خه و نهكا رهش
حهمید سالح عهبو
گهنجهكێ كوردێ دهڤهرا بههدینان كو ههر دهم دبێژیت: رۆژا 25 ئیلۆنێ، رۆژا ریفراندۆما سهربخوهیا كوردستانێ، خۆشترین رۆژه د ژیانا وى دا، د خهوێ دا د دیت كو یێ ل دیوانا ههر دو بهرپرسێن تایبهتێن بادهكا رۆژههلاتا ناڤهراست (بێترایهر) یێ ئهمریكى و (دسیڤهر) یێ رۆسى. راپۆرتێن وان راستهوخوه دگههنه وهزارهتێن دهرڤه و سهرۆكێن ڤان وهلاتێن زلهێز، ئهو دئێنه نیاسین كو چێكهرێن بریارێ نه و دانهرێن نهخشێن سیاسینه. بابهتێ كۆمبوونا وان ل سهر چاوانیا مسۆگهركرنا دهركهفتنا سهرۆكێ سووریایێ بوو د ههلبژارتنێن بیت دا یێن وى وهلاتى دا كو ل بهره بێنه ئهنجامدان وهك بڕگهكا ریككهفتنا لایهنێن سوورى پشتى شهر ل وى وهلاتى ب دووماهى دئێت. دانوستاندن ب ڤى شێوهى بوون: دسیڤهر: ههر چهنده د سیاسهتا ب سهرڤه و وهكى دئێته دیاركرن و شلۆڤهكرن ل میدیایێ مه ههموو جیهان یا خاپاندى كو ههلۆیستین مه دههڤدژن، لێ تو د زانى كو ئهم و هووین ب نهێنى ڤه ل سهر ههموو روودانان د رێكین ژ بهر هندێ من دڤێت ههر ژ ڤێ گاڤێ نهخشهكى ب دانین كا چاوا دێ (بهشار ئهسهد) ب پرانیا دهنگان سهركهڤیت و مینیت سهرۆكێ سووریا د ههلبژارتنێن بیت دا، كو ئوپوزسیۆنا سووریێ گهلهك داكۆكیێ ل سهر دكهت؟ بێترایهر: ههر ژ ڤێ گاڤێ مه ئهو بابهت یێ ئێكلا كرى و ئهز ته دلنیا دكهم كو بهشار ههشت سالێن دى دێ مینیت سهرۆك. دسیڤهر: تو دبێژى كو ئهم ههر دو پێكڤه دێ پشتهڤانیا وى كهین؟ بێترایهر : نهخێر. ما ته گوه لێ نه بۆ مه گۆته توركیا ژ عهفرینى دهربازنهبن. دسیڤهر: مهبهستا ههوه چ بۆ كو توركییا ژ عهفرینێ دهربازنهبیت؟ بێترایهر: باشترین رێك بو دوبارهكرنا سهرۆكان ل وهلاتێن كورد ل سهر هاتینه دابهشكرن، ههر كوردن. توركیا راگههاند كو ئهو هێرشا ل سهر عهفرینێ نا راوهستینن تاكو د گههنه سهر سنوورێ عیراقێ ئانكو وان د ڤیا كو ههر سێ كانتوونیێن كوردا ژ ناڤ ببهن. لێ مه بۆ وان دیار كر كو پرۆسێسا عهفرینێ تێرا هندێ ههیه كو (ئهردوگان) بمینیت سهرۆكێ توركیا. مه كۆبانێ و جهزیرێ یێت هێلاین بۆ بهشارى. بهرى ژڤانێ ههربژارتنیێن سووریێ ب چار ههیڤا دێ ریكێ دهینه بهشار ئهسهدى ب هێزا لهشكرى وان ههر دو كانتوونا ژ ناڤ ببهت و سهدا سهد ئهو دێ د ههلبژاتنان دا ب سهركهڤیت. دسیڤهر: ههوه ئهڤ نهخشه تاقى كریه؟ بێترایهر: ئهز ل ته نا ڤهشێرم، دژایهتییا مه بۆ ریفراندۆما باشۆرێ كوردستانێ و باشى رێك دانا مه بۆ (عهبادى) كو كهركووكێ داگیر بكهن ژ بهر هندێ بۆ كو عهبادى ل ههلبژاتنێن عیراقێ دا ببیته سهرۆك، تو دبینى كو مهزنترین ههڤپهیمانى یا ئاڤاكرى و پشتى ههلبژاتنان دێ پرانییا سوونا ژى پشتهڤانیا وى كهن و بزانه عهبادى سهرۆكێ وهزیرێن عیراقێ یه بۆ چار سالێن دى. دسیڤهر: بیرا من هات. ڤهكێشانا مه ژ كوردستانا ئیرانێ و كهفتنا كۆمارا كوردستانێ ل مهابادێ ئهگهر بوو كو (33) سالان تاجا شاهاتیێ ل سهر سهرێ شاهێ ئیرانێ بمینیت. دسیڤهر: ئانكو د پشت راست بین؟ بیترایهر: پشت راست به بشار ئهسهد سهرۆكه. لێ من پێ باشه ئهم ئاگههداریا (كومرێد) ى بكهین كو ئهو یێ هاتیه دهستنیشانكرن ژ لایێ سهرۆكێ (فرهنسا)، ڤه بۆ كاروبارێن رۆژههلاتا ناڤین. گازى بكهنێ بلا بێت. (كۆمرێد) هاته ژۆر و پشتى سلاڤهكا دبلۆماتیكى بهرامبهر وان روونشت و گوهداریا نهخش و پیلانێن وان كر. كومرێد : كورد مللهتهكێ ئازایه و دلسۆزێن دۆزا خوهیا رهوانه. مه ههمیان د درێژییا دیرۆكێ دا ب نه دادوهرانه سهرهدهرى یا ل گهل وان كرى. جیهانێ پشتا خوه دایێ دهما ریفراندۆم هاتیه ئهنجامدان كو مافێ وان بۆ دڤیا ب رێیێن دیمۆكراسى بگههنه ئارمانجا خوه، كو سهربخوبوونه. باش بوو وان ریفراندۆم گیرۆ نهكرى ل دووڤ داخوازیا ههوه ئهگهر دا سهد سالێن دى دۆزا وان پاشكهڤیتن. لێ ههر دهمهكێ دهلیڤه ههلبكهڤیت ئهنجامێن ریفراندۆمێ د زیندینه و دێ دهولهتا كوردى ئێته راگههاندن. عهفرین نا كهڤیت و كهركووك ژى دێ زڤریته ب سهر دهولهتا كوردى ڤه. ل خوه بزڤرن و ئهز نه ل گهل ههوه مه ! دۆزا مللهتهكى نه كهنه قوربانى دانانا دكتاتۆرهكى. گهنجێ كورد ژ خهوێ هشیار بوو و گۆت: ئهڤه چ خهونهكا رهش بوو من دیتى؟!.. لێ باش بوو (كۆمرید )ى هیڤیێن من گهش كرن.
