خوه‌ ب تنێ نه‌هێلنه‌ ب هیڤیا سیاسه‌تا نوویا ئه‌مریكا ڤه‌!

خوه‌ ب تنێ نه‌هێلنه‌ ب هیڤیا سیاسه‌تا نوویا ئه‌مریكا ڤه‌!

94

ئه‌ز ب خوه‌ دبینم ئه‌و سیاسه‌تا دارێشتی ل ده‌ڤ سیاسه‌تمه‌دارێن ویلایه‌تێن ئێكگرتی یا ئه‌مریكا مه‌زنترین سیاسه‌تمه‌دارێن مه‌ چ خودان ئه‌زموونێن سیاسی بن و چ ژی خودان مه‌زنترین باوه‌رنامێن سیاسی بن، نكارن په‌یڤه‌كێ ژ سیاسه‌تا ئه‌مریكی شرۆڤه‌ بكه‌ن یان تێ بگه‌هن، به‌رۆڤاژی ژی بچووكترین سیاسه‌تمه‌دارێن وان دزان مه‌زنترین سیاسیێن مه‌ چ پلان بۆ وه‌لاتێن خوه‌ هه‌نه‌. ل ڤێره‌ ژی مه‌به‌ستا من نه‌ ب تنێ كوردستانه‌، به‌لكو گشت رۆژهه‌لاتا ناڤین و گه‌له‌ك وه‌لاتێن رۆژهه‌لات، له‌و ئه‌ڤه‌ ژی ئێك ژ فاكته‌رێن سوپه‌رپاوه‌ریا وانه‌ ل سه‌ر نه‌خشه‌یێ جیهانێ.
وه‌كو مه‌ دیتی سه‌ركه‌فتنا كه‌سه‌كێ كێم ئه‌زموون د سیاسه‌تێ دا وه‌كو بلیونێر دۆناڵد تڕامپی ژ كۆماریان ل سه‌ر كیستێ هیلاری كلینتون نوونه‌را دیمۆكراتا و خوه‌دان ئه‌زموونه‌كا كه‌ڤن د سیاسه‌تا ئه‌مریكا دا و هه‌ر چ نه‌بیت چار سالان وه‌زیرا ده‌رڤه‌یا ئه‌مریكا بوو و وه‌كو سپرایزه‌كا مه‌زن و ئه‌ردهه‌ژه‌كا سیاسی بوو د ناڤ هه‌می دونیایێ دا ده‌نگ ڤه‌دای، لێ به‌رامبه‌ر دبیت بۆ ویلایه‌تێن ئه‌مریكی ب خوه‌ گه‌له‌ك سه‌یر نه‌بیت ل دووڤ پیڤه‌رێن سیاسه‌تا وان یا دارێشتی كو مه‌به‌ست ئه‌وه‌ ئه‌نجامێن وان یێن ئه‌ڤرۆ پیلانێن به‌ری ده‌هان سالانه‌ و پیلانێن ئه‌و ئه‌ڤرۆكه‌ ب ده‌ستپێكا چوونه‌ ژوورا ترامپی بۆ كۆچكا سپی دانن دێ هنده‌ك ئه‌نجامێن پشتی ده‌هان سالێن دی پێڤه‌ هێن و دبیت هنده‌ك وان ئه‌نجامان ئه‌و ئه‌ڤرۆ كارتێكرنا وان بزانن.
