دیموكراسـیهتا سـیاسـی و نموونا وێ ل كوردسـتانێ
دیموكراسیهت وهك سیستهمهكێ سیاسی و جڤاكی بوَ برێڤهبرنا كاروبارێن سیاسی و دهستههلاتداریێ كو مللهت دبیته ژێدهرێ سهرهكیێ پهیرهوكرن و سهپاندنا وێ برێكا ههلبژارتنێن ئازاد و دوور ژ ههر گرفت و گڤاشتنهكێ بوَ دهست نیشان كرنا نوێنهرێن خوه ددهستههلاتێ دا چنكو ب چارهنڤیسێ وان ڤه گرێدایه د ههموو بواران دا و د ههمان دهم دا دهستههلات ب پشت بهستن ب ئیراده و پشتهڤانیا مللهتی بشێت ههر بریارهكا سیاسی بدهت. شێوازێ دیموكراسیهتا ســیاسی راستهوخوَ دهێته پهیرهوكرن ل سهر ئاستێ پارتێن دیموكراسی و دهزگهه وكوَمهل و رێكخراوێن جودا و بریار و راسپاردێن وان ژلایێ ئهندامێن وان ڤه دهێنه دان، ب تایبهتی د ناڤا كوَمبوون و كونفرانسێن گشتی دا ب شێوێ نهێنی و ئاشكرا. بهلێ ل سهر ئاستێ وهلاتێن دیموكراسی ئهڤ شێوازه زوَر دهێته بكارئینان ئهوژی برێكا ریفراندوَمهكا گشتی ژلایێ مللهتی ڤه بوَ بریاردان ل سهر هندهك بابهتێن گرنگ و چارهنڤیس ساز وهك دهستكاری كرن یان گوهوَڕینا دهستوورێ وهلاتی یان ژی ل هندهك وهلاتێن ئهوروَپا ریفرندوَم دهێنه كرن بوَ چوونا وان یا ن مانا وان د ناڤا ئێكهتیا ئهوروَپا دا ئهڤه وهك نموونه. بهلێ هندهك بریارێن سیاسی ههنه رژێمێن دیموكراسی نهچار نابـن بێخنه د ناڤ ریفراندوَما گشتی دا لهوما دئێخنه ناڤا هوَلێن پهرلهمانی دا وهكو نوێنهرێن ههلبژارتی یێن مللهتی.
ههرێما كوردستانێ و پشتی سهرهلدانا بهارا 1991 ێ ب فره نهتهوهی و حزبی و ئایدولوژی و ب لێبورینا گشتی وهكو تابلوَیهكا رهنگین هاته نهخشاندن و گهشهكرن و لایهنین سیاسی ههر زووكا دهست ژ دهستههلاتا شوَڕهشگێری بهردان داكو دهستههلاتا گهل ئهوا دهێته نیاسین ب سیستهمێ دیموركراسی جهێ خوه بگریت و ههلبژارتن وهك چهمكێ دیموكراسیهتێ بكارئینان و كرنه رێكێن گههشتنا دهستههلاتێ. خوَلێن پهرلهمانی و سهربهخوَیا یاسایی و دهستههلاتا دادوهریێ نموونێن ئهڤێ راستیێ نه ههر چهنده هندهك قهیران و گرفتێن سیاسی و دهستههلاتداریێ سهرهلدان و بدیتنا من ئهڤه دزڤڕیت بوَ ئهوێ لهزاتیا پهیرهوكرن و سهپاندنا سیستهمێ دیموكراسی ژلایێ لایهنین سیاسی ڤه بێی كو هزر بكهن ئهڤ پروسه هوسا زووكا ناكهڤیته د بوارێ پراكتیكی دا و پێدڤی ب دهمهكێ درێژتر ههیه وهك پله پـلـه تاكو سهرهلدابا ل سهر ههموو ئاستێن تاك و جڤاكی و هزری و نهتهوهی و ئابووری و سیاسی ب شێوهیهكێ باشتر جهێ خوه گرتبا و لایهنین پهیوهندار كار ل سهر كربا و بهرنامه بوَ دارێژتبا چنكو هـزرا تاكێ كورد ئێكسهر تێكههل بوو ب ئێك پـلـه دگهل هزرا تاكهكێ وهلاتێن روژئاڤا و پێشكهفتی و دیموكراسی ژبهرهندێ ههر پروَسهكا ههلبژارتنێ هاتبا ئهنجام دان تا رادهكی تاما خوه یا دیموكراسی ژ دهست ددا چنكو ئهو دهلیڤه و دهرفهرت بوَ لایهنێ سهركهفتی نه دهاته روخساندن ب شێویهكی نوَرمال ب ئهوێ پشتهڤانیی و باوهریا بوَ هاتیه دان شاد بیت وهك مافهكێ رهوا! و لایهنێ شكهستی و سهرنهكهفتی ئـهو فهرههنگ نهبوویه ئێكسهر دان پێدانێ ب شكهستنا خوه بكهت و پیروزباهیێ ل لایهنێ سهركهفتی بكهت لهوما پشتی ههر پروَسكهكا دیموكراسی رێكهفتنهكا سیاسی و پروَسهكا ب ناڤ سازانا نیشتیمانی دهاته ئهنجام دان و لایهنێ سهركهفتی دهاته نهچار كرن بوَ بهرژهوهندا گشتی هندهك ژمافێ خوه ب ههدهر بدهت و لایهنێ شكهستی ژی بكهته دناڤا دهستههلاتێ دا!! ل ههر سهركهفتنهكێ و كارهكێ باش بتنێ ههڤپشك بـن و یا ســهیر ئهوه ل ههر قهیرانهكێ و شكهستنهكێ بتنێ لایهنێ سهركهفتی دهاته گونههبار كرن و بهرپرسیار كرن وهك ئهو نموونا ل كابینا ههشتێ پــهیدابوی.
