ره‌وشا ئاواره‌یێن ئاكنجیێن ناڤ باژێرى ..

ره‌وشا ئاواره‌یێن ئاكنجیێن ناڤ باژێرى ..

170

دماوێ ئه‌ڤان دو سێ سالێن ده‌ربازبوى دا و ژئه‌نجامێ ژنێزیك ئاگه‌هدار بون ژ ره‌وشا ئه‌ڤان ئاواره‌یێن ل ناڤ باژێرى دژین جودا دگه‌ل ره‌وشا ئه‌وێن دناڤ كه‌مپان دا دژین بۆ مه‌ دیار دبیت كو ئه‌ڤ خێزانێن نه‌چوینه‌ ناڤ كه‌مپان و بهه‌ر رێ یه‌كا هه‌ى دناڤ باژێر و باژێركا دا ماین ل سنوورێ پارێزگه‌هێ و قه‌زایێن ب سه‌رڤه‌ ( دئاڤاهیێن ب كرێ , هه‌یكه‌ل , ئوده‌یه‌ك یان دو ئۆده‌ یێن ساكار و ساده‌ ,كاڤله‌ ئاڤاهى یه‌ك ….)ب تایبه‌ت ئه‌وێن هه‌ژار و ده‌ست كورت و بهیڤى یا كه‌دو كه‌سپا رۆژێ ڤه‌ ,ره‌وش و ته‌رزێ ژیانا ئه‌وان ژگه‌له‌ك ئالیان ڤه‌ خرابه‌ و پێتڤى ب هاریكاریێن بله‌ز هه‌یه‌.. و ژبه‌ركو ئه‌ڤ خێزانه‌بشێوه‌یه‌ك كۆم و دیار كرى ل جهه‌كى نه‌هاتینه‌ ئاكنجى كرن زوى ب زوى ئه‌ڤ ره‌وشا وان ژى ناهێته‌ به‌ر چاڤ و نابیته‌ مژارێ لسه‌ر راوه‌ستانێ ب تایبه‌ت ژئالیێ راگه‌هاندنێ و كه‌نالێن مه‌دیایێ ڤه‌ , به‌روڤاژى ئه‌وێن ل كه‌مپا دژین كو گه‌له‌ك
جاران ئه‌و كێماسى و داخوازیێن هه‌ى ب شێوه‌یه‌ك زووتر دكه‌ڤنه‌ به‌رچاڤ و ئازراندن وهه‌ر وه‌سا ژئالیێ دوڤچون و چاره‌سه‌ریێ ژى ..
و ئه‌ڤێن خوارێ ژى چه‌ند میناكه‌كن ژ ئه‌وێ ره‌وش و ئه‌وى سه‌رو به‌رێ ئه‌وان ئاواره‌یێن ل باژێر وباژێركان ئاكنجى بوین تێدا دژین :
*ژئالیێ په‌یوه‌ندیێن جڤاكى ڤه‌:ئه‌ڤ مژاره‌ دوو ئالیان بخۆڤه‌ دگریت
ئالیێ ئه‌رێنى ( إیجابى ) گرێدانا په‌یوه‌ندیێن جڤاكى ل ناڤبه‌را ئه‌ندامێن خێزانێ یێن مه‌زن دگه‌ل جیران و كه‌سێن ژده‌رڤه‌ و جهێ كارى ..وئالیێ نه‌رێنى ( سلبی )دابڕینا زارۆكان ژگرێدانا په‌یوه‌ندیان دگه‌ل زارۆكێن هه‌ڤژیێ خۆ ژده‌رڤه‌ى خێزانێ,هه‌تا راده‌یه‌كى گه‌له‌ك خێزان ب به‌هانه‌یا دلپێڤه‌بین و(حرص )رێكێ ناده‌ن زوى ب زوى ئه‌ڤ زارۆكه‌ ژمال دور بكه‌ڤن نه‌كو توشى چ ئاریشه‌یان ببن !
ب ئه‌ڤى ره‌نگى ئه‌ڤ زارۆكه‌ تۆشى دابڕانێ دبن دگه‌ل جڤاكێ گشتى و په‌یوه‌ندیێن جڤاكى سنوردار دبن و دهه‌مان ده‌م دا ئه‌ڤ زارۆكه‌ ژ
كه‌لتورێ جڤاكێ خۆ یێ لوكال (یێ دكه‌مپێ ژى دا) بێ به‌هر دبت و ئه‌ڤه‌ژى وه‌كو ژده‌ستدانا كه‌لتورێ جڤاكێ خۆ یێ ره‌سه‌نه‌ و هه‌ر
وه‌سا مفا نه‌وه‌رگرتن وخو نه‌گونجاندن دگه‌ل كه‌لتورێ جڤاكێ دى!
