دێ چێبت… یان هۆلێ هاته؟
تهحسین ناڤشكى
نها ژی گهلهك جاران ژ بێ زاڕی و بێ هیڤیبوونا خوه، دهمێ گهنگهشه ل سهر ڤێ رهوشا تلۆڤه ژ شاشی و كێموكاسیان دهێتهكرن، هندهك ژ رهشبینیا خوه و رێژهیهك كێم ژی ژ گهشبینیا خوه دێ گۆتنا كهڤنشۆپ دوبارهكهن: ((دێ چێ بت)) پشتی ئهنجامێ ڤی مانشێتێ خودان گۆتارهك درێژ، تنێ بوویه ڤهجین و چێ نهبووی و بهر ب خرابترڤه چووی، ئانكو پڕانیا خهلكی گههشتینه وێ باهریێ كو ئهڤه دیفاكتۆیهك (امر الواقع) خوه سهپاندیه و گهلهكا ب زهحمهته پشتی پتر ژ 28 سالان ب هیڤیا ڤی خهلكی و ڤێ دهستههلاتێڤه رهوش وهك ئهو تیۆری دخوازن ببته كریار و چێ ببت، ژ بهر هندێ خهلكهك وهك رهفتار و ئاخڤتن بهر ب وی تێگههی ڤهدچن، دهمێ گهنگهشه دهربارهی بابهتی گهرم دبت دێ بۆ خوه كهنه بههانه و بهرگیریێ ژ رهفتارێن خوه یێن بهری هینگێ وان بۆ خوه ب حهرام و كوفری ددانان بكهن و نها ئێدێ دبێژن :((مانێ هۆلێ هاته.)) ل ڤێره مهبهبهست ژ هۆلێ هاته واته واقعێ خوه سهپاندی زێدهی تاقهتا ههموویانه، وان گهلهك خهبات ب وژدانهك پاقژ كر كو گهندهلی، دزی، واستهكاری، مرۆڤكانێ نهمینن، لێ شكهستن د وی پڕۆژهیێ نهواقعی دا هینا و ڤێجا ئهو ژی نهچارن خوه دگهل رهوشا ههی بگونجن و شوونا كو ههكه گول نهبن ستری ژی نهبن، ببنه ستری و ههڤڕكیێ دگهل ئاقارێ ستریان بكهن، ژ بهر كو ههڤكێشا نهگول بن و نهستری بن خوه ل سهر وان سهپاند و ئهو نهچارن ئێدی ئالایێ سپی بۆ رهوشا وێران و خوه سهپاندی بلند بكهن و چێ لێ دهێت بلا وهلێ بهێت.
دبت ههر بۆچوونهكێ ژڤان بۆچۆنێن (دێ چێ بت) و (هۆلێ هاته)، گۆرهی سهفستائیێن یۆنانی بهریا پتر ژ 2000 سالان گۆتی، رێژهیهك راستی تێدا ههبت، لێ كی ژ ئالی دروست بت (دێ چێ بت) یان (هۆلێ هاته) ئهوێ ڤهكۆلینێن زانستی پێدڤێن، لێ ههر چاوابت، تێگههێ (هۆلێ هاته) و ئهم ژی نهچارین مینا میری و وهزیری ئاڤا بارانێ ڤهخوین، د خزمهتا پرۆسێسا ههرێما كوردستانێ دا نینه. واته پشكا شێری ژ خهلكێ ههرێمێ، بلندكرنا درووشمێ ((ب تهبای عامێ دێ چینه شامێ)) ل سهر بناغهیێ وێرانكرنێ بههلبژێرن. دهمێ ئهڤ جیهانبینیا نهزهلال دبته رێبازا پتریا خهلكی، واته چاكسازی و ریفرۆمخوازی دمینه ب هیڤیا دهستههلاتێڤه و پتریا خهلكی ئالایێ سپی ههلگرت و رادهستی قهدهرێ بوو. ههلبهت هینگێ ژی دهستههلات و شیان و وژدانا خوه كا دێ كیژان رێكێ ههلبژێت؟ ئهزموونێن دهستههلاتێن جیهانێ باشترین بهلگهنه كو ههر دهمێ جهماوهر ژ بێ ئیرادهی و نههشیاریا خوه رادهست بوو و مهیدان بۆ دهستههلاتێ هێلا كو وهكی خوه بكهت، هینگێ تشتهك ب ناڤێ دهمۆكراسی نامینت، ژ بهر كو وهك گهلهك ژ مه دزانن زاراڤێ دهمۆكراسیێ ژ دو پهیڤان پێكدهێت. دهستههلات + جهماوهر، ئانكو دهستههلاتا خهلكی د دهستخهلكێ وی وهلاتی دانه، دهمێ رۆلێ ئالیهك ههڤكێشێ نهما كو ئهو ژی جهماوهره، هینگێ پرۆسێسا دهمۆكراسیێ ههلوهشیا، مینا نها ل ههرێما كوردستانێ ههلوهشیای و ئۆپۆزسیۆن تنێ ناڤ مای.
