دڤێت ئهم مێژوویا خۆ درست بنڤیسین!!
هزرهك
دڤێت ئهم مێژوویا خۆ درست بنڤیسین!!
د. رهشید فندی
گهلهك جارا د سمینارا دا و ههر وهسا ل دهمێ نڤیسینا گۆتارا ل دۆر مێژوویێ, ئهم دبینین گهلهك گازنده ژ خهلكێ بیانی تێنهكرن و خرابی و شاشی و زولم و ستهما دوژمن و نهحهزێت كوردا باس دكهن, فلانه دهمی فلانه دهولهتێ ئهڤه یا بسهرێ مه ئینای و بێڤانه دوژمنی ئهڤ رهفتارا خراب یا د گهل مه كوردا كری, لێ ههتا نوكه ژی نهمازه د ناڤ تهخا رهوشهنبیر و نڤیسهر و بێژه مێژوونڤیس ژی, من نهدیتیه و نه خواندیه, مێژوونڤیسهك یان رهوشهنبیرهك مێژوویا مه بێ سۆز و عاتیفه بنڤیسیت و شاشیێت مه ژی دهست نیشان كهت, ئانهكۆ ههتا نوكه ژی ئهم مێژوویا خۆ ب سۆز و عاتیفێ دنڤیسین و ئهم نه د بێلایهنین د كارهكێ زانستی دا, كو پێدڤیه ئهم د كارێت زانستیدا د وهسا بین, و ههر دهم پهسنهكهرێت خۆ ب خۆ نهبین و ههمی شاشیا پالدهینه دوژمنی و ههمی باشی و چاكیا بخۆ بههژمێرین.
مرۆڤێ نڤیسهر یان مێژوونڤیس دڤێت یێ بێ لایهن بیت و بتنێ د نڤیسینا خۆدا راستیێ بنڤیسیت.
بۆ نموونه, ههتا نوكه ژی هندهك ژ مێژوو نڤیسێت مه رهخنێ ل مهلا ئدریس بهدلیسی دگرن, كا بۆچی یێ هاریكار بوو د گهل سولتانێ ئۆسمانی و پشتی شهرێ چالدیران وه گر كو میرگههێت كوردی چێ ببن.
كورد بهری وی دهمی ههر بسهر و ستۆیێت ئێك ڤهبوون و دچوونه سهر مال و عێلێت ئێكو دوو, لێ بۆ شهرێ چالدیرانێ ههمی چوونه پال سولتانێ ئۆسمانی وخۆ بۆ سهركهفتنا دهولهتا ئۆسمانی دا كوشتن ههتا ئۆسمانی د وێ جهنگێدا ل سالا 1514 ز بسهر كهتین, لهوما كهیفا سولتانی گهلهك بكوردا هات و ڤیا تشتهكی بۆ بكهت و هنارته دوی مهلا ئدریسێ بهدلیسى و داخوازا شیرهتكاریێ ژێ كر, كو مهلا ئدریس ئێك ژ ناڤدارترین زانایێت ئیسلامی بوو د سنوورێ دهولهتا ئۆسمانیدا. لهوما مهلا ئدریس ئهو شیرهت ل سولتانی كر و گۆتێ: مافێ وێ چهندێ بده كوردا ههر ئێك ل جهێ خۆ خودان دهسههلات بیت ل سنوورێ دهڤهرا خۆ, سولتانی ژی گۆتێ, ههمی دهسههلات بۆته, كاغهزێت سپی بۆ وی ئیمزا كرن و دانهڤێ و گۆتێ تۆ چ بباش د بینی وهبكه, مهلا ئدریس ژی ل پهی زانین و شارهزاییا خۆ میرگهه بۆ كوردان دروست كرن, دا بهس ئێكو دوو بكوژن و بچنه سهر مال و گوندێت ئێك.
بێگومانه مهرج ئهو بوو, سولتان مایێ خۆ د كاروبارێت ناڤخۆیێت وان میرگهها نهكهت و ئهو دهسههلات ههمی یێت میرێ وێ میرگههێ بوون, بتنێ دهمێ دهولهتا ئۆسمانی شهرهكی دكهت, دڤیا ئهو میرگهه, ههر ئێك ل دویف هژمارهكا دیاركری, شهركهرا بدهنه دهولهتا ئۆسمانی.
پسیار ئهوه, بۆچی وان میرگهها ههمیا خۆ نه دكره ئێك و ههمیا پێكڤه كار نه دكر, یان ههڤكاریا ئێك نه د كر وهك پێنگاڤهك بۆ دهولهتا كوردی؟ بۆچى د گهل وێ نیڤ سهربخۆیێدا, ههر دهم بسهر و ستۆیێت ئێك ڤهبوون, و هێرش دبرنه سهر ئێك. بلا مێژوونڤیسێت مه بۆ مه دیار بكهن, كا میرنشینێت كوردی چهند جارا چووینه سهر ئێك؟ ما كێ میرگهها بادینان شكاند؟ ژ بلی میرگهها سۆران, میرگهها بادینان و بۆتان و ههكاری چهند شهر د گهل ههڤدوو كرینه؟ ما نوكه كێ دهستێ كوردا گرتیه ههمی ببنه ئێك؟
بلا ئهم مێژوویا خۆ بێ سۆز و عاتیفه بنڤیسین و بلا بهری ههمیان ئهم رهخنێ ل خۆ بگرین.