به‌روڤاژى ژیانا ئاواره‌یێن دكه‌مپێ دا كو هه‌تا راده‌یه‌ك مه‌زن هه‌مو ب ئێك كه‌لتور و ره‌وشه‌نبیریا جڤاكى ڤه‌ گرێداینه‌ .
*ژئالیێ ده‌روونى ڤه‌ :ژیان ل باژێرى هه‌تا بۆكه‌سێن خو جه وته‌خا ناڤنجى ژى ڤه‌ ژئالیێ ده‌روونى ڤه‌ گه‌له‌ك یا ئالووزه‌ و هه‌ست ب نه‌بوونا دادپه‌روه‌ریا جڤاكى دهێته‌ كرن ژئه‌نجامێ ململانێَ یا به‌ردوام ..ڤێجار چه‌وا بۆ كه‌سێن ئاواره‌ و بێ جه و وار نابیته‌ جهێ ئالووزیێ كو به‌رده‌وام یێ خه‌لكه‌كێ دبینت جودا ژخو ژئالیێ ئاڤاهى , خوارن و ڤه‌خوارن , جل و به‌رگ , خزمه‌تێن گشتى … ل ده‌مه‌كى دیتنا ئه‌ڤێ جوداهیێ ل ناڤ ئاواره‌یێن خوجهێن كه‌مپان دا ناهێته‌ دیتن ژبه‌ركو هه‌تا راده‌یه‌كى مه‌زن هه‌مو دئێك ئاستێ ئابورى وجڤاكى دانه‌ وسیمایێن ململانێ یا جڤاكى ناهێنه‌ به‌رچاڤ.
*ژئالیێ ئابوورى ڤه‌ : هه‌ر چه‌نده‌ دبیت كو بۆ ئاواره‌یێن ناڤ باژێرى پتر ده‌لیڤا كارى هه‌بیت و هه‌روه‌سا پتر ده‌لیڤه‌ هه‌بیت كو خه‌لكه‌ك ده‌ورو به‌ر (جیران) ده‌ستێ هاریكاریێ بۆ ئه‌وان درێژ كه‌ت
لێ ب حوكمێ درێژبونا ره‌وشێ ( كو نێزیكى سێ سالایه‌ ) و هه‌ر وه‌سا هاتنا قه‌یرانا ئابوورى دناڤ جڤاكێ خوجه ژى دا .. ئێدى ئه‌ڤ ده‌لیڤا كارى ژى وه‌ك خۆ نه‌مایه‌ و هه‌روه‌سا ئه‌ڤ هاریكاریێن ده‌ورو به‌ر ژى ره‌نگه‌ نه‌ بشێوه‌یه‌ك ئێك ئاست و لدوڤ پێتڤى و هه‌وجه‌یى یێن خێزانێ بیت ئه‌ڤجا نابن چاره‌سه‌ر بۆ خوش گوزه‌رانى كرنێ,
به‌روڤاژى ئاواره‌یێن كانجیێن كه‌مپێ كو ره‌نگه‌ ل دوڤ داهاتیێ هه‌ى و هاریكاریێن بۆ دهێنه‌ پێش كێش كرن مه‌زاختنێ بكه‌ن به‌لانسه‌كێ دانن و لسه‌ر شێوه‌یه‌كێ مه‌زاختنێ ژیانا خۆ برێڤه‌ببن .
*ژئالیێ خزمه‌تێن ساخله‌مى ڤه‌ : ل دوڤ دیتنا مه‌ رێژه‌یه‌ك به‌رچاڤ كه‌سێن خودان نه‌خوشیێن گران و پێتڤى چاره‌سه‌ریێ( ئه‌كزیما , نه‌خوشیێن پیستى , بێهن ته‌نگى, شه‌كر..)یێن دناڤ ئه‌ڤان خێزانێن ئاواره‌دا ل باژێران لێ ژئه‌نجامێ ده‌ست كورتیێ نه‌هاتینه‌ چاره‌سه‌ر كرن و هه‌روه‌سا ژئالیێ رێكخراوو سازیێن تایبه‌تمه‌ندڤه‌ ژى سه‌ره‌دان بو نه‌هاتیه‌ كرن …لێ ره‌نگه‌ كونترول كرن و سه‌ره‌ده‌رى دگه‌ل ئه‌ڤان حاله‌تێن نه‌خۆش ل كه‌مپان ب ساناهیتر بیت ژبه‌ركو ل ئێك جهن و ئامارو داتاژى پتر ل به‌رده‌ستن, ئه‌ڤه‌و گه‌له‌ك خالێن دى …

کۆمێنتا تە