دیبلۆماسیهت و كارتێكرنا وێ ل سهر ههرێما كوردستانێ
پهرۆین رهمهزان دۆسكى
ئهمنیهت و ئارامى ل ههرێما كوردستانێ یێ بوویه جهێ باوهریا وهلاتان و گهلهك وهلاتێن جیهانێ كونسولگهرى و نڤێسینگههێن بالیۆزخانان و ب نوونهراتیا خوه ل ههرێمێ هاتینه ڤهكرن و ههروهسا هاندانا كۆمپانیان و سهرمایهگۆزارى ل وارێن جودا جودا دا ل ههرێما كوردستانێ و پێكڤهژیانا ئاشتیانه د ناڤبهرا نهتهوه و ئایین و سیاسهتهكا حهكیمانه ب رێیا پارتى دیمۆكراتى كوردستان ئهنجامدایه و ههورهسا بهردهوامه ل سهر هندێ ئارامیێ بۆ ههڤوهلاتیێن عهرهب و كلدان و سریان ئاشوورى و توركمان كو ل ناڤچێن جوداجودایێن عیراقێ ڤه ل ترسا تیرۆرێ، پهنا ب ههرێما كوردستانێ ئیناینه، بهرههڤ بكهت.
سهرهدانێن نێچیرڤان بارزانى، سهرۆك وهزیرێن ههرێما كوردستانێ، بۆ وهلاتێن دهرهڤه و دهولهتێن زلهێز و ب دیبلۆماسیهت ل گهل دهولهتێن دهرهڤه بۆ چارهسهركرنا كێشهكان د وان سالانه دا، بوو جهێ باوهریێ ژ لایێ دهولهتان ڤه و بوو ئهگهرێ هندێ كو نها ل ههولێرا پایتهخت زۆرتر ژێ (40) كونسولخانه ههبن، ب تایبهت كونسولخانا ئهمریكى كو مهزنترین كونسولخانهیه كو بهرێ بنیاتا ئاڤاهیێ، ل سهر دهسههلاتا نێچیرڤان بارزانى هاتبوو ڤهكرن. نێچیرڤان بارزانى ب رێیا دیبلۆماسیهتێ شیا ههرێما كوردستانێ ژ گهلهك ئاستهنگ و قهیرانان دهرباز بكهت و سهرۆكایهتى چهندین كابینێ حوكمهتا ههرێمێ ب سهربلندى ئهنجامبدهت و ههروهسا وهزیرێ دهرڤهى ئهمریكا خوشحالیا خوه بۆ كاندیدبوونا وێ بۆ سهرۆكایهتیێ ههرێمێ دهربرى و پیرۆزباهیا خوه ئاراستهى سهرۆك وهزیرێن ههرێما كوردستان كر، چونكى دلنیا بوو كو دشێت پۆستێ سهرۆكێ ههرێمێ رێڤهببهت.
ئهگهر بهرێ خوه بكهینه رابردووى، سالا 2014 ههتا سالا 2018، گهلێ كورد تووشى گهلهك كێشه و گرفتان بوو، ئهگهر ژبهر سیاسهت و دیبلۆماسیهتهكا ژێرانه نهبایه، چاوا ههرێم دا شێت ل وان قهیرانان دهرباز بیت.
سیاسهتا دهرهكى و دبلۆماسیهت ئێكه ژ ههلبژارتنێن ئارمانج و هێلێن سهرهكیێن دهولهتێ كو دهێته پهیرهو كرن ل گهل دهولهتهكا دیتر. دبلۆماسیهت هزرا دانوستاندنێ بخوهڤه دگریت.
ههروهسا زانستێ چاڤدانا پهیوهندیێن نیڤدهولهتى یه ب رێیا دانوستاندنان و ئهو رێكه یا بالیۆز و دبلۆماتكار بكاردئینێن بۆ بدهستڤهئینانا وێ چاڤدانێ.
ئارمانج چارهسهریا ئاشتیانهیه ب رێیا دانوستاندنێ و ئهڤه نه ب تنێ سیاسهتهكا راستهقینهیه، بهلكو دشیێن دیبلۆماسیهتهكا دێمۆكراسى ناڤ ببهین.
ل دیبلۆماسیهت دا خورتكرنا ههڤبهندێن ههردو دهولهتان دا، گرنگیا خوه یا ههى، ب رێیا تێكهلكرنا رهوشهنبیریا خوه و بهلاڤكرنا هزرێن خوه بۆ چارهسهریا كێشهیێن ههرێما كوردستانێ و دانپێدانا دهولهتێن زلهێز بۆ هندێ كو ههرێما كوردستانێ ببیته دهولهت.
ههردهم د بهرنامهیێن خوه دا ستراتیژیهكا ب هێز بكارئینایه و كار بۆ هندێ كریه پهیوهندى یێن دهرهكی یێن ههرێما كوردستانێ ل روویێ سیاسى و دیبلۆماسى و ئابوورى ڤه ب هێز بێخیت ل سهر بنهمایێن دۆستایهتى و رێزگرتن ل سهروهرى یهكتر و دابینكرنا پاراستنا بهرژهوهندى یا ههڤپشك.
