دانپێدانێن حه‌رام و سه‌د سه‌ر و كولاڤه‌ك!

دانپێدانێن حه‌رام و سه‌د سه‌ر و كولاڤه‌ك!

77

ته‌حسین ناڤشكى

د هه‌ر جڤاكه‌كێ جیهانێ دا ده‌مێ دانپێدان ب (دیفاكتۆ)یێ هه‌یى و شاشیێ دهێته‌ كرن و دبته‌ كولتۆر و رڤشت بۆ رڤشتى د سه‌رێ تاكێ وى جڤاكى دا گه‌شه‌ دكه‌ت، هینگێ ئه‌و جڤاك دێ شێت به‌رێكانه‌كا پاقژ و ساخله‌م ل گه‌ل جڤاكێن دى یێن سه‌رانسه‌رى زه‌مینه‌یێ كه‌ت دا كو بگه‌هته‌ ئارمانجێن ژ ده‌ستداى و پاشه‌رۆژه‌كا رۆهن بۆ خوه‌ دیار بكه‌ت. ره‌نگه‌ به‌ره‌ڤاژى ڤى كاروانى هه‌ر جڤاكه‌ك ببته‌ قوربانێ فاكته‌رێن خوه‌یى و ده‌رانى و هه‌رده‌م چاڤێ وى ل به‌ر ده‌ستێ خه‌لكه‌كێ دى بت كو د هه‌وارێ بهێن و ژ ته‌نگاڤانیان رزگار بكه‌ت.
ره‌نگه‌ جڤاكێ كوردى ژى مینا گه‌له‌گ جڤاكێن دى د درێژیا دیرۆكێ دا، وه‌ك ناڤ هه‌یه‌؛ لێ وه‌ك سه‌ربه‌خوه‌یى و ده‌ستنیشانكرنا سینۆران وه‌ك هه‌ر وه‌لاته‌كى دى هه‌ین؛ هه‌تا نها په‌یدابوونا وان سینۆران ل ئاسۆیا به‌رژه‌وه‌ندیێن نێڤده‌وله‌تى و ره‌وشا ژیوارێ هه‌یى یێ وه‌لاته‌كى ب ناڤێ كوردستان نینه‌. واته‌ ل په‌ى ڤى (دیفاكتۆ)یێ هه‌یى، فاكته‌ره‌ك ژ فاكته‌رێن سه‌ره‌كى یێن كو مانا ملله‌تێ كورد بێ ئالا و سه‌روه‌رى دزڤڕته‌ لاوازیا كولتۆرێ راستیێ و دانپێدانێ ل جه‌م پرانیا تاكێ جڤاكێ كوردى ب وان خه‌له‌تیێن دكه‌ن. ئه‌ز دێ به‌هرا خوه‌ بێژم كو هندى من دیتى و بهیزتى، سه‌ركێشێن شۆڕشێن كوردى دانپێدانێ ب شه‌كستنێن خوه‌ ناكه‌ن و برینێ ده‌ستنیشان ناكه‌ن، به‌ره‌ڤاژى ره‌نگه‌ شكه‌ستێن خوه‌ دكه‌نه‌ سه‌ركه‌ڤتن و شكه‌ستنان به‌هرا خوه‌ ناده‌ینن، مینا وى كه‌سى دیار دبن ده‌مێ د هه‌سپى دا دكه‌ڤت و رادبت و ژێهه‌ل ل هه‌سپى دنێرت و دبێژتێ: ((دێ بخوه‌))! راستیا وێ ئه‌و د هه‌سپى دا كه‌تیه‌ و خوه‌لى پێوه‌ر بوویه‌ و رادبت وێ دۆڕاندنێ دهاڤێژته‌ سه‌ر پاتكا گیانه‌وه‌رێ بێ زمان!
به‌رامبه‌ر ڤى هه‌لوه‌ستێ نه‌ساخ د ناخێ تاكێ كورد دا هه‌یى، دێ بینین سه‌ركرده‌یێن وه‌لاتێن پێشكه‌ڤتى ب ئاشكرایى دانپێدانێ ب شاشیێن خوه‌ دكه‌ن و بزاڤێ دكه‌ن كو خوه‌ دروستبكه‌ن، هه‌كه‌ خوه‌ ده‌ست ژ كارى كێشایه‌، ده‌وله‌ت سه‌رێ دستوور و قانوونێن حاكم، ده‌ست ناده‌ت بۆ وى ئالیێ شكه‌ستنخوارى كو به‌رده‌وامیێ ب ئه‌ركێ خوه‌ بده‌ت، ژ به‌ر كو ئه‌و باش دزانت هه‌كه‌ نێزیك وێ ده‌ستپێشخه‌ریێ نه‌كه‌ت، سندۆقێن ده‌نگدانێ دێ وى سزا ده‌ن و ره‌نگه‌ ته‌ڤگه‌را وى یا سیاسى ژى وێ باجێ بده‌ت.
