رهوشهنبیریا سیاسى
رهمهزان نسرهددین كێڤلى
رهوشهنبیریا سیاسى پشكهكه ژ رهوشهنبیریا گشتى ل ههر جڤاكهكێ و تاكهكهسهكێ كو پێكهاتیه ژ هژمارهكا (رهفتار، كریار، پرهنسیپێ و بهایێن سیاسى) گرێدایێ گرۆپهكی یان هژمارهكا گرۆپێن دهستنیشانكرى ل ناڤ جڤاكهكێ دا مهرج نینه ئهڤ روشهنبیریه ل گشت وهلاتان وهكو ئێك بیت، بهلكو ههر وهلاتهكی و جڤاكهكێ تایبهتمهندیا خوه ههیه و دیسا ئهڤ بهایان و پرهنسیپه ژ ئێكجودا و ئایدولۆژیهتا دهولهتێ كاریگهریا خوه ل سهر رهوشهنبیریا گشتى و رهوشهنبیریا سیاسى ههیه ب مخابنى ڤه ئێك ژ مهترسیێن ل سهر ههر جڤاكهكێ ئهوه دهمێ زۆربهیێ خهلكى بهر ب ئێك ئاراسته ڤه بچن و هزر و بیرورایێن جودا جودا ل ناڤ دا كێم بن یانژى ئهو جڤاك ههموو خوه ب سیاسى بزانن و پتریا خهلك كارێ سیاسى بكهن چ یێ كارى وى بیت یانژى حهزا ل سهر سیاسهتێ ههبیت یان گرنگیێ ب بابهتێن سیاسى بدهت ئهڤه ل دهمهكی دورست دبیت دهمێ سهنتهرێن ڤهكۆلین و دراسات و سهنتهرێن ستراتیژى یێن سیاسى كێم بن د ناڤ وهلاتهكێ دا وى دهمى دهلیڤه بۆ ههموو خهلك دورست دبیت كو خوه ب سیاسى ببینت خالهكا دى ئهوه دهمێ راگههاندن و تایبهت دهزگههێن مێدیایێ ناسناڤێن جودا و جودا دنه خهلكهكێ بێ كو ههژى ئهوان ناسناڤا بن بۆ نموونه (چاڤدێرێن سیاسى، شرۆڤهكارێن سیاسى، شارهزهایێن سیاسى).
ئهڤ چهنده دبیته هۆكارێ هندێ كو دیاردێن سیاسى وهكو خوه نههێنه شرۆڤهكرن و خواندنێن شاش بۆ ئهڤان دیاردا بهێنهكرن و خالا دى یا مهترسیێ ئهوه توندى زال بیت ل سهر دانوستاندن و نهقهبوولكرنا دیتنێن جودا و رهتكرنا هزرێن لایهنێن دى یێن سیاسى ئهڤه دبیته هۆكارێ هندێ كو سروشتێ پهیوهندیێن سیاسى ژ ناكۆكیێن سیاسى بۆ دوژمنكاریا سیاسى بڤهگوهێزن، لهورا لاوازیهك ل بهرچاڤ ل بابهتێ رهوشهنبیریا سیاسى دا ههیه ل ناڤ جڤاكێ كوردى دا كو پشكهكا وێ حزبێن سیاسى ئاراستهدكهن.
گرنگه ژێدهرێن ئهڤێ رهوشهنبیرى ژ لایێ مێژوویێ ڤه باشتر بهێنه خواندن چونكو جڤاكهكێ دیمۆكرات ب تهواوى رهوشهنبیریا وان جودایه ژ جڤاكهكێ كو دكتاتوریهت لێ زال ئهڤ چهنده دخوازت كو ئهم دووربن ژ غهیبیاتا باشتره دۆپاتى ل راستى و ناڤهرۆك و گوهۆرێ وێ دیاردا سیاسى بهێتهكرن و ئهو گرێدانا د ناڤ جڤاكى دا ههیێ سهرجهمێ وێ دبیته رهوشهنبیریا سیاسى ب بیروبۆچوونێن خوه یێن جودا جودا ڤه، بۆ نموونه خهلكى زانیارى ل سهر ڤان بابهتان ههبن ((جۆرێ دهسههلاتێ، پشكداریا سیاسى، ئاراستهیا سیاسى، ئایدولۆژیهتا دهولهتێ، ئهرك و مافێن خوه، شههرهزایهك ل قانوون و ریسایێن وهلاتى خوه ههبیت)) ئهڤ خالێن مه ئاماژه پێگرین خالێن گشتى نه كو ههر چ نهبیت ئهو كهسێ خوه ب سیاسى بزانیت دڤێت تشتهكێ ژ ڤان بابهتان بزانیت.
لهورا كاریگهریا رهوشهنبیریا سیاسى ل سهر پێگههى تاكهكهسى و دهولهتێ ههیه، چونكو دهولهت پێكهاتێ وێ كۆمهكا مرۆڤانه ئهگهرا ئاراسته و رهوشهنبیریا وان یا سیاسى نهیا دورست بیت، گومان تێدا نینه سهركردایهتیا سیاسى دێ یا لاواز بیت باشتر ئهوه ههر كهس كارێ خوه بكهت و دیسا دامودهزگههێن راگههاندنێ ب دورستى ئهركێ خوه ئهدابكهن د شرۆڤهكرنا دیارده و ناكۆكیێن سیاسى دا و حوكمهت گرنگیێ ب ئاڤاكرنا ناڤهندێن ستراتیژی یێن سیاسى بدهت كو كهسێن دهرچوویێن زانستێن سیاسى ل ڤان ناڤهندان ڤهكۆلینێن خوه بكهن و شرۆڤه و بیروبۆچوونێن ئهكادیمى ل سهر ههر پێش هات و دیاردهكێ بهێنه بهلاڤكرن وى دهمى دێ كارێ سیاسان تایبهت كارێ (صانع قرار) ب ساناهى كهفت، چونكو دڤێت ئهم ژبیر نهكن ل وهلاتێن پێشكهفتى ناڤهندێن ستراتیژى ب ههڤكارێن داریژهرێن سیاسهتێ ل وان وهلاتان دهێنه هژمارتن و خواندنین جودا جودا بۆ گشت بۆیهرێن جیهانى و ههرێمایهتى دكن ل كوردستانێ ژى ئهم یێ بهر ب ئهڤێ چهندێ ڤه دچن و رۆلێ سهرۆك وهزیران زۆرێ گرنگه كو ژ ههموو لایهكێ ڤه گرنگیێ دته بابهتێن ئهكادیمى و ڤهكرنا ئهڤان ناڤهندان.
