د ڕۆژا جیهانی یا ژنێ ده ڕۆلا ژنا كورد د بهریا مێردینێ ده
كۆنێ ڕهش
ب من خوهش ئه كو د د ڕۆژا جیهانی ئا ژنێ ده ده كاربم ڕۆناهیێ بهردم سهر ڕۆلا ژنێ د جڤاكا كوردێن بهریا مێردینێ ده.
مهبهستا من كو ئهز ڕۆناهیێ بهردم سهر ڕۆلا ژنێ د بهریا مێردینێ ده، ڕۆلا ژنێ د جڤاكا كوردی ده، ڕۆلا ژنێ د مالا كوردی ده و ڤێ گۆتنا كو باڤ و كالێن مه گۆتیه: (ژن ستوونا مالێ یه)، بچهسپینم.. ئهرێ ڕۆلا مێر مهزن ئه، لێ بارێ گران ل سهر پشتا ژنێ یه، ژن ستوونا مالێ یه.
ئهرێ نیڤێ جڤاكێ یه و وهك كو دیار ئه، د ڤێ سهردهمێ ده گوهدانهك مهزن ب ژنێ ههیه. نهخاسم ژ ڕهخ سازیێن سڤیل، دهولهتێن دهمۆكرات و نهتهوێن یهكگرتی ڤه و وها ئهڤ دهولهت و سازیێن تێڤهل ب ههولدانن وێ زلم و زۆرا كو ژ سهدێ سالان ڤه ل سهر ژنێ تێ مهشاندن، هلینن و نهما بكن. بێگومان ئهم كورد ژی بهشهكن ژ نهتهوێن جیهانێ، گهلهك زلم و زۆر ل ژنا كورد ژی بوویه و هێژی دبه. بهلێ زلما كو ل ژنا كورد دبه، دوباره یه؛ ژ ڕهخهكی دن ڤه جڤاكی یه، وهك ئا گهلێن جیرانێن مه، ژ ڕهخ ڕێژیمێن كهدخوار ڤه و ژ ڕهخهكی ڤه بندهستیا كو گهلێ كورد ب تهڤایی تێره دهرباس دبه، ژ ڕهخ داگیركهران ڤه..
تهڤی ڤێ ڕهوشا خهراب ئا كو كوردستان تێره دهرباس بوویه و دبه، گهلێ كورد ب ڕوومهت و ڕێزگرتنێ ل ژنێ مێزه كریه و دهرفهتێن بهرفرهه د ژیانا ڕۆژانه ده ل بهر ڤهكری هشتیه.. د ئهنجام ده ژنا كورد د گهلهك واران ده خوه پاراستیه، سهرێ خوه هلدایه و ناڤ و دهنگ دایه..
دكاره وان واران ب ڤان خسلهتان ب ناڤ بكه: مهردی، مێرانی، زانین و هوشمهندی، وهفاداری، دهیاخ و جانگۆری..
یهك ژ ژنێن بهریا مێردینێ یێن كو د دهستپێكا چهرخێ بیستان و ڤر ده ناڤ و دهنگ دانه خهنسا پاشێ یه.
خهنسا پاشێ ئان خهنسا خهلهجی: كهبانیا ئیبراهیم پاشایێ مڵی بوو؛ ژنهك ژیر و ژێهاتی بوو، خوهدی كهسایهتیهك خورت و ب بریار بوو. د ههیامێ مێرێ خوه ئیبراهیم پاشا ده و د پهی وی ڕه ژی، وێ كاریبوو زارۆك و ئێلا خوه ئا مڵان د دهڤهرێن تهنگ ڕه، ب سهركهتن دهرباس بكه.. ئهو بوو یا كو د شهرێ ئهرهبێن ئنز و شهمهران ده ناڤ د مێرێن مڵان، خهلهجان و كیكان ده ددا و ژ وان ڕه دگۆت؛ یاخێن وه یاخێن گوران ئه. ئانكو یاخێن گوران ژی پهزكوژن، یاخێن وه ژی مێركوژن.. ئهو كهچا دائۆئود ئاخا، پسمامێ ئیسمائیل ئاخا سهرۆكێ ئێلا خهلهجا بوو، لێ ب ناڤێ خهنسا ئیبراهیم پاش دهات ناسكرن ئان ب ناڤێ خهنسا پاشا. پشتی كو د پاییزا(1908) ئان ده زلامێ وێ ئیبراهیم پاشایێ مڵی ل سفهیا، نێزیكی كهوكهبێ مڵان جانێ خوه ژ دهست دا و چوو بهر دلۆڤانیا خوهدێ و زارۆكێن وی ل نسێبینێ هاتن گرتن.. خهنسا خاتوون ب كار و بارێ ئێلا مڵان ڕابوو و ب زیرهكیا خوه زارۆكێن خوه ژ زندانێ بهردان.. خهنسا خاتوون خوهدی ڕێز و ڕوومهت بوو ل جهم ئاخایێن كوردان و كهیاخێن ئهرهبان، نیشانا ڕێزگرتنا وێ كو، د ههڤدیتنان ده سهرێ وێ ماچ دكرن..
كۆنێ ڕهش، قامشلۆ
