خواندنهك بۆ ئوپوزسیۆنا ههرێما كوردستانێ (مافێن ئوپوزسیۆنێ)
رهمهزان نسرالدین كێڤلى*
ئوپوزسیۆن (political opposition) ئێكه ژ وان چهمكین سیاسى نهخاسمه دهمێ بهحس ل دیمۆكراسیهتێ دهێتهكرن زۆربهیێ جاران ئهڤ چهمكه دهێته بكارئینان یان دهێته بیهستن. ب دیتنا من لایێ سیاسى ڤه ئوپوزسیۆن، ئانكو لایهنێ خوسارهت ل ههلبژارتنان چ ئهو لایهن حزبهك بیت یان قهوارهك بیت یانژى كۆمهكا حزبێن سیاسى بن، ئانكو ههر حزبهكا سیاسى بیت نهشیا بیت پشكدارى پرۆسا سیاسى بیت ژ ئهنجامێ دهنگێن كێم كو ئهو هێزه ههبیت ببت دهسههلات و دبنهرت دا ئوپوزسیۆن دبیته رویهكێ ئهرینى بۆ دهسههلاتا سیاسى ب رێیا هژمارهكا ئالاڤێن سیاسى ب مهرهما هندێ كو ل قووناغا پشتى ئوپوزسیۆن بشێن ب رێیا كارێ خوه بگههن دهسههلاتێ، ل ڤێره ژى ئوپوزسیۆنێ جۆرێن خوه ههنه و مهرهما مه ئوپۆزسیۆنا سیاسى یا ئاشتیانه نهك ئهو بزاڤ و گرۆپێن چهكدار، چونكو دبێژنه وێ ئوپۆزسیۆنا چهكدار مهرهما وێ گوهۆرینا رژێم و حوكمهتانه.. ل ههرێما كوردستانێ پشتى دورستبوونا بزاڤا گۆران ئوپۆزسیۆنهكێ دورستبوو، بهلێ ئهڤ ئوپۆزسیۆنه نه شیا مافێن خوه ل سیستهمێ سیاسى بزانیت، لهورا ههر زوى تووشى مهزنترین شاشیێن سیاسى بوو، نهخاسمه پشتى بوهارا عهربى ئوپۆزسیۆنا كوردى كهته ل بن باندۆرا دوورشمێن ئهڤێ بوهار و ههر زوى داخوازا ههلوهشاندنا حوكمهت و پهرلهمان و سهرۆكاتیا ههرێمێ هاتهكرن، ئهڤه ل دهمهكێ ب تنێ ژیێ ئهڤان دامودهزگههین ههرێمێ دو سال بوون تاكو گههشتى یه وى رادهیێ كو كوشتن و سۆتن و تالانكرن ل دووڤ خوهدا ئینان ئهگهر خواندنهك سیاسى بۆ مافێن ههر ئوپۆزسیۆنهكێ بهێتهكرن، چهند خال ههنه زۆر گرنگن ئهمێ ل گۆر وان خالان شرۆڤهیا ئوپۆزسیۆنا كوردستانى كن:
مافێ ئوپۆزسیۆنێ یه كو ل گۆر قانوونێ رێز لێ بهێته گرتن و پێگهههك قانوونێ ل ههر وهلاتهكێ دا ههبیت و دڤێت دهسههلات دانپێدانێ ب ههبوونا وان بكهت و د ههمان دهم دا، ئهوژى دانپێدانێ ب ههبوونا حوكمهتێ بكهن. ل ڤێره بۆ مه دیار دبیت ههر ژ دورستبوونا ئوپۆزسیۆنا كوردستانێ نهك دانپێدان ب حوكمهتا ههرێمێ نههاتهكرن، بهلكو دژایهتیكرنا ئاشكهرا ل حوكمهتێ هاتهكرن ل جهێ ئهو حوكمهتێ ب حوكمهتهكا ههلبژارتى پێناسه بكهن، داخوازا ههلوهشاندنا حوكمهتێ كر، ل ڤێره ژبلى پێشێلكرنا قانوونى، بهلكو ئهوان پێشیلا مافێ ههڤوهلاتیان ژى كر ل گۆر تیۆرێن دهنگدانێ و ههلبژارتنان. ئوپۆزسیۆنێ ماف ههیه پێزانین ل سهر گشت بوارێن حكومى ههبن بۆ هندێ بشێن ل گۆر وان پێزانینان راپۆرت و دیراسات و ڤهكۆلینین خوه بكهن و بۆ خهلكى بدنه دیاركرن ل ههر جهێ كێماسیهك ههبیت خهلك ل سهر هایدار بیت لێ بو ڤێ خالێ ههر حوكمهتێ وهكو پێدڤى پێزانین نهداینه هێزێن ئوپۆزسیۆنێ و دیسا ئوپوزسیۆنێ ژى نهشیایه ب سهرهدهیهك دورست سهرهدهى ل گهل ئهوان پیزانینان بكهت، چونكو پشكهكا ئهڤان زانیاریان گرێدایى ئاسایشا نشتیمانى نه و هندهك بهرنامه و پلانین حوكمهتێ ب نهێنى نه، چونكو ئهم دزانن ئهم مللهتهكن ل قووناغا راگوهاستنێ دا نه ئانكو مه تایبهتمهندیا خوه ههیه. ل گۆر قانوونا هندهك وهلاتان باشترین رێك ئهوه كو ئوپوسیۆنێ نوونهرێن خوه ههبن ژ دهسته وهزارهت و جهێن پێدڤى بۆ هندێ كارى وان یى چاڤدێركرنێ ب شیوازهك دورست بهێته ئهنجامدان.
ل ڤێره بۆ مه دیار دبیت ئوپوزسیۆنا كوردستانى نهشیایه ئهركێن خوه یێن دورست ئهدا بكهت ل بهرامبهرى حوكمهتێ و ههڤولاتیان، لهورا ههر زوى كهفته ل بن كاریگهریێن سیاسى و رایا گشتى دا و لاوازیهك ل بهر چاڤ بخوهڤه دیت و ل جهێ ئارامیا سیاسى دورست بكهن ل كوردستانێ ئوپۆزسیۆن بوو هۆكارى دورستبوونا دوژمنكاریا سیاسى ئهڤ چهنده ژى خزمهتا نه ئهزموونا ههرێمێ دكهت، نهژى ههڤوهلاتیێن كوردستانێ ب مخابنى ڤه بوو هۆكارێ تێكدانا شیرازێ پێكڤهژیانا سیاسى ل كوردستانى ئێدى لایهنگهرێن حزبێن سیاسى ژى ل سهر ئهڤێ سهرهدهریا نهجوان سهرهدهرى ل گهل ههڤكرن.