سه‌ركه‌فتنا ترامپی ژ ڤالاتیه‌كێ نه‌بوویه‌، به‌لكو ده‌نگه‌ڤادانا كه‌مپینا وی بوو كو سۆزێن خوه‌ وه‌كو ئیكونۆمیسته‌كێ ناڤدار و خودان سه‌ربۆر ئابوورێ ئه‌مریكا سه‌ر بێخیت و ڤه‌گه‌ریانه‌كا باشتر د سیاسه‌تا بازرگانیا وه‌لاتێ خوه‌ دا بكه‌ت ب مه‌رجه‌كی ئه‌مریكا یا هشیاری بازارێ ئازاد بیت د سه‌رده‌ریا خوه‌ دا ل گه‌ل وه‌لاتێن هه‌ڤسوى وه‌كو مه‌كسیكێ، كو دبنه‌ سه‌ده‌ما تێكدانا سه‌روبه‌رێ وان یێ جڤاكی و ئابووری و سۆز ژی دای دیواره‌كی دانیت بۆ راوه‌ستاندنا په‌نابه‌رێن نه‌شه‌رعى و ژ لایه‌كێ دی ڤه‌ ئێرشێن وی ل سه‌ر ئیرهابا ئیسلامی و كارتێكرنا وێ ئیرهابێ ل سه‌ر ئاساییشا نه‌ته‌وه‌یی زێده‌باری ره‌خنه‌یێن وی ل سه‌ر گشت نه‌ته‌وه‌یا عه‌ره‌بی. ئه‌ڤه‌ ژی وێ دگه‌هینیت كو ئه‌ڤرۆ هه‌ر به‌ربژێره‌ك ئه‌ڤان سۆزا د كه‌مپینا خوه‌ دا بكه‌ت ژبه‌ر ئه‌و كاودانێن جیهان تێدا دژیت دێ پتر سه‌ركه‌فتنێ ئینیت. له‌و به‌ری پێنج مه‌هان ژی مه‌ سپرایزه‌كا دی دیت ئه‌و ژی ده‌نگدانا رێژه‌یا پتر ژ بریتانیا بۆ ده‌ركه‌تنێ ژ ئێكه‌تیا ئورۆپایێ ژبه‌ر كاودانێن سیاسی و په‌نابه‌رێن نه‌شه‌رعى و ترس ل سه‌ر ئاساییشا نه‌ته‌وه‌یی.
ئه‌گه‌ر پتر بزانین كا سه‌ره‌ده‌ریا ئه‌مریكا پشتی سه‌ركردایه‌تیا نوویا كۆماری یا ب سه‌رۆكاتیا ترامپی دێ ب چ ئاوایی بیت، بێگومان ئه‌مریكا هه‌رده‌م سیاسه‌ته‌كا دارێشتی هه‌یه‌ و پلانه‌كا پێشوه‌خته‌ و چاره‌نڤیسێ كوردان ژی ل سه‌ر نه‌خشه‌یێ پلانێن وان هه‌یه‌. لێ هه‌ر چاوا بیت سیاسه‌تێن هه‌ردو پارتا گه‌له‌ك ژێك جودا نینن و هه‌ردو ل بن سیبه‌را بریارێن جڤاتا لورد و كۆنگرێسێ ئه‌مریكینه‌ و دبیت دۆنالد نكاریت ئه‌وان مه‌رجا جێ بینیت ئه‌وێن د كه‌مپینا خوه‌ دا گۆتین، وه‌كو هه‌ره‌شه‌كرن ل سه‌ر عه‌ره‌بان و دیسا مه‌كسیكیا و سیاسه‌ته‌كا نوویا ئابووری دگه‌ل چینێ و ..هتد. به‌لكو وه‌كو وی ژی د په‌یڤا خوه‌ یا سه‌ركه‌تنێ دا گۆتی: ئه‌و دێ به‌رژه‌وه‌ندیا ئه‌مریكا دانیته‌ سه‌ر هه‌می به‌رژه‌وه‌ندیێن دی، له‌و ژی ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندی ب ده‌ستڤه‌ ناهێن ئه‌گه‌ر هه‌ڤالینی و شه‌راكه‌ته‌كا باش دگه‌ل هه‌می نه‌ته‌وه‌یێن دونیایێ نه‌كه‌ت و ژ وان ژی عه‌ره‌بێن كه‌نداڤی، كو نه‌فته‌كا باش هه‌یه‌ و دسه‌ر ره‌خنێن خوه‌را ده‌ستی ژ وان به‌رناده‌ت، هه‌روه‌سا توركیا و تا دگه‌هیته‌ ئیرانێ ژی چونكی ترامپی ب خوه‌ وه‌كو وی خویا كری دڤێت ل هه‌ڤالێن نوو بگه‌ریێت نه‌ك ململانێیان، بێگومان ئه‌و دێ ل هه‌ڤالێن