستان كرن، و هێلێن ڕێكخستنا نهێنی یا پارتی دناڤ خەلكێ دەڤەرێ دا بەلاڤكرن.
ل ڤێرێ مە سەرەدانا مالا پێشمەرگەیی دێرین حاجی حەسەن ل زاخۆ كر و وەك ڕۆژنامەیا ئەڤرو مە ئەڤ دیدارە ل گەل ئەنجامدا، پێشمەرگەیی دێرین د بەرسڤا پرسیارێن مە دا وگۆت: ناڤێ من حاجی حەسەن حاجی یێ ناسیار ب حاجی حەسەن ماسێ ل سالا 1957ی ل گونێ تلكەبەرێ یا سەر ب ناحیا زاگاری قەزا زاخۆ ژدایك بویمە. هەر وەسا دیاركر، ل سالا 1957ی بابێ من پولیسێ حكومەتا ئیراقێ بوو و هەر د ئەوێ سالێ دا ب ڕیكا ماموستا جەمیل هاتبوو ڕیكخستن و دەمێ شۆڕەشا مەزنا ئەیلۆنێ ل سالا 1961ی دەستپێكری پلەیا بابێ من دناڤ پولیسێن ئیراقێ دا عریف بوو و ئەركێ وی ل قەزا شرگات بوو، و ل پائیزا سالا 1961ی بابێ من و دگەل خوارزایێ خۆە مەحمود شاهین ب ترومبێلا پولیسا هینگێ دگوتنە ئەوان جورە ترومبێلان موسەلەح ڤێجا بابێ من و دگەل خوارزایێ خۆە مەحمود شاهین ئەو ترومبێلا پولیسا بۆ باژێرێ زاخۆ ئینان و هەتا ژ گەلیێ زاخۆ دابورین و گەهشتن چەپێن جهەكێ دبێژنێ ئاڤەڕویكا ل وێرێ ترومبێلا خۆە ل وێرێ ژكار ئێخستن و ل ئەوی دەمی گوینەكی پارا یێن مووچەیێن پولیسا دگەل ئەوان بین و رپشتی ئەو پرومبێلا پولیسا ژ كار ئێخستین و ئەو مەبلەغێ پارا دگەل خۆە برن و قەستا ناڤ ڕێزێن شۆڕەشا ئەیلۆنێ كرن، و ئەو مەبلەغێ پارا ڕاەستی ماموستا جەمیل كرن، و بابێ من و گەل خوارزایێ خۆە مەحمود شاهین هەر ئێكسەر دگەل هێزا زاخۆ بین پێشمەرگە و دەست ب خەباتا چەكداری كرن.
حاجی حەسەن پێشمەرگەیێ شۆرەشا 26ی گولانێ هەروەسا گۆت: ل سالا 1964ی بابێ من ژبۆ كارەكی پارتایەتیێ بۆ باكورێ كوردستانێ چووبی و ل گوندێ بلەهێ ژلایێ چەكدارێن لەشكرێ توركیا ڤە هات گرتن، و ڕەوانەیی زیندانا باژێرێ سێرتێ هات كرن. هەلبەت ل ئەوی دەمی نامەیەكا دەست نڤیسین یا جەنابێ كاك ئیدریس بارزانی د بەریكا بابێ مندا بوو، و ئەو نامە ژی دگەل بابێ من ژلایێ لەشكرێ توركیا ڤە هاتگرتن و تومەتا بابێ من گەلەك ل زیندانێ دژوارتر بوو. پشتی بورینا ماوێ هەیڤەكێ بابێ من ژ زیندانا باژێرێ سێرتێ بۆ زیندانا باژێڕێ ئامەدێ هات ڤەگوهاستن و زبندانكرن. ب ڕیكا ڕیكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان و كەسەك ب ناڤێ حاجو قەلابا چوو باژێرێ ئامەدێ و گوتە حكومەتا توركیا ئەف كەسێ هەوە دەستەسەر و زیندان كری ئەو كوڕێ منە، و ل بەر تەرش و كەوالی یێ هاتیە