خێرێن ههیڤا رهمهزانێ
خودایێ مهزن ژ ههمى ههیڤان تایبهتمهندیهك دایه ههیڤا رهمهزانێ و چهندین تایبهتمهندی گرێدای ڤێ ههیڤێ نه، ههروهكو خودێ د ڤێ ئایهتێ دا دبێژیت: {شهر رمچان الژی أنزل فیه القرێن هدى للناس وبینات من الهدى والفرقان فمن شهد منكم الشهر فلیصمه ومن كان مریچا أو على سفر فعده من أیام أخر} [البقره 185].
د ڤێ ئابهتێ دا بهحسێ دو سیفهتێن ههیڤا رهمهزانێ هاتیه كرن، ئێك:
قورئان بۆ هیدایهتا خهلكی تێدا هاتیه خوارێ، دا كو ببیته رێ نیشاندهر بۆ دهركهفتنا خهلكی ژ تاریستانێ، چونكی مفایێ! دونیا و ئاخرهتێ تێدایه.
دویێ: فهرزكرنا رۆژیێ ل سهر ئومهتا محهمهد پێغهمبهر سلاڤ ل سهر بن، وهكو خودایێ مهزن دبێژیت: {فمن شهد منكم الشهر فلیصمه} [البقره 185]. بێگومان رۆژگرتنا رهمهزانێ ئێكه ژ ستوونێن ئیسلامێ، كو فهرزهكه ژ فهرزێن خودێ ل سهر تهڤایا ئومهتا ئیسلامێ فهرز كریه و ههركهسێ حازر بیت و عهمرێ وى گههشته رۆژیێ ئهركه ل سهر وی بگریت ههروهكى خودێ دبێژیت: {فمن شهد منكم الشهر فلیصمه} [البقره 185] ئهو كهسێ حاشاتیێ لێ بكهت دێ كافر بیت.
پێغهمبهر سلاڤ ل سهربن بهحسێ خێرێن ڤێ ههیڤێ دكهت، كو ئهبوهورهیره دبێیت پێغهمبهری گۆت: “إژا جاو رمچان فُتحت أبواب الجنه وغُلّقت أبواب النار وصُفدت الشیاگین” [أخرجه البخاری 1898، 1899، ومسلم 1079]. پێغهمبهر د ڤێ فهرموودێ دا هندهك سالۆخهتێن گرنگێن ڤێ ههیڤێ دیار دكهت، ژ وانا، ژبهر كرنا خێرێن زێده دهرگههێن بهههشتێ دهێنه ڤهكرن، ههروهسا ژ بهر كێمبوونا كرنا گونههان دهرگههێن دۆزهخێ (جههنهمێ) دهێنه گرتن، سالۆخهتهكێ دن شهیتان د ڤێ ههیڤێ دا دهێنه راوهستاندن، ئانكو دهێنه قهید كرن، ب ئاوایهكی نهشێت موسلمانا سهردابهت و گونههان ل بهر شرین بكهت و ژ كارێن باش و خێرێ دوور بكهت، ههروهكو بهری ههیڤا رهمهزانێ دكر، ل دهمهكی د ڤێ ههیڤێ دا دهێته قهدهغهكرن ژ كارێن وى یێن خراب، ئهڤه ژی رهحمهتهكه بۆ موسلمانان داكو دهلیڤا كرنا خێران بۆ ڤهبیت و خوه ژ گونههاندوور لكهن و خێرا بكهن.
ڤێ ههیڤێ سالۆخهتهكێ دن ژی ههیه ئهو ژی خێرا تێدا بهێتهكرن دوجاركى یه، ب ئاوایهكی سنهت تێدا بهێتهكرن خێرا وێ ب فهرزهكێ یه و ههكه فهرزهك بهێتهكرن خێرا وى ب خێرا حهفتێ (70) فهرزایه، ههروهسا ههركهسێ فتارێ بدهته رۆژیگرهكی گونههێن وى دێ هێنه غهفراندن و ژ ئاگرێ جههنهمێ دهێنه ئازاكرن، زێدهباری كو هندى خێرا وى رۆژیگری دێ گههیتێ و خێرا وى رۆژیگری ژی تشتهك ژێ كێم نابیت. ئهڤجا ئهڤ ههمى خێر و بهرهكهته د ڤێ ههیڤێ دا بۆ موسلمانان دهێنه دابینكرن، لهورا یا فهره موسلمان ب روحهكا سڤك و ب كهیف و خۆشی پێشوازیێ ل ڤێ ههیڤێ بكهن و كارێن باش و خێرا تێدا بكهن، چونكی ههیڤهكا پیرۆزه و وهرزهكێ خێرێ و بهرهكهتێ یه و مێڤانهكێ پیرۆزه دبیته مێڤانێ مالێن موسلمانان، دوعا ژ خودێ دكهین بهرهكهتێن ڤێ ههیڤێ ب سهر مه دا بینیت.