نوو ژی گه‌ریێت وه‌كو رۆسیا و ل وی ده‌می بێگومانه‌ خواندنه‌كێ د په‌یوه‌ندیێن ئیرانێ ژی دا بكه‌ت. له‌و دڤێت سیاسه‌تمه‌دارێن مه‌ یێن كورد گه‌له‌ك دهووربین بن دگه‌ل سیاسه‌تا ئه‌مریكی یا نوو و بزانن چ ده‌م دگرنگن شاندێن خوه‌ ببه‌نه‌ سه‌ره‌دانێن ئه‌مریكا، نه‌مازه‌ ترامپ ب خوه‌ ژی د نێڤبه‌را هه‌ژده‌ مه‌هێن كه‌مپینا خوه‌ دا پشته‌ڤانیا خوه‌ بۆ كوردان ئاشكرا كریه‌ و رۆلێ پێشمه‌رگه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندیه‌. لێ دڤێت ل بیرا مه‌ بیت ئه‌ڤه‌ ب تنێ به‌س نینه‌، چونكی ئه‌گه‌ر ب گشتی بێژین گه‌لێ كورد، ئانكو ب دیتنا سه‌ركرده‌یا نوو ژی ل ئه‌مریكا ئه‌م دێ پشكه‌ك بین ژ عیراق و توركیا و ئیران و سووریایێ، ئه‌گه‌ر ب تایبه‌ت بێژین هه‌رێما كوردستانێ ژی دیسا دێ مامه‌له‌ دگه‌ل مه‌ وه‌كو پشكه‌ك ژ عیراقا فیدرال هێته‌ كرن. له‌و یا گرنگتر دزڤریت بۆ ناڤمالا كوردی و هه‌ر بریاره‌ك چ یا فیدرالیێ یان سه‌ربخۆیی یا گه‌لێ كورد ب هاریكاریا ئێكگرتنا پارتێن سیاسی دێ بریارێ ل سه‌ر ده‌ت. له‌وا گرنگه‌ ل به‌راهیێ ل پارچا كوردستانا مه‌زن یا ژ هه‌میا ئازادتر كو هه‌رێما كوردستانێ یه‌ ئه‌م وه‌كو كورد ئێكرێزی و بهایێ خوه‌ بپارێزین نه‌مازه‌ ئه‌و هه‌می ده‌ستكه‌فتێن مه‌زن پێشمه‌رگه‌ی بده‌ستڤه‌ ئیناین و هه‌می میدیایێن جیهانی ب خوه‌ ڤه‌ مژوول كرین، دڤێت حزبێن مه‌ ب گشتی ده‌ست ژ ململانێ یا سیاسی به‌رده‌ن و به‌رژه‌وه‌ندیا ملله‌تی ل سه‌ر هه‌می به‌رژه‌وه‌ندیان دابنن و به‌س به‌پرسێن مه‌ پۆستێن خوه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا كه‌سایه‌تیا خوه‌ دا ب كار بینن. بلا سیاسه‌تمه‌دارێن مه‌ نه‌رووننه‌ خارێ و خوه‌ ل هیڤیا سه‌رۆكێ نوو یێ ئه‌مریكا بگرن، به‌لكو ئه‌م وه‌كو كورد كا دێ بۆ خوه‌ چ كه‌ین دا بیانی ژی بزانن كا دێ بۆ مه‌ چ كه‌ن، چونكی ئه‌م كورد نكارین پلانێن ئه‌مریكا بگوهۆرین ئه‌گه‌ر پلانێن خوه‌ بۆ به‌ره‌ف چاكیێ بۆ ئێكگرتنا خوه‌ و ملله‌تێ خوه‌ نه‌گوهۆرین.
ئه‌گه‌ر سیاسه‌تمه‌دارێن مه‌ د بریار و هه‌لویستێن خوه‌ دا ب هێز و ئازا بن، هوسا به‌لكو بشێن وه‌لاتێن مه‌زن ژی نه‌چار بكه‌ن تشته‌كی ژ سیتراتیژیه‌تا خوه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیێن كوردان بگوهۆرن به‌ری كورد ب ئێك ده‌ست د نێڤبه‌را هه‌ر چار پارچان دا نه‌خشه‌یێ توخیبێن خوه‌ د جه‌رگێ هه‌ر سێ نه‌حه‌ز و دوژمنان دا بكێشن و سه‌ربخۆیێ و ئازادیا خوه‌ ب سه‌رفه‌رازی ڕابگه‌هینن.

کۆمێنتا تە