دیموكراسی دناف پارتێن سیاسی دا
ململانا نهساخلهم د ناڤ پارتێن سیاسی و ئافراندنا گرژی و ئالوزیا لایهنگرێن هندهك پارتێن سیاسی ل ههرێما كوردستانێ ڤێ پرسێ د ئازرینیت: پیڤهرێ دیموكراسیێ دناف پارتێن سیاسی دا چهند جێگیر بوویه؟ پارتێن سیاسی ئێك ژ گرنگترین بنمایێن سیستهمێ دیموكراسی یه. پارتێن سیاسی رێكێن ههلبژارتنێ بو دهنگدهران دهستهبهر دكهن و ژ بووی رێكخستنا هێزا جهماوهری بهردهوام د گهل پارتێن دی د ململانێ دا نه. چونكه پهیدا بوونا پارتێن سیاسی ب شێوهكێ گشتی ههڤدهمه دگهل پهیدا بوونا دهولهت-نهتهوه، پارتێن سیاسی دهورهكێ گرنگ دگێرن ژبووی دیموكراتیزهكرن و ئاڤاكرنا ڤی چهمكێ دهولهت-نهتهوه. لێ گهلهك جاران رهخنێن توندژی ل پارتێن سیاسی دگرن دهمێ كو هندهك پارتێن سیاسی نهشێن ئهو دیموكراسیا بهرههم ئینای ب شێوهكێ ئهقلانه بپارێزن. بو نموونه، تهڤگهرا گۆڕان ل ڤێ دیماهیكێ ب دوو ههولێن جودا، 23-7 و ئهڤ خونیشادانێن كو توندوتیژی بخوڤه گرتی، خویا كر نهشێن ب ئاوهیهكێ زانستی سهرهدهریێ د گهل دیموكراسیا ههرێمێ بكهت و ب پارێزیت.
پێشخستنا دیموكراسیێ ژلایێ پارتێن سیاسی ڤه ب دوو ئهركێن گرنگ ڤه گرێداییه، ئهركێ نونهرایهتی و بهرپرسیارهتیا راستهقینه ل وان دام و دهزگههێن حكومی كو ئهو پارت سهروكاتی دكهت. ههلبهت ههر پارتهكا د دهمێ دهستهلاتداریێ ڤان ههردووك خالان بهرجاڤ نهوهرگریت دێ توشی قهیرانێن نافخویی و دهرهكی یێن پارتایهتی بیت و ههروهسا دێ بنه دوو خالێن نهرێنی بو لاواز بوونا دیموكراسیێ. تهڤگهرا گۆڕان پێویست بوو ئهڤ ههر دووك خاله ل سهر ئاستێ نیشتیمانی بهرجاڤ وهرگرتبان، لێ دیار بوو نهشیا خو ل ئهقلیهتا نافچهیی رزگار بكهت و جهێ هندێ ئهڤان دوو خالان د خزمهتا دیموكراسیێ دا بكار بینن لێ بهروڤاژی كرنه دوو خالێن نهرێنی ل ههمبهر دیموكراسیا ساخلهم. ئهڤ ههسته ل دهف تاك تاكێ جڤاكێ كوردستانی یێ دروست بووی كو ئهف جوره ئالوزیه دناف پارتێن سیاسی دا جورهك دیموكراسیا ئانارشیزم یا هاتیه ئافراندن، پهرتو بهلافی و فهوزاوی ئێك ژ ساخلهتێن ڤی سهردهمی یێن پارتێن سیایی یه ل ههرێما كوردستانێ.
پارتێن سیاسی د خزمهت و پێشخستنا دیموكراسیێ دا د چالاكن و بنهما و نرخێن دیموكراسی ژی ب رێكا حكومهتێ د خزمهتا جڤاكێ دا دهێن پراكتیزه كرن. ههرچهنده تهڤگهرا گۆڕان ل سهر دهمێ دروست بوونێ وهك ئوپوزسیون ههولدان ئێك ژ خالێن گرنگێن بنمایێ دیموكراسی (ئوپوزسیون بوون) پر بكهت لێ ههر زو دیار بوو كو بشێوهكێ ئوپوزسیونهكا ساخلهم خودی دهرنهكهفت. ههلبهت ههبوونا پارتهكا ئوپوزسیونهكا ساخلهم رامانا پێشكهفتنا دیموكراسی یه، لێ ب ههبوونا ئوپوزسیونهكا ساخلهم ل وهلاتێن نوكه پێگههشتی و بتایبهت د روژههلاتا ناڤین دا كارهك ب ساناهی نینه. ل ههمی دهولهتێن روژههلاتا ناڤین، توركیا و ئیسرائیل نهبیت، تشتهك ب نافێ سیستهمێ فره-حزبی نینه تا بگههیته ههبوونا ئوپوزسیونهكا ساخلهم. ل توركیا سهرهرایی ئوپوزسیونهكا چالاك لێ ژلایێ حكومهتێ ڤه گڤاشتنهك مهزن ل سهر ههیه، ب تایبهت ل سهر پارتێن كوردی.
نهشهرته ههمی گافا زورینا پارتێن سیاسی د خزمهتا پێشخستنا دیموكراسی دا بن. گهلهك جاران پارتێن سیاسی كوسپن ژ بووی نرخێن دیموكراسی، بتایبهت ههرێمێن كو بناغێ دیموكراسی هێشت جێگیر نهبویه. دهما بزاڤهكا مینا بزافا گوران رولێ تایبهت مهندییا كهلتوری، مێژوویی، پێگههێ جڤاكی و نێفدهولهتی و هێزا سهربازی یا پارتهكێ مینا پارتا دیموكراتا كوردستانێ بهرجاڤ وهرنهگریت دێ قهیرانێن سیاسی، ئابوری و جڤاكی هێنه ئافراندن.
