دیوارێن بێدەنگ
هێلین سالم
د زەمانێ بەرێ دا دەمێ لەمپە دڤەمری، یان كارەب دچوو، خێزان هەموو ل دەورێ ئێك یان ل سەر سفرەكێ كۆم دبوون. دەنگێ پێكەنینێ و دانوستاندنێن دایك و بابان و چیرۆكێن باپیر و داپیران بێهنا ژیانێ ددا مالێ، بەس ئەڤرۆ، ل ژێر رۆناهییا شاشەیێن ڕوهن، جۆرەكێ نوو یێ بێدەنگیێ كەفتیە ناڤ ماڵێن مە بێدەنگییەك كو ژ دیۆارێن كۆنكریتی سارترە. ئەڤە ئەو دیاردەیە كو ئەم دشێین بێژینێ (دیوارێن بێدەنگ) هەكە نوكە تو ل ماڵەكا دهۆكی بنێڕی، دێ بینی خێزان هەموو ل ژۆرەكێ روینشتینە، بەس هەر ئێك ژ وان د جیهانەكا جودا دایە، دایك یا مژوولی سنەپ چاتییە، باب یێ تیكتۆكی د بورینیت و زارۆك ژی د ناڤ جیهانا یاری و یوتیۆبی دا بەرزە بووینە، ئەڤە دبیتە ئەگەر كو پەیوەندییا د ناڤبەرا وان دا ب تنێ ببیتە هندەك رستێن كورت و سار وەك: (چایێ بینە، دەنگێ مۆبایلێ كێم بكە، یان هەرن بنڤن) ئەڤ بێدەنگییە نە بتنێ كێمییا ئاخفتنێ یە، بەلكو كێمییا هەستپێكرنا ئێش و كەیفا ئێك و دو یە، ئێك ژ مەترسیدارترین خالان دی د جڤاكێ مە دا، بكارئینانا مۆبایلێ یە وەك ئامرازەك بۆ بێدەنگكرنا زارۆكان. دایك و باب، ژ بەر وەستیان یان مژوولییا خوە، مۆبایلێ ددەنە دەستێ زارۆكێ سێ ساڵی دا كو بتنێ بێدەنگ بیت، ئەنجام چییە؟ زارۆكەكێ خودان مێشكەكێ پەرش و بەلاڤ كو فێری پەیوەندییا جڤاكی نەبوویە و ل شوونا كو چیرۆكان ژ دەڤێ دایكا خوە گوهـ لێ ببیت، فێری تشتێن بیانی و سەیر دبیت. ئەڤ زارۆكە دێ ب ڤی رەنگی مەزن بیت و د پاشەرۆژێ دا دێ بینین كو ئەو دیۆارێن بێدەنگ یێن د ناڤ مالێ دا، دبنە دیۆارێن مەزن د ناڤبەرا نەوەیان ژی دا، ئەڤ دیۆارە دگەهنە د ناڤبەرا هەڤژینان ژی، ل شوونا كو ل دووماهییا رۆژێ بەحسێ كێشە و پلانێن ژیانێ بكەن، هەر ئێك ب تەنێ بەرێ خوە ددەتە ژیانا خەڵكێ دی د ناڤ مۆبایلێ دا. بەراوردكرنا ژیانا رەنگین یا بلۆگەران دگەل ژیانا سادە یا ماڵێ دبیتە ئەگەرێ دلگرانبوونی و ساربوونا هەستان. لڤێرە، مۆبایل نابیتە ئامرازێ پەیوەندیێ، بەلكو دبیتە ئامرازێ دویركەفتنێ.
چارەسەری نە د شكاندنا مۆبایلێ دایە، بەلكو د رێكخستنا ژیانێ دایە. پێدڤییە خێزان بڕیارێ بدەن كو هندەك دەمێن قەدەغە هەبن بۆ تەكنۆلۆژیایێ وەك دەمێ نانخوارنێ یان دەمژمێرەك بەری نڤستنێ. پێدڤییە ئەم فێری هندێ ببین كو د چاڤێن ئێك و دو دا بنێرین، نەك د شاشەیان دا. ماڵ پێدڤی ب “گەنگەشێ” هەیە، تەنانەت ئەگەر ئەو گەنگەشە ل سەر تشتێن بچووك ژی بیت، چونكی ئاخفتن ئەو پرە كو روحا مروڤان پێكڤە گرێدەت.