گرتن. ئەو بوو هەر ب ڕیكا ئەوی زەلامی حاجو قەلابا شیاب ابێ من ژ زیندانا باژێڕێ ئامەدێ بۆ زیندانا باژێڕێ قەلابا ڤەگوهێزن كو ئەڤی كەسی خوە كرە باب، و بابێ من حەسەن كرە كوڕە خوە هەتا شیا ژ زیندانێ ئازاد بكەت، كو ب مەرجەكێ بابێ من بۆ لەشكریا توركیا بچیت و ئەركێ لەشكریێ ل ناڤ حكومەتا توركیادا ب دوماهیك بینت، ئەو بوو دەمێ بابێ من هاتی ئازادكرن و هەر ئێكسەر بابێ من قەستا كورستانێ كر و بەردەوامی دا خزمەتا پێشمەرگایەتیێ، ئەو دەمێ بابێ من هاتی گرتن ماوێ یەك سال نیڤا د زیندانا دەولەتا توركیادا ما و ل ئەوی دەمی سەركردایەتیا شۆڕەشا مەزنا ئەیلۆنا، بیرا من دهێت گەلەك هاریكاریا مە دكرن، و نەدهێلان چ كێماتی ل مە ببن و گەلەك پێكول ژی هاتنكرن كو هەتا شیان هەر ب ڕێكا رێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان كو بابێ من ژ زیندانێ ئازاد بكەن. دەمێ بابێ من ژلایێ دەولەتا توركیا ڤە هاتی ئازادكرن. هەر ئێكشەر بابێ من قەستا مالێ كر و دەمێ هاتی بۆ مالێ كەیفا گوندی و مروڤێن مە هەمیان هات وژنا تلیلی ڤەدان و زەلامان گولەیێن كەیف خوەشیێ هاڤێتن، پشتی بابێ من بۆ ماوێ چەند ڕۆژەكان وەك بێهنڤەدان ل مالێ مایی و پاشی قەستا بارەگایێ سەركردە شەهید عیسێ سوار ل گەلیێ گوندێ ئەرمشتێ كر، هەلبەت بابێ من بۆ ماوێ سالەك پێنج هەیڤان ل زیندانا دەولەتا توركیا دا مابوو هەتا هاتی ئازادكرن.ل ڤێرێ سەركردە عێسێ سوار پێشەوازیەكا مەزن ل بابێ من كر، ئەو بوو ئەركێ بابێ من یێ پێشمەرگایەتیێ بۆ گوندێ سەناتێ هات ڤەگوهاستن و بابێ من بوو بەرپرسێ زیندانا شۆڕەشێ ل گوندێ سەناتێ و خودێ ژێ ڕازی مەلا عەبدولغەنی دەشتماسەكێ ڕێڤەبەرێ زیندانا شۆڕەشێ ل گوندێ سەناتێ بوو.
هەر وەسا پێشمەرگەیێ شۆڕەشا گولانێ حاجی حەسەن ماسێ دبێژت: ل سالا 1968ی فروكەیێن جەنگی یێن حكومەتا ئیراقێ یا ئەوی سەردەمێ گوندێ دەحلكێ ب مووشەكان ناپال بۆمبەبارانكرن و ل جهێ ئەڤان مووشەكان چالێن مەزن وەكی بیرا ل جهێ ئەوان دروست بوون. هەر وەسا جهێ ڕەمیا فڕەكەیێن حكومەتا ئیراقێ ئەوا ل گوندێ دەحلكێ كرین ژنەكا خەلكا گوندی بریندار بوو و زەرەر و زیانێن مەزن ب ئاقارێ گوندێ كەفت. هەر وەسا ل پائیزا سالا 1968ی مەفرەزەیەكا جاشێن سەر ب حكومەتا ئیراقێ ب شەڤێ بوسەیەك ل گوندێ بەهینیێ ل نێزیكێ گوندێ دەشتەتەخێ دانان و د ئەگەرێ دا پێشمەرگەیەك ب ناڤێ حاجی شەرنەخی هات شەهیدكرن.
