خهلك د ناڤبهرا ئاشتیێ و توندوتیژیا سیاسى دا
رهمهزان نسردین كێڤلى
ل قووناغا نوكه مرۆڤایهتى تێدا دهربازدبیت، مه پێدڤى ب هندێ ههیه ژ ههمى ئالیهكێ ڤه ڤهكۆلینێ ل سهر ژیانا خهلكى بكهن، چونكو ل ههردو ئاستێن ههڤكاریان وهلاتان و ناكۆكیێن وهلاتان، خهلك دكهفته ل بن باندۆرا رهوشا ڤان ناكۆكى و ههڤكاریان. جڤاكى نیڤدولهتى یێ پڕه ژ ناكۆیێن وهلاتان، پێناڤى بدهستڤهئینانا بهرژوهندیێن خوه، ههر وهلاتهك ژ لایێ خوهڤه یێ بهر ب هندێ ڤه دچیت، چاوا بشێن ئاسایشا خوهیا نهتهوهیی بپارێزێت و جارنا ژى ژ ئهنجامێن پێكۆلێن وان، ئاشتیا جیهانى و ئاشتیا ناڤخوه تێكدچیت و ل سهر ئاستێ ناڤخوهیێ وهلاتان ژى ناكۆكیێن لایهنێن سیاسى و ركهبهریا دهستههلات ههمى تشتهك ئالۆز كریه.
ئاشتى ئانكو ئێمناهى و نهمانا ترس و توندوتیژیێ یانژى نهبوونا جهنگ و شهڕان كو مرۆڤ ههست بكهت ژیانا مرۆڤى د مهترسیێ دایه بهرامبهرى وى ترس و توندوتیژى دبیته هۆكارهك سهرهكى بۆ نههێلانا وێ ئاشتى یێ ل ڤێره ژى بۆ مه دیاردبیت سهرچاوێن توندوتیژیێ دجودانه ل گۆر ژینگهها سیاسى یا وى وهلاتى، یانژى رهوشا جڤاكى نێڤدهولى یه.
ل نوكهدا ناكۆكیێن ههرێمایهتى تایبهت گهف و مهترسین و داگیركرنا توركیا بۆ رۆژئاڤایێ كوردستانێ و گهفێن وێ بۆ داگیركرنا چهند دهڤهرێن دى، نهب تنێ ئاشتی، خهلكى رۆژئاڤا یانژى وهلاتێن دهردۆرا خوه تێكدایه، بهلكو ئاشتیا خهلكى توركیا بخوه ژى كهتیه د بن مهترسیێ دا, ژلایێ دهروونى ڤه، بهردهوام خهلكێ توركیا د ناكۆكیهكا دهروونى دا ل گهل خوه دژیت و بهردهوام ههست ب مهترسیێ و نهئیمناهیێ دكت، لهورا كاریگهرى ل سهر خهلكى وێ بخوه ژى كریه ژبلى خهلكێ وهلاتێن دى.
گومان تێدا نینه ئهڤێ رهوشێ كارتێكرن ل سهر تاكێ كورد كریه ل پتریا جیهانێ، چونكو كوردبوونا وى، یا دبیته هۆكار و ئامرازهك كو نهتهوهیێن دى كهفان ل سهر بكن و بكهنه ئارمانجا هیڤیێن خوهیێن گهنى و ل ههرێما كوردستانێ ژى ژبلى مهترسیێن دهرهكى ناكۆكیێن لایهنێن سیاسى ل دهمهكی ب ڤى رهنگى دا و تایبهت شهڕێ راگههاندنێ و تۆمهتباركرنا ههڤدو یا حزبێن سیاسى فاكتهرهكه بۆ تێكدانا ئارامیا دهروونى و ئاشتیا جڤاكى.
بهرى نوكه ژى تیرۆر و ههبوونا گرۆپێن چهكدارى، یانژى ریسیزما نهتهوهیی و ئاینى و جڤاكى، یانژى جوداهیا رهوشهنبیرى و هزرى و ئایدولۆژى و هزرێن دهمارگیرى و كهفێن شهرى خالێن سهرهكى بووینه ژ تێكدانا ئهڤێ ئاشتیا خهلكى، لێ د نوكه دا ژى راگههاندن و ناكۆكیێن سیاسى یێن حزبێن سیاسى، بووینه فاكتهر كو خهلك ههست ب نهبوونا وێ ئاشتیێ بكهت یا پێدڤی.
ب مخابنى ڤه، ههر خهلكه دبیته قوربانیێ ههمى ئهڤان ناكۆكى شهر و و گهفێن وهلاتان. ب دیتنا مه چارهسهریا ڤى بابهتى ههر چ نهبیت نیمچه ئاشتیهك جڤاكى ل ناڤ خهلكى دورست ببت پێدڤیه پهروهردێ رۆلێ خوه ههبیت بۆ نههێلانا هزرێن توندرهو و توخمهچیا نهتهوهیی و ئاینى و ل ناڤخوهیا وهلاتان ژى، قانوون سهروهر بیت و رێ نهدهته چو لایهنهكێ سیاسى رهوشا وهلاتى تێكبدهن، بهلكو ل گۆر قانوونا حزبان سهرهدهرى ل گهل بهێتهكرن و نابیت چو حزبهكێ هێزێن لهشكرى ههبن، كو بهرهوام ببنه گهف ل سهر ئاشتیا خهلكى ل گهل هندێ ژى راگههاندن و رێكخراوێن جڤاكى نیڤدهولى و رێكخراوێن جڤاكى مهدنى كاربكهن بۆ دورستبوونا ژینگهههك ئارام، لێ مخابن ههر پێنچ وهلاتێن بهردهوام د جڤاتا ئێمناهیێ دا، رۆلهك خراب ههیه بۆ تێكدانا ئاشتیا نێڤدهولى.