د درێژیا 26 سالان دا ئه‌ڤێ نه‌خوه‌شیا جڤاكى كارتێكرنه‌كا به‌رچاڤ ل سه‌ر خه‌باتا مه‌ده‌نى یا حزبێن هه‌رێما كوردستانێ ژى هه‌بوویه‌. دێ بینین ژبلى كو دانپێدانێ ب راستیا شكه‌ستنێن خوه‌ یێن له‌شكرى ناكه‌ن، دانپێدانێ ب شه‌كه‌ستنێن خوه‌ یێن مه‌ده‌نى ژى ناكه‌ن، تایبه‌ت د ده‌مێ هه‌لبژارتنان دا، ئه‌ڤ پارته‌ تایبه‌ت یێن سه‌ره‌كى هندى پێ چێبت دێ سه‌خته‌كاریێ د سندۆقێن ده‌نگدانێ و كڕینا ده‌نگده‌ران دا كه‌ن، هه‌كه‌ هات و ئه‌نجام ب دلێ وان نه‌هاتن، هه‌ر ئێك دێ ئالیێ به‌رامبه‌ر تاوانباركه‌ت ب زه‌غه‌لیا ده‌نگان و سه‌رپێچێین قانوونى د ده‌مێ پرۆسێسا هه‌لبژارتنان دا.
ل وه‌لاتێن پێشكه‌ڤتى شكه‌ستن و خه‌له‌تیێن حزبێن وان وه‌سا ساناهى ده‌رباز نابن، ژبلى هه‌بوونا رۆلێ قانوونێ د هه‌مى بیاڤێن ژیانێ دا، خوه‌دیێ تاكێ وان ئه‌و هشیارى و ئیراده‌ هه‌یه‌ كو نه‌هێلت مافێ وى ب ده‌ستێ كۆمه‌كا گه‌نده‌ل و مه‌سله‌حچییان بهێته‌ خوارن، بێى دودلى دێ وان همبه‌ر دیرۆكێ شه‌رمزار و رسواكه‌ن و هه‌ر وه‌ك ب رێكا گرته‌ ڤیدیۆیه‌كێ مه‌ دیتى خه‌لكێ وه‌لاتێ (ئۆكرانیا) به‌رپرسێن خوه‌ یێن گه‌نده‌ل كرینه‌ د گلێشخانه‌یان دا، ژ به‌ر هندێ ئه‌و حزبا یان به‌رپرسێ شاش بوو یان شكه‌ستن هینا دانپێدانێ ب ره‌فتار و به‌رهه‌مێن خوه‌ دكه‌ت و پرانییا وان ده‌ستهه‌لاتێ و كورسیێ بۆ یێن دن برێڤه‌دبن.
لێ مخابن ل وه‌لاته‌كى وه‌ك كوردستانێ پارچه‌پارچه‌كرى و ره‌نگه‌ نها خوه‌جهێن وێ نێزیكى 50 ملیۆن ئاكنجیان بن، هه‌تا نها ده‌وله‌تسه‌رێ لاوازیا هشیاریێ و نه‌بوونا ئیراده‌یێ ل جه‌م تاكێ كورد، كولتۆرێ دانپێدان ب راستیێ و شكه‌ستنێن به‌رده‌وام حه‌رامه‌ و گوهۆڕینا راستیان بۆ دره‌وان و هاڤێژتنا ئاخێ بۆ ناڤچاڤێن خه‌لكێ دى پێخه‌مه‌ت به‌رزه‌كرنا راستیان به‌رده‌وامه‌ و هه‌ر خه‌لكێ بێده‌نگ و ده‌ڤگازنده‌یێن به‌ر دیواران و سه‌رجادده‌یانه‌ باجا وێ دده‌ن.
هه‌ر ژ نۆكه‌ به‌رپرسێن هه‌ردو پارتێن سه‌ركى ل هه‌رێما كوردستانێ، سه‌ره‌رایى سیاسه‌تا خوه‌ یا شكه‌ستن خوارى، وه‌سا ئاماژێ دده‌نێ كو هه‌كه‌ هات و ل هه‌لبژارتنێن داهاتى پشتى 3ـ4 مه‌هێن دى هاتنه‌ كرن ژى ده‌رنه‌كه‌ڤن ئه‌و به‌رهه‌ڤنینن وه‌سا ساناهى هێز و چه‌ك و ژێده‌رێن پاره‌یى راده‌ستى چو ئالیێن دى بكن و ئه‌و بكه‌ڤنه‌ بن ده‌ستێ وان و فه‌رمانێن وان ب جهـ بینن. واته‌ هه‌لبژارتن ل پاشه‌رۆژێ بهێنه‌ كرن نه‌هێنه‌ كرن، هندى جڤاك هشیار نه‌بت و ئیراده‌ نه‌بت و جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى گڤاشتنان ل سه‌ر پارتێن كلاسیكى یێن هه‌رێمێ نه‌كه‌ت ئه‌و ده‌ست ژ كورسیێ به‌رناده‌ن؛ هه‌كه‌ سه‌د سه‌ر بچنه‌ كولاڤه‌كى و كوردستان كراسێ سووریێ ، یه‌مه‌نێ و لیبیایێ بكه‌تێ، دێ هه‌ر ئه‌ڤ سه‌روچاڤێن گه‌نى ل سه‌ر دلێ خه‌لكى ترش بن و خه‌لك دێ چت و ئه‌و ناچن.

کۆمێنتا تە