دەما بـادەک دهێنە ئاشكراكرن و سیستەم نەهەڕفن
شهاب ئاكرەیی
ژ وی دەمێ كو دۆسیە یێن جێفری ئیپستین هاتین وەشاندن، من خۆ ل بەرامبەر پرسەكێ دیت، وچریسكا وێ پرسێ د مێشكێ من دا هلبوو و نەڤەمریا، ئەرێ ئارمانجا ڤەشارتی یا ئاشكراكرنا ڤان دۆسیەیان دنها دا چ یە و چ دگەهینیت؟ د ئەزموونا سیاسی یا ڤی سەردەمێ پوچاتیێ دا ئەم فێركرینە، كو تشتێن دهێنە ئاشكراكرن هەر تم نە ژ بۆ راستیێنە، لێ ل گۆری وێ حەزێ یە یا كو تەرازی یا هێزێ دناڤ خوەدێ سیستەمی دا دەستوور پێ هاتییە دان.
دەركەفتنا دۆسیە یێن ئیپستین-ی بۆ رایا گشتی ناهێنە وەرگرتن وەكو سەركەفتنەكا درەنگ یا دادپەروەریێ، لێ ژ دەرئەنجامێ گوهارتنەكا رێژەیی یا باڵانسێن هێزێ یە دناڤ دەولەتا ئەمریكا دا، چۆنكە ئەڤ بەڵگە نە یێت نوی بوون، لێ ب درێژاهی یا دەمی هاتبوونە پاشئێخستن و ڤەشارتن دناڤ باڵانسەكێ تەڤلیهەڤێ بەرژەوەندی یێن ئالۆز یێن هێزێن سیاسی دا، كو رێ نە ددا راستی بهێتە نیشاندان، هەكە مەترسیێ لسەر بنگەهێ دەستەبژێرا دەستهڵاتدار دوروست بكەت.
فشارێن دادگەهێ و راگەهاندنێ، و ناكۆكی یێن دناڤ دەزگەهاندا، و نێزیك بوونا دەمێ هەلبژاردنێ، ئەڤ دوسیەیە ژ بارێ بێدەنگیێ و متبوونێ ڤەگوهڕین بۆ ئاڵاڤێ شەڕێ سیاسی.
دڤی چارچۆڤەیی دا، دونالد تڕەمپ لجم پشتەڤانێن خۆڤە وەكی سەرۆكەكێ شۆڕەشگێر دهێتە پێشكێشكرن بۆ ناڤخۆ و دەرڤە، كو شەڕەكێ ڤەشارتی لدژی «دەولەتا كوور» دكەت، لێ ئەڤ وێناكرنە راستییەكا بنچینەیی پاشگوهـ دكەت، كو تڕامپ قەت نە لدەرڤەیی سیستەمی بوو، لێ ژ پەڕەكێ ئابۆری- مەدیایی جودا هاتییە، ژ پەڕێ دی یێ بیرۆكراتی- كلاسیك.
ئەو سەركێشە دناڤ خوەدێ سیستەمی دا، نە شۆڕەشگێرەكە لدژی سیستەمی، و هەوڵ ددەت كو هێزێ سەر ژنوی پارڤە بكەت نە شەنگستەیێ سیستەمی تێكدەتن.
دەربارەی وێنە یێن كو تڕامپ و ئیپستین ب هەڤڕا دیار دبن، هندەك ژ وان وێنەیان دیرۆكا وان یا بەڵگەكری یە و هاتینە پاراستن، و هەیا نها چ بەڵگەهـ نینە، كو ب ژیری یا چێكری هاتینە ئافراندن، لێ مەترسی یا وان نە د وێنەیان ب خۆ دایە، لێ د ب كارئینانا وان یا سیاسی دایە، كو تێدا شیان هەنە چارچۆڤەیێ وان بێتە مەزن كرن ئان ژی ڤاڵاكرن و بكارئینان ل گۆری پێویستیێ، چۆنكە وێنە ب خۆ نە بەڵگەهێ گۆنەهباركرنێ یە، هەر وەها بێدەنگی ژی پاكیێ ب وان كەسان نادەتن.
پرسەكا لۆژیكی هەیە، ئەرێ بۆچی سەرۆكێن بەرێ ئەڤ دۆسیەیە ڤەنەكرن؟ ژ بەركو ئەو بخۆ رێڤەبەرێن سیستەمی بوون، نە دژمنێن سیستەمی بوون، ڤەكرنا وان دۆسیەیان واتە یا شەوتاندنا تۆرەكێ بەرژەوەندی یێن پارت و سینۆر بڕ ددەت، ئایە چاڤەڕێ دهێتە كرن كو هێژ زێدەتر ژی ئەڤ دۆسیەیە بهێنە دیتن؟ هەیا ئاستەكێ مەزن، بەلێ، لێ ب شێوەیەكێ بژارتی و لێكولین كری.
پرس و مژارا هەرە سەرەكی ئەوە، ئایە تڕامپ دێ شێت ل هەمبەری جیهانێ بسەر دەولەتا كوور دا بسەركەڤیت؟ بەرسڤا ب زمانەكێ زەلال، و ب پشتدانیكرن ب كۆمەكا شروڤەكار و هزركارێن هایدار، نە، نەشێتن. ژ بەركو ئەڤە نە یەكەیەك و قەوارەیەكە كو ب ساناهی بێتە تێكبرن و ژناڤ ببەن، لێ تۆرەك و تەڤنەكێ ئالۆز و كویر و رهدرێژە، كو تێكدانێ و گوهڕینێ دكەت، و پشكەكە دەستوووریێ ددەت كو چ و كەنگی بهێتە ئاشكراكرن، ژ بۆ ئامانجەكا مەزنتر یا ڤەشارتی، ئەڤا ئاشكرا ژی بووی د رۆژێن بۆری دا دلۆپەكە ل دەریایەكا ژ خوینێ چێبووی، نە هەمی تشتە ژی یێ كو پێدڤی یە بهێتە زانین، لێ ئەو پشكا بچویكە یاكو رێ پێ هاتیە دان بهێتە بەڵاڤكرن و زانین.
گۆتنەكا ب مفا»چەندی بمینین هێژ دێ بینین».
